Евразиялык экономикалык биримдикке мүчө өлкөлөрдүн премьер-министрлери

ЕАЭБге мүчө өлкөлөрдүн өкмөт башчылары эмнелерди талкуулашты?

158
(жаңыланган 15:16 01.05.2021)
Евразиялык экономикалык биримдикке мүчө өлкөлөрдүн премьер-министрлери, ошондой эле Өзбекстан, Куба, Молдова, Түркмөнстан жана Тажикстандын өкүлдөрү соңку эки күндө Казань калаасында жыйын өткөрүштү.

Мария Науменко

Өкмөт башчыларынын жолугушуусунда соода, космосто кызматташуунун келечеги жана баанын өсүшүн ооздуктоо башкы темалардан болду. Өкмөттөр аралык кеңештин негизги жыйынтыктары туурасында Sputnik Кыргызстандын материалынан окуңуздар.

Азык-түлүктүн кымбатташына жол бербөө

Россиянын премьер-министри Михаил Мишустин Евразиялык экономикалык биримдикке мүчө өлкөлөргө биримдиктин алкагында экспортту жөнгө салуу боюнча өкмөттүк деңгээлде чараларды координациялоону сунуштады. Максат — баанын өсүшүн ооздуктоо. Эң оболу кеп айыл чарба жана сырьёлук өндүрүм жөнүндө.

© Sputnik / Александр Астафьев
Россиянын премьер-министри Михаил Мишустин

Бааларды ооздуктоо маселелери улуттук деңгээлде гана чечилип жатканын белгилейт Россия Илимдер академиясынын Дүйнөлүк экономика жана эл аралык мамилелер институтунун Постсоветтик изилдөөлөр борборунун бул мейкиндиктеги өлкөлөрдүн экономикалык өнүгүү секторунун жетекчиси Елена Кузьмина. Ал ар бир мамлекет ар кандай товарлардын максималдуу наркын аныктап, бул чектен ашпоо керектигин болжойт.

© Sputnik / Владимир Трефилов
Россия Илимдер академиясынын Дүйнөлүк экономика жана эл аралык мамилелер институтунун Постсоветтик изилдөөлөр борборунун бул мейкиндиктеги өлкөлөрдүн экономикалык өнүгүү секторунун жетекчиси Елена Кузьмина
"Кеп бааны жогорулатууну чайкоочулук схемалары жөнүндө жүрүүдө. Бул учурда административдик тыюу салуулар жана жөнгө салуучу рыноктук механизмдер айкалышы зарыл. Жабдуучулар жана алар койгон бааларды көзөмөлдөө, өндүрүшчүлөр – дүң соодагерлер байланышы да тартипке салынышы абзел", — деп эсептейт экономист.

Чындыгында пандемиянын айынан акыркы жылдары ЕАЭБде азык-түлүк баалары кыйла өстү. Евразиялык экономикалык комиссиянын (ЕЭК) маалыматына таянсак, баарынан кант (56,9 пайызга), картошка (33,5 пайызга) жана күн карама майы (29,5%га) көтөрүлдү. Анткен менен баанын өсүшүнө азык-түлүк таңсыктыгы түрткү болгон эмес. Евразиялык экономикалык комиссиянын төрагасы Михаил Мясниковичтин айтымында, ЕАЭБ азык-түлүк товарлары менен өзүн-өзү толук камсыздай алат.

"Комиссия азык-түлүк тең салмактуулугу жаатында олуттуу иш алып барды. Жалпыга маалымдоо каражаттарында ушул тема байма-бай көтөрүлгөндүктөн, эгин, эт, кант, сүт товарлары боюнча да токтолгум келет. Биримдиктин ички рыногун туруктуу камсыздоо жана ашыкчасын экспорттоо үчүн бизде ресурстар жетиштүү", — деди ал.

Бирдиктүү космостук тутум

ЕАЭБ өлкөлөрү жакынкы беш жылда бирдиктүү космостук системаны түзүү жаатында иш алып барат.

"Бул менен биздин өлкөлөрдүн спутниктеринин тобун бириктирүү, биргелешкен космостук съемканын материалдары боюнча бирдиктүү банкты түптөө, ошондой эле маалыматты кабыл алуу жана иштеп чыгуунун жердеги комплекстерин заманга бапташтырууну болжойт", — деп маалымдады Михаил Мишустин.

Топ бирдиктүү космостук тутум катары тескелет. Бул байкоо салынган территориянын аянтын кеңейтүүгө жана тийиштүү маалыматтарды ыкчам түрдө алууга жол берет.

Бул глобалдык долбоор ушул жылдан тарта 2025-жылга чейин үч баскычта ишке ашырыларын Евразиялык экономикалык комиссиясынын Коллегиясынын төрагасынын жардамчысы Ия Малкина кабарлады.

Помощник руководителя Коллегии Евразийского экономического союза (ЕЭК) Ия Малкина
© Sputnik / Andranik Ghazaryan
Евразиялык экономикалык комиссиясынын Коллегиясынын төрагасынын жардамчысы Ия Малкин
"Өлкөлөр алгачкы иш-чараларды өткөрүүгө киришти. Анын жыйынтыктарынын бири – төрт-беш космостук аппаратты чыгаруу болмокчу", — деп белгилейт ал.

Малкинанын айтымында, долбоорго ЕАЭБдин бардык мүчөлөрү тартылат. Ушул тапта космостук тармактын драйверлери Россия Федерациясына, Казакстан жана Беларуска таандык. Бирок программага Армения менен Кыргызстан да катыша алат.

Биримдиктеги каалаган өлкөдөн насыя алуу

ЕАЭБдин мүчөлөрү жыл аягына дейре насыялык таржымалды алмашуу тартиби жөнүндөгү макулдашууга кол коюшат.

"Биздин жарандар, юридикалык жактар “бештиктин” бардык мамлекеттеринде насыя алуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Ал эми банктар карыз алуучулар туурасындагы маалыматтарды текшере алышат", — дейт Мишустин. Анан да, россиялык премьер-министрдин айтымында, Евразиялык экономикалык биримдик чөлкөмдө экономикалык тартылуу борборуна айланмакчы. ЕАЭБге кызыгуунун күч алышын артыкчылыктуу соода макулдашууларына кол коюу жөнүндөгү элүүдөн ашуун сунуш тастыктап турат. Ошентсе да ЕАЭБдин дагы жакшырыла турган келишимин унуткарбоо керектигин белгилейт Мишустин.

Зыянкечтерге ЕАЭБде орун жок

Өкмөт башчылары ЕАЭБдин фитосанитардык коопсуздугуна да көңүл бурушту. Алар биримдиктин аймагына өсүмдүктөрдүн үч илдетинин (томат мөмөлөрүнүн күрөң бырыштуулугу, томаттын темгилдүү соолушу жана пепино мозаикасы вирустары) киришине жана таралышына жол бербөөнү макулдашты.

"Маселе актуалдуу, эксперттер жана илимий коомчулуктун деңгээлинде терең талкууну талап кылат. Бул вирустардын урук, көчөт жана түшүмдөрүндө бул вирустардын болуп-болбогонуна көзөмөл жүргүзүүгө байланышкан чараларды биргеликте көрүү керек", — дейт Малкина.

Көйгөй чындап эле орчундуу. Бул үч вирусту карантиндик объектилердин Бирдиктүү тизмегине киргизүү демилгесин Россельхознадзор былтыр эле көтөргөн. Маселен, Казакстан 2021-жылдын I кварталында томаттын темгилдүү соолушу вирусу табылгандыктан республикасына 8 миң тонна айыл чарба азыгын киргизген эмес. Мындан тышкары, Евразиялык экономикалык комиссиянын өкмөттөр аралык кеңешине жана өлкөлөргө биримдиктин Карантиндик объектилер бирдиктүү тизмегинде камтылбаган жаңы зыянкеч организмдердин пайда болушуна ыкчам чара көрүү тартибин иштеп чыгууну табыштаган.

COVIDсиз саякат

Михаил Мишустин “Ковидсиз саякатта” мобилдик тиркемесин өнүктүрүү коопсуз жүргүнчү ташууну бачым калыптандырууга мүмкүндүк берет.

"Коронавируска каршы күрөш дале күн тартибиндеги башкы темалардан. Анан калса бир катар өлкөлөрдө, эң оболу Европада илдеттин үчүнчү толкуну күч алып барат", — дейт Россия өкмөтүнүн өкүлү.

Михаил Мишустин “Ковидсиз саякатта” аттуу ыңгайлуу жана ынанымдуу мобилдик тиркемеси түзүлгөнүн эскертти. Ага тастыкталган лабораторияларда тастыкталган тесттин таза жыйынтыктары жүктөлөт. Азырынча долбоорго Армения, Беларусь, Кыргызстан жана Россия толук катышууда.

"Жакын арада Казакстан да буга кошулат", — деп белгилейт Мишустин. Ал “Эмдөө жөнүндө да маалыматтарды кошуу менен тиркемени өнүктүрүү маанилүү” деп эсептейт.

Евразиялык экономикалык биримдиктин өкмөттөр аралык кеңешинин келерки жыйыны 19-20-августта Кыргызстанда, Чолпон-Ата шаарында өтөт. Күн тартиби азырынча такталууда.

158
Белгилер:
жолугушуу, мүчө, өкмөт, Евразиялык экономикалык биримдик
Тема:
ЕАЭБдеги Кыргызстан (256)
Тема боюнча
Россия бензин баасын тизгиндейт. ЕАЭБде мунайдын кымбаттоосу токтойбу?
ЕЭК Кыргызстанга шекерди бажы алымысыз алып келип турууга уруксат берди
Кыргызстан Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин төрагасы Камчыбек Ташиев

Ташиев: бир дагы метр жерибизди бербейбиз, Ворухка коридор ачылбайт

541
(жаңыланган 17:51 06.05.2021)
Баткенде Ходжаи Аъло — Ворух жолу курулары тууралуу маалымат тарагандан кийин соцтармактын колдонуучулары Ташиев анклавга коридор ачканы жатканын айтып нааразы болушкан.

БИШКЕК, 6-май — Sputnik. Баткендеги Ворух анклавына эч кандай коридор берилген жок. Бул тууралуу Кыргызстан Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин төрагасы Камчыбек Ташиев билдиргенин анын жардамчысы Өткүрбек Рахманов Facebook баракчасына жарыялады.

Белгилей кетсек, бүгүн, 6-майда, Кыргызстан менен Тажикстандын кыргыз-тажик чек арасындагы делимитация жана демаркация боюнча өкмөттүк делегациясы биргелешкен билдирүү жасады. Ага ылайык, эки өлкө Тажикстандын жарандарынын жана жүк ташыган унааларынын тоскоолдуксуз өтүүсү үчүн Ходжаи Аъло — Ворух жолун курат. Кийин тажик тарап жолду колдонот жана оңдоп-түзөп турат. Аталган жол Капчыгай (Танги) айылын айланып өтөт. Бул маалымат тарагандан кийин соцтармактын колдонуучулары "Камчыбек Ташиев Ворухка коридор ачмай болду, Тажикстан куралдуу кол салып көздөгөнүнө жетти" деген сыяктуу пикирлерин жаза башташты. Мындан улам Ташиев маселе боюнча төмөнкүчө түшүндүрмө берген.

"Кыргыз-тажик чек арасы боюнча оор кырдаалда өткөн сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында биргелешкен билдирүү кабыл алганыбыз чын. 5-майдан 9-майга чейин №43 чек ара чекитинен №61 чек ара чекитине чейин, №135 чек ара чекитинен №141 чек ара чекитине чейинки бөлүктөр боюнча чек ара тилкесин чийип, жазуу иштери жүргүзүлөт. Мына ушул тилкелер боюнча гана 1924 жана 1927-жылдардагы, ошондой эле 1989-жылдагы карталар пайдаланылат. Дагы бир жолу баса белгилейм, аталган жылдардагы карталар ушул гана чек ара чекиттерин тактоодо колдонулат. Ворух анклавынын буга эч кандай тиешеси жок", — деди Ташиев.

Ал ошондой эле Ворух анклавына эч кандай коридор берилбегенин белгилеген.

"Ворухка коридор берилген жок. Тажикстандын жарандарынын каттоосу үчүн Баткен районунун Капчыгай айылынын чыгыш тарабы аркылуу өтө турган автожол колдонулат. Жол Баткен районунун карамагында болот, бул документте так жазылып турат. Бул жолдун статусу эки мамлекеттин ортосундагы өзүнчө мамлекеттик макулдашуу менен аныкталат. Башкача айтканда, Кыргызстан менен Тажикстандын мамлекеттер аралык келишими менен бекитилет. Үчүнчүдөн, биз качан гана анклавдын тегерек чети толук делимитация, демаркациядан өткөндөн кийин гана жолду пайдаланууга уруксат беребиз. Ворух анклавынын тегерек-четин тактоо боюнча сүйлөшүүлөр өз алдынча жүрмөкчү. Калган участоктор өзүнчө, Ворух боюнча өзүнчө келишимге келебиз. Ошондуктан сабырдуу болуп, такталбаган маалыматтарды чыгарбай туруңуздар. Бизге башка мамлекеттин бир метр да жеринин кереги жок, бирок биз дагы бир метр жерибизди бербейбиз! Өлкө жетекчилиги, биз, бардыгыбыз мына ушул позицияда болобуз жана аягына чейин турабыз!" — деди Ташиев.

Кыргызстан менен Тажикстандын белгилүү бир чек ара чекиттери тактала турган карта боюнча маалыматты да окуңуздар.

541
Белгилер:
Ворух анклавы, Камчыбек Ташиев, Жаңжал, чек ара, Тажикстан, Кыргызстан
Тема:
Баткендеги кыргыз-тажик жаңжалы
Тема боюнча
Ташиев тажик делегациясынан кечирим сураган эмес. УКМК чуулуу видео тууралуу
Кыргызстан менен Тажикстан биргеликте Ворухка жол курат. Аны Тажикстан колдонот
Карта. Архив

Кыргыз-тажик чек арасындагы тилкелер кайсы картанын негизинде такталары айтылды

474
(жаңыланган 15:42 06.05.2021)
Министрлер кабинетинен эки өлкөнүн топографиялык жумушчу тобу аныкташы керек болгон чек ара жайларын айтып беришти.

БИШКЕК, 6-май — Sputnik. Кыргызстандын министрлер кабинети Тажикстан менен чектеш аймактардын чек ара линиясынын долбоору кайсы карта менен аныктала турганын кабарлады.

Кыргызстандын министрлер кабинети Тажикстандын буга чейин жарыялаган маалыматын тастыктады. Ага ылайык, тараптар № 43 чек ара тилкесинен № 61 чек ара тилкесине чейинки жана № 135 чек ара тилкесинен № 141 чек ара тилкесине чейинки бөлүктөгү мамлекеттик чек ара линиясынын долбоорун аныктоо үчүн 1924-1927-жылдардагы улуттук-аймактык бөлүштүрүүнүн жана 1989-жылкы паритеттик комиссиянын документтери менен материалдары колдонулат. Эки өлкө топографиялык жумушчу топтун мүчөлөрүнө кыргыз-тажик чек арасынын жогоруда аталган участкаларындагы долбоордук линияны 5-9-май аралыгында жүргүзүүнү тапшырган.

Муну менен катар 17-майга чейин топографиялык иштер менен кыргыз-тажик чек ара линиясын аныктоо иштери Лейлек районундагы Максат, Кулунду айылдарында, Баткен районундагы Көк-Терек, Көк-Таш, Ак-Сай айылдарында, мындан сырткары, коңшу өлкөнүн Бабаджан Гафуров районундагы Овчи Калача айылында, Согди облусуна караштуу Чоркух, Сомониён, Ходжаи Аъло айылдарында жана Исфара шаарында жүргүзүлөт.

Мындай макулдашууга чек арадагы кырдаалдан кийин өкмөттүк комиссиялардын Баткен облусундагы жолугушуусунда келишкен.

474
Белгилер:
демаркация, делимитация, чек ара, Тажикстан, Кыргызстан
Тема:
Баткендеги кыргыз-тажик жаңжалы
Тема боюнча
Ташиев тажик делегациясынан кечирим сураган эмес. УКМК чуулуу видео тууралуу
Чек арадагы жаңжалдын кесепети. Баткендин жүрөктү тилген сүрөттөрү
Жаан учурунда киши кол чатыр менен бара жатат. Архив

Жума күнүнө карата аба ырайы

0
7-майга караган түнү температуранын жогорулашына жана күтүлүп жаткан нөшөрлүү жаан-чачынга байланыштуу суунун деңгээли кескин көтөрүлүп, тоолуу райондордо сел жүрүшү ыктымал.

БИШКЕК, 6-май. — Sputnik. Жума күнү күндүз өлкөнүн көпчүлүк аймактарында жаан жаап, бийик тоолуу райондордо кар жаашы күтүлөт. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

Абанын температурасы Чүй, Талас облустарында +21…+26, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +24…+29, Ысык-Көлдө +19…+24, Нарын өрөөнүндө +20…+25 градусту көрсөтөт.

Бишкек жана Ош шаарларында мезгил-мезгили менен жамгыр жаашы мүмкүн. Күндүн табы борбордо +24…+26, Ош шаарында +25…+27 градус болору боолголонду.

0
Белгилер:
Кыргызстан, май, аба ырайы
Тема боюнча
Жаан жаайбы? Дем алыш күндөргө карата аба ырайы