Лейлек районунун Арка айылындагы талкаланган май куюучу жай жана соода түйүндөр

Кыргыз-тажик чек арасында чырды ким баштаганын космостон тартылган сүрөт көрсөтөт

966
(жаңыланган 15:42 17.05.2021)
Акыйкатчынын айтымында, космостон тартылган сүрөттөн Тажикстандын жаңжалга кантип даярдангандыгын билүүгө болот.

БИШКЕК, 17-май — Sputnik. Космостук державаларга кайрылып, Тажикстан менен чектешкен аймакта чек ара жаңжалына чейинки жана андан кийин тартылган аэросүрөттөрдү суроо зарыл. Бул туурасында Кыргызстандын акыйкатчысы Токон Мамытов айтты.

Ал мындай пикирин "Фергана өрөөнүндөгү чек арага жакын аймактардагы чырлардын Борбор Азиядагы глобалдуу коопсуздукка тийгизген таасири" деп аталган тегерек столдо сүйлөп жатып билдирди.

Мамытов бул материалдар эки мамлекеттин бирин-бири күнөөлөп жаткан маселени чечет деген ойдо.

"Азыр эки тарап тең бири-бирин агрессия жасады деп айыптоодо. Бул маселени чечиш үчүн космостук державаларга кайрылып, Тажикстан менен чек арадагы аймакта чек ара жаңжалына чейинки жана андан кийин тартылган аэросүрөттөрдү сураш керек. Ошондо гана бул окуяга ким алдын ала даярданып, ок биринчилерден болуп кайдан атылгандыгын тартылган сүрөттөр боюнча аныктоого болот. Бул материалдар майда-чүйдө бардык деталдарды, ал тургай бронетехниканын номерлерине чейин көрсөтөт", — деди Мамытов.

Акыйкатчы эгерде Кыргызстан эл аралык сотко кайрылууну чечсе, анда алынган бул материалдар далил катары пайдаланыларын белгиледи.

Эске салсак, Токон Мамытов көп жылдар бою улуттук коопсуздук боюнча органдарда иштеп, Чек ара кызматын жетектеп, Кыргызстандын Коопсуздук кеңешинин катчысы болгон.

966
Белгилер:
космос, Жаңжал, кыргыз-тажик чек арасы, Токон Мамытов, Тажикстан, Кыргызстан
Тема:
Баткендеги кыргыз-тажик жаңжалы (299)
Тема боюнча
Агамдын сөөгү куйкаланып, күлү калыптыр. Максат айылындагы трагедиянын чоо-жайы
Тажикстандык жарандын үйүнөн чыккан өрт. УКМК окуя боюнча маалымат берди
Россиянын президенти Владимир Путин

Массалык жок кылуучу куралдын жайылуу коркунучу. Путин Москва форумунда сүйлөдү

14
(жаңыланган 16:39 23.06.2021)
Эл аралык коопсуздук боюнча IX Москва конференциясы ушу тапта Россиянын борбор калаасында өтүп жатат.

БИШКЕК, 23-июн. — Sputnik. Массалык жок кылуу куралынын жайылуу тобокелдиги, аймактык чыр-чатактар, чек аралаш мамлекеттердин биргелешкен кылмыштуу топторунун активдешүүсү — бүгүнкү күндүн олуттуу көйгөйү. Бул тууралуу Россия президенти Владимир Путин билдирди.

Эскерте кетсек, ушу тапта эл аралык коопсуздук боюнча IX Москва конференциясы Россиянын баш калаасында өтүп жатат.

"Региондордогу куралдуу кагылышуулар, массалык жол кылуу курал-жарагынын жайылуу кооптуулугу, баңги бизнеси менен кибер кылмыштуулуктун жана чек аралаш мамлекеттердин биргелешкен кылмыштуу топторунун жандануусу тынчсызданууну жаратат", — деди Путин катышуучуларга кайрылып жатып.

Ал аталган көйгөйлөрдүн масштабы жана глобалдуулугу бардык мамлекеттердин биримдикте иш алып баруусун талап кыларын белгиледи.

"Албетте, мындай жамааттык иш эл аралык укук жана БУУ уставынын максаты менен принциптерине ылайык жүргүзүлүшү шарт", — деди Путин.

РФ лидери өз сөзүндө БУУнун башкы милдетине токтолуп өттү. Анын айтымында, аталган уюм дүйнөлүк согушка жол бербөө үчүн жан үрөп, оюндун жаңы эрежелеринин баары БУУ эгидасынын алдында өтүшү зарыл. Путин мындан башка багыттын баары башаламандыкка кептей турганын кошумчалады.

Эл аралык коопсуздук боюнча Москва конференциясы — коргоо мекемелеринин, эл аралык уюмдардын жана бейөкмөт эксперттердин башын бириктирип, коопсуздук боюнча жыл сайын өтүүчү форум.

14
Белгилер:
кызматташуу, БУУ, коопсуздук, Владимир Путин, конференция, форум
Тема боюнча
Путин белгисиз жоокердин мүрзөсүнө гүл койду. Видео
Путиндин макаласы: өткөнгө карап кылчактай бербей, ачык болуш керек
Кыргызстан президентинин жеке оператору Улан Сатиев. Архив

Президенттин оператору КТРК жетекчисинин орун басарынын милдетин аткарууда

88
(жаңыланган 13:35 23.06.2021)
Сатиев алты президенттин бешөө менен иштешкен. Өткөн жумадан тарта телеканалдын директорунун орун басары катары эмгектенип жатат.

БИШКЕК, 23-июн. — Sputnik. Кыргызстан президентинин жеке оператору Улан Сатиев Коомдук телерадиокорпорациясынын башкы директорунун орун басарынын милдетин аткарып жатат. Бул тууралуу Sputnik агенттигине КТРКнын Байкоочулар кеңешинин мүчөсү Жылдызбек Керимбаев билдирди.

Бишкек шаарынын мурунку биринчи вице-мэри Алмаз Бакетаев. Архив
© Фото / Республиканский штаб КР по борьбе с COVID-19
Анын айтымында, өткөн жумада телеканалдын башкы директору Бактияр Алиев Сатиевди ушул кызматка дайындоону өтүнгөн. Эми келерки жумада Байкоочу кеңештин жыйыны болот. Анда Сатиев бул кызматка толук кандуу бекитилиши мүмкүн.

Талапкер буга чейин президенттер Курманбек Бакиев, Роза Отунбаева, Алмазбек Атамбаев, Сооронбай Жээнбеков жана Садыр Жапаровдун оператору болуп эмгектенген.

88
Белгилер:
дайындоо, орун басар, директор, КТРК, оператор
Тема боюнча
Иран жана Австриядагы элчилер кызматтан кетип, жаңылары дайындалды
Бишкектеги Свердлов районунун мурдагы акими Нарын шаарына мэр болду
Нью-Йорк шаарындагы талкаланган дүкөн. Архив

Рекорддук чек: АКШдагы инфляция дүйнөлүк экономикага кооптуу экени айтылды

0
(жаңыланган 16:42 23.06.2021)
АКШда 2008-жылдагы глобалдык каржылык каатчылыгынан бери мындай инфляция кайталана элек болчу. Бирок жөнгө салуучу орган монетардык саясатты катаалдатуудан баш тартууда.

Deutsche Bank мындай аракетсиздиктин аягы жакшы бүтпөй турганын эскертишти. Бул – бүтүндөй дүйнөлүк экономика үчүн опурталдуу абал. Аталган державада акчанын нарксызданышы дүйнөгө кандай таасир этери тууралуу Наталья Дембинскаянын макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Инфляциянын күч алышы

Май айында АКШда жылдык инфляция беш пайызга чыкты. Ал эми керектөөчүлүк баалардын, энерготашуучу жана азык-түлүк сымал туруксуз товарларды кошпогондо, базалык индекси (инфляция деңгээли) былтыркыга салыштырмалуу 3.8 пайызга өстү. Бул – 1992-жылдын июнунан берки эң жогорку көрсөткүч. Автомобиль, техника, мебель, авиабилет, кийим-кече, азык-түлүк – баары кымбаттады.

Дүйнөлүк банктын экономисттери инфляцияны даректөө саясатын жүргүзгөн өлкөлөр, анын ичинде Россия чочулай турган жагдай жок экенин айтышат. Көрсөткүчтү максаттык диапазондун чегине кайтарууга болот. Анткен менен Кошмо Штаттарда кырдаал башка. Федералдык резервдик системанын бир чара көрө турган түрү жок. Март айында эле бул тутумдун башчысы Жером Пауэлл таргеттин (даректөөнүн) эки пайызга утурумдук көтөрүлүшүндө эч кандай көйгөй жоктугун билдирген.

Керектөөчүлүк баалардын өсүшүнүн себептери түшүнүктүү. Пандемия башталгандан тарта америкалык бийлик акча басуучу станокту болушунча иштетүү менен каатчылыкка каршы чара көрүүгө алты-тогуз триллион долларга дейре сарптаган. Ал эми Жо Байдендин келиши менен өлкө экономикасына дагы эки триллиондой каражат салынды. Бул – негизинен социалдык өбөлгөлөрдүн гиганттык топтому.

Ири карыз жана чабалдаган доллар

Акчанын каптаганы мамлекеттик карызды болжол менен төрттөн бирге жогорулады. Эми бул 28 триллион долларга (жылдык ички дүң өндүрүмдүн дээрлик 130 пайызы) арбын. Экономисттер экономикага жаңы акча салуу жакшы натыйжага алып келбейт. Өндүрүш көлөмүн тийиштүү деңгээлге чыгарбастан, акчанын ашыкча айланышынын айынан бюджетке күч келет, баалар көтөрүлөт.

Инфляциялык тобокелдик кийинкиге жылдырылган керектөөчүлүк суроо-талапты да күчөтөт. Пандемия убагында америкалык керектөөчүлөр 1,6 триллион доллар топтоп, эми акырындап коротууга киришти. Жаңы басылган купюралардын күчтүү агымы америкалык валютага доо кетирди. Доллардын куну түшүп, инвесторлор үчүн жагымдуулугунан ажырап барат.

2020-жылы евро салыштырмалуу 0,8934төн 0,8149га, дээрлик тогуз пайызга түштү. Быйыл дагы беш-жети пайызга төмөндөшү ыктымал. Дагы бир башка фактор — бюджетке болуп көрбөгөндөй басым. 2020-каржылык жылында бюджеттин таңсыктыгы 16,1 пайызга (3,1 триллион долларга) жеткен. Бул – 1945-жылдан берки эң ири көрсөткүч. Дал ошол жылы өкмөт масштабдуу аскердик операцияларга эбегейсиз каражат бөлгөн.

Суроо жаралат

Ошентсе да экономикалык максаттарга жетүүдө, атап айтканда, эмгек рыногун калыптандырууда "алгылыктуу прогрессти" көрмөйүнчө Федералдык резерв системасы пайыздык чендерди жогорулатууга же активдерди сатып алуу программасын кыскартууга ниеттенбейт. Жөнгө салуучу органдын өз күчүнө гана ишенгендиги жана аракетсиздиги суроо туудурат.

"Күрөшүү үчүн так план зарыл. Салык-бюджеттик саясатты аныктаган адамдар алардын чечимдери кимдерге зыян келтирерин түшүнүүгө тийиш. Америкалыктардын сексен жети пайызы баалардын өсүп жатканына кабатыр.

Пауэлл мырза бул олуттуу маселеге убактылуу тоскоолдук катары кол шилтөөнү токтотуп, инфляциянын кескин секиригин моюнга алууга милдеттүү", — дейт сенатор Рик Скотт.

Экономисттер Федералдык резервдик тутумдун андан да коркунучтуу көрүнүшкө – фондулук рынокто глобалдык көбүктүн түзүлүшүн толугу менен танып жатканына көңүл бурууга чакырат. Акциялардын баасы тарыхый жогорку чегине жетип турганда өтө төмөн пайыздык үстөктөрдү колдоону, балансты айына 120 миллиард долларга жогорулатууну улантуу менен Федералдык резервдик система рынокту ого бетер козутушу мүмкүн.

"Жөнгө салуучу орган экономиканы кыйын шартка кептегени турат, акыры барып инфляциянын максаттуу деңгээлине жетүү үчүн акча-насыя саясатын катаалдатууга мажбур болмокчу", — деп белгилейт Америкалык ишкерлик институтунун талдоочусу Десмонд Лахман.

Алсыздар жабыр тартышы ыктымал

Кандай болсо да бул америкалыктарга гана тургай, бүт дүйнөгө көйгөй жаратарын эскертишет Deutsche Bank талдоочулары. "Кошмо Штаттарда инфляцияны тоготпоо глобалдык экономика үчүн опурталдуу. Анын кесепети, айрыкча коомдун эң аяр катмары үчүн оор болушу ыктымал", — деп түшүндүрөт банктын башкы экономисти Дэвид Фолкертс-Ландау.

Германиядагылар инфляция токтобой турганын, жакынкы жылдары, балким, 2023-жылы каатчылыкка кептеши мүмкүн экенин жоромолдошот. Эксперттер биринчи кезекте өнүгүп келе жаткан өлкөлөр жабыр тартарын белгилешет. Өнүккөн экономикада акчанын нарксызданышы инвесторлордун пайыздык чендердин жогорулашына үмүттөрүн арттырат. Бул мамлекеттик облигациялардын кирешелүүлүгүн жогорулатып, натыйжада карыз алуу кыйла кымбатка түшөт. Ошентип, экономисттер өнүгүп келе жаткан рыноктор үчүн глобалдык калыптандыруунун башаты позитивдүү фактордон коркунучка айланганын айтышат. Мисалы, Түштүк Африка жана Бразилияда карыз наркы кооптуу деңгээлге чукулдап калды. Ал жакта мамлекеттик финансы ансыз да туруксуздугу менен айырмаланат.

"Бул өлкөлөр өздөрүндөгү инфляциядан да АКШдагыдан чочулаганы оң", — дешет S&P Global Ratings адистери. Бардар мамлекеттер пандемия маалында көптөгөн өнүккөн өлкөлөргө караганда абдан төмөн пайыздык чен менен карыз алышкан. Маселен, Египет быйыл ИИӨнүн 38 пайызына барабар карызын кайра каржылоого тийиш. Насыяны тейлөө акысы — 12,1%. Гана үчүн пайыз андан да бийик, тагыраак, 15 пайызды түзөт. Ушундай эле көйгөй Бразилияда да бар, Борбордук банкы январдан бери баа басымын чабалдатуу үчүн үстөктөрдү көбөйткөн. Capital Economics адиси Уильям Жексондун айтымында, Бразилия — инфляция жана кирешелүүлүктүн өсүшү экономикалык туруктуулукка кооптуу экенине айкын мисал.

"Бул Борбордук банкты мамлекеттик каржыны кыскартып, карызды тейлөө чыгымдарын арттырган пайыздык чендердин жогорулатууга аргасыз кылды", — дейт аналитик. Мындай абалдан, маселен, Бразилия, Түштүк Африка жана Индия чет өлкөлүк насыякорлорго караганда ички кредиторлорго көбүрөөк үмүт артканы куткарат. Бул капиталдын сыртка агуу көлөмүн төмөндөтөт. Россия бул багытта туруктуу келет, федералдык заемдогу облигацияларда резидент эместердин үлүшү абдан аз. РФ Борбордук банкынын маалыматы боюнча, май айында он пайызды түзгөн (апрелде — 19,7). Федералдык заемдогу облигация ээлеринин арасында 80 пайыздан ашыгы — жергиликтүү инвесторлор, эң оболу банктар жана пенсиялык фонддор. Ал эми резидент эместер — жергиликтүү ири банктардын чет өлкөдөгү "бутактары". Бул санкциялык да, инфляциялык да тобокелдиктерден сактайт.

0
Белгилер:
суроо-талап, насыя, кун, акча, экономика, АКШ, инфляция
Тема боюнча
Америкалык үмүт акталбай калганда... Саммит жыйынтыгына сереп