Россиянын президенти Владимир Путин АКШнын лидери Жо Байден менен Женева шаарында жолугушуу учурунда

Путин менен Байдендин жолугушуусунан кийин дүйнөлүк саясат кандай өзгөрөт

198
(жаңыланган 13:36 18.06.2021)
Россия менен АКШ президенттеринин жолугушуусу мурдагы күнү Женевада өттү. Эки лидер тең анын жыйынтыгына канааттанганын билдирди.

Бирок сүйлөшүүлөр эки өлкөнүн алакасын жакшыртууга өбөлгө боло алабы? Россиянын Европа менен мамилесине кандай таасир тийгизет? Sputnik ушул суроолорго жооп берүүгө аракет кылды.

Келечекти мээлеген натыйжа

Владимир Путин менен Жо Байдендин 16-июнда Женевада өткөн жолугушуусу эки өлкөнүн мамилесин түп тамырынан бери өзгөртпөсө да толук кандуу диалогду баштоого мүмкүндүк берди десек болот. Мындай бүтүм менен "Россия сегодня" эл аралык маалымат агенттигинин мультимедиалык борборунда саммиттин жыйынтыгын талкуулаган иш-чарага катышкан эксперттер да макул болушту.

Россиянын Эл аралык иштер боюнча кеңешинин башкы директору Андрей Кортунов Россия менен АКШнын стратегиялык куралга көзөмөл жүргүзүүгө ыктап турганын тастыктаган билдирүү сүйлөшүүнүн эң маанилүү жыйынтыгы болду деп эсептейт.

Круглый стол, посвященный анализу перспектив размещения на Украине международного миротворческого контингента
© Sputnik / Александр Натрускин
Россиянын Эл аралык иштер боюнча кеңешинин башкы директору Андрей Кортунов
"СНВ-3 боюнча келишим беш жылга узартылганы менен убакыт аз. Тараптар курал-жаракты көзөмөлдөөнүн жаңы модели тууралуу келишип алса жакшы болот эле", — деди ал.

АКШнын киберкоопсуздук көйгөйүн өз ара консультациялардын тизмесине киргизүүгө макулдук бергени да бир топ маанилүү экени белгиленди. Эксперт буга чейин Америка мындай демилгени көп жактырбай, хакердик чабуулга Москваны далилсиз эле күнөөлөп келгенин айткан.

Элчилердин Москва менен Вашингтонго кайтышы да үмүттү жандырып койду. Бирок Кортунов дипломатиялык мамилелерди толук кандуу калыбына келтирүү үчүн бул жетишсиз деген пикирде.

"Элчи — бул "генерал". Бирок ар бир генералдын "армиясы" болууга тийиш. Демек, элчиликтердин ишин жандантып, дипломаттарды, консулдук кызматтарды кайтаруу зарыл", — деди адис.

Илимдер академиясынын АКШ жана Канада институтунун директору Валерий Гарбузов Россия менен Американын ортосунда бир катар көйгөйлөр бар экенине токтолду.

© Sputnik / Владимир Трефилов
Илимдер академиясынын АКШ жана Канада институтунун директору Валерий Гарбузов
"Саммит консультацияларга, сүйлөшүүлөргө башат болуп бериши керек. Эгер жумушчу топ түзүлүп, жолугушуулар жүрүп, мунун баары телефондук сүйлөшүүлөр, өлкө башчыларынын жолугушуулары менен коштоло турган болсо диалог жанданат. Жыйынтыгын бир нече аптадан кийин көрөбүз", — деди ал.

Трамптын жолун жолдобой

Гарбузов Женева саммити Владимир Путин менен Дональд Трамптын 2018-жылы Хельсинкиде өткөн жолугушуусу менен салыштырылып жатканын белгиледи.

"Трамп менен болгон сүйлөшүүлөрдөн да көптү күткөнбүз. Айрымдар аны тарыхый жолугушуу деп атоого үлгүргөн. Сүйлөшүү жагымдуу маанайда өткөнү менен жыйынтык болгон эмес. Женева саммити тууралуу келечекте болчу сөз мындан кескин айырмаланып турушу керек", — деди эксперт.

Ал эми Кортунов Байден тарабынан жолугушуунун тез уюштурулушуна көңүл бурду. Мурунку президент Трампка Путин менен биринчи жана акыркы ирет жолугуу үчүн 1,5 жыл керектелген.

Гарбузовдун айтымында, Трамп менен Байдендин администрациялары РФ — АКШ мамилелерин эки башка түшүнүп, кабыл алары да жолугушууларды айырмалап турат.

"Ак үйдүн азыркы жетекчилиги Россияга жасалган "жаңыча" мамиле, башкача айтканда, тандалма кызматташуу тууралуу айтып жатат. Бул жакшы нерсе. Кызматташуунун өзөгүн курал-жаракты көзөмөлдөө, стратегиялык коопсуздук көйгөйү түзүшү мүмкүн. Андан кийин талкуулай турган маселелердин тизмесин кеңейтүү керек. Эки тараптын кабыл алган декларациясы — келечектүү иштин башталышы", — деди ал.

Европа, санкциялар жана Украина

АКШ менен Россиянын ортосундагы мамиленин азыраак болсо да жылый башташы Вашингтондун европалык союздаштарынын антироссиялык риторикасын басаңдатат. Мындан улам Гарбузов Москва үчүн бул саммиттин жыйынтыгы геосаясий жактан пайдалуу деп эсептейт.

"Эми Брюсселдеги Россия менен кызматташууга ыктагандардын жүгү жеңилдей түшөт, анткени дайым Вашингтонду карап иш кылышат эмеспи. Американын Россия боюнча ой-пикири дайым эске алынат. Германия, Италия жана Франциядагы кесиптештерибиз эми Москва менен кызматташуунун жаңы форматтарын ээн-эркин сунуштай алса керек", — деди Кортунов.

Эксперттин баамында, Байден менен Путиндин жолугушуусу 2014-жылдын апрелинде токтогон Россия — НАТО кеңешинин ишин жандантышы мүмкүн. Бул Европа коопсуздугун бекемдөө үчүн кошумча мүмкүнчүлүк бермек.

МГИМО доценти Иван Тимофеев Россияга каршы санкциялар мурдагыдай эле күчүндө каларына токтолду.

Круглый стол на тему: Россия и США, Россия и НАТО: новый виток эскалации?
© Sputnik / Владимир Трефилов
МГИМО доценти Иван Тимофеев
"Америкалык бир да санкция өзгөрбөйт, буга негиз жок. Айрым санкциялар АКШнын мыйзамдары менен бекитилген. Байден аларды жокко чыгара албайт, токтотуп гана коюуга укугу бар. Санкциялар жумшарат деп да ойлоого болбойт, ошол эле убакта жаңы чаралар да көрүлбөйт", — деди ал.

Ал эми Кортунов эки өлкө бир пикирге келе албаган маселелер да болгонун белгиледи. Буга Украина кирет. Эки лидердин көз карашы эки башка, азырынча ой бир жерден чыгат деп айтуу оголе эрте.

"Эки президент бул теманы козгоп, бир пикирге келе алышкан жок. Бир жалпы түшүнүк бар — Минск макулдашуусун сактоо керек. Маселе ал макулдашуунун шартын аткаруу дегенди эки жак эки башка чечмелеп келгенинде. Формула кайталанганы менен ар кимиси өз оюнан кайткан жок", — деди Тимофеев.

Байден менен болгон жолугушуусу тууралуу Путин эмне дегенин жана саммит жыйынтыгына Ак үй кандай баа бергенин Sputnik агенттигинин материалдарынан окусаңыз болот.

198
Белгилер:
Владимир Путин, Жо Байден, жолугушуу, саммит, Женева, Дональд Трамп, эксперт, Украина, курал-жарак, саясат
Тема боюнча
Байдендин маалымат жыйынына россиялык журналисттерди киргизбей коюшту
Путин: Байден “жан алгыч” деп эмнеге айтканын түшүндүргөн
Швециялык активист Грета Тунберг. Архив

Грета Тунбергдин вазыйпасы аяктап, аны оюндан четтетишти

71
(жаңыланган 12:49 03.08.2021)
Батыш маалымат каражаттары адамзат узаган айдын аягында Жердин жылдык ресурстарын түгөтүп бүткөнүн жазып чыгышты. Казылган кендин баары августтун башынан декабрдын аягына дейре атмосферага чыгарылып, экологиялык карыз өндүрүлөт.

Адистердин эсебинде чек аралар, өлкөлөр жана континенттерге карабай адамзат керектөө жана өндүрүштүн азыркы деңгээлин сактап калуу үчүн планетабыздын азыркы мүмкүнчүлүктөрүнө дагы кошумча үчтөн эки бөлүгүнөн ашууну абзел.

Экология темасында, албетте, Грета Тунбергди атабай коюуга болбос. Эсиңиздерде болсо, швециялык өспүрүм Грета климаттын өзгөрүшүнө каршы "окуучулук нааразылык акциясына" чыккан. Кесиптешибиз Елена Караеванын планетаны сактоо жаатындагы азыркы глобалдык саясатты талдаган макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Табият менен таттуу алакада болуу тууралуу насаатка СССРди көрүп калгандардын муктаждыгы жок. Дүйнөнүн "цивилизациялык ааламындагы" супермаркеттерде желим баштыктар пайдаланылып турганда совет өлкөлөрүндө дүкөнгө тор баштык менен барып (бүгүн ошол сумкалар моданын соңку жетишкендигине айланып, баасы маркасына жараша 80ден бир нече жүз еврого чейин), азык-түлүк пергаменттик кагазга оролуп, желим баштык чыкса ал көп жуулуп, кургатылып, башкача айтканда, көп жолу колдонулган.

Балдарды жашынан металлолом чогултууга көндүрүшкөн. Эски газета жана журналдарды да туш келди ыргытпастан кабыл алуучу жайларга алып барып, маселен, 20 килограммдык макулатуранын ордуна китеп алышкан. Айнек да, адатта сүт, айран куюлганы да, шарап жана сыра чыгарылган бөтөлкөлөр да өткөрүлгөн. Жашоонун мындай образы "жакырлыктан" эмес, жаратылыш ресурстарына карата аяр мамиледен улам терең ойлонуштурулган. Бул эми сөз кезеги келгендеги кеп.

Көмүр кычкыл газын азайтууну көздөгөн Киото протоколу иштей баштагандан бери парник газдарынын көлөмү көп деле азайбастан, биржалык сооданын өтө кирешелүү бөлүгүнө айланганы аныкталган. Анын чыгарылышына квота мунай, эгин, какао буурчагы жана башка биржалык товарлар (commodity) сымал эле товарга айланган.

"Планетаны коргоо үчүн күрөш" деген дүрбөлөңгө жамынып биржалар сөздүн түз маанисинде абаны сатышат. Мында пайдасын квотасы өтө көп жана квотасы абдан аз болгондорго ортомчулук кылган маклер жана брокерлер көрөт. Ал эми чоң суммадагы акча болгон жерде алдамчылык үчүн да мүмкүнчүлүк болуп көрбөгөндөй чоң эмеспи. Остап Бендердин урпактары, маселен, француз мамлекети "аба" соодасына кошумча нарк салыгын төлөбөй коюудан эле дээрлик эки миллиард евро тапкан. Бирок он жыл оболу али эч нерсе боло элек кез эле, каржылык глобалисттик чөйрөлөр чыныгы мөмөсүн азыр топтоого киришти.

Парижде өткөн климат боюнча конференция (2015-жыл) аяктаары менен жашыл бонд – облигацияларды жайгаштыруудан киреше алууга мүмкүндүк берген акча каражаттары түзүлгөн. Карыздар ири банктар же Европалык борбордук банк аркылуу кепилденет. Көлөмү — жылына ондогон миллиард евро. Анткен менен бул олчойгон сумма да күтүлбөгөн окуянын башаты гана. Чыныгы "оюн" үч жыл мурун коюлган, анда өспүрүм Грета Тунбергди "экологиянын Жанна д'Аркы" деп атап, Швеция парламентинде сөз сүйлөттүшкөн. Ошол 2018-жылдын жай мезгилинен бери анын сөздөрү, аракеттери алдыңкы маалымат агенттиктеринин "көзүнөн" түшкөн эмес. Ар жума күнү көрсөтүлгөн, баяндалган. Андай пиар спорттун да, саясаттын да, кинонун да жылдыздарына жасалган эмес.

Туура жарым жылдан соң Катовицада "климатты коргоо" боюнча кезектеги конференция өтөт. Анда өнүккөн өлкөлөрдүн экономикаларын жашыл рельстерге которуу чечимин кабыл алган (анын негизги жактоочусу Европа биримдиги, ал эми АКШ жана Россия өзгөчө пикирин билдиришкен). Андай ойдун наркы — жылына 100 миллиард евро.

Өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө бир аз көмөктөшүп, бирок негизинен жашыл технологиялардын пайдасына рынокторду бөлүштүрүү үчүн бардык каржылык агымдарды европалык банк структураларына туташтырууну көздөшөт. Кеп мында акча агымдарынын даректеринин алмашышы жана жашыл революциянын демилгечилеринин курамын алмаштыруу туурасында. Албетте, бул каражаттардын баары текке кетет. Чакан жана орто бизнеске тийбейт. Экономиканы өбөлгөлөө боюнча Европа биримдиги тарабынан жарыяланып жана кабыл алынган пландын жарымы, ал эми бул дээрлик 740 миллиард евро — экологиялык демилгелерге бөлүнгөн каражат. Бирок аларды алуу шарттарына ылайык субвенциялар иш жүзүндө ири гана трансулуттук корпорацияларга багытталган.

Гретачы? Грета өз ролун аткарды, эми кете берсе болот. Тагыраак, аны оюндан четтетишти. "Экологиянын Жанна д'Аркынын" соңку билдирүүсү климаттын өзгөрүшү жана "уурдалган балалык" жөнүндө эмес, COVID-19га каршы вакцинанын "адилетсиз бөлүштүрүлүшү" туурасында жаңырганына күбөбүз. Глобалдык көз будамайлагандар менен бир столдо отурган соң адилеттүүлүктөн кеп салып болобу?

71
Белгилер:
Грета Тунберг, экономика, бизнес, саясат
Тема боюнча
"Байден, курал үчүн рахмат!". Афганистанда талибдерди ким колдоодо
Орустардын жашыруун куралы Европанын чок ортосунан АКШга сокку урду
Талибан кыймылынын өкүлдөрүнө даярдалган орундуктар. Архив

Афганистан бийлиги талибдер менен кызматташууга даяр экенин айтты. Бир шарты бар

99
(жаңыланган 12:09 03.08.2021)
Өлкөнүн Тышкы иштер министрлиги бийлик "Талибан" кыймылы менен бирге иштешүүгө, аларды өкмөткө алып, ынтымакка келүүгө даяр экенин айткан.

БИШКЕК, 3-авг. — Sputnik. Афганистандын расмий бийлиги "Талибан" кыймылы менен кызматташканга даяр. Бирок бийлик талибдерге террорчулукту колдоону токтотушу керек деген шарт коюуда. Бул тууралуу тышкы иштер министри Мохаммад Ханиф Атмардын айтымына таянып, РИА Новости билдирди.

"Биз "Талибан" кыймылы менен бирге иштешүүгө, аларды өкмөткө алып бийлик бөлүшүүгө, ынтымакка келүүгө даярбыз. Бул үчүн көп деле талап же шарт койбойбуз. Өлкө ичинде Афганистандын келечеги афган элинин эрки менен чечилиши керек. Ал эми сыртта башка бир дагы мамлекетке Афганистан коркунуч алып келбегендей болушу шарт. Ошол себептен бизде бир дагы чет элдик террордук күч болбошу керек. Бийлик "Талибан" кыймылын кабыл алууга даяр. Бирок алар террорчулукту колдоону токтотушу зарыл", — деген Атмар.

Ал талибдер чет элдик пикирлештеринин жардамы менен 34 провинциянын ичинен 31инде өкмөттүк аскерлер менен урушуп жатканын айтып, бул террордук кыймылдын адамдык сапатка жатпаган иши экенин белгилеген.

Эскерте кетсек, июнь айынан бери Афганистанда өкмөттүк күчтөр менен "Талибан" кыймылынын ортосунда тиреш жүрүп келет. Согушкерлер өлкөнүн айыл жерлериндеги көптөгөн аймактарын ээлеп, чоң шаарларга кол сала баштаган.

Афганистандагы туруксуз абал АКШ администрациясы 11-сентябрга чейин афган жеринен аскерлерди чыгарып кетүү убадасынан кийин курчуп жатат.

99
Белгилер:
Афганистан, бийлик, өкмөт, 'Талибан' кыймылы, кызматташуу
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
Талибдер чек арада. ШКУ мамлекеттеринин коргоо министрлери кандай арга табышат?
ЖМК: талибдер Афганистандын Герат шаарынын борбордук райондорун баса баштады
Москва метросунда полиция кызматкерлери. Архив

Россияда кыргызстандыктар массалык түрдө текшерилип жатабы? Расмий жооп

11
(жаңыланган 13:53 03.08.2021)
Буга чейин Россиянын Москва шаарында 180дей мигрант мушташкан. Бул боюнча жалпысынан 102 адам кармалса, анын 71и кыргызстандыктар болгон.

БИШКЕК, 3-авг. – Sputnik. Кыргызстандын Россиядагы элчилиги социалдык тармактардагы "кыргызстандыктарды РФте массалык түрдө текшерип жатышат" деген билдирүүлөр боюнча түшүндүрмө берди.

"Учурда Россиянын компетенттүү органдары "Кузьминки" метросунда болгон окуяга катыштыгы болушу мүмкүн делген чет элдиктерди издөөсүн улантууда. Россиянын укук коргоо органдарынын бул аракеттери өлкө аймагында тартипти орнотуу жана коопсуздукту камсыздоого багытталган", — дешти элчиликтен.

Ошондой эле дипломатиялык өкүлчүлүк 15-июндагы Россия президентинин коронавирус инфекциясынын жайылып кетишин алдын алуу боюнча жарлыгына ылайык, чет элдиктерди же жарандыгы жок адамдарды текшерүү иштери дагы болуп жатканын кошумчалады. Маалыматка караганда, бул текшерүүлөрдүн жыйынтыгында жаранды өлкөдөн чыгарып салуу жолу каралган эмес.

Буга чейин Россиядагы телеканалдардын бири Москвада 180дей мигранттын мушташын көрсөткөн. Анда 11-июлда Химкиде тажик мигранттары эки кыргызстандыкты бычактаганы айтылган. Мындан улам тирешүү башталып, шаардагы "Кузьминки" метростанциясында массалык мушташ чыккан. Урушта жалпысынан 102 адам кармалса, анын 71и кыргызстандык болгон.

11
Белгилер:
Кыргызстан, Россия, жаран, текшерүү, элчилик
Тема боюнча
Кыргызстандык абитуриенттер россиялык ЖОЖго түйшүксүз өтө алат
Кыргызстандыктар Москва — Казань жолун салып иштемекчи