Флаги стран-участниц 9-го саммита Россия-ЕС в Москве

Британия, Франция, немис жарандарынын дээрлик жарымы ЕБнын көбүрөөк көз каранды болушун каалайт

42
(жаңыланган 09:22 22.12.2014)
ICM Research агенттиги Sputnik тапшырыгы менен жүргүзгөн изилдөөгө ылайык, сурамжыланган өлкөлөрдүн 46% калкы Европа биримдиги өз иш-аракеттеринде АКШдан көбүрөөк көз карандысыз болушу керек деп эсептейт.

БИШКЕК, 20 дек — Sputnik. Европанын сурамжылоо жүргүзүлгөн алдыңкы үч өлкөсүнүн (Улуу Британиянын, Франциянын жана Германиянын) тургундарынын дээрлик жарымы Европа АКШдан көз карандысыз саясат жүргүзүшү керек деп эсептей тургандыгын Sputnik тапшырыгы менен жүргүзүлгөн ICM Research агенттигинин сурамжылоосу көрсөттү.

ICM Research компаниясы өз сурамжылоолорун Улуу Британиянын, Франциянын жана Германиянын тургундарынын арасында быйылкы жылдын 5 – 17-декабрында жүргүзгөн. Анда 3 миңден ашык адам катышкан. 

Изилдөөгө ылайык, сурамжылоо жүргүзүлгөн өлкөлөрдүн калкынын дээрлик жарымы (46%) Европа биримдиги иш-аракет жүргүзүүдө АКШдан көбүрөөк көз карандысыз болушу керек деп эсептейт. Жана 15%ы гана океандын ары жагындагы ойлорго жакшыраак кулак салышы керек деген ишеничте. 

Европа биримдигинин саясий көз карандысыздыкка бет алышын баарынан көп Германияда колдошот. Бул өлкөдө сурамжылангандардын 62%ы ушул пикирде. Франция 39% жана Улуу Британияда 38% да ЕБ көбүрөөк көз карандысыз иш-аракет кылышы керек деп эсептейт. Француз жана британиялык респонденттеринин 13%ы гана Брюссель өз саясатын жүргүзүүдө АКШдан анча көз карандысыз болбошу керек деп эсептейт. Ошол эле учурда Германияда 18% (башка өлкөлөрдөгү 13%га салыштырганда) ЕБ менен АКШ көбүрөөк макуладышып иш кылышын колдойт. Жана 15%ы гана ЕБ ансыз деле жетишээрлик көз карандысыз аракеттерди жасап жатат деп эсептейт. 

Өз алдынчалуулук жөнүндө суроо Францияда (15%) жана Британияда (14%) эң көп кыйынчылык жаратты. Мындай так жооп бере албагандардын саны Германияда 5% гана болушу көңүлгө аларлык. 

ICM Researchтин сурамжылоолоруна ылайык, британиялыктар менен француздардын жарымынан көбү ЕБнын Украинаны каржылоосуна каршы, европалыктардын төрттөн биринен азы ЕБ санкциялар жөнүндө чечимди өз алдынча кабыл алды деп эсептейт. Европалыктардын үчтөн бири РФке каршы санкциялар Украинадагы каатчылыкты чечпейт деп эсептейт. Британиялыктардын, француздардын жана немистердин дээрлик жарымы ЕБнын көбүрөөк көз карандысыздыгын каалайт.

Россия менен Батыштын мамилелери Украинадагы кырдаалга байланыштуу начарлап кеткен. Июлдун аягында ЕБ менен АКШ айрым адамдар менен компанияларга каршы даректүү санкциялардан Россия экономикасынын бүтүндөй тармактарына каршы санкцияларга өткөн. Россия буга жооп кылып өзүнө каршы санкция киргизген өлкөлөрдөн: АКШдан, ЕБ өлкөлөрүнөн, Канададан, Австралиядан жана Норвегиядан азык-түлүк товарларынын импорттолушун чектеген. 

АКШ менен ЕБ Россиянын саясатчылары менен ишкерлерине каршы санкцияларды кантип киргизишти

АКШ менен ЕБ КРымдын Россияга кошулушун тааныган жок жана Москвага Украинанын ишине кийлигишкендик айыбын коюуда. Россия муну моюнга албайт жана мындай айыптоолорду орунсуз деп эсептейт. Батыш өлкөлөрү март айнан тартып Россиянын бир катар саясатчыларына, ишкерлерине жана компанияларына каршы бир нече ирет санкцияларды киргизип, чек коюу чараларын дагы кеңейтебиз деп коркутушкан. Акыркы жолу санкциялар сентябрь айында киргизилген. 

Россия Батыштын санкцияларына кандайча жооп берди

Россиянын президенти Владимир Путин 6-августта коопсуздукту камсыз кылуу үчүн айрым атайын экономикалык чараларды көрүү жөнүндө жарлыкка кол коюп, ага ылайык Москвага каршы санкцияларды киргизген бир катар өлкөлөрдөн азык-түлүктү импорттоого бир жылга чек коюлган. Тийиштүү тизмеге уйдун, канаттуулардын, чочконун эти, жемиштер, быштак жана сүт азыктары, жаңгактар ж.б. азык-түлүктөр кирген.

42
Белгилер:
Россия, АКШ, Германия, Франция, Улуу Британия, Европа биримдиги, ICM Research
Тема боюнча
Европалыктардын төрттөн биринен азы ЕБ санкциялар жөнүндө чечимди өз алдынча кабыл алды деп эсептейт
Немистердин 40%ы Россияга каршы санкциялардын жоюлушун колдойт
Британиялыктар менен француздардын жарымынан көбү ЕБдин Украинаны каржылоосуна каршы
РФке каршы санкциялар Украинадагы каатчылыкты чечпейт деп эсептейт европалыктардын үчтөн бири
Чүй Панфилов көчөлөрүнүн кесилиши. Архив

Ишембиге карата аба ырайы

55
4-декабрга караган түнү республикада жаан-чачын күтүлбөйт. Тоолуу райондордо жолдор тайгак болот. Түштүк-батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 3-8 метрге жетет.

БИШКЕК, 3-дек. — Sputnik. 4-декабрь күнү, ишембиде, күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүйдө +9...+14, Талас өрөөнүндө +11...+13, Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарында +13...+18, Ысык-Көл аймагында +4...+9, Нарында -1...+4 градуска жетет.

Борбор калаада күндүн табы +12...+14, ал эми Ош шаарында +16...+18 градуска чейин көтөрүлөт.

55
Белгилер:
аба ырайы, Кыргызстан
Тема боюнча
Кабыланды кууп жүрүп уулун аман алып калган аял. Индиядагы окуя
Афганистандык Шафажо-Мохаммад Рафи

Кабулдагы кыргыздардын абалы оор. Афганистандан келген Шафажонун маеги

453
(жаңыланган 20:45 03.12.2021)
Афганистандык Шафажо-Мохаммад Рафи 13 жылдан бери Кыргызстанда жашап, жогорку билим алып, бала-бакыралуу болуп, бир жыл мурун жарандык алган.

Ал бир айдай кичи мекенинде жүрүп Бишкекке кайтып келди. Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы аны менен Афганистандагы учурдагы абал боюнча маек курду.

— Балалыгыңыз Афганистанда өтүп, кийин Кыргызстанда жашап калган экенсиз. Бул жактын жарандыгын качан алдыңыз?

— Мен Кабул шаарындагы белгилүү Истиклол мектебин бүтүргөм. Атам дарыгер, апам банкта иштеген. Башында Кыргызстандын каякта жайгашканын билчү эмесмин. 2006-жылы жогорку окуу жайга тапшырып Бишкекте окуп калдым. Бул жактан "Ала-Тоо" эл аралык университетинде, Иса Ахунбаев атындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясында билим алгам. 2013-жылы үйлөнүп, Эл аралык мамилелер багыты боюнча Борбор Азия университетин окуп жүргөм. Бирок талибдер* бийликке келгенден кийин окууну токтотууга мажбур болдум. Анткени шашылыш түрдө Афганистандагы апам, карындашым, туугандарыма барып, жардам беришим керек болчу. Кыргызстандын жарандыгын өткөн жылы алдым.

Афганец, работающий врачом в Бишкеке Мохаммад Рафи Шафажо
© Sputnik / Шабдан Абылгазы уулу
Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы афганистандык Шафажо-Мохаммад Рафи менен Афганистандагы учурдагы абал боюнча маек курду

— Азыр кичи мекениңизге учактар каттабай, чек аралар жабык турат дешүүдө. Кабулга кантип жеттиңиз?

— Келинчегим менен убактылуу жашап жаткан Краснодардан Украинанын Житомир шаарына жетип Стамбулга учкам. Бирок ал жакта Кабулга түз аба каттамы жок болгондуктан кайра Краснодарга учуп келип бир айдай жүрдүм. Андан соң Өзбекстандын Бухарасына учуп барып автоунаа менен чек арага жетип, андан ары жөө кеттим. Азыр көпчүлүк афганистандыктар өлкөдөн чыгып кетүү аракетин көрүп жатат, аларды жолдон кезиктирдим. Андан ары Мазари-Шариф аркылуу эптеп Кабулга жеттим. Учурдан пайдаланып Кыргызстандын Тышкы иштер министрлигине, Россиянын Коргоо министрлигине ыраазычылык билдирем. Алардын аракети менен Афганистандан аман-эсен эвакуацияланып чыгып кете алдым. Анткени ал жакта абал оор. Жалгыз мен үчүн россиялык учкучтар Кыргызстанга конуп, көздөгөн жериме жеткиришти.

— Ал каттамда кыргызстандыктардан сиз жалгыз болгон экенсиз, эвакуациялоо иши алдын ала кабарланды беле?

— Ооба. Россиялык учак КМШ өлкөлөрүнүн жарандарын алып чыгып кетет деген маалымат берилген. Мен тизмеге кошулуп кетүүгө колдон келишинче аракет кылдым. Каттамдын ичинде Кыргызстандан мен жалгыз болдум. Ичинде жүздөгөн жүргүнчүсү бар учак мен үчүн атайын Кантка конду. Учурдан пайдаланып ыраазычылык билдирем.

— Учурда Афганистанда, Кабул шаарында абал кандай?

— Ушу тапта мамлекеттик органдар толук кандуу иштеген жок, натыйжада экономикалык көйгөйлөр көбөйүүдө. Азыр банкоматка кезекке турсаңыз, акчаны бир күндөн кийин ала аласыз. Анда дагы 25 миң сомдон көп акча берилбейт. Ишкерлердин көпчүлүгүнүн топтогон акчасы банкта сакталгандыктан көпчүлүгү ала албай жатат. Эл ачка, азык-түлүк жетишсиз болууда. Мындан улам жергиликтүү тургундар 100 доллар үчүн колуна курал алып согушууга даяр болуп калды. Иштегенге жумушу жок, тамак-аш тартыш. Жегенге жөнөкөй эле нан, күрүч жок. Элдин ачарчылыкта калуу коркунучу күч. Коопсуздук жагын айтсам, шаарда күнүгө терактылар катталууда. Мен жолуктурган талибдердин* сүйлөгөн сөзүнөн эле каяктан экенин байкап жүрдүм, көпчүлүгү пакистандык пуштулар экен. Көчөдө экиден болуп куралчан жүрүшөт. Кабулдун өзүндө абал тынч эмес. Бир нече күн мурун элчиликтин жанында жүргөндө теракт болду. 150 метр алыстыкта токтотулган автоунаа жарылып, катуу чыккан үнүнөн кулагым эки-үч күн ооруп жүрдү. Ага чейин базардагы жардырууга да күбө болгом. Экөөндө тең мени кудай чоң сактады.

Афганец, работающий врачом в Бишкеке Мохаммад Рафи Шафажо
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Шафажо-Мохаммад Рафи: көпчүлүгү тынчсыздангандыктан үй-жайын таштап чет өлкөгө кетип жатышат. Менин тааныштарымдын көбү сыртка чыгып кетишти

— Эл аралык басылмалар качкындар санынын көбөйгөндүгүн жазышууда, жергиликтүүлөр талибдерди* кандай кабыл алып жатат?

— Көпчүлүгү тынчсыздангандыктан үй-жайын таштап чет өлкөгө кетип жатышат. Менин тааныштарымдын көбү сыртка чыгып кетишти. Өлкөнүн ичинде качкындар көбөйдү. Бардыгы эле чет мамлекетке кеткиси келгендиктен кошумча көйгөй пайда болууда. Авиабилет, виза өтө кымбаттап кетти. Азыр коңшу Пакистанга 900, Иранга 600 доллар менен учууга болот. Сырткары чыкканга паспорт жасатууга кезек күткөндөрдүн саны арбып, анын акысы 700 долларга чейин жогорулап кетти. Эки жума мурун апама Түркияга виза алып, иним экөөнү Стамбулга учуруп жибердик. Билети эле 900 доллар болду. Карындашым үч кызы жана жолдошу менен Кабулда калды.

Талибдерге* эл ишенип жатат деп айта албайм, азыр кыздарды 6-класстан кийин окутпай жатышат. Ооруканада аялдар гинеколог, педиатр болуп гана иштей алат. Алар аябай сабатсыз экен, чек арадагы өткөрүү пунктунда отурган талибдер* жөнөкөй эле паспортко мөөр койгонду билбегенин көргөндө таң калдым. Кийин Кабулдун ортосунда жол тыгынын жаратып көчөнүн ортосунда аскердик унаа токтоп турганын көрүп калдым. Аны кайтарган талибдин* жанына барып "аскердик техника бул жакта эмнеге токтоп турат" десем, айдагандан, аны чукулагандан коркуп жатабыз дейт. "Туура эмес жерин басып алсак жарылып кетсе эмне кылабыз" деди.

— Мамлекеттик органдар, социалдык мекемелер иштеп жатабы?

— Мектеп, оорукана, мамлекеттик органдарда иштегендерге бир нече айдан бери айлык берилбегендиктен алар жумуштан кетти. Жалпылап айтканда, алар оңгулуктуу деле иштеген жок. Министрликке барсаң ичинде бир-эки киши эле отурган болот. Мурун иштегендерди талибдер жумушка чакырып көрүшүптүр, бирок ал кызматкерлер коркуп келбей коюшуптур. Кабулда бир айдай жүрүп келдим. Бир күндө жок дегенде бир теракт катталууда.

Афганец, работающий врачом в Бишкеке Мохаммад Рафи Шафажо
© Sputnik / Шабдан Абылгазы уулу
Шафажо-Мохаммад Рафи: мурун иштегендерди талибдер жумушка чакырып көрүшүптүр, бирок ал кызматкерлер коркуп келбей коюшуптур. Кабулда бир айдай жүрүп келдим. Бир күндө жок дегенде бир теракт катталууда

— Афганистандагы кыргыздардан кабарыңыз жокпу? Аларга Кабулдан кезиге алган жоксузбу?

— Кабулда жалданып жумушта иштеп курсагын тойгузууга аракет кылган кыргыздарга кезиктим. Алар менен сүйлөшсөм "курсакты тойгузсаң акысыз эле иштеп берем, акчаңдын деле кереги жок" дешти. Ал эми Памирде суук болгондуктан көбү ылдый түшкөн жок. Кээде мал сатканы жакага түшүп калышат экен. Мен Кабулдан бир-эки кыргызды көрүп калдым. Алар мал сатканы, дарыгерлерге көрүнгөнү, дары-дармек алганы келиптир. Бирок Афганистанда ак халатчандардын көбү качып кеткендиктен кимге кайрылууну билбей жатышат. Ошондуктан азыр Памирдеги кыргыздар оор абалда, жардамга муктаж болуп турган учуру. Тоолуу Бадахшанда дарыгер болуп иштеген таанышым "ооруган кыргыздар бизге келип жатышат" дейт. Эгер кызыкдар тарап болсо, Памирдеги кыргыздарга барып медициналык жардам бергим келет. Себеби ал аймакты, тилин жакшы билем, Алар азыр медициналык жардамга өтө муктаж болуп жатат.

— Кыргызстан сиздин экинчи мекениңиз болуп калган экен да.

— Кыргызстанда жакшы, көчөдө ээн-эркин, кооптонбой жүрө аласың. Россияда жүргөндө каяктансың деп сураганда Кыргызстандан деп жооп берем. Анткени Бишкекке 17 жашымда келип, 13 жылдан бери ушул жактамын. Үйлөнүп, эки кыз, үч уулдуу болдум. Афганистанга барганда өзүмдү мекенимде жүргөндөй сезбейм. Кыргызстанга келгенде өз жеримде жүргөндөй болом. Афганистанда кечки сегизден кийин көчөгө чыга албайсың. Кээде түнү бою атышуу болуп уктай албай чыгасың. Америкалыктар афганистандыктарды канча жыл талибдерге* каршы согуштуруп кетип калышты. Эми алардын саясатынын кесепетин эл тартып жатат.

* – Террордук иштери үчүн БУУнун санкциясына алынган уюм.

453
Белгилер:
Афганистан, 'Талибан' кыймылы, маек
Тема боюнча
Масадыковдун Афганистанга барганы боюнча президенттин аппараты түшүндүрмө берди
Антрополог Маршалл: Памирдеги кыргыз аялдардын жашоосу өзүнчө изилдөөгө татыйт
Россиянын президенти Владимир Путин. Архив

Путин Жапаровду парламенттик шайлоонун ийгиликтүү өтүшү менен куттуктады

0
(жаңыланган 00:10 04.12.2021)
Телефон менен сүйлөшүүдө Путин Садыр Жапаровду келе жаткан туулган күнү менен да куттуктап кеткен.

БИШКЕК, 3-дек. — Sputnik. Мамлекет башчы Садыр Жапаров менен Россиянын президенти Владимир Путин телефон аркылуу сүйлөштү. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматы кабарлады.

Билдирмеге караганда, 2022-жылы Кыргызстан Евразиялык экономикалык биримдикке төрагалык кылат. Телефон аркылуу сүйлөшүүдө президенттер кызматташууну өнүктүрүүнү талкуулашты.

Сүйлөшүүдө Жапаров элдин эрки менен өткөн парламенттик шайлоо тууралуу айтып берип, Россияга шайлоолорго байкоочу катары активдүү катышып, мекендештердин добуш берүүсүн уюштуруудагы көмөгү үчүн ыраазычылык билдирген. Ошондой эле "Спутник-лайт"  вакцинасынын кезектеги партиясын жеткиргендиги үчүн рахматын айткан.

Өз кезегинде Путин Жапаровду шайлоону ийгиликтүү өткөрүшү менен куттуктап, Кыргызстан элинин бакубаттуулугу үчүн өлкөнүн мындан аркы социалдык-экономикалык өнүгүүсүн каалаган. Ошондой эле Жапаровду келе жаткан туулган күнү менен куттуктаган. Өлкө лидерлери тараптар ортосундагы активдүү диалогду союздаштык жана стратегиялык өнөктөштүктүн негизинде улантуу чечимин бекемдешти.

0
Белгилер:
Кыргызстан, Россия, Садыр Жапаров, Владимир Путин, сүйлөшүүлөр
Тема:
Жогорку Кеңешке жаңы тартип менен болчу шайлоо
Тема боюнча
Садыр Жапаров: БШК бийлик кысым кылганын айтса, отставкага кетем
Бюллетендердин 99%ы кол менен саналып бүттү. Кайсы партиялар өттү