Кош бойлуу аял. Архив

ВИЧ менен жабыркаган келин: экинчи наристемди күтүп жатам

2630
(жаңыланган 15:50 01.12.2016)
36 жаштагы Бурул ВИЧ инфекциясынын биринчи баскычы менен жабыркайт. Бул тууралуу өзүнөн башка жолдошу, апасы, кайын энеси гана билет. Он жыл убакыт өтсө да атасына "ооруп калдым" деп айтууга батына албай, аны аяп келет.

Бүгүн ВИЧ инфекциясы менен күрөшүүнүн эл аралык күнү. Журналист Гүлдана Талантбекова бул илдетке туруштук берип келе жаткан адамдар менен маңдай-тескей отуруп, оюн тең бөлүштү.

Ооруну кантип, кайдан жугузганым мен үчүн табышмак

25 жашымда аты жаман ооруга чалдыктым. Алгач бөйрөгүм ооруп бейтапканага жатып калдым. Көпкө дарыландым, бирок андан майнап чыккан жок. Дарыгерлер лабораторияга, андан кийин шаардык инфекциялык бейтапканга жөнөтүштү. Текшерилип отуруп, көп убакыттан кийин билдим… Ошол күнү бейтапканага апам менен барып, ал мени сыртта күтүп отурган. Дарыгердин сөзүнөн кийин дендароо болуп чыгып "апа, менде ВИЧ инфекциялары бар экен" десем, апам мени аядыбы, айтор, дароо эле "дарылайбыз кызым, дарыланабыз!" деди. Оору каяктан, эмне болуп жукканын түшүнгөн жокмун. Азыр деле эмне болуп бул оору мага жабышканын билбей келем. Ал кезде жыныстык катнашта деле болгон эмесмин. Бирок көп жолу ооруп, бейтапканадан башым чыкпай жүргөн күндөр болгон. Бул оору билгизбей жүрө берет экен. Качан гана иммунитет төмөндөгөндө мен оору дегендин баары жармашат тура. Организмдин кайсы жагында оору болсо, ошолор көбүрөөк күчөп баштаарын сездим. Негизи бөйрөгүм катуу оорубаса, жүрө бермек окшойм.

Жолдошум оорумду билип туруп үйлөнгөн

Жолдошум экөөбүздү мен ооруганга чейин кудалап коюшкан. Ортодо бир жыл сүйлөшүп жүрүп, мен Россияга сиңдилерим менен иштегене кеткем. Келип эле ооруп калдым. Катуу суук тийип, жаман акыбалда келгенимди билем. Үйлөнүү той жакындаганда жолдошум менен сүйлөшкөндөн качып, ар кайсы шылтоону айта баштадым. Акыры жанымды койбой ээрчип алганда "менден башка кызды караштырбайсыңбы, менин ушундай оорум бар" десем, "алсам сенин ооруңду эмес, өзүңдү алып жатам" деп чоочуп, кетенчиктебей эле түшүнүү менен кабыл алды. Мен күйөөгө тийбейм го деп ойлогом. Кайын энем да туура кабыл алды. Өзү медицина кызматкери болгондуктан, мага көп жардам берет. Учурда менин оорум тууралуу апам, кайын энем, жолдошум гана билет. Атамдын кан басымы жогору. Кымындай нерсе үчүн бейтапканага жатып кала берет. Ошондуктан оорум ага катуу тийип, жабыр тартып калышын каалабайм.

Маалы менен дарымды ичип тургандыктан жыныстык катнашта жолдошума жукпайт экен. Жолдошум менен уулум ооруну алдын алып үч айда, жарым жылда бир анализ тапшырып турушат. Азыр дарыны маал-маалы менен эле ичкеним болбосо, көп деле оорубайм. Мага караганда үйдөгүлөр сасык тумоого тез кабылышат. Өзүмө тийиштүү анализди үч айда бир тапшырып, ошого карап кайсы жагымда деффект бар болсо, ошого жараша дарыгерлердин жардамын алам. Эч ким деле сен ооруйсуң деп басмырлабайт. Эң башкысы эч кимге ооруну жугузган жокмун. Башка адамдардан өзүмдү бөтөнчөмүн деп эсептебейм.

Экинчи наристемди күтүп жатам

Кайрымдуулук фондунда жана жеке фирмада менеджер болуп иштейм. Азыр боюмда болгондуктан көп жакка чыга албай үйдө отурам. Жолдошум медицина тармагында эмгектенет. Улуу балабыз эркек бала. Экинчиси төрт айлык боюмда бар. Кыз төрөп алсамбы дегем, бул да эркек окшойт (күлүп). Бала төрөгөндө кыйналган жокмун. Үйлөнгөндөн кийин дароо эле боюма бүткөн. Бирок өкүнүчтүүсү — балаңды эмизе албайсың. Уулума ботко берип, сүт алып келип чоңойттум.

Адам сөзсүз оорудан өлөт деген түшүнүк болбошу керек

ВИЧ илдетин жок кылса болот бекен деген суроо менен интернетти тешип бүттүм окшойт. Мурун беш-алты таблетканы бир ичсек, азыр медицинада схемалар өзгөрүлүп бир күндө бирден гана дары ичип жатабыз. Бизде республика боюнча дарыларды бекер бергенине ыраазыбыз. Башка өлкөлөргө ВИЧ СПИД менен ооругандар дарыны сатып алышат экен.

Ар бир адамдын жашоосу өз колунда. Ооруну укканда өзүн таштабаганга аракет кылышы керек. Кандай болгон күндө да жараткандын сыноосу деп түшүнөм. Бир жерден туура эмес иш кылып, азап тартып жатамбы деп ойлонуп кетем. Мындай учурда адам өзүн кармашы керек. Ичип, чегип, адамгерчиликтен чыгып кетүү болбойт го. ВИЧ СПИДден адам өлөт деп айтышат экен. Сөзсүз эле оорудан өлөт деген түшүнүк болбошу керек. Үйдөн жакшынакай чыгып, машине сүзүп кетип каза болгондор деле болуп жатпайбы? Ошондуктан бул буйрук деп айтаар элем. Мен оору менен он жылдан бери күрөшүп келем, дагы уланта берем.

Кеңеш катары айта турчу эки ооз кебим бар. Азыр көбү ВИЧ инфекциясын жыныстык катнаш аркылуу жугат деп калышат. Ал үчүн коргонуучу каражаттар менен сактаныш керек. Ар ким менен кошула берген болбойт. Салондорго барып татуаж, сурма жасаткандар, баняга, саунага баш баккандар гигиеналык жактан этият болушу зарыл. Азыр бейтапканадагы мурда колдонулган ийнеден деле жугат. Анан, албетте, иммунитетти чыңдап, ден-соолукту бекем алып жүрүү маанилүү.

Кыргызстандын кайсы аймагында ВИЧке кабылган бейтаптардын саны арбын экенин Sputnik инфографикасынан көрүңүз>>

2630
Белгилер:
дары, вирус, оору, кош бойлуу
Тема боюнча
Ден соолук боюнча дүйнөлүк рейтингде Кыргызстан 113-орунда турат
Өкмөт:Кыргызстанда безгек оорусу толугу менен жоюлат
Бишкек шаардык №19 үй-бүлөлүк дарыгерлер борборунун дарыгери Үмүт Саипова

Саипова: Кыргызстанда гепатиттин жаңы F жана G түрлөрү катталган эмес

6
(жаңыланган 14:40 03.08.2021)
Бишкек шаардык №19 үй-бүлөлүк дарыгерлер борборунун дарыгери Үмүт Саипова Кыргызстанда гепатиттин жаңы F жана G түрлөрү катталган эместигин айтты.

Азыркы убакта сарык менен ооругандардын көбөйүшү саламаттык сактоо тармагынын дагы бир көйгөйү болуп жатат. Өлкөбүздө гепатит менен ооругандар 100 миң калкка 1000дей адам туура келет. Ал эми дүйнө жүзүндө аталган дарт менен жылына 50 миллион адам ооруйт. Россиянын статистикасы боюнча, жети миллиондой бейтап сарык менен күрөшүүдө. Бул тууралуу Үмүт Саипова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Саипова: Кыргызстанда гепатиттин жаңы F жана G түрлөрү катталган эмес

Анын айтымында, улуттук календарь боюнча жаңы төрөлгөн ымыркайларга сарыкка каршы вакцина жасалат.

"Кыргызстанда гепатиттин A, B, C, D жана E түрлөрү бар. Ал эми F жана G түрлөрү катталган эмес. Сарык сасык тумоо менен ооруп жаткандай башталып, бара-бара күчөп, адам саргайып кетет. Мында боордун клеткалары талкаланат да, өз ишин толук аткара албай калып, организм интоксикация болот. Сарыктын А, Е түрүн кир колдордун оорусу деп коебуз. Жыл башынан бери №19 үй-бүлөлүк дарыгерлер борборуна сарыктын жеңил түрүн жуктурган эки бала, бир чоң адам түштү. Бул гигиенага көбүрөөк көңүл буруп калганыбыздан кабар берет. Ал эми В, С, D парентералдык түрдө илдет кан аркылуу жугат. Азыр ооруну дарылоо жайларында парентералдык түрдө жуктуруп алгандар азайды. Учурда улуттук календарь боюнча жаңы төрөлгөн ымыркайларга сарыкка каршы вакцина жасалат. Ал эми кан борборлорунда, лабораторияда иштеген дарыгерлер, хирургдар кан аркылуу жуккан сарык оорусуна каршы эмделет", — деди Саипова.

Дарыгер гемодиализ алгандар, ВИЧ/СПИД, гломерулонефрит, диабет менен жабыркаган бейтаптар жана башка өнөкөт оорусу барлар гепатитке каршы милдеттүү түрдө эмделерин кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын төмөнкү видеодон көрүңүз:

6
Белгилер:
гепатит, дарт, алдын алуу, Үмүт Саипова
Тема боюнча
Азимбаева: гепатит сулуулук салондорунан да жугуп калышы мүмкүн
Кыргызстандык балбан Акжол Махмудов

Акжолдун агасы: балабыз чоң атасынан бата алып, алтын утууга сөз берип кеткен

41
(жаңыланган 14:34 03.08.2021)
Балбандын кичи мекениндеги туугандары жана жердештери финалдык кармашты Араван шаарында чоң экрандан көрүүгө камынып турушат.

БИШКЕК, 3-авг. — Sputnik. Кыргызстандык балбан Акжол Махмудов Токиого жөнөп жатып чоң атасынан бата алып, алтын утууга сөз берип кетти. Бул туурасында спортчунун агасы (атасынын бир тууган иниси) Шарапидин Махмудов Sputnik Кыргызстандын кабарчысына билдирди.

Анын айтымында, балбандын атасы фура айдап иштегендиктен жакында эле Россияга жүк ташып кеткен, учурда жолдо келе жатат. Ал эми эки агасы менен карындашы Бишкекте турат. Чоң атасы кичи мекени Араван районунда.

"Акжол Азия оюндарына бара электе телевидениеден кыргыз элине "Олимпиададан алтын утам" деп сөз берген. Ошондо сен 6 миллион элибизге убада берип жатасың десем "аба, мен сөзүмө турам" деген. Кетип жатканда дагы ошол сөзүн кайталап "аба, мен сөзүмө турам, кудай буюрса Олимпиада чемпиону болом" деп айтты", — деди балбандын агасы.

Махмудов өзү Араван шаарында жашайт. Финалдык беттешин түз эфирден көрүү үчүн "Белек" кино театрында чоң экран уюштурулган. Акжолдун туугандары, жердештери ушул жерден көрүүгө камынып турушат.

"Балабыз Араванга келип 82 жаштагы чоң атасынын батасын алып кетти. Акжолду биздин үй-бүлө эмес, кыргыз эли билип калды. Ал сөзүнө бекем турган, алдыга умтулган бала. Мага да жолугуп "Жакшы дем менен баратам, ийигилик менен кайтам. Аба, сарсанаа болбоңуз" деп кеткен. Ар бир мелдешке кеткенин күзөтүп турабыз, дайым сөзүнө туруп келет", — деди Махмудов.

Белгилей кетсек, Акжол Махмудов грек-рим күрөшү боюнча Олимпиада оюндарынын финалына чыккан. Алтын медаль үчүн бүгүн, саат 16:30да күрөшөт.

41
Белгилер:
Акжол Махмудов, күрөш, Араван району, финал, бата, үй-бүлө
Тема:
2021-жылы Токиодо өтө турган Олимпиада оюндары
Тема боюнча
Айсулуу менен Акжолдун күрөшү "Ала-Тоо" аянтында чоң экрандан көрсөтүлөт
Бирде жигит төө минет... Акжолдун Токиодон элге кайрылган видеосу