Кыргызстандагы жападан жалгыз угандалык студент Николас Каемба

Угандалык студент: силер этин тамшанып жеген жылкы бизде музейде сакталат

2674
(жаңыланган 16:45 07.04.2017)
Николас Каемба үч жылдан бери Бишкекте англис тили менен адабиятын окуп келет. Кыргызстандагы жападан жалгыз угандалык студент менен Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Асел Минбаева маектешти.

Николас аз-маз кыргызча да, орусча да сүйлөп калыптыр, ошентсе да редакциябыздын дарегин англис тилинде түшүндүрүп берүүгө туура келди. Адашып кеткенине карабай эч ичинен аны оңой эле таап алдым. Кандайча экенин түшүндүңөр да, ээ?

— Алгач келгенде Бишкек кандай көрүндү?

— Же кыргыз тилин, же орус тилин билбегендиктен аябай кооптондум. Мени аэропорттон тосуп алууга келген жигиттин англисче суудай сүйлөгөнү абдан таң калтырды. Ысмы да бир кызыктай экен — А-за-мат! Ал Кыргызстанда англис тилинде эркин сүйлөгөндөр көп экенин, тез аранын ичинде эле дос күтүп кетеримди айтты. Айтор, өлбөйсүң деди (күлүп).

Түн ичинде келдим. Шаар ээндей сезилди. Силерге түшүнүктүү болсун үчүн айта кетейин, аянты Кыргызстандай эле болгон Угандада 37 миллион киши жашайт. Адамдардын көптүгүнө, ызы-чууга көнгөм.

Имараттарбы?.. Ммм, алгач мага аябай эскидей көрүндү, совет доорунан калгандай сезилди. Бир топто барып алардын чыныгы маанисин түшүнгөндөй болдум. Мисалы, үйдүн алдындагы балдар аянтчасы… Бизде мындай жок. 

Кыргызстанский студент Николас Каемба из Уганды, изучающий в Бишкеке английский язык и литературу, во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Угандалык студент Николас Каемба: калпак күнү башыма калпагымды кийип алып университетке бардым. Жаныман өткөн унаалар токтоп, ары-бери өткөндөр "Жакшы!" деп жатышты. Троллейбустун айдоочусу болсо жол кире албай койду

— Билим алуу үчүн Кыргызстанды тандап алууңузга эмне себеп болду?

— Чынын айтсам, Кыргызстан тууралуу түшүнүгүм да жок эле, болгону –стан менен бүткөн мамлекеттердин баарында абал кооптуу деп ойлочумун. Көрсө Афганистан менен Пакистандын таасири экен да. Эч кимди да таанычу эмесмин.

Мен "Ала-Тоо" университетинде окуйм, бул окуу жай ар убак чет элдик студенттерди чакырып келет. Жогорку билим алуунун баасы да Кыргызстанда Угандага караганда бир топ арзан, ал эми дилгир студенттерде артыкчылыктар каралат экен. А-за-мат болсоң, капчыгыңа жеңил болгудай.

— Кыргызстан менен Уганданын билим берүү деңгээлин салыштырып көрбөйлүбү?

— Университеттердин баарында ар кандай жагдай. Мисалы, менин айрым бир окуу жайдагы досторум таптакыр эле окубайт. Жөн гана университетке келип-кетип жүрө беришкенин көргөм.

Кыргызстанда бир экзаменди жарым сааттын ичинде тапшырып коюуга болот экен! Аябай таң калдым, анткени бизде керек болсо окуучу экзаменди 3-4 саат тапшырат. 30 мүнөттүн ичинде эмнеге жетишесиң?!

Дагы бир түйшөлткөн нерсе, кыргызстандык студенттер өлкөдөн кетүү жөнүндө көп ойлонушат экен…

— Кыргызстандын эличи?

— Алгач абдан орой сезилди. Мага жасаган мамилеге жиним келип жүрдү. Андан кийин кыргыз менен орус тили англис тилине караганда катаалыраак экенин түшүндүм. Мындан улам тил өзү орой угулат экен.

Кыргыз тилин үйрөнүп, эл менен аралаша баштаганда кыйналбай калдым. Силердин карыялар менен кыргыз тилинде сүйлөшөм, алар аябай сүйүнүп калышат.

Калпак күнү башыма калпагымды кийип алып университетке бардым. Жаныман өткөн унаалар токтоп, ары-бери өткөндөр "Жакшы!" деп жатышты. Троллейбустун айдоочусу болсо жол кире албай койду.

— Өңү-түсүңүздөн улам көчөдө карап калгандар болобу?

— "Тээтиги кара жигитти көрдүңбү?" дегендерди кулагым чалып калат. Сиздер эмнегедир мен кара болсом эле Америкадан келди, анан акчасы көп деп ойлой берет экенсиңер. Базарларда соодагер эжелер "900 сом болчу, мейли эми, сага 200 сомдон берейин" деп калышат. Товардын өзүнүн баасы чынында эле 200 сом экенин мен деле жакшы билем да!

Анан милиционерлер көрөрү менен жаныма басып келип документтеримди текшере баштайт. Мааниси жок бир нерселерди сурап бүтүп, баары жайында экенин билгенден кийин 300 сом сурап туруп алышат! 

Кыргызстанский студент Николас Каемба из Уганды на родине
© Фото / предоставлено Николасом Каемба
Угандалык студент Николас Каемба: биз жакта, Угандада, жылкы абдан кымбат жандык болуп саналат, аны өтө бай адамдар гана алат. Мисалы, мен жылкыны өмүрүмдө бир эле жолу көргөм, анда да музейден!

— Тамак-ашка көндүңүзбү?

— Бир жолу Ошто өткөн тойго чакырып калышты. Жерге отурдук, дасторкондо анча көп тамак жок экен. Эптеп жеп отурсак бир маалда килтейген табак менен палоо алып келишти. Оозуман чыккыча жедим окшойт.

Анан улам бир тамак алып келе башташты, жээрге курсак жок калганда бешбармак келди десеңиз! "Ал, ал" дей беришет экен. Кичинеден жеп отурсам, бир маалда чай алып келишти.

Кетип жатсак, колубузга толтура тамак-аш салынган баштыктарды карматышты. Меймандостук деп ушуну айтыш керек!

Бир жолу чучук жедим. Аябай жакты, даамы шумдук экен. Андан кийин ал жылкынын казысынан жасаларын айтып жатышпайбы! Таң калганымды айтпаңыз! Биз жакта, Угандада, жылкы абдан кымбат жандык болуп саналат, аны өтө бай адамдар гана алат. Мисалы, мен жылкыны өмүрүмдө бир эле жолу көргөм, анда да музейден!

Даамы чыгып турса, тамактын эмнеден жасалганы анча мааниге ээ эмес деп ойлойм. Мисалы, Угандага келген чет элдиктер куурулган курт-кумурскаларды көргөндө иренжишет. Бирок бул чынында даамдуу тамак.

Кыргызстанда банандын бир эле түрү сатылат экен. Бизде кууруп жей турган банандар бар. Анан манго менен ананас абдан кымбат экен. Угандада ананасты 30 сомго сатып алсаң болот.

— Негизи эки өлкөдөгү бааларда кандай айырмачылык бар экен?

— Силерде жол кире абдан арзан экен! Бирок, мисалы, Угандада деле 14 орундуу бусиктер бар, бирок ага 14 гана жүргүнчү түшөт. Силердин айдоочулар "желим" маршрутка айдайт экен! Алгач тыгылышка көнө албай кыйналып жүрдүм, ага караганда троллейбстар бир топ ыңгайлуу экен.

Силерде батирдин ижарасы абдан кымбат экен! Өзүң жалгыз анын акысын төлөп жашай алгыдай эмессиң. Уганданын борбору Кампалада баалар таптакыр башка. Ооба, борбордук бөлүктө кымбат болгону менен бунгалону айына 15-30 долларга алсаң болот. (Интернеттен карасак "бунгало" деген бир кабаттуу жер үйлөр экен — ред.)

Курулуш арзан бизде, ошондуктан тургундар бир нече турак жай салып, ижарага да беришет. 

Кыргызстанский студент Николас Каемба из Уганды, изучающий в Бишкеке английский язык и литературу, во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Угандалык студент Николас Каемба: Угандада деле 14 орундуу бусиктер бар, бирок ага 14 гана жүргүнчү түшөт. Силердин айдоочулар "желим" маршрутка айдайт экен! Алгач тыгылышка көнө албай кыйналып жүрдүм, ага караганда троллейбустар бир топ ыңгайлуу экен

— Экономикалык абалчы? Кайсы мамлекетте жашоо жакшыраак деп ойлойсуз?

— Угандада табигый ресурс көп. Экватордук өлкө болгондуктан, өсүмдүк үчүн бейиш жер. Банан, кофенин мыкты сорттору, чай жакшы өсөт. Бизге чет элдик фонддор да жардам берет, бирок алардын акчасы кайда жумшалып жатканы белгисиз.

Кыргызстандагы коррупция бизде деле бар. Бийлик мүчөлөрүнүн айлык акысы абдан жогору, министрлер улам бир өлкөгө барып, бир күндө миңдеген доллар корото алышат. Ошол эле учурда ооруканабызда бир жума электр энергиясы жок болуп калышы толук мүмкүн, Тез жардам машиналарыбыздын эскилиги жеткен.

Угандада өзүнө бир күндө бир доллар гана жумшаган жакырлар көп.

— Кыргызстандык кыздар кандай экен?

— Мен элеттик аялдар тууралуу айткым келет. Көп жүк жүктөлөт экен — уй саап, эртеден кечке жаны тынбаган аялдарды көрдүм. Бизде түйшүктүн көбү эркектин мойнунда.

— Угандага кетесизби же бул жакта каласызбы?

— Кеминде дагы 1,5 жыл жүрөм, анткени диплом алышым керек. Кыргызстан мага аябай жакты, бирок качандыр бир кезде ата журтума кетишим керек. Бирок негизи саякаттап жүрүп өтөөр элем.

2674
Белгилер:
студент, жашоочулар, Уганда, Бишкек, Кыргызстан
Тема боюнча
Польшада иштеген Чолпон: Европада кыргыздыкындай үй-бүлөнү ыйык тутуу сезими жок
Мигрант кыргыздын чемпион уулу. 9 жашар балбан Россияда 27 медалга татыды
Чүй облусундагы Оруу-Сай лыжа базасы. Архив

Бейшембиге карата аба ырайы

58
3-декабрга караган түнү республиканын тоолуу райондорунда кар жаайт. Дыйканчылык аймактарында жаан-чачын болбойт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. 3-декабрь күндүз өлкөнүн көпчүлүк аймактарында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +3…+8, Талас жергесинде -2…+3, Ысык-Көлдө 0…+5, Нарын облусунда -2…+3 градусту көрсөтөт.

Ош шаарында кар жааса, Бишкекте күн ачык болот. Күндүн табы борборубузда жана Ошто +6…+8 градус жылыйт.

58
Белгилер:
декабрь, Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Жыл аяктаарда ызгаар суук болобу? Декабрга карата аба ырайы
Россиянын президенти Владимир Путин

Путин келерки жумада коронавируска каршы эмдөө жүргүзүүнү тапшырды

105
(жаңыланган 23:34 02.12.2020)
2020-жылдын август айында Россиянын Саламаттык сактоо министрлиги дүйнөдөгү алгачкы вакцина катары Гамалея атындагы илимий борбордо жасалган "Спутник V" препаратын каттоого алган.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. Россиянын президенти Владимир Путин вице-премьер Татьяна Голиковага келерки жумадан тарта коронавируска каршы масштабдуу эмдөөнү баштоону тапшырды. Бул тууралуу РИА Новости жазды

​Эске салсак, буга чейин БУУдагы Россиянын атайын өкүлчүлүгү жана Саламаттык сактоо министрлиги "Спутник V" вакцинасынын бет ачарын өткөрөрү айтылган.

Вице-премьер Эльвира Сурабалдиева брифинг учурунда
© Фото / Республиканский штаб КР по борьбе с COVID-19
"Спутник V": COVID-19га каршы вакцина" деп аталган виртуалдык иш-чара БУУнун Башкы ассамблеясынын атайын комиссиясынын аймагында өтөрү маалымдалган. Отурумда россиялык бул препарат боюнча кенен маалымат берилмекчи.

2020-жылдын август айында Россиянын Саламаттык сактоо министрлиги дүйнөдөгү алгачкы вакцина катары Гамалея атындагы илимий борбордо жасалган "Спутник V" препаратын каттоого алган. Октябрда дагы бир "ЭпиВакКорона" аттуу вакцина тууралуу жарыяланган. Анын Новосибирскидеги "Вектор" борборунда иштелип чыкканы маалым.

105
Белгилер:
вакцина, коронавирус, Россия
Тема боюнча
Коронавирус G20 саммитин бузду. Батыш башканын вакцинасын батырбайт
Путин Кыргызстан, Беларусь жана Карабахтагы окуялар боюнча оюн айтты

Каракчылыкка шектүүнү Бишкекте спецназ кармады. Видео

0
(жаңыланган 23:09 02.12.2020)
Жабырлануучу аялдын айтымында, белгисиз адамдар үйгө кирип келип андагыларды ур-тепкиге алган. Ал эми жолдошун байлап салып, ири суммадагы акчаны алып кетишкен.

Бишкекте Криминалдык милициянын кызматкерлери спецназ жоокерлери менен биргеликте мыкаачылык менен кол салууга шектелген жаранды кармашты.

Кармоо учурундагы видеону Бишкек ШИИБинин маалымат кызматы жарыялады.

Маалыматка караганда, 8-октябрь күнү "Жер ынтымагы" конушундагы үйлөрдүн бири каракталган. Жабырлануучу аялдын айтымында, белгисиз адамдар үйгө кирип келип андагыларды ур-тепкиге алган. Ал эми жолдошун байлап салып, 5 500 доллар, 150 миң сом жана 60 миң сомдук алтын буюмдарды уурдап кетишкен.

Жазык кодексинин 202-беренесине (“Каракчылык”) ылайык сотко чейинки өндүрүш башталган.

Жыйынтыгында 32 жаштагы шектүү кармалып, убактылуу кармоо жайына киргизилди.

0
Белгилер:
шектүү, каракчылык, милиция, Бишкек
Тема боюнча
Уюшкан кылмыштуу топтун эки мүчөсүн кармаган видео жарыяланды