Кичине бала менен отурган аял. Архивдик сүрөт

Наристе жытына зармын! Кыргызстанда бала багып алуунун түйшүгү канчалык?

3699
(жаңыланган 12:21 27.07.2017)
Эксперттер өлкөдө бала багып алууну каалагандар улам көбөйүп жатканына карабай, асырап ала турган наристелер дээрлик жокко эсе деген пикирин айтышууда. Бала багып алуу процесси татаал жана көп убакытты талап кыларын соцкызматкерлер да жашырбайт.

Кыргызстанда бала асырап алуу процесси канчалык кыйын, эмне үчүн кыргызстандыктар балдар үйүнөн эмес, төрөтканалардан көбүрөөк бөбөк багып алууну каалашат жана бир жылда канча бала ата-энелүү болот? Бул суроолорго Sputnik Кыргызстан агенттиги жооп издеп көрдү.

Бишкек шаарынын тургуну Асылгүл менен Жаныбектин баш кошконуна сегиз жылга чукулдап калган. Бирок эки жаш бүгүнкүгө чейин балалуу боло албай, көрүнбөгөн дарыгери, барбаган табып, көз ачыгы калбаптыр. Акыры туугандарынын кеңеши менен бала багып алуу чечимине келишкен.

"Сегиз жылда эки жолу боюман түшүп, анысы аз келгенсип эл да "качан төрөйсүң, эмнеге төрөбөйсүң?" деген сөздөрдү айта берип тажатты. Канча байлыгың, акчаң болуп, бирок балаң жок болсо жашоо кызыгы болбойт экен. Кээ күндөрү жашагым келбей "эмне үчүн баарына буюрган бакыт мага буюрбайт" деп баарын таштап көз көргөн жакка кетип калгым келчү. Акыры туугандардын "балким бала асырап алсаңар артынан бала ээрчитип келээр" деген кеңеши менен Жаныбек экөөбүз бала багып алууну чечтик. Балдар үйүнөн тарта, төрөтканаларга чейин кыдырып бир жылдан бери ылайыктуу бала таба албай жүрөбүз ", — деди Асылгүл.

Бала багып алуу оңой эмес

Асылгүл жолдошу экөө алгач эле балдар үйлөрүн кыдырган. Бирок ал жакта көпчүлүгү оорулуу балдар экенин көрүп каалоолору сууп калганын айтышат.

"Көздөрүн жалдыраткан балдарды көрүп алып багып алгың келет. Бирок биз жаңы төрөлгөн же үч жашка чейинки дени сак бала издеп жүргөнбүз. Биздин талап менен бөбөк табуу чындап эле кыйын экен", — деди Асылгүл.

Каарманыбыздын сөзүнө Сокулук районундагы Военно-Антоновка балдар үйүнүн директору Аскар Масылов толук кошулат. Анткени балдар үйүндө чындап багып алууга муктаж балдар аз кездешет.

"Бизге жумасына эки-үч киши бала багып алат элем деп келет, бирок ылайыктуу бала жок. Себеби ар бир киши атайын жашын айтып, кыз же эркек бала болсо деген шарттары менен келишет. Бала багып алгысы келген ата-эне ал бала менен бир-эки жыл иштешет. Балага келет, көрөт, сүйлөшөт, дем алыштарда же майрамдарда баланы алып кетип, үйүн көргөзөт. Ошондон кийин гана эң акырында баладан барасыңбы деп сурап, макул болсо гана берилет. Бирок бизде көп жылдан бери багууга балдар алына элек. Мындан сырткары, бизге келген балдардын дээрлик 90 пайызы оорукчан наристелер", — деди Масылов.

Ал эми Эмгек жана социалдык өнүгүү министрлигинин Үй-бүлө жана балдарды коргоо башкармалыгынын башкы адиси Гүлзина Бообекова бала багып алуунун процесси татаал болгондуктан айрымдар кыйынчылыктан качып, баланы сатып алган учурлар кездешерин белгиледи.

"Көпчүлүк адамдар бала багып алуудагы процесс татаал экен деп нааразы болушат. Биринчиден бала асырап алуу — чоң жоопкерчилик, анын да өзүнүн жол-жобосу болот. Биз дагы ишеничке кирбеген адамга баланы дароо карматып кое албайбыз. Ал үчүн тиешелүү документтерди топтоп, кезекке туруусу кажет", — деди Бообекова.

Бообекова: бала асырап алууну кээ бирлер оңой ойлошот
Кыргызстанда бала багып алуунун жол-жоболору, керектелүүчү документтер:

Бала асырап алам деген үй-бүлө алгач аймактык бөлүмгө кайрылып, эмне себептен бала багып алганы жатканын түшүндүрүп бериши керек. Андан соң гана тиешелүү документтерди чогулта баштайт.

Керектүү документтер:

  • Бала багып алуучулардын балдар үйү жайгашкан райондун Камкордук жана көзөмөл бөлүмүнүн башчысына арызы;
  • Багып алуучулардын паспортунун көчүрмөсү;
  • Багып алуучулардын нике күбөлүгү (эгер үй-бүлөлүү болсо);
  • Туруктуу жашаган жериндеги үйүнүн документинин көчүрмөсү;
  • Иштеген жерин жана эмгек акысынын көлөмүн так көрсөткөн маалымдама, мүнөздөмө, өмүр баяны;
  • Ички иштер органдарынан соттолбогондугу тууралуу маалымдама;
  • Медициналык текшерүүдөн өткөндүгү тууралуу маалымдама. Башкача айтканда, тубдиспансерде каттоодо жокпу, онкологиялык, тери же психоневрологиялык оорулуу эмеспи, мына ушулар туурасында маалымдама.
  • Аталган документтерди тапшырган соң аймактык камкордук жана көзөмөл бөлүмү арыз ээсинин жашаган жерин барып текшерип, акт түзөт.
  • Арыз берилген күндөн тарта 14 күндүн ичинде аймактык бөлүмдүн кызматкери корутунду даярдайт.
  • Андан соң гана өздөрү арызда көрсөткөн талаптары боюнча кезегин күтөт.

Кезеги келген соң бала багып алам дегендердин койгон талаптары боюнча наристе чыгып калса эки тарапты (бала менен аны багып алчу адамдар) тааныштырып, жолуктурат. Бири-бирине жакса, соттун негизинде аны асырап алышат.

Кыргызстанда акыркы үч жылда канча бала асырап алууга берилген

Социалдык өнүгүү министрлигинин маалыматы боюнча бир жылда өлкөдө кыргызстандыктар 1000ге чукул, ал эми чет өлкөлүктөр 20дан ашык бала багып алат экен. Ал эми быйылкы жылы бөбөк асырап алууга 217 адам кезекте турат.

Асырап алууга балдар үйү эмес, төрөткана ылайыктуубу

Гүлзина Бообекова кошумчалап кеткендей бала асырап алууну татаалдаштырган дагы бир маселе — кыргызстандыктардын көбү жаңы төрөлгөн же үч жашка чейинки ымыркай багып алууну каалашат экен. Анын үстүнө ташталган балдардын көбү — майып наристелер.

"Бала асырап алам деген көпчүлүк кыргызстандыктар жаңы төрөлгөн ымыркайды багып алууну каалашат. Анткени жаш кыздар баласын төрөтканадан эле таштап кеткен учурлар көп кездешет. Болгону багып алчу адамына "баламан баш тарттым" деген документти толтуруп берип коюшат. Балдар үйүнөн үч жашка чейинки наристелерди деле багып алгандар бар. Бирок ал жактагы наристелердин 90 пайызы оорукчан. Биздин жарандар соо бала көп издесе, чет өлкөлүктөр оорукчандарын деле багып алат. Көпчүлүгү чет өлкөлүктөр багып алган оорукчан кыргызстандык балдарды органга сатат деп ойлошот. Чындыгында андай эмес, анткени бизден кеткен балдарды тыкыр көзөмөлдөп жыл сайын фото, видео отчет алып турабыз ", — деди Бообекова.

Ал ошондой эле акыркы учурда айрым кыргызстандыктар деле нышан, таңдайы жок же жүрөгүнөн кемтиги бар балдарды багып алган учурлар көбөйүп жатканын кошумчалады.

3699
Белгилер:
ата-эне, балдар үйү, төрөткана, бала, Кыргызстан
Тема боюнча
ЮНИСЕФ: тиешелүү чаралар көрүлбөсө, 13 жылдан кийин 70 млн. бала чарчап калат
Уккан кулак сүйүнсүн: төрөт маалында өлгөн энелердин саны азаюуда
Россияда ташталган беш кыргызстандык бала кайтарылды
Ошко 30-майда Урал авиакаттамдары авиакомпаниясынын Екатеринбург — Ош рейси менен 233 кыргызстандык жаран учуп келди.

Ошко Екатеринбургдан 233 кыргызстандык кайтып келди

95
(жаңыланган 21:15 30.05.2020)
Келген бардык жарандар медициналык процедуралардан өтүү үчүн обсервацияга белгиленген тартипте жайгаштырылды.

БИШКЕК, 30-май — Sputnik. Ошко 30-майда "Урал авиакаттамдары" авиакомпаниясынын Екатеринбург — Ош рейси менен 233 кыргызстандык жаран учуп келди. Бул тууралуу Республикалык штабдан кабарлашты.

Маалыматта авиакаттам дүйнөдө коронавирус пандемиясына байланыштуу чек аралардын убактылуу жабылышынан улам чет өлкөлөрдөгү Кыргызстандын жарандарын кайтаруу боюнча жүргүзүлгөн иштин алкагында жүзөгө ашырылды.

"Бул каттам менен ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген жарандар, оор илдети барлар, улгайган курактагы адамдар, кош бойлуу жана жаш балалуу энелер, турмуштук оор кырдаалдагы жарандар мекенине кайтарылды. Жүргүнчүлөрдүн тизмеси жарандардан келип түшкөн кайрылууларды, Урал федералдык округундагы шаарлардын жана аймактардын кыргыз диаспораларынын сунуштарын эске алуу менен түзүлгөн. Ошондой эле "Урал авиакаттамдары" компаниясынан мурда билет сатып алгандар кирди", — деп айтылат билдирүүдө.

Келген бардык жарандар медициналык процедуралардан өтүү үчүн обсервацияга белгиленген тартипте жайгаштырылды.

95
Белгилер:
эпидемия, коронавирус, мекендештер, каттам, Кыргызстан, Ош, Екатеринбург
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Бишкекке Филиппин жана Түштүк Кореядан 58 жаран кайтып келди
Чүй өрөөнү. Архивдик сүрөт

Жекшембиге карата аба ырайы

29
Түнкүсүн Чүй, Жалал-Абад, Ош облустарынын тоолуу райондорунда жана Ысык-Көл менен Нарын жергесинин кээ бир өрөөндөрүндө өткүн өтүп, күн күркүрөйт.

БИШКЕК, 30-май — Sputnik. 31-майда Жалал-Абад, Ош жана Баткен облустарынын тоо этектеринде жана тоолуу райондорунда өткүн өтүп, күн күркүрөшү күтүлөт. Ал эми калган аймактарда күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет маалымдады.

Түндүк-чыгыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 5-10 метрден кээ бир райондордо 15-20 метрге чейин жетет.

Абанын температурасы Талас менен Чүй өрөөнүндө +28…+33 градус, Ош, Баткен, Жалал-Абад облустарында +30…+35 жана Ысык-Көл менен Нарын жергесинде +23…+28 градус ысык болору айтылды.

Ал эми күндүн табы Бишкек шаарында +30…+32 градуска чейин көтөрүлсө, Ошто +33…+35 градуска дейре жогорулайт.

29
Белгилер:
май, аба ырайы, Кыргызстан
Тема боюнча
Аптанын соңунда жаан жаайт. Бир жумага карата аба ырайы
Министр: туристтер Ысык-Көлгө эч тоскоолдуксуз кире алат