Житель села Терек-Суу Кенжетай Уркунчиев

Ат-Башыга дарбыз, анделек өстүргөн Үркүнчиев: эми жемиш бактарын көбөйтөм

1746
(жаңыланган 15:46 21.09.2017)
Нарын облусундагы Ат-Башы районуна караштуу Терек-Суу айылынын тургуну Кенжетай Үркүнчиев өз айылына дарбыз айдап, учурда анын түшүмүн алып жаткан кези.

Багбан, мындан сырткары, аба ырайы катаал өрөөнгө көп жылдан бери кулпунай, бадыраң, помидор сыяктуу жашылча-жемиш өстүрүп келет.

Алыскы Ат-Башыдагы багбан менен Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Таалайгүл Усенбаева байланышып, жайы салкын, кышы суук өрөөнгө жер-жемишти кантип өстүрүп жатканына кызыгып көрдү.

— Ат-Башыда эч нерсе бышпайт дечү эле, дарбыздарыңыз жакшы эле быштыбы?

— Негизи биздин өрөөндө чындап эле аба ырайы катаал. Жайында деле кечкисин суук болуп турат. Ушундан уламбы, дарбыздарым ичи бышты, бирок жакшы чоңойбой койду. 

Житель села Терек-Суу Ат-Башинского района Кенжетай Уркунчиев выращивает арбузы
© Фото / предоставлено Кенжетай Уркунчиевым
Аба ырайы катаал делген Ат-Башыга мөмө-жемиш өстүрүп жаңылык киргизген Кенжетай Үркүнчиев

— Көп эктиңиз беле?

— Жок, жөн гана байкап көрөйүн деп 10 түп эле айдагам. Ар бир түптөн экиден дарбыз алдык.

— Ат-Башынын дарбызынын даамы кандай болот экен анан?

— Абдан таттуу болот экен. Себеби биз жакта аба таза, эч кандай химикат кошулбайт. Негизи эле бул жакта бышкан жашылча-жемиштин баарынын даамы жакшы болот. 

Житель села Терек-Суу Ат-Башинского района Кенжетай Уркунчиев выращивает арбузы
© Фото / Кенжетай Уркунчиев
Үркүнчиев: биз жакта бышкан жашылча-жемиштин баарынын даамы жакшы болот

— Дарбыздан башка дагы көп жашылча-жемиш айдайт деп уктук…

— Ооба, быйыл капуста, сабиз, кызылча, түрп, кызыл капуста, бадыраң, помидор эгип, малина, карагат, кулпунай өстүрдүм. Былтыр эксперимент кылып анделек айдагам, жакшы эле болду. Быйыл дарбызды байкап көрдүм.

— Булардын баарын жөн эле огородго айдадыңызбы же күнөсканагабы?

— Жок, бадыраңдан башкасынын баары огороддон эле бышат. Бадыраңды деле мурун огородго экчүмүн, бирок бул жактан аба ырайы кескин өзгөрө бергендиктен быйыл күнөскана салып бадыраңды ошол жакка эктим. Башкысы жылуулап, желдетип турсаң эле жакшы өсөт экен. Күнөсканага өстүргөнгөбү, айтор, быйыл бадыраңдын түшүмү жакшы болуп, эки тоннадан ашык түшүм жыйнадык. Ал эми помидор жакшы кызарбай калат.

— Жашылчаларыңызды сатасызбы же өзүңөр үчүн эле өстүрөсүзбү?

— Өзүбүзгө жетишинче алып калып, калганын айылдагы эле дүкөндөргө өткөрөбүз. Аларды бул жактагы жашоочулар "туздайбыз" деп сатып алып кетти. Ошондой эле капуста, сабиз, кызыл капустанын баарын эле сатабыз. Кулпунай, карагат, малинаны да кыям жасаган учурда эл талап кетет.

  • Житель села Терек-Суу Кенжетай Уркунчиев
    Багбан дарбыз, анделек, капуста, сабиз, бадыраң, помидор өстүрөт
    © Фото / Кенжетай Уркунчиев
  • Житель села Терек-Суу Кенжетай Уркунчиев
    Үркүнчиев багбанчылыктан тышкары коен багуу менен алектенет
    © Фото / Кенжетай Уркунчиев
  • Житель села Терек-Суу Кенжетай Уркунчиев
    Огороддо өскөн кулпунай
    © Фото / Кенжетай Уркунчиев
1 / 3
© Фото / Кенжетай Уркунчиев
Багбан дарбыз, анделек, капуста, сабиз, бадыраң, помидор өстүрөт

— Баалары кандай?

— Базарга караганда бир аз арзан.

— Демек, аба ырайы катаал делген Ат-Башыда деле баарын өстүрсө болот турбайбы?

— Ооба, бирок көп түйшүктү талап кылат. Ар бирин караш керек. Бизде жайкысын деле 10 күн аба ырайы ачык болсо, 10 күн жамгыр жаайт. Мындан улам аларды үшүк алып кетпеш үчүн күбүлүп түшүп калып же аларды мал-сал тебелеп, жеп кетпеш үчүн жакшылап караш керек. Мен буюрса кийинки жылдары айылга алма, өрүк, шабдалы бактарын көбөйтсөмбү деп пландап жатам. Быйыл тиктим буюрса, бир-эки жылда мөмө байлап калат деген үмүт бар.

— Баса, сизди коен да багат деп уктук эле…

— Ооба, коен бакканыма көп жыл болду. Айылдаштар мени "мичурин" деп коет.

Житель села Терек-Суу Ат-Башинского района Кенжетай Уркунчиев выращивает малину
© Фото / Кенжетай Уркунчиев
Кожейке малинанын түшүмүн терүүдө
— Канча коенуңуз бар? Аны кой-уйга караганда багуу бир аз жеңил болсо керек.

— 20дан ашык коен бар. Албетте, жеңил. Аларды камап коюп убагында тамагын берип коесуң. Менин огородуман чыккан отоо чөптүн баарын ушуларга салып берем. Анан бизде эт деген көйгөй жок. Коендун эти абдан даамдуу жана сиңимдүү, терисинен тигилген тумактар абдан жылуу болот. Бир-эки жыл коендун терисинен тумак тигип да сатып калдым. Азыр ага кол тийбей жатат.

— Айыл тургундары сатып алабы?

— Ооба, эки-үч киши биригип алып союп жейбиз деп алгандар бар, багабыз деп да 4-5тен сатып алышат. Баасы 250-500 сомдун тегерегинде. Негизи коендун баасы кымбат эле, бирок мен арзан эле сатып жиберем.

1746
Белгилер:
багбан, жашылча-жемиш, дарбыз, Ат-Башы
Тема боюнча
Багбандар жеңилдетилген насыя ала алышат — шарттары
Акенеев: КМШ өлкөлөрүнүн рыногу КРдин айыл чарба продукциясына кызыкдар
Музыканын коштоосунда өстүрүлгөн бадыраңдар Казакстанда сатылды
14 жашында дыйканчылыкты дыкат өздөштүргөн баткендик Эркинбек
Алай районунда жаңы ачылган жугуштуу илдеттер ооруканасы

Алай районунда 60 орундуу жугуштуу илдеттер ооруканасы ачылды. Сүрөт

17
Алгач имарат мектеп катары колдонууга берилген, коронавирус күчөгөндөн кийин оорукана катары иштетүү буйругу чыккан.

БИШКЕК, 29-ноя. — Sputnik. Алай районунда 60 орундуу жугуштуу илдеттер ооруканасы ачылып, пайдаланууга берилди. Бул тууралуу өкмөттүн Оштогу өкүлчүлүгүнүн маалымат кызматы билдирди.

  • Алай районунда 60 орундуу жугуштуу илдеттер ооруканасы ачылып, пайдаланууга берилди
    Алай районунда 60 орундуу жугуштуу илдеттер ооруканасы ачылып, пайдаланууга берилди
    © Фото / пресс-служба полпредства правительства в Ошской области
  • Ага ылайык, аталган имарат 1996-жылы курулуп бүткөн
    Ага ылайык, аталган имарат 1996-жылы курулуп бүткөн
    © Фото / пресс-служба полпредства правительства в Ошской области
  • 1999-жылы орто мектеп катары колдонууга берилген
    1999-жылы орто мектеп катары колдонууга берилген
    © Фото / пресс-служба полпредства правительства в Ошской области
  • Пандемиялык кырдаалда зарылчылыктан улам кайрадан оорукана катары иштетүү боюнча буйрук чыгарылып, оңдоп-түзөө, жабдуу жумуштары толук бойдон жергиликтүү бюджеттен, райондук өнүктүрүү фондунан каржыланып, жеке демилгелер менен ишке ашырылды.
    Пандемиялык кырдаалда зарылчылыктан улам кайрадан оорукана катары иштетүү боюнча буйрук чыгарылып, оңдоп-түзөө, жабдуу жумуштары толук бойдон жергиликтүү бюджеттен, райондук өнүктүрүү фондунан каржыланып, жеке демилгелер менен ишке ашырылды
    © Фото / пресс-служба полпредства правительства в Ошской области
1 / 4
© Фото / пресс-служба полпредства правительства в Ошской области
Алай районунда 60 орундуу жугуштуу илдеттер ооруканасы ачылып, пайдаланууга берилди

Ага ылайык, аталган имарат 1996-жылы курулуп бүткөн. 1999-жылы орто мектеп катары колдонууга берилген. Пандемиялык кырдаалда зарылчылыктан улам кайрадан оорукана катары иштетүү боюнча буйрук чыгарылып, оңдоп-түзөө, жабдуу жумуштары толук бойдон жергиликтүү бюджеттен, райондук өнүктүрүү фондунан каржыланып, жеке демилгелер менен ишке ашырылды.

Учурда толук бүтүп, жабдылган портативдүү рентген да орнотулду. Оорукана коронавирус илдетине чалдыккан бейтаптарды кабыл алат.

Эскерте кетсек, өкмөттүн Оштогу өкүлү Жарасул Абдураимов ушул айдын башында курулуш иштеринен кабар алган.

17
Белгилер:
мектеп, курулуш, имарат, оорукана, Алай району
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Жуктургандар, айыккандар. Кыргызстандагы коронавирус боюнча абал
Ош шаарында беш жаңы мектеп курулуп жатат. Даректери
Өкмөттүн маалымат кызматынын мурунку жетекчиси Чыңгыз Эсенгулов. Архив

Чыңгыз Эсенгул уулунун эгизи Кундуз: экөөбүз тең милиционер болууну самачубуз

209
(жаңыланган 18:21 29.11.2020)
Элибиз эзелтеден эле эгиздерге өзгөчө мамиле жасап, ал тургай аларга карата ар кандай ырым-жырымдарды да колдонуп келген.

Кээде эгиздердин бири коомчулукка белгилүү болсо, айрым учурда экөө тең ар тармакта ийгиликке жетишип, таанымал эгиздер атыгышат.

Бул ирет Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы өкмөттүн маалымат кызматынын мурунку жетекчиси Чыңгыз Эсенгуловдун эгизи Кундуз Эсенгул кызы менен баарлашты. Кундуз учурда Нарында жашайт, кесиби боюнча юрист. Жолдошу менен эки уулду тарбиялап, аларга татыктуу тарбия берип келишет.

— Чыңгыз Эсенгулов коомчулукка белгилүү адам. Ал адамдын эгизи бар экенин көбү билбесе керек. Өзүңүз тууралуу айта кетсеңиз?

— Мен 1987-жылы Нарын шаарында туулуп-өскөм. Кийин беш жашымда Бишкекке көчүп кеткенбиз. Бирок 8-классымда кайрадан Нарындагы орто мектепте окудум. Себеби эжеме кол кабыш кылууга туура келди. Улуу эжем ошол учурда турмушка чыгып, жаш аялмет эле. Кийин 9-класстын базасы менен юридикалык колледжде билим алдым. Аны бүтөрүм менен эле Юридикалык академияга тапшыргам. Кесибим боюнча юристмин. Азыр Нарын шаардык сотунда судьянын катчысы болуп иштейм.

Руководитель пресс-службы правительства Кыргызстана Чынгыз Эсенгулов во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Кундуз Эсенгул кызы: Мен эгизим менен абдан сыймыктанам. Биздин атабыз кичинебизде эле каза болуп калган. Ошол себептен Чыңгызды бир эсе агамдай, бир эсе атамдай көрөм.

— Үй-бүлөңүз менен Нарында жашайт турбайсызбы?

— Ооба. Жолдошумдун кесиби электрик. Азыр ушул тармакта башкы көзөмөлдөөчү болуп эмгектенет. Мектепте окуган эки уулубуз бар. Экөөбүз 2007-жылы Самара шаарынан таанышып, кийин Кыргызстанга келип баш коштук. Кайра Россияга барып беш жыл жашап, жолдошум жалгыз бала болгондуктан Нарынга келүүгө туура келген.

Экс-глава пресс-службы правительства Чынгыз Эсенгулов с близнецом Кундуз Эсенгул кызы
© Фото / из личного архива Кундуз Эсенгуловой
Чыңгыз Эсенгулов эгизи Кундуз Эсенгул кызы жана апасы менен

— Эми эгизиңиз тууралуу сүйлөшсөк. Эгиздин түгөйү болгон жакшыбы?

— Ооба, жакшы. Мен эгизим менен абдан сыймыктанам. Биздин атабыз кичинебизде эле каза болуп калган. Ошол себептен Чыңгызды бир эсе агамдай, бир эсе атамдай көрөм.

Руководитель пресс-службы правительства Кыргызстана Чынгыз Эсенгулов во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Чыңгыз менен Кундуздун ортосу 15 мүнөт. Биринчи болуп жарыкка Чыңгыз келген.

— Азыр да жакынсыздарбы? Дегеним, эки башка бүлө куруп, өз түйшүгүңөр бар дегендей...

— Ооба, башка бир туугандарыбызга караганда экөөбүз аябай жакын болуп калдык. Сырдашабыз. Мен Бишкекке барганда сөз жок Чыңгыздыкына барам. Ошол жакта болом. Анын үстүнө апам да уулунун колунда. Биздин үйдө Чыңгыз жалгыз уул бала болгондуктан ага таянам. Анын үстүнө төрөт убагында экөөбүздүн ортобузда 15 мүнөт айырма болуп, ал менден биринчи төрөлүптүр. Мага байке дагы, атанын ордуна ата да болуп, ушу күнгө чейин жанымда жүрөт. Кадимкидей эле атама эркелегендей эркелейм. Чыңгыз ажыга барган кезде эмнегедир менде да абдан жагымдуу сезимдер болгон. Ал кезде мен Россияда элем. Меккеден мага видео аркылуу байланышып "мына, Меккеде жүрөм" деп сүйүнүп көргөзгөн эле. Ошол сезимдер эсимде, мен да кошо баргандай болгом. Чыңгызды материалдык болбосо да моралдык жактан дайыма колдогонго аракет кылып келем.

Экс-глава пресс-службы правительства Чынгыз Эсенгулов с близнецом Кундуз Эсенгул кызы
© Фото / из личного архива Кундуз Эсенгуловой
Чыңгыз Эсенгуловдун эгизи Кундуз Эсенгул кызы менен

— Кичинеңерде чогуу ойноп, издешкен жакын белеңер же кадимки бир туугандардай эле өстүңөрбү?

— Албетте, кичинекей кезде урушкан учурлар көп эле болот. Ойноп жатып урушасың, кайра табышасың. Чыңгыз өзү абдан ак көңүл. Бирөөгө көп таарынбайт. Же бат эле жазылып кетет. Экөөбүз 6-класска чейин бир класста окудук. Апабыз Россияда иштегендиктен, 6-классты ошол жактан окуганбыз. Андан кийин Нарынга кетип калдык. Чыңгыз Нарындагы Кыргыз-түрк лицейинде окуду. Жогоруда айткандай, биз 1-класста окуп жүргөндө эле атабыз каза болуп калган. Апам жалгыз өзү беш баланы тарбиялап, жогорку билим берди. Бизди ушул даражага жеткирген ошол киши. Апам билими боюнча биолог болгондуктан Нарындагы медициналык окуу жайда сабак берчү. Бирок турмуш шартка байланыштуу кийин Россияга барып соода кылып жүрдү. Кичинекей кезибизде Чыңгыз экөөбүз бир бала бакчага барып, чогуу ойноп, жетелешип чоңойдук. Мен ооруп калсам, Чыңгыз да ооруп калчу. Же тескерисинче болчу. Ортодо кандайдыр бир байланыш бар, башка бир туугандарыңа караганда, баары бир өзгөчө жакындык болот экен. Чыңгыз Бишкекте жүрүп ичинен кыжалат болуп жатса, мен да сезем. Кадимкидей өзүмчө жаман боло берем.

Заведующий отделом информационного обеспечения Аппарата правительства Кыргызстана Эсенгул уулу Чынгыз
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Чыңгыз Эсенгулов буга чейин өкмөттүн маалымат кызматын жетектеп келген

— Кесип тандоого келгенде эмне түрткү берди. Кандайча тандап калдыңыздар?

— Чыңгыз кичинесинен эле музыкага жакын болчу. Ал кезде "Ямаха" алуу кыял эле да. Жыгач рейкага "Ямаханын" сүрөтүн тартып алып эле черте берчү. Бизге "Руки вверхтин" ырларын ырдап, концерт да коюп берген учурлары болгон. Бирок экөөбүз тең чоңойгондо милиция кызматкери болууну самачубуз. Кийин ал Кыргыз улуттук университетинин экономика факультетинде окуп, мен апамдын сунушу менен юридикалык жогорку билимге ээ болдум. Апам "сен юрист болууга татыктуусуң, юрист же сот болгонуңду көргүм келет" деп айткандыктан, мен ушул кесипти тандап кеткем. Чыңгыз жөндөмүнө жараша журналистика айдыңында эмгектенип калды.

Экс-глава пресс-службы правительства Чынгыз Эсенгулов с близнецом Кундуз Эсенгул кызы
© Фото / из личного архива Кундуз Эсенгуловой
Кундуз Эсенгул кызы: Чыңгыз кичинесинен эле музыкага жакын болчу. Ал кезде "Ямаха" алуу кыял эле да. Жыгач рейкага "Ямаханын" сүрөтүн тартып алып эле черте берчү. Бизге "Руки вверхтин" ырларын ырдап, концерт да коюп берген учурлары болгон.

— Тукумунда эгиз болгондо гана эгиз төрөлөт дешет го...

— Атамдын таенеси эгиз төрөгөн экен. Келечекте бизде да эгиз болор деп күтөбүз. Менин үй-бүлөмдө же Чыңгызда, мүмкүн эжелерибиздин үйүндө эгиз бөбөктөр төрөлүп калар .

209
Белгилер:
Нарын, кесип, оюн, окуу, эгиз, Чыңгыз Эсенгул уулу
Тема боюнча
Чыңгыз Эсенгул уулу: мен кара тору бала болсом, эгизим узун бойлуу, ак жуумал
Эсенгул уулу: эжемдин сунушу менен радиого аралашып калгам