Кыргызстандык Болот Курманбеков француз чет элдик легионунда эки жылдан бери кызмат өтөйт

Француз легионундагы жоокер Болот Курманбеков: шарт мыкты, бирок мекен көздөн учат

4779
(жаңыланган 17:55 05.12.2017)
Кыргызстандык Болот Курманбеков француз чет элдик легионунда эки жылдан бери кызмат өтөйт. Ыктыярчы болуп барып, беш жылга келишим түзгөн. Жоокер мекендешибиз бөтөн мамлекеттеги аскердик турмуш, сагынычы, тилек-максаты туурасында журналист Айнагүл Сапарбек кызына маек куруп берди.

Француз чет элдик легиону — Франциянын кургактагы аскердик курамындагы, негизинен башка мамлекеттердин жарандарынан топтолчу жоокердик бөлүк. Тарыхы XIX кылымга барып такалат. Король Луи-Филипп Iдин тушунда түзүлгөн. Убагында жеке курамы кырк миңге чейин жеткен. Азыркы тапта 130дан ашуун өлкөдөн ыктыярчылар кызмат өтөйт.

25 жаштагы кыргызстандык Болот азыркы учурда Франциянын Ним шаарында аталган аскердик бөлүктүн жөө аскерлер взводунда кызмат өтөйт.

— Француз легионуна кандайча жолуңуз түшүп калды?

— Кыргызстанда аэропортто иштечүмүн. Ошол жактагы тааныш балдардан угуп калдым. Сураштырып, иликтеп чыгып, тапшырдым. Легион боюнча улам кабыл алуу болуп турат. Франциянын бир канча шаарында атайын тандоо борборлору бар. 

Кыргызстанец Болот Курманбеков уже второй год служит в французском легионе
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Француз легионунда кызмат өтөгөн Болот Курманбеков

— Талаптары оорбу?

— Интеллектуалдык (IQ), медициналык тест тапшырасың, психолог менен сүйлөшөсүң. Анан албетте, спорттук даярдыгың мыкты болушу шарт. Андан соң жаш жоокердин курсунан өтөсүң. Алгач келгениңде легионерсиң, бир жылдан кийин легионердин премьер-классын аласың. Кызматка киришкенче төрт ай инструкция болот. Ошол төрт ай абдан чоң сыноо. Дем алыш жок, баарына чыдасаң каласың. Туруштук бере албасаң, кайра өлкөңө кайтасың. Кетем дегендер кетип эле калышат.

— Азыр сиздин аскердик даражаңыз кандай?

— Жакында эле бир окуудан өтүп, "капрал" деп аталган аскер даражасын алып келдим. Капрал взводдогу балдарды карайт. Кийинки даража – сержант. Буюрса, дагы окууга жөнөтүшсө, аскерий даражамды көтөрүүгө аракет кылам. 

Кыргызстанец Болот Курманбеков уже второй год служит в французском легионе
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Курманбеков жакында эле бир окуудан өтүп, "капрал" деп аталган аскер даражасын алып келди

— Жашоо-шарттары кандай?

— Үстүңкү кийимиңден байпагыңа чейин камсыздап беришет. Форманы ар жылы улам жаңыртып алып турсаң болот. Бир бөлмөдө төрт бала жашайбыз. Телевизор, муздаткыч, кадимки жатаканадагыдай эле бардык шарттар түзүлгөн. Ден соолугуңа аябай кам көрүшөт. Таңкы алтыдан тарта кечки алтыга чейин кызмат өтөйсүң, андан кийин шаар кыдырып, эс алсаң болот. Аскердик бөлүктө көп деле отурбайбыз, окуулар улам өтүп турат. Франциянын ар кайсы шаарларына кайгуулга чыгарат. Бул жакта келишим мөөнөтүнүн аягына дейре кызмат өтөп калышыңдын аракетин көрүп, бардык шарттарды түзүп беришет. Кыргызстанда ушундай шарттар болсо, эч жакка кетпей эле ошол жакта эле иштемекпиз дейсиң өзүңчө.

— Маяна же стипендия каралганбы?

— 1300-1400 евронун тегерегинде айлык берилет. Бөлүктөн сырткаркы иш, маселен, кайгуул үчүн, окууларга катышсаң дагы үстөк акча кошулат.

— Кыргызстанда аскердик кызмат өтөдүңүз беле? Салыштыра аласызбы?

— Альтернативдик кызмат өтөгөм. Андыктан салыштыруу деле кыйын. Угушума караганда жоокерлерди  камсыздоо жагы начар.

— Эмнеликтен дал ушул Францияны тандадыңыз?

— Чет өлкөгө чыгып, жер көргүм келчү. Легион туралуу укканымда жок дегенде Европаны көрүп келейин дедим.

  • Служащий в французском легионе Болот Курманбеков
    Жоокер: француз тилин ушул жерден өздөштүрдүм
    © Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
  • Служащий в французском легионе Болот Курманбеков
    Курманбеков: кыргыз кызына үйлөнөм, сүйлөшкөн кызым бар
    © Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
  • Служащий в французском легионе Болот Курманбеков
    Төрдө атам отурчу, жалпы бата кылмайынча дасторкондон бирөөбүз да козголчу эмеспиз. Үй-бүлөлүк кеңеш уюштуруп, күлкүбүз жаңырып турар эле. Ошол кездерди аябай сагынам.
    © Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
  • Служащий в французском легионе Болот Курманбеков
    Курманбеков: Чет өлкөгө чыгып, жер көргүм келчү. Легион туралуу укканымда жок дегенде Европаны көрүп келейин дедим.
    © Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
  • Служащий в французском легионе Болот Курманбеков
    Легиондо беш жыл ичинде үйлөнүүгө, үй, машине сатып алууга уруксат жок. Андан башка катуу тыюу салынбайт. Эгер беш жыл аралыгында сержант болуп даражаң көтөрүлсө гана үй-бүлө кура аласың
    © Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
1 / 5
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Жоокер: француз тилин ушул жерден өздөштүрдүм

— Тил жагынан кыйналган жоксузбу?

— Башында буйруктарды түшүнбөй калып, бир барган жериме эки-үч ирет убара болчумун. Француз тилин ушул жактан өздөштүрдүм. Тапшырып жүргөндө котормочу менен сүйлөшчүбүз. Анан үйрөтүштү, азыркыга чейин окуйбуз.

— Аскердик турмушта кандай кызыктар болот?

— Ар түрдүү улуттун өкүлдөрүн көрөсүң, алар өздөрүнүн үрп-адаттарын, мен кыргыз салт-санаасын айтып берем. Аларды салыштырабыз. Легиондун ичинде да өзүнчө эреже-адаттар бар. Ар кандай тил үйрөнө аласың, ал үчүн шарт да, убакыт да бөлүп беришет.

— Эгер кийин Кыргызстанда аскердик кызматты аркалай турган болсоңуз кандай өзгөрүүлөрдү киргизүүнү каалайт элеңиз?

— Кандайдыр бир талап коердон мурда аскерлерге толук шарт түзүүнүн, бардык зарыл нерселер менен камсыздоонун жолун издемекмин. Ушул жактан үйрөнгөндөрүмдү өлкөмдө пайдалана алсам экен дейм. Өз салымымды кошуп, атымды чыгаргым келет, атамдын атын даңазалагым келет. 

Кыргызстанец Болот Курманбеков уже второй год служит в французском легионе
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Жоокер: кыргыз балдар туурасында жаман айткан эч ким жок. Жалпы легион боюнча 18дей кыргыз бар, алтообуз жөө аскербиз.

— Сырттан угуп же окуп билген кайсы нерселерге сыймыктанасыз?

— Кыргызстандык спортчулар ийгиликке жеткен кабарларды окуган сайын сүйүнөм. Ушул багыт дагы жакшырса, спортчуларга дагы жакшы кам көрүлсө дейм. Негизи эле кыргыздар тың келет. Бул жактан да байкалат. Кыргыз балдар туурасында жаман айткан эч ким жок. Жалпы легион боюнча 18дей кыргыз бар, алтообуз жөө аскербиз.

— Кандай досторду таптыңыз?

— Казак, орус, украин, мадагаскарлык теңтуш балдар бар. Эң жакын досум Сенегалдан. Алгач келген күндөн тарта чогуу жүрөбүз. Бир туугандай эле болуп калдык.

— Мыйзам же ички устав боюнча кандай нерселер тыюу салынган? Эмнелерге уруксат берилет?

— Беш жыл ичинде үйлөнүүгө, үй, машине сатып алууга уруксат жок. Андан башка катуу тыюу салынбайт. Эгер беш жыл аралыгында сержант болуп даражаң көтөрүлсө гана үй-бүлө кура аласың. Аскердик бөлүктөн тыш, ижарага батир алып жашай аласың.

— Кайтканда эмне менен алектенесиз?

— Азыр бул оюмда турган нерсе. Дагы үч жылдык мөөнөтүм калды. Бул маселеге алдыда дагы далай кайрылам. Үйлөнүш да керек, Кудай буюрса, дагы көрө жатарбыз. 

— Кыргыз кызга үйлөнөсүзбү же башка улуттанбы арзыганыңыз?

— Буюрса, кыргыздан эле бүлө күтөм. Кыргызстанда сүйлөшкөн кызым бар. 

Кыргызстанец Болот Курманбеков уже второй год служит в французском легионе
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Кыргызстанда ушундай шарттар болсо, эч жакка кетпей эле ошол жакта эле иштемекпиз дейсиң өзүңчө.

— Мекен эске түшкөндө көбүрөөк эмнени сагынасыз?

— Туулган жеримди, өскөн жеримди сагынам. Канча укмуш шарттарда жашасаң деле Кыргызстан баары бир эң башкы орунда – жүрөгүңдө. Нарын облусунун Ак-Талаа районунда Ак-Талаа айылында туулгам, Токмокто чоңоюп-өстүм. Үч бир тууганмын. Эки агам Америкада жашайт. Ата-энем Кыргызстанда турушат. Интернет аркылуу байланышып, сүйлөшүп турабыз деңизчи. Бирок үйдө баарыбыз чогулуп, чай ичкенибиз эсиме көп түшөт. Төрдө атам отурчу, жалпы бата кылмайынча дасторкондон бирөөбүз да козголчу эмеспиз. Үй-бүлөлүк кеңеш уюштуруп, күлкүбүз жаңырып турар эле. Ошол кездерди аябай сагынам.

Атам өмүр бою шоопур, апам мугалим болуп иштеген. Азыр Америкага байкемдерге улам конокко барып, кабар алып турушат. Буюрса, мен да келерки жазда ата-энемди Францияга чакырайын деп пландап жатам.

— Коогалаңдуу жерлерге жиберишсе кантесиз?

— Легионго өз ыктыярың менен келгенден кийин, жиберсе, албетте, барасың. Эгер баш тартсаң – кыйноо жок. Бул жакты таштап, дезертир болуп кетип калсаң да сени эч ким издебейт. Ушунча шарттар түзүлүп турса, кеткиң деле келбейт. Бирок Кыргызстанга кайтып, ата-энемдин жанында жашагым келе берет. Үйлөнүп-жайланып дегендей… 

Кыргызстанец Болот Курманбеков уже второй год служит в французском легионе
© Фото / предоставлено Болотом Курманбековым
Казак, орус, украин, мадагаскарлык теңтуш балдар бар. Эң жакын досум Сенегалдан. Алгач келген күндөн тарта чогуу жүрөбүз. Бир туугандай эле болуп калдык.

— Калыптанууңузга легион кандай таасир этти?

— Тартип бекем сакталат. Чыдамкайлыкка, оокат кылууга үйрөнөсүң. Айдоочулук күбөлүгүң болбосо, ага да тапшыра аласың. Үйрөнөм десең, кесиптин түрлөрүн өздөштүрүүгө шарт бар. Айдоочулук тургай, механик, радиотехник, кааласаң, ырчы (оркестрлери бар), атүгүл, медбрат болуп иштесең да болот. Кайсы багытты каалаганыңды улам сурап турушат, ошого жараша тандай аласың. Инструкцияда жүргөн маалда телефон колдонууга тыюу салынат. Ошондой маалда смартфон тургай, жөнөкөй эле жаман телефонум болсо дейсиң. Дегеним, азга да каниет кыласың. Убакытты туура пайдаланууга үйрөнөсүң. Беш мүнөт тургай, бир мүнөтүңдү баалай баштайсың.

4779
Белгилер:
Франция, Аскер, кыргызстандыктар, легионер
Тема боюнча
Каучук кыз Милена! Бир дагы кыргызстандык анын жасаганын кайталай албайт
Кичинекей манасчы Кытайдагы таланттар шоусунда элдин оозун ачырды. Видео
Кыргызстандын экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров. Архивдик сүрөт

Жапаров Лондондогу ассоциациянын "Кыргыз алтын" боюнча чечимине комментарий берди

113
(жаңыланган 23:30 19.09.2021)
Буга чейин "Кыргыз алтын" ишенимдүү жеткирүүчү компаниялардын тизмесинен чыгарылган. Акылбек Жапаровдун айтымында, санкциялар киргенден кийин экономикалык абал дайыма жакшырат.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Кыргызстандын экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров Лондондогу Баалуу металлдар рыногунун ассоциациясынын "Кыргыз алтын" ишканасын ишенимдүү жеткирүүчү компаниялардын тизмесинен чыгарганы боюнча комментарий берди.

Кечээ күнү ассоциация мындан ары "Кыргыз алтын" аффинаждык заводунун продукциясын албай турганы маалым болгон.

Жапаровдун айтымында, баары болжолдонгон сценарий боюнча баратат жана Лондон ассоциациясынын чечими күтүлгөн иш болчу.

"Жокко чыгаруу убактылуу гана иш, жакында калыбына келтирилиши мүмкүн экенин белгилеп кетким келет. Канадалыктар Кыргызстандын элине, республиканын экономикасына жана экологиясына келтирген зыяны үчүн кечирим сурап, бардык жоготууларды кайтарып, тынч жол менен кетет деп эч ким күткөн эмес. Алар тараптан башка тоскоолдуктар жана "кыйынчылыктар" болушу мүмкүн экенин айта алам, бул да алдын ала божомолдонууда, биз муну да эске алабыз", — деди Жапаров.

Министр азыркы шарттар мурдагыдан начар болбоорун белгилеген.

"Баштаганда эле биз алтынды жеткирүүнүн жаңы каналдарынын үстүндө иштөөдөбүз. Учурда да сүйлөшүүлөр жүрүп жатат. Азырынча шарттар мурдагыдан начар болбойт деп айта алам. Ошондой эле Нью-Йорктун банкроттук иштер боюнча соту 15-сентябрда Centerra Gold Inc. компаниясынын адвокаттарынын доо арызына Кумтөр кени боюнча Кыргызстандын өкмөтүнө айып пул салуудан баш тартканын да эстен чыгарбоо керек. Бул биздин туура жолдо бара жатканыбыздын дагы бир далили", — деди ал.

Министр кандай болгон күндө да бул кампания бүтүндөй Кыргызстан үчүн оң мультипликативдик эффект берет деп ишенерин айтты.

"Көптөр үчүн бул ачык эмес, бирок санкциялардын киргизилиши менен экономикада кырдаал дайыма жакшырат. Бул нерсе Россияда жана башка көптөгөн өлкөлөрдө болгон. Мындай шарттар технологиялык өнүгүүгө жол ачып, өзүбүздүн инновациялык өндүрүштү пайда кылат жана жаңы экспорттук байланыштарды түзүүгө жардам берет", — деди Жапаров.

Ал ошондой эле көңүлдү зергерчилик индустриясына буруу керектигин белгилеген.

"Биз зергерчилик индустриясын, жогорку сапаттагы өндүрүш базасын, маданиятыбызды өнүктүрүшүбүз керек. Алтынды зергерчиликке сатсак, анын баасы бир нече эсе кымбат болот. Болуп жаткан нерселердин баары баалуу металлдарды колдонгон жогорку технологиялуу өндүрүштөргө жана технологияларга көңүл буруунун эң сонун себеби. Дагы бир, жарым-жартылай парадоксалдуу жагдай пайда болууда. Санкциялар республикада алтынды көбөйтүү үчүн иштейт жана алтын — бул жогорку категориядагы резервдик валюта, алар менен иштөөгө олуттуу эл аралык кредиторлор кубанычта болот", — деди ал.

Жапаров дүрбөлөңгө түшүүгө негиз жок экенин белгиледи.

Кырдаал тууралуу кыскача

Июнь айында LMBA "Кыргыз алтын" тарабынан алдамчылык жасалышы мүмкүн делген фактыны карап жатканын билдирген. Анда канадалык Centerra Gold Inc. компаниясы уюмдун иликтөөсүн кубаттай турганын айткан.

"Кыргыз алтынды" толугу менен кыргыз өкмөтү көзөмөлдөйт. Мындан улам алардын 29 миллион доллар каражатты жасалма төлөм инструкциясын колдонуу менен чыгарып кетүү аракети азыркы администрация жана аны менен бирге иштешип жаткандар биздин келишимди бузуп Кумтөр кенин экспроприациялап, активдерин басып алышынын бир мисалы болуп саналат", — деп жазылган маалыматта.

Буга чейин The Wall Street Journal каржылык кызматтарды көрсөтүү менен алектенген америкалык StoneX Group Inc. компаниясы "Кыргыз алтын" ААКсын 1 миллион долларга сотко бергенин жазган. Доо арыз Лондондогу соттордун биринде каралат. Басылманын маалыматына караганда, үстүбүздөгү жылдын май айында "Кыргыз алтын" жарым тонна алтындын жеткирилишин үзгүлтүккө учуратып, 29 миллион долларды алууга аракет жасаган.

"Кыргыз алтын" мындай дооматтар чындыкка дал келбестигин айтып келет.

113
Белгилер:
Кыргызстан, Акылбек Жапаров, министр, Кыргызалтын, Лондон
Тема боюнча
Лондондогу уюм "Кыргыз алтынды" ишенимдүү компаниялардын катарынан чыгарды
Бишкектеги жүргүнчү. Архивдик сүрөт

Дүйшөмбүгө карата аба ырайы

123
20-сентябрда өлкөнүн дыйканчылык аймактарында жаан-чачын күтүлбөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 19-сен. — Sputnik. Дүйшөмбүдө күндүз тоолуу райондордо өткүн өтүп, күн күркүрөшү ыктымал. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +22…+27, Ысык-Көл жергесинде +19…+24, Нарын, Талас өрөөндөрүндө +21…+26, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +27…+32 градус болот.

Күндүн табы Бишкекте +24…+26, Ош шаарында +30…+32 градуска жогорулайт.

123
Белгилер:
аба ырайы, сентябрь, Кыргызстан
Тема боюнча
Жаан-чачындуу күндөр башталабы? Бир жумага карата аба ырайы
Суук эрте түшөбү? Октябрь айына карата аба ырайы
Мотоциклчен киши. Архивдик сүрөт

Мотоциклчен киши аэропортко кеткен трассадан жөө адамды коюп, жол жабылды

0
(жаңыланган 23:34 19.09.2021)
Жолго 50дөй киши топтолуп ызы-чууга түштү. Кырсыктын кесепетинен болжол менен 50 жаш курагындагы киши каза болду.

БИШКЕК, 19-сен. — Sputnik. "Манас" аэропортуна кеткен жолдо мотоциклчен киши жөө адамды коюп кетти. Бул тууралуу Чүй облустук милиция билдирди.

Окуя бүгүн саат 20:00дө болгон. Маалыматка караганда, кырсыктын кесепетинен жөө киши набыт болгон. Болжол менен ал 50 жашта. Активист Болот Ибрагимов авариядан кийин тартылган видеону соцтармакка жарыялады.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Болот Ибрагимов SFR (@bolotibragimov)

Кадрдан жол убактылуу жабылып калганын көрүүгө болот. Топтолгон 50дөй киши ызы-чууга түшкөн. Милициянын божомолу боюнча, алар жергиликтүү тургундар менен мотоциклчен кишинин достору болушу мүмкүн.

Чүй ОИИББдин маалымат кызматы саат 21:00дөр чамасында Манас айылынын жашоочулары Бишкек — аэропорт жолун тосуп, жол кырсыктарына нааразычылыктарын билдиришкенин кабарлады.

"Учурда милиционерлер жергиликтүү тургундарга түшүндүрүү иштерин жүргүзүп жатат", — деди ОИИББден.

Түнкү саат 11лер чамасында эл тарай элек болчу.

0
Белгилер:
Бишкек, милиция, жол кырсык, мотоцикл
Тема:
2021-жылдын башынан бери Кыргызстанда болгон жол кырсыктар
Тема боюнча
Бишкекте жүк ташыган поездге урунуп 21 жаштагы жигит каза тапты