Ооруканадагы ымыркай. Архив

Көз көрбөй, кулак укпай, акылдан тайып каласың... Дарыгер менингит тууралуу

2425
(жаңыланган 10:39 03.02.2018)
Адатта кичинекей баланы колго алсаң тынчып калат го, бул ооруда тескерисинче ыйлайт, жаткырып койсоң эс алып калат. Анткени кармаган жерлери ооруксунта берет. Илдеттин белгилери билингенде эле ооруканага келбесе, адам 1-2 күндө каза болуп калышы мүмкүн...

Мындай пикирди Республикалык жугуштуу оорулар ооруканасынын нейроинфекция бөлүмүнүн башчысы Канатбек Исаков менингит оорусу тууралуу айтып жатып билдирди.

Заведующий отделением нейроинфекции Республиканской инфекционной больницы Канатбек Исаков во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Азамат Тотубаев
Дарыгер Канатбек Исаков: менингит — мээнин жумшак чел кабыгынын сезгенүүсү. Ооруну бактериялар жана вирустар жаратат. Илдет организмде өз алдынча же башка бир оорунун таасири астында пайда болушу ыктымал

Саламаттык сактоо министрлигинин статистикасына таянсак, менингит менен ооругандардын 70 пайызга жакынын 14 жашка чейинки балдар түзөт.

Менингит илдетинин келип чыгуу себеби, белгилери, дарылоо жолдору тууралуу Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигинин кабарчысы билип көрдү.

Мээге жабышкан менингит оорусу деген эмне?

Менингит — мээнин жумшак чел кабыгынын сезгенүүсү. Ооруну бактериялар жана вирустар жаратат. Илдет организмде өз алдынча же башка бир оорунун таасири астында пайда болушу ыктымал.

Жыл ичиндеги башка мезгилдерге караганда кыш-жаз мезгилдеринде бул оору көбүрөөк катталат. Себеби бул убакта аба аркылуу тараган оорулар көбөйүп, дем алуу органдарынын сезгенишине алып келет. Анын ичинен менингит оорусунун тарашына да көмөкчү болот. Жазда нымдуулук күчтүү болгондуктан бактерия жана вирустардын көбөйүүсүн шарттайт.

Оору эки чоң топтон турат

Ириңдүү менингит бул — баш мээнин чел кабыгынын оорудан улам ириңдеши. Ооруну стрептококк, пневмококк бактериялары, ичеги таякчасы жана башкалар козгойт. Гайморит, кургак учук өңдүү илдет менен жабыркаган адамдар дарыланбай жүрө берсе, ал оорулардын козгогучтары мээге өтүп, менингитти пайда кылуусу ыктымал.

Экинчи түрү — ириңсиз менингит. Оорунун бул түрүн вирустар козгойт. Адатта оору жайында пайда болот. Оорулуунун чүчкүрүгү, жөтөлгөндөгү шилекейи, вирус түшкөн буюмдар аркылуу жугат.

Мындан сырткары, оорунунун мүнөзүнө жараша менингиттин бир канча түрү бар.

Заведующий отделением нейроинфекции Республиканской инфекционной больницы Канатбек Исаков во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Азамат Тотубаев
Дарыгер Исаков: Ооруну жашырса өлүмгө алып келет. Бейтап канчалык эрте келсе дарылаганга ошончолук жакшы

Оорунун белгилери

Менингит оорусунда адамдын дене табы 39-40 градуска чейин көтөрүлөт. Кара тер басып, чыйрыгат. Башы сынып кетчүдөй ооругандыктан, чыдабай кыйкырганга чейин барат. Адам башын артка тартып ээгин ылдый кыла албай кыйналат. Тамакка табит жоголуп, жүрөк айланып, кусат. Алсыздык коштоп уйкуга тартылат. Жарыктан жүзүн ала качып калат.

Адатта кичинекей баланы колго алсаң тынчып калат го, бул ооруда тескерисинче ыйлайт, жаткырып койсоң эс алып калат. Анткени кармаган жерлери оорута берет. Дарттын белгилери билингенде эле ооруканага келбесе, адам 1-2 күндө каза болуп калышы мүмкүн.

Илдет эмнеси менен коркунучтуу?

Ооруну жашырса өлүмгө алып келет. Бейтап канчалык эрте келсе дарылаганга ошончолук жакшы. Ооруга көңүл бурбай койсо кулактын начар угушуна, көздүн көрбөй калышына, ал гана эмес акылдын тайышына чейин алып келет.

Ооруну аныктоо үчүн жүлүндөн суу алынат

Так диагноз үчүн пункция жасалат. Пункция – шприц менен жүлүн суусун сордуруп алуу. Ал суюктук лабораторияда текшерилип, менингитти козгогучтардын бар-жогу аныкталат. Көп учурда ата-энелер баласынын жүлүнүнөн суу алдырганды каалашпайт. Эмнеге десең, "кой, балам көк мээ, келесоо" болуп калат деп коркушат. Пункция жасатуудан коркпош керек. Анткени пункция канчалык эрте жасалса, диагноз да эрте такталып, адам оору тереңдей электе дарылана баштайт. Аталган ыкма менен оору 1-1,5 саат аралыгында аныкталат. Мындан сырткары, кан жана тамактан мазок алуу жолу менен ооруну аныктоого мүмкүн. Бирок жыйынтыгы 3-5 күн аралыгында чыгат. Белгилей кетсем, менингит оорусу тукум куубайт.

Заведующий отделением нейроинфекции Республиканской инфекционной больницы Канатбек Исаков во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Азамат Тотубаев
Дарыгер Исаков: кеңседе эртеден кечке иштегендер маал-маалы менен терезени ачып бөлмөнү желдетип турганы зарыл. Кыш бүтүп жаз келген маалда эл арасында беткап кийип жүрүү ашыктык кылбайт

Операциясы жок дарыланат

Оорулууга так диагноз коюлгандан кийин дары-дармектер сунушталат. Дарылануу 10 күн аралыгында жүргүзүлөт. Бейтап жатып дарылангандыктан ар дайым көзөмөлдө болууга тийиш. Менингитти айыктырууда операция жасалбайт.

Кеңседе иштегендер бөлмөнү желдетип турганы зарыл

Дарыгерлер үчүн ооруну дарылоо эмес, алдын алуу маанилүү. Узак убакыт жабык, желдетилбеген имаратта болуу, эл көп чогулган жерде жүрүү да менингитке чалдыгууга жол ачат. Өзгөчө кеңседе эртеден кечке иштегендер маал-маалы менен терезени ачып бөлмөнү желдетип турганы зарыл. Кыш бүтүп жаз келген маалда эл арасында беткап кийип жүрүү ашыктык кылбайт.

Ар бир 10-15 жылда бир менингиттин циклдик кайталануусу байкалат

Саламаттык сактоо министрлигинин берген маалыматына ылайык, 2017-жылдын жыйынтыгы боюнча өлкө аймагында менингит оорусу 14 пайызга азайган, башкача айтканда, 2016-жылы бул оору менен ооругандардын саны 103 болсо, 2017-жылы 88ди түзгөн. Оорунун өсүшү башка аймактарга караганда Бишкекте (34 учур) жана Ош шаарында (20 учур) көбүрөөк катталган.

Ар бир 10-15 жылда бир циклдик кайталануу байкалат. Республиканын аймагында оорунун мындай катталышы 1980-жылы, 1997-жылы, 2006-жылы жана акыркы жолу 2013-жылдын аягында башталып 2015-жылга чейин созулган. 2016-жылдан баштап акырындык менен оорунун деңгээли төмөндөдү. Бүгүнкү күндө бардык облустарда, шаарларда эпидемиологиялык абал туруктуу.

2425
Белгилер:
менингит, жугуштуу инфекция, оору, Канатбек Исаков, Бишкек, Кыргызстан
Тема боюнча
Ашказан рагын айыктырса болобу? Онкохирург оорунун себеби, алдын алуу тууралуу
Эркектер эрте же кеч үйлөнсө эмне болот? Уролог менен турмуштук маек
Ош-Тазалык муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты

"Ош-Тазалык" ишканасы таштанды чыгарган жаңы техникалуу болду. Сүрөт

28
(жаңыланган 14:35 03.06.2020)
Ош калаасындагы таштандыларды чыгаруу боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыккан.

БИШКЕК, 3-июн. — Sputnik. "Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты.

  • Муниципальное предприятие Ош — Тазалык получило 12 мусоровозов на центральной площади.
    "Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Муниципальное предприятие Ош — Тазалык получило 12 мусоровозов на центральной площади.
    Жаңы техникалар Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкынын каржылоосу менен алынган
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Мэр Оша Таалайбек Сарыбашов во время церемонии вручения ключей от мусоровозов на центральной площади
    Алардын ачкычын тапшырып жатып Ош шаарынын мэри Таалайбек Сарыбашов "Ош-Тазалык" ишканасынын техникалары толук жаңылана турганын айткан
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Мэр Оша Таалайбек Сарыбашов проехал по площади за рулем одного из мусоровозов во время церемонии вручения ключей от мусоровозов на центральной площади
    Ал Ош шаарында таштандыларды тазалоо боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыкканын кошумчалады.
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
1 / 4
© Sputnik / Зульфия Тургунова
"Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты

Жаңы техникалар Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкынын каржылоосу менен алынган. Алардын ачкычын тапшырып жатып Ош шаарынын мэри Таалайбек Сарыбашов "Ош-Тазалык" ишканасынын техникалары толук жаңылана турганын айткан.

"Тазалык" ишканасында атайын техникалардын саны жетишсиз. Ошондуктан өткөн жылы жергиликтүү бюджеттен 30 миллион сом бөлүнүп, жалпы 14 атайын техника сатып алынган. Жаз-жайда жолго суу сээп тазалаган, кышкысын карды тазалаган төрт даана техника июль айында алып келинет", — деди Сарыбашев.

Ал Ош шаарында таштандыларды тазалоо боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыкканын кошумчалады.

"Бул акчанын 50 пайызы насыя катары берилет. Долбоордун алкагында 41,2 миң еврого 32 таштанды салган контейнер алып келинип, учурда пайдаланып жатабыз. Июнда дагы бир топ партиясы келет. Мындан сырткары, таштанды жүктөгөн дагы 12 даана автоунаа алынышы күтүлүүдө", — деди Ош шаарынын мэри.

Ушул эле долбоордун алкагында шаарга жаңы санитардык полигон куруу пландалганы да маалым болду.

28
Белгилер:
долбоорлор, таштанды, техника, Таалайбек Сарыбашев, Ош
Тема боюнча
Ош мэриясы: вирус жайылып кетсе, чектөөлөрдү кайрадан күчөтөбүз
Ош шаарында аялдамалар оңдолуп, жаңыланып жатат. Сүрөт
Гүл кармаган медик. Архивдик сүрөт

36 жыл иштеген. COVID-19дан көз жумган дарыгер Исмаиловго жазылган некролог

74
(жаңыланган 13:48 03.06.2020)
Альберт Исмаилов тажрыйбалуу дарыгер катары апрель айынан бери аймакта коронавирус жуктуруп алгандарды дарылап келген.

БИШКЕК, 3-июн. — Sputnik. Коронавирус инфекциясынын кесепетинен Кара-Кулжа райондук Үй-бүлөлүк медицина борборунун дарыгер-фтизиатры Альберт Исмаилов 59 жаш курагында каза болду. Бул тууралуу Саламаттык сактоо министрлиги тараткан некрологдо жазылат.

Исмаилов апрель айынан бери коронавирус жуктуруп алгандар менен иштеп келе жатып, 2-июнда каза болгон.

"Альберт Жумабекович өз кесибин сүйгөн, өз ишине так, чыгармачыл, кесипкөй, уюштургуч, жоопкерчиликти сезе билген дарыгер катары таанылган. Ооругандарды өз убагында дарылап, ар бир бейтаптын жүрөгүнөн орун тапкан, жамааттын арасында кадыр-баркка ээ, жаштарга насаатын аябаган инсан болгон", — деп эскерет медицина кызматкерлери.

Исмаилов Ош облусунун Кара-Кулжа районуна караштуу Ылай-Талаа айылында туулган. Үч уул, бир кыздын атасы, жети неберенин чоң атасы эле.

Дарыгер 1978-1984-жылдары Фрунзе шаарындагы  КММИнин "дарылоо иши" факультетин аяктаган. Эмгек жолун Ош шаардык инфекциялык ооруканасында инфекционист болуп баштаган.

Андан соң Ош шаардык инфекциялык ооруканасында бөлүм башчы, Совет райондук ооруканасында инфекционист, кийинчерээк ошол эле ооруканада дарыгер-фтизиатр болуп эмгектенген.

1994-2013-жылдары Кара-Кулжа райондук кургак учукка каршы күрөшүү боюнча диспансерге башкы дарыгер болуп дайындалган.

2013-жылдан ушул мезгилге чейин Кара-Кулжа райондук Үй-бүлөлүк медицина борборундагы Дарылоо, кеңеш берүү бөлүмүндө дарыгер-фтизиатр болуп иштеп келген.

36 жылдык эмгек жолунда Саламаттык сактоонун отличниги наамын алган. Ош облусунун ыйгарым укуктуу өкүлүнүн жана Кара-Кулжа райондук мамлекеттик администрациясынын сыйлыктарына ээ болгону айтылды.

Саламаттык сактоо министри жана министрлик маркумдун жакындарына жана үй-бүлөсүнө көңүл айткан.

74
Белгилер:
көңүл айтуу, медик, коронавирус, некролог, Кара-Кулжа, Ош облусу
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар
Тема боюнча
Бишкектин эки акимиатында иштегендерден коронавирус аныкталды
Министрлик: COVID-19дан каза болгон дарыгердин бүлөсүнө компенсация төлөнөт
COVID Бишкек менен Нарында азайбай жатат. Сандар