Генерал-лейтенант Жумабек Асанкуловдун архивдик сүрөтү

Төрт жоокерди моджахеддерден алып чыккан. Генерал-лейтенант Асанкулов жөнүндө 7 факты

2291
(жаңыланган 09:16 21.02.2018)
Генерал-лейтенант Жумабек Асанкулов советтик чалгын кызматынын көрүнүктүү өкүлү. 40 жашында Кыргыз ССРнин Мамлекеттик коопсуздук комитетинин төрагасы болуп, Орто Азиядагы жергиликтүү калктын арасынан дайындалган биринчи жетекчи болгон. Асанкуловдун көзү тирүү болгондо бүгүн 91 жашка толмок.

Sputnik Кыргызстан агенттиги генерал-лейтенанттын өрнөктүү өмүрүндөгү урунттуу учурларды эскерип, кызыктуу фактыларды сунуштайт.

1. Бала чак. Жумабек Асанкулов 1927-жылы 20-февралда Москва районун Кепер-Арык айылында туулган. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда колхоздун башкармасы аны сегиз класс билими менен адегенде эң жооптуу деп эсептелген эсепчи, андан кийин таразачы кызматына коёт. 19 жашында Кыргыз ССРнин Мамлекеттик коопсуздук министирлигине кызмат өтөөгө кабыл алынып, өзүн өмүрүнүн акырына чейин мамлекеттин коопсуздугуна арнайт.

Генерал-лейтенант Жумабек Асанкулов в юности
© Фото / из личного архива Жумабека Асанкулова
Жумабек Асанкуловдун үй-бүлөсү. Биринчи катарда кичүү баласы Булат менен кызы Лариса. Экинчи катарда солдон биринчи балдызы Гүлүмбүбү, улуу баласы Марат жана жубайы Сонунбүбү

2. Меккеге жиберген тапшырма. Асанкулов Мамлекеттик коопсуздук комитеттин (МКК) тапшырмасын аткарып, бир нече жолу чет өлкөгө чалгынга чыккан. 1964-жылы кыргызстандык зыяратчылар менен Мекке шаарына ажылыкка барып, жергиликтүү контрчалгындоо кызматынын тоскоолдугуна карабастан Борбордон берилген тапшырманы толугу менен аткарган. Бул эрдиги үчүн Жумабек Асанкулович кыргыз чекисттеринин ичинен биринчилерден болуп "СССРдин мамлекеттик коопсуздугунун Ардактуу кызматкери" төш белгиси менен сыйланган.

Генерал-лейтенант Жумабек Асанкулов в юности
© Фото / из личного архива Жумабека Асанкулова
Улуу баласы Марат менен кызы Лариса ата жолун улашты

3. Биринчи кыргыз төрага. 1967-жылы Асанкулов Кыргыз ССРнин мамлекеттик кооопсуздук комитетинин төрагасы болуп дайындалып, бир жылдан соң 41 жашында генерал-майор наамын алат. Орто Азиядагы жергиликтүү элдин ичинен дайындалган биринчи жетекчи эле. 1949-жылы Кытай бийлигине келген Коммунисттик партиянын лидерлери СССРди эки өлкөнүн ортосунда түбөлүк достук мамиле болот деп ишендирип, Кремль Кыргыз ССРинин мамлекеттик коопсуздук комитетинин чалгындоо бөлүмүн жоюп салган. Бирок эки мамлекеттин ортосунда мамиле айтылгандай болгон эмес. Мындан улам Асанкулов жоюлган чалгындоо бөлүмүн кайрадан калыбына келтирген. Кыска убакыттын ичинде бул бөлүм өзүнүн натыйжалуулугун көрсөтүп, Асанкулов СССРдин башчысы Юрий Андропов жана СССРдин МККнын жетекчиси Владимир Крючковдун ишенимине жана сый-урматына ээ болгон.

4. Улуттук идеяны коргоо. 1978-жылы саясий оюндардын курмандыгы болуп жетекчилик кызматтан кеткен. Асанкулов 11 жыл Москвада МККнын окуу жайында атайын курстун жетекчиси болуп иштеген. 1989-жылы Кыргыз ССРинин МКК төрагалыгына кайрадан дайындалып, ЖОЖдордогу кыргыз интеллигенциясына каршы 200дөн ашык далили жок иш-чараларды жүргүзүүгө тыюу салган. Анын натыйжасында улутчул деп айыпталган илимпоздордун көбү акталган. Асанкулов 1990-жылдардагы Ош коогалаңын басууга да зор салымын кошкон. 1991-жылы ал СССРдин мамлекеттик коопсуздук комитетинин генерал-лейтенант наамын алат. Ошол эле жылы жетекчиликтин каршылыгына карабастан оппозициячыл Кыргызстан демократиялык кыймылы менен "Асаба" партиясынын Үркүндүн 75 жылдыгын белгилөөгө арналган "Өмүр көчү" акциясын өткөрүүнү колдоп чыккан. Мындан тышкары, Чоң-Таш айылынын жанында саясий репрессиянын курмандыктарынын сөөгү коюлган мүрзөнү изилдөөдө эмгеги чоң

Генерал-лейтенант Жумабек Асанкулов
© Фото / из личного архива Жумабека Асанкулова
Мамлекеттик коопсуздук кызматынын коллегиясы. 1991-жыл

5. Элчи. Асанкулов эгемендүү Кыргызстандын Коргоо министрлигинде аскердик чалгындоо башкармалыгынын пайдубалын түптөйт. Ошондой эле Тажикстандагы беш жылга созулган жарандык согушту токтотуп, тынчтыкты орнотууга жана ал даярдаган аскердик чалгынчылар зор салымын кошкон. Жумабек Асанкулович Тажикстандын Тоолуу Бадахшан аймагында жайгашкан кыргызстандык батальондун афгандык моджахеддердин туткунуна түшкөн төрт аскерди куткарган. Согушкерлер анын кайрылуусун укканда эч кандай талап койбой, жоокерлерди бошотуп беришкен.

Генерал-лейтенант Жумабек Асанкулов
© Фото / из личного архива Жумабека Асанкулова
Фрунзе шаарындагы Улуу Ата Мекендик согушта курман болгон баатырларга гүл коюу аземи. 1990-жыл

6. Үй-бүлөсү. Жумабек Асанкулович жубайы Сонунбүбү апа экөө эки уул, бир кызды тарбиялашкан. Тилекке каршы, кичүү уулу Булат 28 жашында оорудан каза болгон. Улуу баласы Марат менен кызы Лариса да атасынын жолун улап коопсуздук системасында иштеди. Алар учурда Москва шаарында жашайт.

7. Ак эмгеги үчүн Асанкулов СССРдин жетекчилиги жана Ата Мекен тарабынан төрт орден жана 17 медаль менен сыйланган. 2009-жылы 82 жашында узак оорудан кийин Москва шаарында каза болгон.

2291
Белгилер:
генерал, эмгек, Аскер, Жумабек Асанкулов, Кыргызстан
Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (397)
Тема боюнча
Кайран элге күйгөн, Tico айдаган Доке. Дооронбек Садырбаев тууралуу 7 факты
Чолпон жылдыздай жанган Чолпонбек Базарбаев тууралуу 5 факты
Канттагы аскердик базада Улуу Ата Мекендик согуштун башталганына эскерүү

Улуу Ата Мекендик согуштун башталганына 80 жыл. Канттагы аскердик базада эскеришти

19
(жаңыланган 00:21 22.06.2021)
Бул тарыхый датага арналган иш-чарага чоңдор менен кошо кичинекейлер да катышып, согуш жөнүндө ырларды көркөм окушту.

БИШКЕК, 22-июн. — Sputnik. Улуу Ата Мекендик согуштун башталган күнү, 22-июнду эскерүү иш-чараларынын алкагында Кыргызстандагы россиялык биргелешкен аскердик базанын командачылыгы бир нече иш-чараларды уюштурду. Бул туурасында аталган базанын маалымат кызматынан кабарлашты.

Военнослужащие российской военной базы в Канте провели Матч памяти. 21 июня 2021 года
© Фото / пресс-служба авиабазы ОДКБ "Кант"
Алардын бири "эскертүү матчы" — футболдук беттеш болду

Алардын бири "эскертүү матчы" — футболдук беттеш болду. Спорттук бул иш-чарага аскер кызматкерлери, алардын үй-бүлөсү, жаш жоокерлер, Кыргызстандагы билим берүү жайларынын тарбиялануучулары менен жергиликтүү эл катышты.

Военнослужащие российской военной базы в Канте провели Матч памяти. 21 июня 2021 года
© Фото / пресс-служба авиабазы ОДКБ "Кант"
Спорттук бул иш-чарага аскер кызматкерлери, алардын үй-бүлөсү, жаш жоокерлер, Кыргызстандагы билим берүү жайларынын тарбиялануучулары менен жергиликтүү эл катышты

Оюн талаасында Россиялык аскерлер менен Кант шаарынын курама командасы беттешти. Футболдук беттеш аза күтүү мүнөтүнөн соң башталды. Ал эми келген коноктор үчүн Улуу Ата Мекендик согуштун биринчи күндөрүн чагылдырган көргөзмө уюштурулду.

Анын соңунда мыкты спортчулар аныкталып, биримдиктин командиринин атынан Ардак Грамота менен сыйланды.

Булардан сырткары жаш жоокерлер менен Канттагы аба базанын аскерлеринин балдары аталган тарыхый күнгө арналган чыгармачыл сынактарга катышты.

  • Юнармейцы и дети военнослужащих российской военной базы в Канте приняли участие в конкурсе, посвящённом Великой Отечественной войне. 21 июня 2021 года
    Булардан сырткары жаш жоокерлер менен Канттагы аба базанын аскерлеринин балдары аталган тарыхый күнгө арналган чыгармачыл сынактарга катышты
    © Фото / пресс-служба авиабазы ОДКБ "Кант"
  • Юнармейцы и дети военнослужащих российской военной базы в Канте приняли участие в конкурсе, посвящённом Великой Отечественной войне. 21 июня 2021 года
    "Согуш жөнүндө ырларда" окуучулар көркөм окуу боюнча чеберчилигин көрсөтсө, "Менин баатырымдын баяны" жарышында өзүнүн чоң аталарынын, алардын аталарынын Мекен үчүн салгылашкан эрдиктерин айтып беришти
    © Фото / пресс-служба авиабазы ОДКБ "Кант"
1 / 2
© Фото / пресс-служба авиабазы ОДКБ "Кант"
Булардан сырткары жаш жоокерлер менен Канттагы аба базанын аскерлеринин балдары аталган тарыхый күнгө арналган чыгармачыл сынактарга катышты

"Согуш жөнүндө ырларда" окуучулар көркөм окуу боюнча чеберчилигин көрсөтсө, "Менин баатырымдын баяны" жарышында өзүнүн чоң аталарынын, алардын аталарынын Мекен үчүн салгылашкан эрдиктерин айтып беришти. Соңунда жеңүүчүлөр Ардак Грамота жана эстелик белектер менен сыйланышты.

Канттагы Россиялык биргелешкен аскердик база Тез аракетке келүүчү жамааттык күчтөрдүн бир бөлүгү. Ал ЖККУ мамлекеттеринин коопсуздугун абадан коргоп, камсыздап турат. Аларда штурм жасоочу Су-25 учактары менен Ми-8 тик учактары бар.

19
Белгилер:
аскердик база, эскерүү, Улуу Ата Мекендик согуш, ЖККУ, Кыргызстан
Тема боюнча
Улуу Ата Мекендик согушка 80 жыл. Путиндин макаласы немец басылмасына жарыяланат
Бишкекте согуш ардагерлеринин кыздарына аталарынын сыйлыгы тапшырылды
Бишкектин Ак-Ордо конушунда өзүнүн стеласы орнотулган

Бишкектеги конуштардын биринде өзүнүн белгиси пайда болду. Сүрөт