Лаборатория кызматкери. Архив

Формальдегид деген эмне, ал КРде тигилген кийимдерде барбы? Дарыгер менен маек

449
(жаңыланган 15:18 03.03.2018)
Казакстандын дарыгерлери Кыргызстанда тигилди делген балдардын кийимдеринен формальдегиддин белгилери табылганын билдиришкен. Made in KG деген кийимдер балдар үчүн чындап эле коркунучтуубу деген суроо менен КР Саламаттык сактоо министрлигинин адиси Мария Кушубаковага кайрылып, жооп алдык.

Казакстандын Караганда шаарындагы базар менен дүкөндөрдө сатылып жаткан "Кыргызстанда жасалган" деген белги тагылган балдардын кийимдеринен формальдегид табылганы маалымдалган. Андыктан формальдегид деген эмне, ден соолукка зыянбы, кантип балдардын кийимдеринен чыгып калды деген сыяктуу бир топ суроолор пайда болгон.

Буга Саламаттык сактоо министрлигинин ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык департаментинин балдардын жана өспүрүмдөрдүн гигиенасы бөлүмүнүн адиси Мария Кушубакова жооп берди.

Специалист отдела гигиены детей и подростков Департамента профилактики заболеваний и государственного санитарно-эпидемиологического надзора при Минздраве КР Мария Кушубакова
© Фото / Азамат Имакеев
Саламаттык сактоо министрлигинин ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык департаментинин балдардын жана өспүрүмдөрдүн гигиенасы бөлүмүнүн адиси Мария Кушубакова

— Айтсаңыз, формальдегид деген эмне?

— Формальдегид бул газ түрүндөгү нерсе, ошентсе да түрдүү абалда кездешет. Ал медицина, курулуш материалдарынан тарта кагаз даярдоо, текстиль, балдардын кийимдери менен оюнчуктарына чейинки көптөгөн тармактарда колдонулат. Ошондой эле кийимдин өңүнүн ачыктыгы жана жуугандан кийин бырышып калбашы үчүн колдонулат. Мунун бардыгы ЕАЭБдин техникалык регламентинде көрсөтүлгөн нормалардын чегинен ашпашы кажет. Бир жашка чейинки ымыркайлардын буюмдарында бул затты колдонууга тыюу салынат. Ал эми бир жаштан үч жашка чейинкилердин кийим-кечелеринде 1 грамм кездемеге 20 микрограмм (граммдын миллиондон бир бөлүгү) формальдегид колдонууга уруксат берилет.

— Көпчүлүк окурмандар формальдегид уу затпы, ден соолукка терс таасир тийгизбейби деп суроо салышууда?

— Эгер сапатсыз курулуш материалдарынан бөлүнүп чыккан буу түрүндөгүсүн жыттаса, дем алуу органдары жабыркайт. Андан сырткары, кишинин башы айланып, уйкусу, кускусу келип шалдырап калат. Оюнчуктар тууралуу айтсак, кичинекей балдар оозуна салып, колу менен көп кармай турганын эске алганда ашказан-ичегилер жабыркайт. Ал эми кийимдегилер тери аркылуу организмге кирип, дерматит жана башка аллергияларды козгошу мүмкүн.

— Демек, формальдегид организмге кандай жол менен киргенине жараша кесепеттери байкалат экен да?

— Ооба, бирок ошол эле учурда формальдегид организмде көпкө чейин чогулуп, мутация болуп кетүү ыктымалдыгын да унутпоо зарыл.

— Формальдегидден ууланып калуунун алдын алууга болобу, жол-жобосу кандай?

— Эгер курулуш материалдары тууралуу айтсак, аларды желдетип же үйдө формальдегидди соруп алуучу драцена сыяктуу өсүмдүктөрдү өстүрүү кажет. Ал эми балдарга кийимди сатып алгандан кийин дароо кийгизбей, жууш керек. Анткени суу токсиндерди тазалап, кийим эч кандай коркунуч жаратпайт. Негизи эле жаңы сатып алган кийимдерди жууп туруп кийген оң. Бул формальдегид менен деле байланыштуу эмес, болгону гигиенаны сактоо зарыл. Анткени сиз алган кийим кампада канча сакталып, кайсы жерде болду кайдан билесиз.

— Казакстандын ЖМКларында Кыргызстанда тигилген кийимдерде формальдегид бар экен деген маалыматтар канчалык туура?

— Ооба, интернетке ушундай маалыматтар чыкты, бирок казак тараптан расмий түрдө кат келген жок. Мындай жаңылыктардан улам биздин базарлардагы кийимдердин үлгүлөрүн алып изилдөө үчүн лабораторияга жибердик. Мындай изилдөөлөрдү такай жасап турабыз, анда нормадан ашкан учурлар болгон эмес.

— Балким формальдегиддин нормасы боюнча Казакстан менен биздин нормативдер башка болуп жүрбөсүн?

— Жок, андай болушу мүмкүн эмес. ЕАЭБдин бирдиктүү техникалык регламенти бардыгыбызга тиешелүү.

449
Белгилер:
формальдегид, кийим, медицина, Мария Кушубакова, Казакстан, Кыргызстан
Тема боюнча
Легпром "Мade in KG" кийиминен уулуу заттын табылгандыгы боюнча үн катты
ЖМК: Карагандыда Кыргызстандан тигилип барган кийимдерден формальдегид табылды
Мамлекеттик Ала-Арча жаратылыш паркы

Шаршембиге карата аба ырайы

29
Синоптиктер шаршембиге караган түнү жаан-чачын күтүлбөй турганын маалымдашты. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 20-окт. — Sputnik. Шаршемби күнү, 21-октябрда, күндүз өлкө аймагында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй, Талас аймактарында +20...+25, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарында +21...+26, Ысык-Көл менен Нарын жергесинде +14...+19 градус жылыйт.

Чоң Алайда күчү 4,5 баллга жеткен жер титирөө болду

Күндүн табы Бишкекте +23...+25 жана Ош шаарында +24...+26 градуска чейин көтөрүлөт.

29
Белгилер:
Кыргызстан, октябрь, аба ырайы
Тема боюнча
2-ноябрда Жерге астероид түшүшү ыктымал
Бишкек мэринин милдетин аткаруучу Нариман Түлеев

COVID күчөп кетсе Бишкек даяр болушу керек. Түлеевдин биринчи жыйыны

150
(жаңыланган 20:12 20.10.2020)
Эртең менен биринчи вице-мэр болуп дайындалган Түлеев Азиз Суракматов кызматтан кеткенден кийин шаар башчысынын милдетин аткарып калды.

БИШКЕК, 20-окт. — Sputnik. Бишкек мэринин милдетин аткаруучу Нариман Түлеев коронавирус пандемиясы шарттаган экономикалык кырдаалга тынчсыздануусун билдирди. Бул тууралуу жетекчинин биринчи жыйынында белгилүү болду.

Эскерте кетсек, Түлеев бүгүн эртең менен вице-мэрликке дайындалып, шаар башчысы Азиз Суракматов кызматтан кеткенден кийин калаа жетекчисинин милдетин аткарып калды.

Түлеев: чынын айтсам, мэрияга баргым келген эмес

Түлеев вице-мэрлерди, акимдерди жана шаар кызматтарынын жетекчилерин чогулткан.

"Мэрдин милдетин аткаруучу коронавирус пандемиясы шарттаган экономикалык абалга тынчсыздануусун билдирди. Экономика жана финансы боюнча вице-мэр Алмаз Бакетаевге райондук салык башкармалыктарынын жетекчилерин чогултуу тапшырылды", — деп айтылат маалыматта.

Түлеев эпидемиологиялык абал өлкө боюнча татаал экенин белгилеп, вирус жайылып кете турган болсо шаар ага даяр болушу керектигине токтолгон.

Мындан тышкары, жыйында шаар кызматтары калааны тазалоо иштерин күчөтүшү керектиги кошумчаланды.

150
Белгилер:
эпидемия, жыйын, Бишкек мэриясы, Нариман Түлеев
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Абакта "авторитет" болгон. Бишкек мэрлигине кайра келген Түлеев жөнүндө 7 факты
Экс-президент Сооронбай Жээнбеков. Архив

Жээнбеков жоюп кеткен Антикоррупциялык кызматты Жапаров жандантты

111
(жаңыланган 22:30 20.10.2020)
Жаңы жарлыктын негизинде Жээнбековдун жарлыгынын колдонулушу токтотулуп жана кабыл алынган күндөн тартып күчүн жоготту деп табылды. 

БИШКЕК, 20-окт. — Sputnik. Президенттин милдетин аткаруучу Садыр Жапаров Коррупцияга каршы күрөшүү кызматынын ишин жандандыруу боюнча жарлыкка кол койду. Бул туурасында президенттик аппарат билдирди.

Белгилей кетсек, экс-президент Сооронбай Жээнбеков кызматтан кетип жатып аталган кызматты жоюу туурасында жарлыкка кол койгон

Жапаровдун чыгарган жарлыгына ылайык, Жээнбековдун жарлыгынын колдонулушу токтотулду жана кабыл алынган күндөн тартып күчүн жоготту деп табылды.

Буга байланыштуу Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин Антикоррупциялык кызматынын иши улантылат.

УКМКга төмөнкүдөй тапшырмалар берилди:

  • Антикоррупциялык кызматтын иштөөсүн камсыз кылсын;
  • Антикоррупциялык кызматтын мындан аркы ишин оптималдаштыруу боюнча сунуштарды киргизсин.

Жарлык расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

111
Белгилер:
кызмат, коррупция, жарлык, Садыр Жапаров, Сооронбай Жээнбеков
Тема боюнча
Экс-президент макамы Жээнбековго кандай артыкчылык берет? Тизме
Жээнбеков расмий түрдө экс-президент болду. Жапаровдун биринчи жарлыгы