Онкология жана гематология борборунун жетекчиси Эрнис Тилеков

Онкология борборунун башчысы Тилеков: энем өлсө кантип ыйлайм деп сарсанаа болдум

6133
(жаңыланган 10:27 27.05.2018)
Бир ирет боор рагы тууралуу материал жасайын деп Онкология жана гематология борборунун жетекчиси менен байланышсам, жол тыгында кетип баратканына карабай далдоо жерге унаасын токтото коюп адистин телефон номерин жөнөткөн.

Негизи эле Эрнис Тилеков абдан ачык сүйлөп, бетке айткан киши. Ал бейтаптардан рак илдети тууралуу жашырган туура эмес экенин айтып, журналисттер оору жөнүндө чындыкты жазышы керек деген ойдо.

Эрнис Тилеков Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигине маек куруп, жетекчилик кызматка кантип келгенин, онкология жана гематология борборлорунун биригиши кызматкерлерге кандай таасир эткенин жана хирургдун ишинин күңгөй-тескейи тууралуу айтып берди.

— Жетекчиликке чейинки жолду катардагы солдаттан тарта командирге чейин жеткен даражага салыштырып жүрүшөт. Сиз деле башында дарыгер болсоңуз керек?

— 1977-84 жылдары Фрунзедеги медициналык институтта билим алдым. Хирург болуп калышыма залкар дарыгер Мамбет Мамакеевичтин таасири чоң. Студент кезде аны телевизордон гана көрүп, радиодон тыңдачубуз. 2-курсумда шаардык №2 клиникалык оорукананын (азыркы улуттук хирургия) операциялык бөлүмүнө санитар катары жумушка орноштум. Иш учурунда хирургиянын бир топ кызыктуу учурларына күбө болуп, келечекте өзүмдү ушул тармактан гана көрөм дедим.

Ошентип санитардан тарта медага, дарыгер, хирург, бөлүм башчы, жетекчинин орун басарына чейин көтөрүлдүм. Өмүрүмдүн эң сонун убагы Улуттук хирургия борборунда өттү. Былтыркы жылдын февралынан тарта иш ордумду таштап Улуттук онкология жана гемоталогия борборун жетектей баштадым.

— 40 жылга чукул бир жерде иштеп, анан өзүңүз тааныбаган жерге дароо жетекчи болуп баруу кыйын болсо керек. Жаңы кесиптештер кандай кабыл алды?

— Андай нерсе үч уктасам түшүмө кирген эмес. Былтыр саламаттык сактоо министрлигинин ошол кездеги башчысы Талант Батыралиев Онкологиялык борборду жетектеп беришимди сунуштады. Дароо баш тарттым. Себеби ал жактагы жамааттын ыркы кеткенин, саясатташкан иштери арбын экендигин укчумун. Талант Абдуллавич куулук кылып кетти окшойт, жетекчим Мамбет Мамакеевге кирип "балдарыңызды өзүңүз эле кармап отура бербей, эл менен да бөлүшүңүз" деп көндүргөн экен.

Бизге Мамбет Мамакеевичтин сөзү — мыйзам. Кабинетине чакырып "сени кууган жерим жок, өзүңдү сынап көр" деди. Үй-бүлө, дос, тааныш дегендин баары орун которушума каршы болду.

Жаңы кесиптештердин арасында сүйүнгөнү, анча жактырбагандары да бар эле. Мага күч-кубат, дем бергени — коллективдин 70-80 пайызы, өзгөчө жаштар колдоду.

Жетекчиликке келгенден кийин деле кетип калсамбы деп жүрдүм. Артка кайткандан бир чети намыстандым. Бирок ишти жөндөп кеттим деп ойлойм. Онкологиялык борбордун имаратына кыска убакытта оңдоп-түзөө иштерин жүргүзүп, бүгүн 80 пайыздайы жаңыланды. Жакында заманбап аппараттарды сатып алуу үчүн тендер өткөрөлү деп турабыз. Кыргызстандагы көзгө басаар медициналык борборлордун бирине айланабыз деп ишенем. Мындан сырткары, тышы жалтырак, ичи калтырак болбойлу деп кесиптештерди биримдикке үндөп келем. Коллективде 700дөй адам бар. Кой аксагы менен миң дегендей, ыркты бузган адамдар да болбой койбойт экен. А бирок иш билги сапаттарында сөз жок.

Жетекчимин деп кагаз иштери менен жүрө бербестен операцияларды да жасайм. Мурда хирург катары ички органдарды гана дарттан арылтсам, азыр эң оор деген рактын операциясын да жасаганды үйрөнүп жатам.

Директор Национального центра онкологии и гематологии Эрнис Тилеков во время интервью корреспонденту Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Эрнис Тилеков: Улуттук онкология жана гематология борборун жетектеп калам деп үч уктасам түшүмө кирген эмес

— Мурда Гемоталогия борбору өзүнчө эле, аны былтыр онкология менен бириктирбедиби? Эки борбордун кошулушу жетекчи менен кызматкерлерге кандай таасир этти?

— Азыркыга чейин бириктиргендин кереги жок болчу деген пикир бар экен. Маселен, Гематология борборунда бейтаптар үчүн элүү керебет бар болчу. Бизде ал бир бөлүмдүн эле керебеттери болуп эсептелинет. Негизи кандын рагы менен онколог дарыгерлер алектенет. Керек болсо Казактсандагы ири институттар холдинг катары биригип жатат. Биз үнөмдөөгө басым жасадык деп ойлойм. Пикир келишпестиктер деле болгон жок. Болгону гематологиянын башчысы бөлүм башчыга айланса, калганы мурдагы кызматтарын аткарып жатат.

— Коомдо "рак" деген сөздү уккандар кудай сактасын деп жакасын кармайт. Анын себеби да бар, оору өтүшүп кетсе өлүмгө жетелейт эмеспи. Айтсаңыз, Онкология борборунда иштөө моралдык жактан оорбу?

— Өзгөчө балдар онкологиясына киргенде жаман болом. Таң эрте дарыгерлерден отчет алып жатканда тогуз жашар бала кандын рак оорусунан инсультка кабылганын көрүп жүрөгүм ооруду.

Бейтапка оорусун угузуу, туугандары менен иштешүү өтө эле кыйын. Бизди оорулуулардын дартын айтпагыла дей беришет. Мен чындыкты айткан туура деп эсептейм. Айтат десе бетке чаппай, акырын сылап-сыйпап түшүндүрүш керек. Ооба, башында шок болот, маанайы чөгөт, кайгыга батат. Бирок жан таттуу. Өзүнө келгенден кийин оору менен күрөшүүгө өтөт. Биз жашырган учурда деле өлөөрдө билет экен.

Бир нерсеге өкүнгөн жайым бар. Таанышым жоон ичегинин рагына кабылганда бир жарым жылдай жашырдык. Ичер суусу аз калганда дарты тууралуу билип "Эрнис, эмнеге оорумду жашырдың, айтып эле койсоң эмне" деп атпайбы.

— Гиппократтын дарыгерлик антын бузуп жатам деп ойлобойсузбу?

— Гиппократтын айтканынан бери бир топ жыл өттү. Түшүнүктөр да өзгөрдү. Маселен, чет өлкөдө өлүмдүн божомолун ачык эле айтат. Бул юридикалык маселерге да жардам берет. Кыргыздарда каада-салт, баалуу түшүнүктөр да бузулду. Өлгөндөн кийин мүлк талашып тууган менен тууган соттошуп жатат.

Директор Национального центра онкологии и гематологии Эрнис Тилеков
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Улуттук онкология борборун жетекчиси Эрнис Тилеков: бизди оорулуулардын дартын айтпагыла дей беришет. Мен чындыкты айткан туура деп эсептейм. Ооба, башында шок болот, маанайы чөгөт, кайгыга батат. Бирок жан таттуу

— Ар бир хирургдун мүрзөсү бар деп коюшат экен. Бул баягы бейтапты сактай албаган учурга тиешелүү эмеспи…

— "Менин күнөөм жок, ката кетирген эмесмин" деп операция жасап көрбөгөн хирург айтышы мүмкүн. Бейтаптын каза болушу — трагедия. Операциядан жакшынакай чыгып эле ойдо жок жерден кете бергендер болот.

Улуттук хирургияда иштеп жүргөндө жаш кыздын өтүндөгү ташын алганбыз. Саламаттыгы дурус эле болчу. Бир убакта оорлошо баштады. Колубуздан келгендин баарын жасадык, сактай алган жокпуз. Ичин ачтырып өлүмүн аныктайын десем, уруксат беришкен жок. Азыркыга чейин эмнеден каза болду деп түпөйүл ойдо жүрөм.

Мамбет Мамакеевич айткандай, "миң жакшы операцияңды бир ийгиликсиз операция булгайт". Телефонум шыңгыраса эле жүрөгүм болк эткен адат таап алгам. Кайсыл убак болбосун, бейтаптарым эсиме түшө берет. Балким каза болду деп айтабы же дарты оорлошуп кеттиби деп эсим чыга берет.

— Хирургдар мерез болуп калат дегенге кандай карайсыз?

— Биз бейтаптар менен кошо кайгырабыз. Хирург, тескерисинче, боорукер болушу керек. Көбү Мамбет Мамакеевичти катаал киши деп ойлойт. Бул киши абдан жароокер, апасын абдан жакшы көрөт.

Бир ирет китебинен окудум эле. Анда апасы турмуш шартка байланыштуу балдарына көк сүт алып келип берчү экен. Ошондой күндөрдүн биринде жаан жаап, алыста келе жаткан апасынын карааны көрүнбөй калат. Мамбет атты жайдак минип коктуга түшсө, энеси сүтүн төгүп алып ыйлап отуруптур. Экөөбүз кучакташып алып ыйладык дейт. Апасы балдарынын курсагына санаа тарткан экен. Кийин жумуштар менен ошол жерден өтүп калганыбызда Мамбет Мамакеевич "ушул кокту болчу, Эрнис" деп жашыган.

Былтыр бутумду кокустатып алып 20 күн үйдө жаттым. Чынында кор болот экенсиң. Ошондо бейтаптарым эске түшүп "ай байкуштар, ай" деп кейидим. Кыргызда "алты саның аман болсун" деген сөз бекеринен эмес экен.

Бейтап менен кошо кейийт десе, бырылдап отуруп албаш керек. Кайраттуу болгон туура. Илгери чоң энем "мен өлгөндө жакшылап өкүрүп кой" деп суранчу. Анан мен иш менен жүрүп каза болгондорго көнүп калыпмын, куран окуткан жерлерге барганда көзүмөн бир тоголок жаш чыкчу эмес. Эми энем өлгөндө ыйлай албай элге шерменде болбосом экен деп сарсанаа болчумун. Жок, керек болсо токтоно албай эле ыйлайт экенсиң. Энем каза болгондо араң сооротушкан.

— Рактын түрлөрү боюнча бир канча материал жасап калдык. Дарыгерлердин айрымдары негативди азыраак жазышыбызды өтүнчү. Негизи эле олуттуу оорулар тууралуу азыраак маалымат берилиши керекпи?

— Ооруну жашырсаң өлүм ашкере кылат. Тамекинин сыртына деле коркунучтуу сүрөт чыгып жатпайбы. Кээде адамдарга катуу айткан жарашат. Андыктан журналисттердин оору тууралуу ачык жазганын колдойм.

Директор Национального центра онкологии и гематологии Эрнис Тилеков во время интервью корреспонденту Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Тилеков: кагаз иштери менен жүрө бербестен операцияларды да жасайм. Мурда хирург катары ички органдарды гана дарттан арылтсам, азыр эң оор деген рактын операциясын да жасаганды үйрөнүп жатам

— Дарыгерлердин айлыгы аз экендиги жашыруун эмес. Ошол себептен сол чөнтөгү иштеп кетет деген уу-дуу кептер бар…

— Суроону түшүндүм. Тааныштарыман алкоголь адамдын талабыбы же оорусубу деп сураганымда, мага үч күн тамак бербей коюшса эмне кыласың дешти. Мен жалбарам, кайыр сурайм, болбосо уурдайм деп айткам. Арак ичкендер да ушул сыяктуу, бул — талап деп жооп беришкен.

7-8 миң айлык менен өзүңдү каржылоо кыйын. Бул акча менен үй-бүлө баккандар бар. Мындай учурда медицинаны ташташ керек же уурдаганга туура келет. Албетте, колдобойм, кызматкерлерди уятка чыгарып келем. Айлыкты көтөргүлө деп талап кылгандан башка арга жок. Дагы жакшы, аз да болсо медайымдардын айлыгы көтөрүлүп калды. Мурда жумуштан кетпе деп жалынчу элек, азыр кезек күткөндөр арбыды.

— Сиздин айлыгыңыз өзүңүзгө жетеби?

— Мен жалпысынан 14 миң сом алам. Жубайым туберкулез оорусу боюнча дагыгер. Кызым банкта иштесе, уулум Бириккен Улуттар Уюмунунда иштейт. Кыскасы, балдарыбыз кем-карчыбызды жаап турат.

— Дарыгерлик ишиңизде эмне өкүндүрөт?

— Совет доорунда дарыгердин даражасы бийик эле. Космонавт менен учкучтан кийинки орунда болчубуз. Элдин баары сыйлап, оозубузду карап турчу. Дарыгер да ошого жараша интеллектиси жогору, тарбиялуу, үлгүлүү эле. Азыр бир нерсе болсо эле дарыгерлерди тепкилеп киришет. Бир ооздон "акча алат, таш боор, кара мүртөз, карабай койду, ишин билбейт" деп мүнөздөшөт. Эмне себептен мындай акыбалга келдик, билбейм, күнөө өзүбүздөбү же элдеби, айтор, таң калам.

— Рак ооруларын алдын алуу боюнча кандай аракеттер жүрүүдө?

— Азыр рак ооруларынын ичинен аялдарынын эмчек рагы менен жатын моюнчасынын шишиги күч алды. "Скрининг" жүргүзүүнү пландап жатабыз. Бул соо адамды медициналык жактан кароо. Бардык ооруну убагында көзөмөлдөсөк илдеттен аз да болсо арылабыз деп ойлойм.

Жакында эле Сочи шаарында КМШ жана Евразия өлкөлөрүнүн онколог жана радиолог адистерининин конгресси өттү. Ортодо пикир алышып, тажрыйба алмашуу болду. Андан кийин Минск шаарында 60 өлкөнүн дарыгерлери катышкан ири иш-чарада рактын алдын алуу боюнча талкуу жүрдү. Ал жактан мыкты адистер менен таанышып, келечекте иш алып баруу боюнча алака түздүк.

6133
Белгилер:
жетекчи, маек, хирург, оору, рак, онкология, Эрнис Тилеков
Тема боюнча
Мамакеев: атынып, тамтыксыз бычак жеп, ичегисин көйнөгүнө ороп келгендер жашап кетишти
Жүз жашка чыкты! Туңгуч аял хирург Какиш Рыскулова тууралуу 8 факты
Сөөк коюу жумушчулары иш учурунда. Архив

COVID же пневмониядан көз жумгандарды кантип көмүү керек? КРдеги тартиптер

230
(жаңыланган 22:41 03.07.2020)
Өлүм менен өмүр жанаша жүрөт деген нерсе айныксыз экенин акыркы күндөрү COVID коогалаңы көрсөтүп жатат. Sputnik адиске кайрылып, коронавирустан, пневмониядан көз жумган маркумду акыркы жайга узатууда кандай эрежелерди сактоо керектигин сурады.

Кыргызстанда акыркы суткада 23 адам пневмониядан каза тапты. Коронавирустан жалпысынан 76 кыргызстандык көз жумду.

Республикалык соттук-медициналык экспертиза борборунун директору Эрнис Акунов элге бул жаатта кеңешин айтты.

Аталган жугуштуу оорудан каза болгон кишинин үй-бүлөсү менен кантип байланышта болуу керек?

Эгерде ал ооруканада коронавирустан каза тапса, сөөктү патологоанатомиялык кызматка жөнөтүшөт. Киши ооруканага түшкөндө үзүлгөн учурлар болот. "Пневмония" диагнозу коюлганы менен COVID бар деп айтышкан жок. Анда сөөк бизге (соттук-медициналык экспертиза борборуна — ред.) келет.

Үйүндө көз жумгандарды да бизге алып келишет. Эгерде маркум үйүнөн өлсө, туугандары алгач милицияга чалышы керек. Себеби тергөө тобу түзүлүп, анын курамына биз киребиз.

Сөөктү адистер кантип, эмне менен жуушат?

Биздин кызматкер атайын костюм кийип сөөктү жууп, атайын аралашма менен дезинфекциялайт. Эгерде өлгөн киши мусулман болсо дезинфекцияланган кепинге оройт да, анын сыртынан клеенка каптайт. Андан соң кийизге оройт. Ошол тейде сөөктү туугандарына берет. Эске сала турган нерсе — алар маркумду дал жерге берер күнү алып кетишет. Көз жазгырып, өлүкканадан сөөктү үйүнө алып барбашы керек. Инфекциянын ошол жердегилерге жугуп калуу кооптуулугу өтө жогору.

Боронов: эртең Кытайдан учак менен 500 кычкылтек концентратору алып келинет

Эгерде башка диндеги адам өлсө, анда деле сөөктү дезинфекцияланган кездемеге, андан соң полиэтиленге орошот. Ошондон кийин кийим кийгизген сымал кылып, табытка салып, бекитип, жерге бергендей кылып беришет.

Сөөктү жерге берүүдө кайсы бир кызматтар көзөмөл кылышы керекпи?

Мүрзөгө көмгөнү барганда жок дегенде бир эпидемиолог кошо жүрүп, элдин сөөктү кармалабашын көзөмөлдөп турганы оң.

Кыргызстанда коронавирус чыкканда Ош облусунун Ноокат районунда эл эрежелерге түшүнүү менен мамиле жасашкан. Көрүстөнгө чейин бир эпидемиолог, ал тургай милиция кошо барып турган. Азыр каза тапкандар көп болууда, көзөмөл кандай болуп жатканын айта албайм. Эпидемиологдор жетишпей жатат. Балким, буга Ички иштер министрлигин тартыш керектир. Бул биздин компетенцияга кирбейт.

Пневмония менен COVID-19дун эмне байланышы бар?

Адатта коронавирус инфекциясынын кабылдап кетиши пневмония катары эсептелет. Адам каза болсо, анын себебин эмнеге COVID эмес, пневмония деп жатышат. Бул ПЦР-тест жасалбаган үчүнбү?

Биз ооруканадан сырткары болгон пневмония деген диагноз койгонго мажбур болуп жатабыз. Анда коронавирус болгон-болбогонун чындыгында айта албайбыз.

Эгерде киши пневмониядан өлсө, анын организминде коронавирус жүрүшү толук мүмкүнбү?

Ооба. Ошондуктан туугандары жоопкерчилик менен карап, бардык санитардык-эпидемиологиялык талаптарды сакташы керек. Бул туурасында элге тажабай айтып келебиз.

Жакында бизге коронавирус болушу мүмкүн деген кишинин сөөгүн алып келишти. Туугандары сөөктү Ат-Башыга алып кетебиз дешти, бирок биз менен сүйлөшкөндөн соң алыс жолго алып чыкпай, бул жерден көмө турган болушту.

Бир суткада 23 адам пневмониядан каза болуп, жалпы саны 120га жетти

Болгон өлүк каадасын соттук медэкспертизанын имаратында жасап калганга аракет кылышат. Эгерде маркум коронавирус инфекциясы жугуп каза тапты деген шек жаралса же пневмония, же COVID-19дан көз жумса, ири алдыда эч кимди тийгизбей туруп, дароо милиция чакыруу керек.

Тууганы коронавирустан өлдү деп шек жаралып, бизди чакырган учурда алар биздин кызматкерлерди эшиктен тосуп алганын көп көрөбүз.

230
Белгилер:
пневмония, экспертиза, кооптуулук, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Россия: коронавирустан көз жумган мусулман адамын кремация кылса болору айтылды
Коронавирус: Ноокатта көз жумган кишини акыркы сапарга 10дой адам узатты
Коронавирустан көз жумгандар кантип көмүлөт. Министрлик менен муфтияттын сунуштамасы
Аэропорттун кызматкерлери иш учурунда. Архив

Дарыны компаниялар эмес, ташып келгендер кымбаттатып жатканы айтылды

32
(жаңыланган 21:34 03.07.2020)
Жыйын учурунда фармкомпаниялардын өкүлдөрү баа саясатын дары ташып келгендер жүргүзөрүн белгилешкен. Мэрия алар менен иштешүүнү убада кылды.

БИШКЕК, 3-июл. — Sputnik. Бишкек мэриясы фармацевттик компаниялардын өкүлдөрү менен жолугушуп, препараттардын кымбатташы боюнча сүйлөштү. Бул тууралуу шаардык муниципалитеттин маалымат кызматы кабарлады.

Маалыматка ылайык, мэрияга калаа тургундары дарылардын баасы көтөрүлүп жаткандыгы боюнча көп кайрылышкан.

Мындан улам санитардык нормаларды сактоо менен чогулуш өткөрүүнү туура көрүшкөн. Ага аппарат жетекчиси Балбак Түлөбаев, фармацевттер жана укук коргоо органдары менен Финполициянын (ЭКККК) өкүлдөрү катышкан.

"Биз ишкерлерди дарыга суроо-талап күчөп жатканда бааны көтөрүп, алып сатарлык менен алектенбөөгө чакырдык. Препараттын наркын өзүм билемдик менен көтөргөндөр мыйзам чегинде жоопко тартыларын эскерттик", — деп айтылат маалыматта.

Жардам бергиле! Сабырбек Жумабеков олигархтарга кайрылды

Өз кезегинде фармкомпаниялардын өкүлдөрү баа саясатын дары ташып келгендер түзөрүн белгилешкен.

Мэрия бул пикирди эске алып, препарат алып келгендер менен сүйлөшүүнү убадалады.

32
Белгилер:
кымбаттоо, баа, дары, мэрия, Бишкек
Тема боюнча
Президент Жээнбеков кимдерди "эл душманы" деп атаарын айтты
АКШ конгрессинин спикери Нэнси Пелоси

"Тезинен аткаруу зарыл": АКШ Россияны эмнеге жазалагысы бар?

0
(жаңыланган 22:32 03.07.2020)
Дүйнөдө кечээги күндүн негизги жаңылыгы болуп АКШ конгрессинин спикери Нэнси Пелосинин Россияга каршы тезинен санкция киргизүү боюнча билдирүүсү, ошондой эле Америкада коронавируска кабылгандардын саны күндөн-күнгө өсүшү туурасындагы маалымат чыкты.

Пелосинин мындай билдирүүсү "Россия менен талибдердин" Америкага каршы кутуму" деген акылга сыйбаган айыптоодон улам келип чыкканын эске сала кетели. Кыскасы, бул америкалык атайын кызмат тарабынан топтолгон маалымат дагы эмес, "кайсы бир аналитиктердин талибдерди суракка алышынан кийинки бүтүмдөр" экен. Анда Россиядагы кимдир бирөөлөр "көп жылдан бери америкалык аскерлерди өлтүрүп келе жаткан талибдерге дал ушул "милдет" үчүн акча төлөгөн" деген кеп камтылат". Ушундай эле жол менен алар Россия Африкадагы төрөлүү саны үчүн кошумча төлөгөн деп да чыгары ажеп эмес. Дал ушул тууралуу РИА Новости агенттигине макала жарыяланды.

Пентагондун да, Улуттук коопсуздук боюнча кеңешчи О'Брайендин билдирүүлөрүнө ылайык чыгарылган мындай "күчтүү" бүтүмдүн деле тастыктоосу табылбады. Андан улам өз маалында бул туурасында АКШ президентине да маалымдашпаптыр. Буга чейин да тастыкталбаган толгон-токой жоромолдордой эле... Аларды топтоо, иштеп чыгуу атайын кызматтардын түз милдети эмеспи. Бирок кептин баары Американын бүгүн кадыресе мамлекеттин кадимки мыйзамдары менен жашабай калганында (Дмитрий Песков туура баамдагандай, "Вашингтондо бүгүн түшүнүксүз нерселер көп"). Хайптардын ички айыгышкыс күрөшүнүн мыйзамы өкүм сүрүүдө. Муну кыскача "Эч кандай мыйзамдын жоктугу" деп сүрөттөөгө болот. Ошондуктан өзөктүк державанын өкүлдөр палатасынын башчысы, өзүнүн идеологиясы катары сот адилеттиги жана акыйкаттыкты жарыялаган мамлекеттин жогорку кызматтарынын бирин ээлеген киши эч далилденбеген "ыкчам маалымат", тагыраагы, дээрлик саясий бүтүмдөн улам башка бир өзөктүк державага каршы тезинен санкция киргизүү демилгеси менен чыгып отурат.

АКШнын чалгын кызматы Россиянын талибдер менен "жакындыгын" төгүндөдү

Ал эми бул маалыматты ыраспы же жалганбы деп текшерип койбостон коомго жайган маалымат каражаттары "Бул кишиге Россия туурасындагы терс маалымат жакпайт" деп АКШнын азыркы президентинин "айыбын" ачып киришти. Бул далалат менен алар мурдатан айтылып, бирок максатына жете албай келе жаткан "Трамп — орус тыңчысы" деген тезисти кайрадан жаңыча иштеп чыгып жатышкандай.

Ал эми экинчи саптагы жаңылык — Кошмо Штаттарда COVID-19 кескин көбөйүп, күн сайын АКШда 50 000ден ашуун учурлардын катталышы. Мында, эң кызыгы, америкалык маалымат каражаттарынын бул статистиканы элге кандай нукта сунуп жатканы. Маселен, абройлуу Huffington Post басылмасы: "Илдеттин мындай күч алышынын айрым себептерин май аягындагы Эскерүү күнүнөн бери (чейин) байкоого болот".

CNN: "Трамптын бет капка каршы жүрүштөрү кайра өзүнө кайтты", – деп жазды.

The New York Times: "Сурамжылоолор көрсөткөндөй, көптөгөн америкалык эркектер бет кап тагынууну чабалдыктын белгиси катары эсептешет. Трамптын бет кап тагынуудан баш тартышы да ушундай ойдо экенин боолголоого себеп", — жеп жарыялады.

Эгер сизге аналитиктердин бул мисалдарында кайсы бир нерселер көз жаздымда калгандай туюлса, жаңылган жоксуз. Аларда май айынан бүгүнкү күнгө чейин аралыкты сактоо, үйдө отуруу жана башка чакырыктарга баш ийбей, Black Lives Matter прогрессивдүү жана туура кыймылынын өкүлдөрүнүн көп миңдеген тобу көчөдө жүргөнүнөн, дүкөндөрдү тоноп, имараттарга өрт коюп, унааларды талкалап, адамдарды өлтүрүп (ушул тапта толук эмес эсеп боюнча BLM кыймылынын жоопкерчилигинде 25тен ашуун өлүм бар), тизе бүктүрүп жатышканынан кеп салууга толук тыюу салынган.

Россияны дүйнөгө жаман көрсөткүсү келгендер "кой терисин" жамынганбы?..

Жүз миңдеген, балким, миллиондогон америкалыктар коопсуздукту чечкиндүү түрдө унуткарып, эч кандай коронавирус жоктой жүрүм-турумга өтүштү. Сырттан караган байкоочулар белгилегендей, оорунун күч алышы тозокту эске салгандай абалга кептейт, акыркы окуялардан улам бул башкача бүтпөйт. Бирок андай учур башка түшкөн соң чындыкты аташпайт.

Ошол себептен прогрессивдүү талдоочулар элдин (эл баягы эмес) ашкере эр жүрөктүүлүгүн, Трамптын жоопкерчиликсиздигин жана май айындагы Эскерүү күнүн себеп катары көрсөтүшкөнү менен, болгон түтүктөрдөн чыгып турган түтүндү эч кимдин көргүсү жок. Мында маселенин негизги себебин издөөнүн ордуна, РФти "Оккаманын устарасынын" эмоционалдык түрүнө кептегендей. Ошондуктан "кандай кыйын кырдаал болбосун, Россия менен Трампты айыпта" деген принцип өкүм сүрүүдө.

Анткен менен бул деле Американын дүйнөлүк лидерликтен тайып, пандемияга туруштук берүүгө жөндөмсүздүгү өңдүү чоң көйгөйлөрдү чечүүгө пайдасын тийгизбейт. Бирок бул америкалык коомдун ички прогрессивдүү күчтөрдү канааттандырып, азыркы бийликтин каршылаштарына президентти ээрден алып түшүүгө өбөлгө түзөт.

Айтмакчы, мунун баары бүт дүйнөгө азыркы күнгө чейин үлгү катары көрсөтүп келишкен өлкөдө орун алууда. Ошентсе да РФтеги элдик добуш берүүнүн жыйынтыктарына таянсак, "Америкадагыдай" деген сөздүн "сыйкыр" күчү четинен жоюлуп бараткандай.

0
Белгилер:
байланыш, көйгөй, Талибан, коронавирус, гезит, маалымат, күч, Россия, АКШ
Тема боюнча
Россия эми дүйнөлүк террорчулукка айыпталууда. Америкалыктардын акыл парасаты