Төрөт үйүндөгү дарыгер. Архивдик сүрөт

Дарыгерлерге берилчү сый акы. Акча кандай шартта жана эмне үчүн төлөнөт?

(жаңыланган 10:59 07.07.2018)
Кыргызстанда дарылоо сапаты жакшырабы, врачтар сылык боло баштайбы жана алар кимдин эсебинен шыктандырылат? Бул жана башка суроолорго Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондусунан жооп беришти.

БИШКЕК, 5-июл. — Sputnik. Жакында Саламаттык сактоо министрлиги медициналык мекемелердин кызматкерлеринин эмгегин баалоонун жаңы тутуму, башкача айтканда, бейтаптарды натыйжалуу дарылагандарга сый акы берилери маалымдалган.

Бул тутум ишке кандай ашырылары туурасында Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондусунун (ММКФ) төрагасынын орун басары Калиман Маматова айтып берди.

Медициналык жардамдын сапатын мурда кантип баалашчу?

Башта ММКФ медициналык мекемелердеги медициналык көмөк көрсөтүү сапаты үч ай сайын текшерип келген. Сапатсыз дарылоо, туура эмес дары жазуу, бейтапты негизсиз ооруканага жаткыруу учурлары аныкталса, медициналык жайлар акчалай жазаланчу. Мындан улам балдарды жана кош бойлууларды кароо бир топ жакшыра түшкөн, эмдөөлөр да көп жүргүзүлө баштаган.

Системаны эмнеге өзгөртүп жатышат?

Медициналык мекемелерди акчалай жазалоо натуура ыкма. Бейтаптарга орой мамиле кылбай, клиникалык протоколдорго ылайык дарылоосу үчүн медициналык кызматкерлерди шыктандыруу зарыл. Ошол себептен жаңы тутум — баалоо картасы киргизилүүдө. Ал "Саламаттык сактоо уюмдарын жыйынтыктардын негизинде каржылоо" сынамык долбоорунун негизинде иштелип чыккан.

Тутум кандай түзүлгөн?

Баалоочу карта беш индикатордук топтон турат: медициналык мекемелерди жетектөө, жардам сапаты, тазалык жана башкалар. Карта жана параметрлер медициналык мекемелердин ар түрү боюнча иштелип чыккан. Маселен, ооруканалардыкы өзүнчө, бейтапканалардыкы башкача. Жалпы жонунан 1000 упай алуу керек.

Кантип бааланат?

Картаны мекемелердин ар бири алып, өз алдынча баалоо жүргүзөт. Бул ишти ар бир медициналык жайдагы мурдатан иштеп келген сапат комитеттери колго алат. Ага врачтар жана башка медициналык кызматкерлер да кирген. Бирок андан кийин ММКФ сырттан да баалап, бейтаптар арасында сурамжылоо жүргүзөт. Эгер упайдын саны текшерүүдө аныкталгандан жогору болсо, анда акыркы баалоодо баа төмөн болот. Башкача айтканда, бейтаптардын пикири – чечүүчү роль ойнойт.

Тутум кандайча иштейт?

Баалоодон кийин медициналык мекемелер сый акы алат. Андан соң каражатты комитет көп упай топтоп берген бөлүмдөр арасында бөлүштүрөт. Үстөк акы медициналык кызматкерлердин маянасына да, ошондой эле алардын кесиптик жөндөмдүүлүгүн арттыруу жана жаңы жабдыктарды алууга да жумшалат. Мындай чаралардын баары иштин сапатын жакшыртып, кийинкиде дагы көп упай топтоого өбөлгө болот.

Үстөк акынын көлөмү кандай?

Болжол менен медициналык уюмдун жалпы бюджетинин 5-10 пайызынын чегинде.

Баалоо карталар тутуму качан ишке кирет?

Бардык региондордун аймактык ооруканалары бул ыкмада иштей башташкан, сырттан баалоо жогоруда аталган сынамык долбоордун өкүлдөрү тарабынан жүргүзүлөт. 1-июлдан тарта Үй-бүлөлүк медициналык борбор жана облустук биргелешкен ооруканалар да ушул тутумга өтүштү. Ага улай Улуттук борборлор жана республикалык маанидеги ооруканаларга да бул система киргизилет.

Медициналык мекемелердин айлык акыларына бул таасир этеби?

Маяна мурунку эле калыбында калат. Бул тутум шыктандырууга гана багытталган. Тактай кете турган болсок, мекемелердин кызматкерлери иштин сапатына жараша кошумча сый акы алмакчы.

Кошумча акы үчүн каражат кайдан алынат?

Дарылоочу жайларды материалдык шыктандыруу чыгымдарын бир облуста "Саламаттык сактоо уюмдарын жыйынтыктардын негизинде каржылоо" долбоору жапса, башкасында Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондусу төлөп берет.

Белгилер:
сый акы, дарыгер, Кыргызстан
Тема боюнча
Жардам керек. Органдарды алмаштырууда КР коңшулардан артта калды
Өлкөдө ДНК анализи жасала баштайт. Күмөн санаган аталардын үмүтү акталабы?
Динара Аляева: Кыргызстандын дарыгерлери көпчүлүк учурда дартты аныктай албайт
Бишкек — Тегеран авиакаттамдын учагы. Архив

Министрликте Бишкек Тегеран авиакаттамын жандантуу талкууланды

(жаңыланган 11:11 23.04.2021)
Пандемиядан кийинки мезгилде транзиттик жана транспорттук байланыштарды калыбына келтирүү тууралуу да кеп болгон.

БИШКЕК, 23-апр. — Sputnik. Тышкы иштер министринин орун басары Айбек Артыкбаев Ирандын элчиси Саид Харазини кабыл алып, эки өлкөнүн ортосунда авиакаттамдарды жандантууну талкуулашты. Бул тууралуу ведомствонун маалымат кызматы кабарлады.

Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар кыргыз-иран кызматташтыгын кеп кылышкан.

"Анын ичинде пандемиядан кийинки мезгилде транзиттик-транспорттук байланыштарды калыбына келтирүүнү жана жакын арада эки мамлекеттин борборлорунун ортосунда түз авиакаттамдарды жандантууну талкуулашты", — деп айтылат маалыматта.

Ошондой эле дипломаттар кыргыз-иран өкмөттөр аралык макулдашууларын практикалык түрдө ишке ашырууга жардам берген биргелешкен комитет түзүүнү сүйлөшүшкөн.

Белгилер:
сүйлөшүүлөр, элчи, авиакаттам, ТИМ, Иран, Кыргызстан
Тема боюнча
Ростов-на-Дону шаарынан Ошко авиакаттам ачылып, биринчи жүргүнчүлөр келди. Сүрөт
ЖРТ учурунда окуучу. Архив

ЖРТга аз калды. Тестирлөөгө даярданган бүтүрүүчү кандай ката кетирет?

(жаңыланган 11:03 23.04.2021)
Бир айга жетпеген мезгилден кийин абитуриенттер жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүшөт. Ага даярданууда кандай каталар төмөн балл алууга түртөрүн тестирлөө жүргүзгөн уюмдагылар айтып берди.

Ушул убакта республика боюнча миңдеген бүтүрүүчү маанилүү тестирлөөгө катуу камылга көрүүдө. Ансыз окуу жайлардын көбүнө тапшыруу мүмкүн эмес.

Жалпы республикалык тестирлөөнү өткөргөн уюмдагылар келечекке алгачкы кадам шилтеткен бул сынакка камынууда абитуриенттер кандай катачылыктарды кетирерин айтып беришти.

Кымгуут түшпөңүз!

Тестирлөөнүн тагдыр чечер маанисинен улам бүтүрүүчүлөрдүн көпчүлүгү азыр чүнчүп турган убак. Адистер санаага алдырбоого кеңеш беришет, ЖРТ мектеп программасынын алкагындагы тапшырмалардан турат. Эгер сабактарга калтырбай катышып келсеңиз, сизге тест татаал деле болбойт. Ошону менен бирге эле ЖРТга канчалык эрте кунт коюп даярдана баштасаңыз, жыйынтык да ошончолук сезилерлик болот.

Абитуриент перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Тестирлөөнүн тагдыр чечер маанисинен улам бүтүрүүчүлөрдүн көпчүлүгү азыр чүнчүп турган убак

Жадыбалдай жатташтын кажети жок

Тестирлөөдө бүтүрүүчүлөр ой жүгүртүп жана мектепте алган билимди пайдалана билүүнү көрсөтүшү керек. Ошондуктан материалдарды жаттоонун зарылдыгы жок. Мисалы, “Тилдин практикалык грамматикасы” бөлүмүндө тигил же бул эрежени жатка айтканыңыз эмес, үйрөнгөн тилди иш жүзүндө пайдалана билгениңиз текшерилет. Маселен, сөздөрдү тилдин нормаларына шайкеш колдонуу, сүйлөмдү ылайыктуу сөздөр менен толуктай билүү жана башкалар. Тарых боюнча предметтик тестте тарыхый окуялардын себептери, кесепети жана маанисин түшүнүү маанилүү.

Абитуриенты перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19. 22 июня 2020 года
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Тестирлөөдө бүтүрүүчүлөр ой жүгүртүп жана мектепте алган билимди пайдалана билүүнү көрсөтүшү керек. Ошондуктан материалдарды жаттоонун зарылдыгы жок

Ынан, бирок текшер

Тестирлөө күнү жакындаган сайын абитуриенттердин көбү ЖРТга тез даярдануу ыкмаларын издей баштайт. Ушул тапта тестке даярдоо үчүн ар кандай курстар, тренингдер жана видеосабактар арбын. Анткен менен алар ЖРТ талаптарына туура келер-келбесине кепилдик жок. Курстарда абитуриенттерди туура эмес багытта даярдап, жалпы республикалык тестирлөөгө эч кандай тиешеси жок тапшырмаларды беришкен учурлар болгон.

Ошол себептен Билим берүү жана окутуу методдорун баалоо борборундагылар тест тууралуу маалыматты уюмдун сайтынан http://testing.kg/ru/ шилтемеси аркылуу алып, видеосабактарды көрүп, ошондой эле акысыз тесттен өтүүнү сунуштайт. Тестке катталууда абитуриентке тесттин бардык бөлүмдөрү боюнча кыска маалымат топтолгон акысыз китепче берилет.

Билим берүү жана окутуу методдорун баалоо борборундагылар ЖРТга даярдыктын чоң бөлүгү — бул өз алдынча иш, маңдай терин төктүргөн жана ырааттуу эмгек. Ошону менен бирге эле майнаптуу жыйынтык үчүн бир айлык “атайын даярдык” курсуна жазылып, өтүп коюу жетишсиз.

Раздача экзаменационного материала перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ушул тапта тестке даярдоо үчүн ар кандай курстар, тренингдер жана видеосабактар арбын. Анткен менен алар ЖРТ талаптарына туура келер-келбесине кепилдик жок

Тесттин эч бир бөлүмү көз жаздымда калбасын

Көптөгөн бүтүрүүчүлөр даярдык маалында тесттин кайсы бир бөлүгүнө басым жасайт. Мисалы, абитуриент өзүн математикада күчтүү деп санап, орус тили боюнча даярдана берет. Натыйжада өзү күчтүү эсептеген дал математикадан аксайт. Артыкчылыктарды туура белгилеп алуу маанилүү: татаал бөлүктөрүнө жакшы даярданып, бирок башкаларын да унутта калтырбоо абзел. Абитуриент негизги тестке катуу даярданып, бирок предметтик бөлүктөрүнө көңүл бөлбөй койгон учурлар да жок эмес. Айрым адистиктерге кабыл алууда жогорку окуу жайлар негизги жана предметтик тесттин жалпы баллын эсепке аларын унуткарбаңыз. Бирок канчалык көп предметтик тестти толтурсаңыз, окуу жайга өтүүгө мүмкүнчүлүгүңүз ошончолук жогору болот деген ойдон алыс болуңуз.

Абитуриенты перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Артыкчылыктарды туура белгилеп алуу маанилүү: татаал бөлүктөрүнө жакшы даярданып, бирок башкаларын да унутта калтырбоо абзел

Жооп баракчасын толтурууну так билбестик

Тесттин өзүнө даярдыктан сырткары жооп баракчасын толтуруу боюнча да машыгып койгон оң. Бул сизге ишенимдүүлүк жана тестте баалуу убакытты үнөмдөөгө көмөкчү болот. Кымгуут жагдайда абитуриент апкаарып, баракты толтурууда ката кетирип алышы ыктымал.

Баракты толтуруунун үлгүсү “Жалпы республикалык тестирлөөгө даярданабыз” деген аталыштагы акысыз брошюрада камтылган.

Тестирлөөнүн администраторлору туура жоопту белгилөөнү көрсөтүп беришет, бирок муну эртерээк үйрөнүп алганыңыз дурус.

Белгилер:
кемчилик, даярдык, борбор, окуу жай, бүтүрүүчү, абитуриент, Жалпы республикалык тестирлөө
Тема боюнча
Батракеева: ЖРТга катталгандан кийин телефон номерди өзгөрткөнгө болбойт
Быйыл бүтүрүүчүлөр ЖРТга жаңы эреже менен катталат. Шарт-талабы