Мамлекеттик ишмер, өлкөнүн туңгуч премьер-министри Насирдин Исановдун архивдик сүрөтү

Акаевдин бирден-бир атаандашы болгон. Насирдин Исанов тууралуу 7 факты

2714
(жаңыланган 00:35 09.11.2018)
Бүгүн көрүнүктүү мамлекеттик ишмер, өлкөнүн туңгуч премьер-министри Насирдин Исановдун туулган күнү. Көзү тирүү болгондо бул инсан быйыл 75 жашка чыкмак.

Sputnik Кыргызстан агенттиги белгилүү саясатчынын баскан жолун эскерип, кызыктуу фактыларды сунуштайт.

Күндүзү иштеп, кечинде окуп… Насирдин Исанов 1943-жылы 7-ноябрда Ош облусунун Ноокат районуна караштуу Көк-Бел айылында туулган. Айылдагы мектепти аяктаган соң Москвадагы Куйбышев атындагы инженердик-курулуш институтуна тапшырат. Ал жакта билим алып жүргөн кезинде кечинде окууга барса, күндүзү курулуш тармагында иштеген.

Заведующий начальника Государственного строительного комитета
предоставлено Марией Исановой
Насирдин Исанов эмгек жолун куруучулуктан баштап өкмөт башчылыкка чейин жеткен

Куруучу — министр. Жогорку окуу жайдан 1965-жылы инженер-куруучулук кесипти алып чыккан. Мекенине кайтып келген жаш адис "Ошгорстрой" ишканасында мастер, прораб, башкы инженер, башкы технолог болуп эмгектенген. Кийин Коммунисттик партиянын катарына өтүп, 1976-жылы Алматыдагы жогорку партиялык мектепти аяктаган. 1983-жылдан тарта Кыргыз ССРинин курулуш министри болуп, анын жетектөөсү менен борбор калаадагы тарых музейи, "Ала-Тоо" аянты, Өкмөт үйү салынган. 1988-жылы Ысык-Көл облусунун аткаруу комитетинин төрагасы болгон.

Акаев менен ат салышкан. 1990-жылдагы президенттик шайлоодо Аскар Акаев менен Насирдин Исанов экинчи турда күч сынашкан. Анда Акаев алдыга озуп чыгып Исанов вице-президент болгонго жетишкен. Кийин саясатчылар чыныгы атаандаштар катары мамлекет башында чогуу туруп, бирге иштешкен.

Сенокос. С президентом Аскаром Акаевым,1991 год
предоставлено Марией Исановой
Насирдин Исанов 1991-жылы Кыргызстандын биринчи өкмөт башчысы болуп, бул кызматты бир нече ай аркалаган

Кыргызстандын биринчи премьер-министри. Эгемен Кыргызстандын биринчи өкмөт башчысы болуп саясатчы 1991-жылы январь айында шайланган. Кыйын кезеңде ал өлкөнүн базар экономикасы боюнча концепциясын иштеп чыгып, мамлекеттин демократиялык жол менен кетүүсүнө өз салымын кошкон. Замандаштары Исановдун калыс, кесипкөй жана принципиалдуу жетекчи болгонун эскерип келишет.

Насирдин Исанов — государственный деятель и первый премьер-министр Кыргызстана, академик инженерной академии СССР.
предоставлено Марией Исановой
Насирдин Исанов өмүрлүк жолдошу менен бир уул, бир кызды тарбиялап өстүргөн

Комуз чертип, ырдап… Саясатчы комуз, мандолинде ойноп обон созуп, ыр жазган. Ошондой эле кесиби куруучу болгондуктан үйдөгү курулуш иштерин башка адамга карматчу эмес. Мындан сырткары, ал лыжаны мыкты тепкен.

Эмгекчил уул-кыздын атасы. Саясатчы өмүрлүк жолдошу менен бир уул, бир кызды тарбиялап өстүргөн. Учурда тун кызы Мария Жогорку Кеңештин Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттыкты сактоо бөлүмүн жетектейт. Ага чейин IV чакырылыштын депутаты болуп, президенттик администрацияда дагы иштеген. Ал эми уулу Алмаз Инвестицияларды алга жылдыруу жана коргоо агенттигинде эмгектенет. Анын уул-кызы атасы жумуштагы маселени үйгө айтып келбеген, балдарга кол көтөрбөй, мыкты тарбия берген үй-бүлө башы болгонун эскеришти.

Первый премьер-министр Кыргызстана Насирдин Исанов с детьми
© Фото / из семейного архива семьи Исановых
Өлкөнүн туңгуч премьер-министри Насирдин Исановдун көзү тирүү болгондо быйыл 75 жашка чыкмак

Каргашалуу жол кырсыгы… Аткаминер 1991-жылы 29-ноябрда Ош — Жалал-Абад унаа жолунда автокырсыктан каза болгон. Тергөөнүн расмий маалыматы боюнча 48 жаштагы Исанов бараткан унааны ЗиЛ-130 жүк ташуучу унаасы сүзгөн. Бирок каргашанын чоо-жайы азыркыга чейин ачыкталбай, саясатчынын жакындары тергөө иштерине ынанбай келет.

2714
Белгилер:
мамлекеттик ишмер, факты, Насирдин Исанов, Кыргызстан
Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (353)
Тема боюнча
Фронттогу концерт, беш чакырылыштын депутаты. Кийизбаева тууралуу 7 факты
Чопо, жыгач-таш ташып... Тургунбай Садыков тууралуу 5 факты
Учактан түшүп жаткан жүргүнчүлөр. Архив

Өлкө ичинде учак менен ары-бери каттай турчуларга атайын эрежелер иштелип чыкты

7
Эгер аэропорттордогу текшерүү учурунда жүргүнчүдөн коронавирустун белгилери (дене табы көтөрүлүп, жөтөл, дем алуунун оорлошуусу, чыйрыгуу) байкалса, ал ооруканага жаткырылары айтылды.

БИШКЕК, 3-июн. — Sputnik. Республикалык штаб Кыргызстандын ичинде авиакаттам менен каттай турчу жүргүнчүлөргө атайын эрежелерди иштеп чыкты.

Маалыматка караганда, мындай иштер коронавирусту алдын алуу жана аны жайылтып албоо максатында жасалууда.

Жүргүнчүлөр үчүн иштелип чыккан эреже, талаптар:

  • "Манас", "Ош" жана "Ысык-Көл" эл аралык аэропортторунун имаратына билеттери бар авиажүргүнчүлөр гана киргизилет;
  • Жашы жете элек балдарды жана ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды коштоп жүргөндөр да кире алышат;
  • Алардын жанында авиабилеттин өзү же телефонунда электрондук версиясы болушу керек;
  • Жүргүнчүлөрдү узатып келгендер, тосуп алгандар имараттын ичине киргизилбейт;
  • Жүргүнчүлөр аэропортко каттоо башталганга чейин эки саат эрте келиши керек;
  • Аэробекеттин кире беришинде бардык жүргүнчүлөр жана жүктөр дезинфекциялоочу туннель аркылуу өтүшөт. Ошондой эле алардын дене табы сөзсүз текшерилет;
  • Ар бир жүргүнчү бет кап тагынып, аралыкты сакташы зарыл;
  • Эгер текшерүү учурунда коронавирустун белгилери (дене табы көтөрүлүп, жөтөл, дем алуунун оорлошуусу, чыйрыгуу) байкалса, ал адам ооруканага жаткырылат.

Республикалык штаб өлкө ичинде каттай турчу жүргүнчүлөргө айтылган эрежелерди так сактоого чакырды.

Эске салсак, 5-июндан тарта өлкөдө ички авиарейстер менен аймактар аралык коомдук транспорт иштеп баштайт.

7
Белгилер:
коронавирус, эреже, штаб, авиакаттам, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Июнда Кытайдан жол кура турган адистер менен куруучулар алып келинет
Кыргызстанда 5-июндан тарта аймак аралык транспорт каттай баштайт

Расизмби же анархиябы? АКШ оңой эмес тандоо алдында турат

35
Афроамерикалык жарандын полиция кызматкеринин колунан каза табышы АКШда толкундоолорду шарттап, ал массалык башаламандыкка айланып кетти. Окуянын АКШнын саясий айдыңына кандай таасир берээрине россиялык журналист Ирина Алкснис көз чаптырган.

Жорж Флойддун өлүмү жана андан кийинки окуялар АКШдагы шайлоо кампаниясында колдонула турганында шек жок эле. Башкы сокку расизм жана афроамерикалык кишини өлтүргөн полиция кызматкерлеринин мыкаачылыгы үчүн күнөөлөнгөн Трампка узатылары божомолдонгон. Бирок окуянын өрчүшү менен реалдуулук демократтарга кезектеги күтүүсүз белегин тартуулай турган болуп калды.

АКШ лидери мыкты даярдалган спектакль коюп берди. Катуу сүйлөп, алгач акция катышуучуларын "бунт чыгаргандар" деп, бир катар штат жетекчилерин тынч элдин коопсуздугун коргой алган жоксуңар деп күнөөлөп, башаламандыкты токтотуу үчүн бардык федералдык ресурсту, керек болсо армияны колдонорун айтты.

Трамп Ак үйдө сүйлөп жаткан маалда полиция коменданттык сааттан улам Лафайет-скверди митингчилерден бошотуп жаткан эле.

Андан соң өлкө башчы резиденциядан чыгып, бир күн мурун радикалдар өрт койгон Ыйык Иоанн чиркөөсүнө барды. Библияны бийик көтөрүп, өлкө коопсуздугун камсыздоону убадалады да "АКШ — дүйнөдөгү алп мамлекет" экенин жар салды.

Президенттин мындай кадамына илгиртпей жооп кайтарылды. Конгресстеги демократтардын лидерлери биргелешкен билдирүү таратып, Трамптын аракеттерин "коркоктук, натыйжасы жок жана кооптуу" деп баалашты.

Кескин сынды Нью-Йорк менен Орегондун губернаторлору да жаадырышты. Ал эми Нью-Йорктун мэри Муриэа Баузер Лафайет-скверди курал-жараксыз акция өткөрүп жаткандардан тазалоону абийир алып келбей турган кадам деп сыпаттады.

Россиялык көз караш менен алып караганда мунун баары кыйла кызык. Бир четинен жергиликтүү жана аймактык бийлик тарабынан көрүлүп жаткан чаралардын башаламандыкты басуу үчүн жетишсиз экени айгине болуп турат. Экинчи жагынан президент сөөмөй кезеп, коркуткандан башка абалды турукташтыруу үчүн алгылыктуу кадам жасай элек.

Мунун жандырмагы америкалык мамлекеттик системанын өзгөчөлүгү менен бүгүнкү күндөгү саясий каршылашуунун өтө одоно жүрүшүндө.

АКШда федералдык борбор менен штаттардын ыйгарым укуктарын бөлүп кароо кыйла татаал, бирок жалпы жонунан аймакта болуп жаткан нерсе үчүн жоопкерчилик регионалдык бийликтин мойнунда. Бул укук коргоо органдарына да тийиштүү, мындан улам күч түзүмүнүн структурасын да оңой менен түшүнө албайсың.

Буга расалык негизде чыккан башаламандыктын Америка үчүн эч жаңылыгы жок экенин кошо кетели. Мындай окуялар өлкөдө байма-бай кайталанып турат. Эң белгилүүсү 1992-жылы Лос-Анджелесте болгон, бирок көпчүлүк 2014-жылы Фергюсондогу акцияларды жакшы билет.

Федералдар мындай окуяларга алы жетпей баратканын туюп-сезген штат бийлигинин өтүнүчү менен гана кийлигише алат. Мындан тышкары, губернаторлордун башын аттап күч колдонууга президент укуктуу, бирок бул учурда жоопкерчиликтин баары ага жүктөлүп калат.

Иттин өлүгү ушул жерде көмүлгөн: Жорж Флойддун өлүмүнөн кийин чыккан башаламандык штаттын көпчүлүк бөлүгүнө (50дөн 45инде) жайылды. Бирок талап-тоноочулук, зомбулук Демократиялык партиянын "жеринде" болуп жатат. Бул Трамптын жеңишке жетүүгө кыпындай да мүмкүнчүлүгү жок аймактар.

Демократ-губернаторлордун катуу чара көрүүгө даярдыгынын жоктугун түшүнсө болот: алар негизинен басымдуу бөлүгү мародерчулукка да күч колдонууга каршы турган электоратка таянып жашайт.

Айтор, Америкадагы жарандык-саясий каршылашуудагы тараптардын баары өз пикирин билдирди. Демократтар толкундоолор өзүнөн өзү басаңдагандан кийин консерваторлордун расизм боюнча көз карашы менен күрөшүүнү кайрадан күн тартибине чыгарууга ниеткер.

Президент болсо республикачы губернаторлор элди тезирээк тартипке келтирет деп ишенип турат. Бирок жабыр тарткан шаарлар менен демократ-саясатчылардын абалды жөнгө салууга жөндөмүнүн жоктугу республикачы штаттардын консолидациясын эле эмес, олку-солку болуп турган региондорду да Трампка ыктатып койду.

Ошол эле учурда оркоюп чыгып турган эки көйгөйгө эч ким көңүл бурган жок. Биринчиси — ашкере күч колдонууга ыктап турган америкалык укук коргоо органдарындагы системалуу расизм, экинчиси — кандай гана максат менен уюштурулган митинг болбосун, аны токтотуу зарылдыгы.

Бирок бул Американын колунан келбес иш болуп калды шекилдүү.

35
Белгилер:
Дональд Трамп, шайлоо, саясат, полиция, өлүм, акция, башаламандык, АКШ
Тема:
АКШда афроамерикалыктын өлүмүнөн кийинки башаламандык
Тема боюнча
Бизге ызы-чуунун кереги жок! АКШдагы кыргызстандыктар менен маек