Журналисттердин микрофону. Архивдик сүрөт

Журналисттин тили менен сүйлөйбүз! ЖМК өкүлдөрү дайыма колдонгон 20 сөз

474
(жаңыланган 18:50 09.02.2019)
Ар бир кесиптин өзүнө тиешелүү термин, сөздөрү болот эмеспи. Аны ошол тармакта иштеген адис эле билбесе, башкалары түшүнбөй деле калышы толук ыктымал.

Журналисттердин "зкт", "снх" же "лайф", "верстка" деп айткандарын уксаңыз, кайсы тилде сүйлөп жатат деп таң калбай эле коюңуз. Анткени бул терминдерсиз журналист текст жаза албайт.

Sputnik Кыргызстан агенттиги калем ээлеринин кесиптик майрамына карата журналистикада көп колдонулган терминдерди топтоп чыкты.

Баса, бул терминдердин маанисин кесиптештер жөнөкөй тил менен түшүндүрүп берди. Келечекте журналист болчу жаштарга да пайдасы тийип калаар.

Анонс — жарыя, жарнама.

Подводка — бул терминди ТВда иштеген журналисттер колдонот. Башкача айтканда, сюжеттин жарнамасы.

СНХ (синхрон) — бул терминди да ТВ-радиодо иштегендер көп колдонот. Текст жазып жатканда сюжеттеги сүйлөп жаткан адамды "снх" деп белгилеп алышат.

Лайф — журналисттин же алып баруучунун сөзү жок эле видеодогу жандуу үн. Акыркы мезгилде соцтармактарда дагы "лайф" деген сөз колдонула баштады. Бирок ал "түз эфир" дегенди түшүндүрөт.

Интершум — видеодогу жандуу үн. Лайфта адамдардын жандуу сүйлөшкөнү кошо берилсе, ал эми аттын дүбүртү, короздун кыйкырганы сыяктуу үн, дабыштар — интершум болуп эсептелет.

Бокс — теледе диктор окуй турган кыска маалымат.

Верстка — эфирдин программасы. Версткага диктордун саламдашуусунан баштап, ар бир кабарчынын сюжетинин подводкасы ирети менен жазылат. Алгач ыкчам маалымат андан соң саясий, экономикалык, социалдык жана соңунда маданий жаңылыктар топтолот. Бул термин газетада да колдонулат. Материалдардын гезит бетине жайгаштырылышын да ушинтип аташат.

ЗКТ — (за кадровый текст) кадр артындагы журналисттин сөзү, тексти.

Подкаст — сайтка жайгаштырыла турган аудио. Башкача айтканда, сайттагы үн коштолгон жаңылык.

Стендап — бул термин дагы теле тармагында көп колдонулат. Кабарчынын болуп жаткан окуяны камерага карап айтып бергени стендап болуп эсептелет.

Заголовок — макаланын аталышы (темасы)

Шпигель — экинчи аталышы

Лид — жаңылыктын, тексттин биринчи абзацы. Бул жерге да макаланын маанилүү бөлүгү, каймагы жазылат. Ал макаланын башында жазылып "ким, эмне, качан?" деген суроолорго жооп бериш керек. Башкача айтканда, тексттин жарнамасы. Ал канчалык кызыктуу болсо, макаланы кызыгып окугандар ошончо көп болот.

Консерва — алдын ала даярдалган материалдар.

Шапка — кайсы бир ишкананын (маалымат агенттик, ТВ) логотиби менен видеонун башына жана аягына коюла турган кыска видео

Хронология — окуялардын убакыт-мөөнөтү менен тизмектелиши

Репортаж — окуяны жеринен жеткирген кабар

Суфлер — телевидениеде дикторлор текстти дал ушул суфлердон карап окушат. Анда редактор түзүп берген текст же верстка атайын суфлердун компьютерине киргизилет дагы, эфир башталганда суфлердо акырындан дикторго ылайыкталып текст чыга баштайт. Суфлерду кээде диктор өзү башкарса, айрым учурда атайын бирөө отурат.

Титр — видеону түшүндүрүп берген кыскача жазуу

Блиц-опрос — кыска-нуска сурамжылоо. Мисалы, өлкөдө болуп жаткан окуялар боюнча элдин оюн сурап, кыска-нуска кылып берсе, ал блиц-сурамжылоо болуп эсептелинет.

474
Белгилер:
терминология, журналист
Тема:
Тибиртке — кыргызча туура сүйлөйбүз (75)
Тема боюнча
Калемиң калды карайлап... 2018-жылы көз жумган беш журналист
Токтосунов: медиа кызматкерлери журналисттик чеберчиликтен аксап турат
Президент Сооронбай Жээнбеков. Архив

Өз мезгилинин баатыры. Президент көз жумган студент кыздын бүлөсүнө көңүл айтты

11
(жаңыланган 19:37 14.07.2020)
Мурзабекова Кыргыз мамлекеттик медициналык академиянын дарылоо иши факультетинде 5-курста окучу. Акыркы күндөрү Discoveri мейманканасында уюштурулган убактылуу стационарда ыктыярчы-медайым болуп иштеп жаткан.

БИШКЕК, 14-июл. — Sputnik. Адинай Мурзабекова мекендештери, курсташтары, достору, туугандары жана жакындары, аны тааныгандардын эсинде өз мезгилинин баатыры катары түбөлүккө кала берет. Бул тууралуу президент Сооронбай Жээнбеков маркумдун үй-бүлөсүнө жана жакындарына көңүл айтып жатып билдирди.

Эскерте кетсек, 13-июль күнү күндүзгү стационарда ыктыярчы медайым болуп иштеп жаткан 21 жаштагы студент кыз Адинай Мурзабекова каза болгон. Алдын ала маалымат боюнча, анын пневмониядан көз жумганы айтылды.

Жээнбеков суук кабарды терең кайгыруу менен кабыл алганын белгилеген.

Стационарда иштеп көз жумган студент кыз. Өлүмдүн болжолдуу себеби айтылды

"Медициналык кадрлардын жетишсиздиги ыктыярчыларды, алардын ичинде медициналык факультеттердин жогорку курстарынын студенттерин ишке тартууга мажбур кылды. Жаш болгонуна карабастан, алар улуу кесиптештери менен бир катарда болуп, бүгүнкү күндүн бардык оош-кыйыштарын татыктуу көтөрүп келе жатышат. Тилекке каршы, бүт өмүрү али алдыда болгон жаш адисибизден айрылып отурабыз", — деп өкүнүү менен белгиледи мамлекет башчысы.

Президент Адинай Мурзабекова күч-кубатын, ден соолугун аябастан, өз милдетин кайратмандык менен аткарганын жана калктын саламаттыгын, адам өмүрлөрүн сактап калууга баа жеткис салым кошкондугун белгиледи.

"Адинай Мурзабекова мекендештери, курсташтары, достору, туугандары жана жакындары, аны тааныгандардын эсинде өз мезгилинин баатыры катары түбөлүккө кала берет. Үй-бүлөсүнө терең кайгыруу менен көңүл айтам, орду толгус жоготуунун кайгысын тең бөлүшөм", — деп белгиледи Жээнбеков.

Ал эми Мурзабекова билим алган медициналык академиянын маалымат кызматы Адинайдын мыкты окуганын белгилеп, өлүмүнүн чоо-жайы такталып жатканын кошумчалады.

11
Белгилер:
көңүл айтуу, президент, пневмония, медицина, стационар, студент
Тема:
Кыргызстандыктарды кыйнаган пневмония
Тема боюнча
Кыргызстанда пневмониядан 45 адам каза болду
Кишенчен киши. Архивдик сүрөт

Бишкекте дарыны кымбаттатып саткан шектүү кармалды

83
(жаңыланган 18:24 14.07.2020)
Белгисиз адам Б.Б. аттуу кишиге баасы 2 000 сомдук дарыны 6 000 сомго сатып, алдап кеткен. Изи сууй электе 31 жаштагы шектүү колго түштү.

БИШКЕК, 14-июл. — Sputnik. Борбор калаада мыйзамсыз дары сатууга шектелип 31 жаштагы адам кармалды. Бул тууралуу Милициянын кайгуул кызматынан кабарлашты.

Ага ылайык, 13-июлда Бишкек шаардык ИИББдин 102 кызматына Ахунбаев — Чапаев көчөлөрүнүн кесилишинде алданып калган жаран чалган.

Боронов: эл издеп жаткан дарыларды катып жаткан эки кампа табылды

"Айтылган дарекке ошол замат кайгуулчулар барган. Жыйынтыгында Б.Б. аттуу адамга болжол менен баасы 2 000 сомдук дарыны белгисиз киши 6 000 сомго сатып, алдап кеткени маалым болду. Ыкчам аракеттердин натыйжасында милиция кызматкерлери 31 жаштагы кишини кармашкан. Ал Ленин райондук ИИБдин тергөө бөлүмүнө өткөрүп берилген", — деп айтылат маалыматта.

Аталган факты Кылмыш жана жоруктардын бирдиктүү реестрине катталып, сотко чейинки өндүрүшкө алынганы кошумчаланды.

83
Белгилер:
милиция, мыйзам, алдамчылык, шектүү, дары, Бишкек
Тема боюнча
Жээнбеков: Кыргызстанда дары-дармек өндүрүү жолдору каралууда
Боронов: эл издеп жаткан дарыларды катып жаткан эки кампа табылды