Журналисттердин микрофону. Архивдик сүрөт

Журналисттин тили менен сүйлөйбүз! ЖМК өкүлдөрү дайыма колдонгон 20 сөз

466
(жаңыланган 18:50 09.02.2019)
Ар бир кесиптин өзүнө тиешелүү термин, сөздөрү болот эмеспи. Аны ошол тармакта иштеген адис эле билбесе, башкалары түшүнбөй деле калышы толук ыктымал.

Журналисттердин "зкт", "снх" же "лайф", "верстка" деп айткандарын уксаңыз, кайсы тилде сүйлөп жатат деп таң калбай эле коюңуз. Анткени бул терминдерсиз журналист текст жаза албайт.

Sputnik Кыргызстан агенттиги калем ээлеринин кесиптик майрамына карата журналистикада көп колдонулган терминдерди топтоп чыкты.

Баса, бул терминдердин маанисин кесиптештер жөнөкөй тил менен түшүндүрүп берди. Келечекте журналист болчу жаштарга да пайдасы тийип калаар.

Анонс — жарыя, жарнама.

Подводка — бул терминди ТВда иштеген журналисттер колдонот. Башкача айтканда, сюжеттин жарнамасы.

СНХ (синхрон) — бул терминди да ТВ-радиодо иштегендер көп колдонот. Текст жазып жатканда сюжеттеги сүйлөп жаткан адамды "снх" деп белгилеп алышат.

Лайф — журналисттин же алып баруучунун сөзү жок эле видеодогу жандуу үн. Акыркы мезгилде соцтармактарда дагы "лайф" деген сөз колдонула баштады. Бирок ал "түз эфир" дегенди түшүндүрөт.

Интершум — видеодогу жандуу үн. Лайфта адамдардын жандуу сүйлөшкөнү кошо берилсе, ал эми аттын дүбүртү, короздун кыйкырганы сыяктуу үн, дабыштар — интершум болуп эсептелет.

Бокс — теледе диктор окуй турган кыска маалымат.

Верстка — эфирдин программасы. Версткага диктордун саламдашуусунан баштап, ар бир кабарчынын сюжетинин подводкасы ирети менен жазылат. Алгач ыкчам маалымат андан соң саясий, экономикалык, социалдык жана соңунда маданий жаңылыктар топтолот. Бул термин газетада да колдонулат. Материалдардын гезит бетине жайгаштырылышын да ушинтип аташат.

ЗКТ — (за кадровый текст) кадр артындагы журналисттин сөзү, тексти.

Подкаст — сайтка жайгаштырыла турган аудио. Башкача айтканда, сайттагы үн коштолгон жаңылык.

Стендап — бул термин дагы теле тармагында көп колдонулат. Кабарчынын болуп жаткан окуяны камерага карап айтып бергени стендап болуп эсептелет.

Заголовок — макаланын аталышы (темасы)

Шпигель — экинчи аталышы

Лид — жаңылыктын, тексттин биринчи абзацы. Бул жерге да макаланын маанилүү бөлүгү, каймагы жазылат. Ал макаланын башында жазылып "ким, эмне, качан?" деген суроолорго жооп бериш керек. Башкача айтканда, тексттин жарнамасы. Ал канчалык кызыктуу болсо, макаланы кызыгып окугандар ошончо көп болот.

Консерва — алдын ала даярдалган материалдар.

Шапка — кайсы бир ишкананын (маалымат агенттик, ТВ) логотиби менен видеонун башына жана аягына коюла турган кыска видео

Хронология — окуялардын убакыт-мөөнөтү менен тизмектелиши

Репортаж — окуяны жеринен жеткирген кабар

Суфлер — телевидениеде дикторлор текстти дал ушул суфлердон карап окушат. Анда редактор түзүп берген текст же верстка атайын суфлердун компьютерине киргизилет дагы, эфир башталганда суфлердо акырындан дикторго ылайыкталып текст чыга баштайт. Суфлерду кээде диктор өзү башкарса, айрым учурда атайын бирөө отурат.

Титр — видеону түшүндүрүп берген кыскача жазуу

Блиц-опрос — кыска-нуска сурамжылоо. Мисалы, өлкөдө болуп жаткан окуялар боюнча элдин оюн сурап, кыска-нуска кылып берсе, ал блиц-сурамжылоо болуп эсептелинет.

466
Белгилер:
терминология, журналист
Тема:
Тибиртке — кыргызча туура сүйлөйбүз (75)
Тема боюнча
Калемиң калды карайлап... 2018-жылы көз жумган беш журналист
Токтосунов: медиа кызматкерлери журналисттик чеберчиликтен аксап турат
Бейтапты карап жаткан дарыгер. Архив

Бир күндө төрт медик коронавируска кабылды. Айыккандар болгон жок

5
(жаңыланган 10:25 29.05.2020)
Коронавируска кабылгандардын үчөө Бишкектен жана бирөө Ош шаарынан экендиги белгилүү болду. Ал эми сутка ичинде айыгып чыккандар болгон жок.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Кыргызстанда бир сутка ичинде төрт медицина кызматкери коронавирус жуктуруп алды. Бул тууралуу саламаттык сактоо министринин орун басары Нурболот Үсөнбаев брифинг учурунда билдирди.

Анын айтымында, ооруга кабылгандардын үчөө Бишкектен жана бирөө Ош шаарынан. Ал эми сутка ичинде айыккандар болгон жок.

Жалпысынан республика боюнча COVID-19 диагнозу менен медицина кызматкерлеринин арасында 330 учур катталды. Алардын 247си стационарлардан айыгып чыккан.

Кыргызстанда кырдаал кандай нукта өнүгүп жатканын Sputnik агенттиги жүргүзгөн тексттик баяндамадан билүүгө болот.

5
Белгилер:
дарыгерлер, жуктуруу, оору, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар
Тема боюнча
Коронавирусту жеңчү күн барбы? Өлкөдөгү кырдаал боюнча сүрөт, видео баяндама
Бүгүн Кыргызстанда 68 кишиден коронавирус чыкты
Акыркы суткада 11 кош бойлуу келин коронавирус жуктурганы аныкталды
Кош бойлуу аял. Архив

Акыркы суткада 11 кош бойлуу келин коронавирус жуктурганы аныкталды

10
(жаңыланган 10:24 29.05.2020)
26-майда Москвадан Бишкек шаарына 372 кыргызстандык атайын каттам менен учуп келген. Ичинен 319у кош бойлуу аялдар эле.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Бир сутка ичинде коронавирус жуктурган 68 адамдын ичинен 11и кош бойлуу келиндер. Бул тууралуу брифингде саламаттык сактоо министринин орун басары Нурболот Үсөнбаев билдирди.

“Россиядан келгендердин арасынан 21 адамдын ичинен коронавирус аныкталды. Ошолордун ичинен 11и боюнда бар аялдар”, — деди Үсөнбаев.

Эске салсак, 26-майда Москвадан Бишкек шаарына 372 кыргызстандык атайын каттам менен учуп келген. Ичинен 319у кош бойлуу аялдар эле.

Кыргызстанда кырдаал кандай нукта өнүгүп жатканын Sputnik агенттиги жүргүзгөн тексттик баяндамадан билүүгө болот.

10
Белгилер:
кош бойлуу, Россия, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар
Тема боюнча
Бүгүн Кыргызстанда 68 кишиден коронавирус чыкты
Коронавирусту жеңчү күн барбы? Өлкөдөгү кырдаал боюнча сүрөт, видео баяндама
Көбү Бишкекте. Өлкөдө бир суткада коронавирустан 22 бейтап айыкты