Улуттук кийим кийген аял. Архив

Кызыңызга ат кое албай жатасызбы? "Манас" эпосундагы ысымдардын тизмеси

7770
(жаңыланган 13:54 30.01.2019)
"Ааламга адам келди, ат коелу" демекчи, кичинекей бала аман-эсен төрөлгөндөн кийин ага ысым ыйгаруу дагы маанилүү учурлардан болуп эсептелет. Өзгөчө кыз балага жарашыктуу ат бергенге аракет кылабыз. Мындан улам Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги кыргыздардын нукура аттарын тапканга аракет кылды.

Редакция "Тибиртке" рубрикасынын кезектеги чыгарылышында 1995-жылы жарык көргөн "Манас энциклопедиясы" китебин барактады. "Манас" эпосунда жалпысынан 500дөн ашык каармандын аты аталат. Анын жарымынан көбүн эркектер түзөт. Биз бул жолу айрым кыз-келиндердин ысымына токтолдук.

  • Адирабийга — Санирабиганын (Каныкей) эжеси;
  • Акмама — Санирабиганын (Каныкей) энеси;
  • Айымжан — Каныкейдин нөкөрү (кызматчы — ред.);
  • Арышкан — Каныкейдин нөкөрү;
  • Азелкан — Каныкейдин нөкөрү;
  • Акеркеч — Көкчөнүн аялы;
  • Акканыш — Көкөтөйдүн ашында Аккан кандын аялы экендиги айтылат;
  • Арууке — Алмамбеттин аялы;
  • Акылай — Шооруктун кызы, Манастын аялы;
  • Айчүрөк — Акун кандын кызы, Семетейдин жубайы;
  • Акбермет — Сейтектин колуктусу;
  • Балкыя — Каныкейдин нөкөрү;
  • Бакдөөлөт — Жакыптын кичүү аялы;
  • Бегимжан — Айчүрөктүн нөкөрлөрүнүн башчысы;
  • Бурмажан — Каныкейдин нөкөрү;
  • Гүлканыш — Көкөтөйдүн аялы;
  • Жайнаке — Кыястын аялы, Жанаалынын кызы;
  • Жанымжан — Каныкейдин нөкөр кыздарынын бири;
  • Канымжан — Айчүрөктүн нөкөрү;
  • Карлыгач — Манастын карындашы;
  • Күнүкөй — Күнкандын кызы;
  • Калбүбү — Каныкейдин нөкөрү;
  • Каныкей — Манастын аялы;
  • Карабөрк — Манастын биринчи аялы;
  • Канышай — Бокмурундун колуктусу;
  • Нааркүл — Манас күйөөлөп барганда Каныкейдин эшигин тосуп турган жети нөкөрдүн бири;
  • Мунускан — Каныкейдин нөкөрү;
  • Сайкал — баатыр кыз;
  • Санирабийга — Манастын аялы;
  • Сейилсам — Каныкейдин нөкөрү;
  • Серсебай — Каныкейдин нөкөрү;
  • Сулайка — Каныкейдин нөкөрү;
  • Сыягүл — Каныкейдин нөкөрү;
  • Талбаарам — Каныкейдин нөкөрү;
  • Чыйырды — Манастын энеси;
  • Чынаяткан — Каныкейдин нөкөрү.
7770
Белгилер:
аял, тибиртке, ысым, Манас эпосу
Тема боюнча
Билчү белеңиз? Араб жана фарс тилинен кирген сөздөрдүн тизмеги
ИИК, ПНК, МФК... Кыскартылган бул сөздөрдү милиция гана түшүнөт
Милиция кызматкери. Архив

Жол кырсыгын болтурбайлы. Милиция ыктыярчыларга эскертүү берди

18
Кайгуул кызматкерлери оорулууларга жардам берген ыктыярчыларды түшүнүү менен кабыл аларын, бирок автоунаа өткөн жолдун тилкесине чыкпоону суранышты.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Бишкекте ыктыярчылар менен кайырчылар арасында түшүндүрүү иштери жүргүзүлдү. Буга алардын жол тыгынын жаратып жатканы тууралуу маалыматтар себеп болгонун Милициянын кайгуул кызматы кабарлады.

Ага ылайык, айдоочулар милиционерлерге кайыр сурагандар чоң көчөлөрдө тыгын жаратып, кээде кырсыкка да учуратып жатканын айтып кайрылышкан. Ошондой эле алардан айланып өтөбүз деп "Коопсуз шаардын" камераларына түшүп калып жатканын айтышкан.

Мындан тышкары, милиционерлер ыктыярчылар менен да сүйлөшкөн.

"Кызматкерлер катуу оору менен алышып жаткандарга жардам берген ыктыярчыларды түшүнүү менен кабыл алат. Анткен менен жол кырсыгын, тыгындарды жана ар кандай кырдаалдарды алдын алуу үчүн автоунаа өткөн жолдун тилкесине чыкпоону суранат", — деп айтылат маалыматта.

Кайгуул милиция тараткан сүрөттөн чоң желим бөтөлкөгө каражат чогулткан ыктыярчыларды көрүүгө болот.

18
Белгилер:
түшүндүрүү иштери, тыгын, жол кырсык, кайырчы, ыктыярчылар, милиция, Бишкек
Тема боюнча
Айтикул уулу: жыл башынан бери Бишкекте 841 жол кырсыгы катталды
Кан басымын өлчөө учурунда. Архив

Кан басымды түшүрүүгө кайсы азыктар жардам берет? Адистин кеңеши

83
Алма кан басымды өз калыбында кармап турууга жакшы жардам берет. Себеби бул жемиштин курамында тамак сиңирүү системасына жакшы таасир эткен пектин бар.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Аз кыймылдоо жана туура эмес тамактануу адамды гипертония, башкача айтканда, кан басымды көтөргөн ооруларга алып келет. Бул тууралуу нутрицолог Александр Мирошников билдиргенин РИА Новости жазды.

Анын айтымында, алма кан басымды өз калыбында кармап турууга жакшы жардам берет. Себеби бул жемиштин курамында тамак сиңирүү системасына жакшы таасир эткен пектин бар. Алма клетчаткага бай жана канда жаман холестеринди азайтып, кан басымды төмөндөтүүгө көмөктөшөт. Гипертонияны алдын алуу үчүн күндүз бир-эки алма жеп коюу жетиштүү.

Мындан сырткары, гипертония оорусу менен күрөшүүгө кызылча да жакшы жардам берет. Анын курамында пектинден сырткары азоттун оксиди бар. Ал кан тамырларды кеңейтүүгө жооп берет. Дарыгер кан басым көтөрүлгөн учурда кызылчанын ширесин ичүүнү сунуштаган.

Ошондой эле кан басымды төмөндөтүүгө кургатылган өрүк да миңдин бири экени кошумчаланды. Анткени ал калийге бай. Бул зат да кан тамырларды кеңейтет.

Жүрөк-кан тамыр системасына майлуу Омега-3 кычкылы да пайдалуу. Адис кан басым өз калыбында болуп турганда аны колдонсо болот, бирок көтөрүлүп кеткен учурда колдонбош керектигин эскертти.

Дарыгер гипертониктерге күнүнө беш граммдан (бир чай кашык) ашык туз колдонбоону да сунуштаган.

83
Белгилер:
гипертония, кан басымы, дарыгер
Тема боюнча
Ичеги-карынга пайдалуу азыктар айтылды
Таң атпай ачкарын жегенге болбой турган азыктар. Адистин кеңеши
Участники 9-ого Международного марафона Run the Silk road — Shanghai Cooperation Organization в селе Бактуу-Долоноту Иссык-Кульской области

Күчтүүлөр жеӊсин! Жапаров Ысык-Көлдөгү марафондун ачылышына катышты. Сүрөт

0
(жаңыланган 10:52 15.05.2021)
Иш-чара бүгүн Ысык-Көлдө өтүп жатат. ШКУнун Ысык-Көл эл аралык марафонунун нормативин толтурган спортчуларга дүйнө чемпионатына, Олимпиада оюндарына жана Азия оюндарына жолдомо берилет.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Президенти Садыр Жапаров бүгүн, 15-майда, Ысык-Көл облусунун Бактуу-Долоноту айылындагы ипподромдо Run the Silk road — Shanghai Cooperation Organization эл аралык марафонуна старт берди. Бул тууралуу өлкө башчынын малымат кызматынан билдиришти.

Ал даңазалуу жөө күлүк Сатымкул Жуманазаровдун элесине арналган иш-чаранын катышуучуларын куттуктады.

“Марафондун максаты сергек жашоо мүнөзүн жайылтуу, калкты дене тарбия жана спорт менен үзгүлтүксүз машыгууга тартуу болуп саналат. Андан тышкары, спорттук-массалык иш-чаралар аркылуу Шанхай кызматташтык уюмуна мүчө-өлкөлөрдүн кызматташтыгын бекемдөө, эл аралык достук, спорттук байланыштарды жана туризмди өнүктүрүү, ошондой эле аймактагы күчтүү марафончуларды аныктоо”, — деди Жапаров.

Президент 2020-жылдын аягында ШКУнун Ысык-Көл марафону квалификациялык деп таанылганын, марафондун нормативин толтурган спортчуларга дүйнө чемпионатына, Олимпиада оюндарына жана Азия оюндарына жолдомо берилерин белгиледи.

Ошондой эле 2021-жылы Шанхай кызматташтык уюмунун Ысык-Көл марафону World Athletics жарыялаган Label Road Races жарыш календарына киргендигине токтолду.

“Ал календарь 6 континенттин 49 өлкөсүндөгү 191 марафонду камтыйт. Календарь Осакадагы аялдар марафону менен башталып, 11 айдан кийин Мадридде, Больцанодо, Сан-Паулудо аяктайт. Спорт — ден соолук, ден соолук — элдин байлыгы, дени сак улут — өнүккөн өлкө деп бекеринен айтылбайт! Спорт адамды физикалык жактан чыңдайт. Ошентип, калктын басымдуу бөлүгүнүн спортко болгон кызыгуусун камсыз кылуу менен биз элибиздин ден соолугун коргойбуз. Ал эми жаштарыбыз, жаш муундарыбыз дени сак болушат жана руханий жактан өнүгүшөт. Демек, спортту өнүктүрүү — бул спорттук натыйжаларга жетүү каражаты гана эмес, элдин ден соолугу да болуп саналат. Бул марафондо күчтүүлөр жеӊсин!”, — деди президент.

Мамлекет башчысы бүгүнкү спорттук иш-чарага катышкан бардык жеӊил атлетиканы сүйгөн спортчуларга үй-бүлөлүк бакыт жана ийгиликтерди каалады.

Эскерте кетсек, аталган спорттук ири иш-чара бүгүн Ысык-Көлдө өтүп жатат. ШКУнун Ысык-Көл эл аралык марафонунун нормативин толтурган спортчуларга дүйнө чемпионатына, Олимпиада оюндарына жана Азия оюндарына жолдомо берилет. Ага 20дан ашык өлкөдөн келген спортчулар катышууда.

0
Белгилер:
куттуктоо, ачылыш, марафон, Садыр Жапаров, Ысык-Көл облусу
Тема боюнча
Кыргызстандык дзюдочу кыздар Азия кубогунда намыс талашат
Кыргызстандык "Месси" Гүлжигит Алыкулов тууралуу даректүү тасма тартылды