Акын Акбар Кубанычбеков

Акбар Кубанычбеков: Мирбекке "Мурас" ырын жазганым үчүн 2000 доллар таптым

6949
(жаңыланган 09:44 08.07.2019)
Акбар Кубанычбеков жаш акындардын арасынан топ жарып чыгып, эл оозуна алына баштады. Чыгармаларын сүйүп окуган күйөрмандары бир гана Кыргызстанда эмес, АКШда дагы бар экен. Жакында эле ал АКШнын Чикаго шаарындагы мекендештерге ыр кечесин тартуулап келди.

Мындан сырткары Акбар Кубанычбеков Мирбек Атабеков баштаган бир топ ырчыларга ыр жазып берет. Акындын хит болгон чыгармаларынын бири — Атабековдун аткаруусундагы "Мурас" ыры.

Акын, тамада, мугалим, алып баруучу, айтор, көп кырдуу талант ээси менен Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Таалайгүл Усенбаева маектешти.

— Жакында эле АКШга барып, ыр кечеңизди өткөрүп келиптирсиз. Ошол тууралуу кеп салсаңыз?

— Буга чейин АКШдагы мекендештер социалдык тармак аркылуу "келип ыр кече өткөрүп, черибизди жазып кетпейсизби" деп жазып калышчу. Эң биринчи сунуш Чикаго шаарындагы мекендештерден түштү. Анын үстүнө ал жакта кыргыздар көп экен, бала-чакасы менен 10 миңдей бар го. Өзүм Бишкектеги эл аралык мектепте кыргыз тилинен да сабак берем. Окуучуларым бир долбоордон утуп алып, АКШга барыш керек болуп калды. Ошентип эки коёнду бир ок менен аттым. Чикагого барып, поэзияга суусаган мекендештерге ыр окуп, комуздун коштоосунда ырдап да келдим. Барсам, акын эжейибиз Бурулкан Карагулова, ырчы Сыймык Бейшекеев дагы бар экен. Сыймык байке ал жакта комуз ийримин ачыптыр. Туугандар жакшы тосуп алышты. Кече ортодогу бир сааттык танаписти кошкондо кечки саат 19:30да башталып, саат 23:30да бүттү. Ыр китеп, дисктерди алып баргам, бирин калтырбай сатып алышты. Айтор, купулума толду.

— Мекендештер жылуу кабыл алган турбайбы?

— Ооба. Кудага барганда түштөндүрөт го, ошол сыяктуу улам бири үйүнө чакырып мейман кылышты. Бирок мен шаарды көрсөтүңүздөр деп сурандым.

— Чикагодогу кыргыздардын жашоосу тууралуу да айтып бересизби? Эмнеси менен эсиңизде калды?

— Ал жактагы мекендештердин көбү чоң фураларды айдашат экен. Нукура кыргызча кафелер да ачылыптыр. "Бай" деген кыргыз кафеси бар экен. Ички жасалгасы уук, кереге, бешбармак, гүлчөтай сыяктуу тамак-ашы кудум Кыргызстанда жүргөндөй таасир калтырды. Туугандарыбыздын пейили кенен экен. Ал эми шаардын өзү башка кеп.

Кыргызстанский поэт Акбар Кубанычбеков во время своего визита в США
© Фото / из личного архива Акбара Кубанычбекова
Акбар Кубанычбеков Мирбек Атабеков баштаган бир топ ырчыларга ыр жазып берет. Акындын хит болгон чыгармаларынын бири — Атабековдун аткаруусундагы "Мурас" ыры.

— "Бир күн", "Мен эмес" деген сыяктуу ырларыңыз күйөрмандардын жүрөгүнөн түнөк тапты. Жаш болсоңуз да чыгармаларыңыздын мааниси терең. Акын болуп калууңузга бир нерсе түрткү болгон чыгаар?

— 7 жашка чейин ата-энемдин жумушуна байланыштуу Нарын облусунун Ат-Башы районунда чоң ата, чоң энемдин колунда чоңойдум. Биринчи классты бүткөндө Бишкекке ата-энеме кайттым. Калаага келгенде чоочун үйгө келип калгансып жаман болуп, чоң ата, чоң энемди, айылды, Ат-Башымды сагынып атып эле акын болуп кеттим окшойт. Акын болуп калышыма сагынуу, кусалык чоң себеп болду. Мындан сырткары Бишкекте Токтогул Сатылганов атындагы мектепте окучумун. Ал жактан жылда акынды эскерүү кечеси уюштурулуп, мен Токтогулдун образын ойночумун. Анын ырларын окуп, уйкаштыктарын алып, айылга, энемдерге арнап ыр чыгара берчүмүн. Алгачкы ырымды Токтогул Сатылгановго арнап жазгам. Анда мен 5-класста элем.

— Бала кездеги кыялыңыз кандай эле? Акын болуп калам деп ойлочу белеңиз?

— Жок. Бала кезде ар кайсы кесипти эңсей берет эмессиңби. Анын ичинде ырчы да болгум келчү. Ошол ырчы болом деген кыял акындыкка алып келди окшойт.

Кыргызстанский поэт Акбар Кубанычбеков во время своего визита в США
© Фото / из личного архива Акбара Кубанычбекова
Акбар Кубанычбеков жаш акындардын арасынан топ жарып чыгып, эл оозуна алына баштады. Жакында эле ал АКШнын Чикаго шаарындагы мекендештерге ыр кечесин тартуулап келди

— Шоу-бизнестин өкүлдөрүнө да көп ыр жазып берет экенсиз. Обондуу ырларыңыз көп окшойт. Алгачкыларын айтып берсеңиз?

— Студент кезимде улуураак эле ырчыларга бир-эки ыр жазып берсем, мени баласынтып өздөрү автор болуп алышкан. Ошол учурда аябай ызалангам, бирок талашкан эмесмин.

Биринчи мага катталган чыгарма ырчы Бекчоронун аткаруусундагы "Рахмат сага" деген ыр. Ошол ырды жазып бергенде, ал: "Акбар, эми сага ыр жаздырганга көп ырчылар келе баштайт", - деп айтты эле. Айткандай эле кийин шоу-бизнес өкүлдөрү кезекке тура баштады. Азыркы тапта бардык ырчылар менен иштешем.

— Бир ырды канча сомго жазасыз?

— Бекер жазып бер деп сурангандар да болгон, бирок ар бир эмгек бааланышы керек. Башында ырларымдын баасы 200-300 сом менен эле башталган. Азыр бир семиз койдун баасына чыкты. Кээ бири ишиме ыраазы болгондо андан деле көп берип коёт.

— Акындардын автордук укугу канчалык деңгээлде корголгон? Интернет, телевидение, радиодо жаңырганы үчүн акы төлөнөбү?

— Азыр адамдын эмгеги баалана баштады. Тынчтык Кожобековдун арты менен ырчы, акын, обончулардын укугу корголуп, Кыргызпатент кызматы ар кимдин акысын чыгарып бере баштады. Бул мекеме башында ыр жазып бергеним үчүн бир жылда 3000 сом чыгарып берсе, кийинки жылы 13 миң сом алгам. Былтыр 75 миң, быйыл 2000 доллар колума санап беришти. Буга чейин казакстандык достор "Акбар, ырчыларга жазып берген ырларың 200-300гө жетти окшойт, ал үчүн миллиондогон сом алышың керек" деп айта беришчү. Акырындап төлөп берип жатышат. Көрсө, буга чейин система иштечү эмес экен.

— Быйыл 2000 доллар алсаңыз, анда бул сиздин ырларыңыз хит болуп жатканынан кабар берет да?

— Быйыл Мирбек Атабековдун аткаруусундагы "Мурас" ыры үчүн сумма көбөйдү окшойт. Аябай хит болбодубу.

— "Мурас" ырын сиз жаздыңыз беле?

— Ооба. Ал чыгарма эки жыл мурда эле жазылган. Атабековдун талантына ушу "Мурас" ыры жаралып жатканда күбө болдум. Көрсө, ал ар бир чыгарманы элге тартуулар алдында дыкат даярданат экен. "Мурас", "Бай болгом" деген ырларынын обондору 2-3 жыл мурда эле даяр болгон. Анан ырчы ага ылайыктуу сөз издеп, майын чыгармайынча жүрө берерине күбө болдум. Айрымдар "эмнеге Атабеков ырдаса эле хит болот" деп көрө албай айтышы мүмкүн. Көрсө, ал чыгармасына баладай мамиле кылып, болгон күчүн, эмгек, энергиясын жумшайт экен. Мисалга алсак, "Мурас" деген ырды кеминде 30 жолу жаздырган. Анан 30дун ар бирин 3-4 сыйрадан ырдап чыгат. Үйдө болобу, унаада болобу ырдап жүрө берет экен, кичине бир жери туура келбесе кайра жазабыз. Айтор, бир жылга чукул иштедик окшойт. "Бай болгом" деген ырынын теңин да мен жазып бергем. Чыгарма азыркы саясий абалга туура келип калган менен ал 2-3 жыл мурда эле жаралган. Биринчи куплет менен кайырмасын өзү жаратып, калганын мага жаздырган. Обонун да эбактан бери эле ойлоп жүргөнүн айткан.

— Көп иштешкен ырчыларыңыздын арасында дагы кимдер бар?

— Акыркы учурда Мирбек Атабеков менен көп иштешип жатам. 10го чукул ыр жазып бердим окшойт, айрымдары чыга элек. Буга чейин Султан Садыралиев да көп кайрылчу. Андан сырткары Динара Акулова, Нурмат Садыров, Жони деген ырчыларга көбүрөөк чыгарма жаратып бердим.

Кыргызстанский поэт Акбар Кубанычбеков во время своего визита в США
© Фото / из личного архива Акбара Кубанычбекова
Акбар Кубанычбеков: чоң ата, чоң энемди, айылды, Ат-Башымды сагынып атып эле акын болуп кеттим окшойт.

— Кыргыз тилчи мугалим болуп да иштейт экенсиз. Бул кесип да энергияны көп талап кылат эмеспи, башка жумуштарыңызга жетишесизби?

— Азыркы учурда Бишкектеги эл аралык мектептердин биринде кыргыз тилден сабак берем. Ал жакта жалаң элчи, чоңдордун балдары окуйт. Башында англис тилин билбесем, кыргызча билбеген балдарга кантип грамматикасын түшүндүрөм деп кабатыр боло берчүмүн, бирок тез эле көнүп кеттим. Англис тилинде өз оюмду жеткире алам, балдар менен иштешкен жагат. Окуучуларым кыргызча сүйлөп калса сүйүнөм. Мектепте 1-2-3-күндөрү иштеп, 4-5 күндөрү Коомдук биринчи каналда иштейм. Дем алыш күндөрү болсо тойго чыгып, тамада болом.

— Мектепте айлык акыңар канча?

— Төрт-беш койдун баасы (жылмайып).

— Мугалим болуп туруп тамада болгонду кандай көрөсүз?

— Эми бул деле айла жоктун иши да. Ток жүрөйүн, өз жаныма тың болоюн, элден калбайын, чөнтөгүмдө акча болуп турсун деп эле тамада болгом. Бул жумушту студент кезде эле баштагам. Андан бери тогуз жыл өтүптүр. Баш-аягы 500дөй той алып бардым окшойт. Кээде тажаганда "болду, тамада болбойм" деп таштап салган учур болду. Бирок, кийин ойлосом, бул деле баарына бериле бербеген өнөр экен. Жөн жаткыча кыбырап акча таба берейин деп иштеп кеттим.

Кыргызстанский поэт Акбар Кубанычбеков во время своего визита в США
© Фото / из личного архива Акбара Кубанычбекова
Акбар Кубанычбеков: башында ырларымдын баасы 200-300 сом менен эле башталган. Азыр бир семиз койдун баасына чыкты.

— Көпчүлүккө тамаданын жумушу жеңилдей сезиле берет. Келип беш саат иштеп 500дөн 1000 долларга чейин таап кетишет деп айткандарын угуп жүрөбүз. Чын эле ушундайбы?

— Негизи "эркек деген көп сүйлөбөйт, өз орду бар, орду менен сүйлөйт" деген нерсе мага жагат. Бирок тамада болгондо анын баарын четке кагып, эл алдына чыгып аларды күлдүрүп, маанайын ачыш үчүн сүйлөш керек. Кээде жүрөгүм ооруп кетет. Беш саат эл алдында бир туруп клоун болуп, бир туруп күлдүрүп, айтор, актёр болосуң. Беш саат той болсо, конок күткөндөр менен 10 саат сүйлөшөсүң. Ар кандай адамдар чыгат, ошонун баарына чыдап, сабырдуу болушуң керек. Ар бир тойдун түйшүгү бар.

— Бир тойду канча сомго алып барасыз?

— Бекерден 500 долларга чейин.

— "Шайыр апалар" деген жакшы берүүнү алып барат экенсиз. Апалар менен иштешүү кызык болсо керек.

— Бул долбоорго алып баруучу болуп калганым өзүнчө кызык окуя. Ат-Башыда чөп чаап жүрсөм долбоордо иштеген эжелер чалып, кошумча студияда алып баруучу болосуң деп калышты. Ал берүүдө негизи сахна, анан кошумча студия деп эки алып баруучу керек экен. Буга чейин телевидениеде иштегим келип барганда үнүң жакпайт, жүзүң туура келбейт деп албай коюшкан да. Көксөп жүргөн нерсем көктөн түшүп, дароо эле макул болдум. Үч сааттык эфир болсо, ошонун 5 эле мүнөтүнө чыкмакмын. Ошого да ыраазы болуп атайын костюм тиктирип, аябай даярдангам. Барсам башкы студияда алып баруучу боло турган Мирхамид Токтогул аэропортко баратып кырсыктап, башы чайкалып, келбей калыптыр. Уюштуруучулар 3 сааттык башкы эфирге сен чыгасың дешти. Коркуп, сүрдөп атып араң алып баргам. Той алып барган башка, иш-чараларды алып баруу этикасы такыр башка экен. Режиссёрлор аябай урушканы эсимде. Андан кийин каталарды кайталабай калдым. Бул долбоордун арты менен жети дубанды кыдырдык. Апалардын энергия, талантына баа бердим. Алар менен иштешүү абдан кызык.

Кыргызстанский поэт Акбар Кубанычбеков во время своего визита в США
© Фото / из личного архива Акбара Кубанычбекова
Акбар Кубанычбеков: Азыркы учурда Бишкектеги эл аралык мектептердин биринде кыргыз тилден сабак берем. Ал жакта жалаң элчи, чоңдордун балдары окуйт.

— Ата-энеңиз кайсы кесиптин ээси?

— Атам - милициянын полковниги. Апам болсо Кыргыз улуттук агрардык университетинде мугалим.

— Чоң ата, чоң энеңиздин көзү тирүүбү?

— Ооба, уйкудан көзүмдү ачарым менен ошол адамдарга чалып, ал-ахывалын сурайм.

— Ырчыларга хит ырларды жазып берип жатасыз, өзүңүз да жеке концертиңизди берүүнү ойлогон эмес белеңиз?

— Кичинекей кезимен бери филармония же спорт ордосуна өзүмдүн жеке концертимди берсем деп кыялдана берчүмүн. Быйыл ошону ишке ашырайын деп жатам. Бир саат ырларымды окуп берип, андан кийин мен жазган, хит болгон ырлар жаңырса деп ойлоп атам.

6949
Белгилер:
Мирбек Атабеков, Акбар Кубанычбеков, маек, акын
Тема боюнча
Димаш Кудайбергендин биринчи альбому жарым мүнөттө платина деңгээлине чыкты
Сатаев: Рыспай Абдыкадыров мени неберем, атамды балам деп жакын көрчү
Алып баруучу Нуркыз Караева: гүлдөп турган доорумда эки партиядан сунуш түшкөн
Дарыгер-эпидемиолог Гүлнур Нуркалиева

Кутурмага кабылган адам айыкпайт. Дарыгер илдеттен сактануу жолдорун айтты

50
(жаңыланган 18:26 28.09.2020)
28-сентябрь — кутурма оорусуна каршы күрөшүүнүн эл аралык күнү. Мал-жаныбардан адамга жуккан илдетке Кыргызстан дагы өзгөчө маани берип келет.

Адистердин айтымында, кутурма айыкпас дарт, убагында эмдөө жүргүзүү менен кишини аман алып калууга болот. Кооптуу оорунун дагы башка жагдайлары тууралуу Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигине Карантиндик жана өзгөчө кооптуу жугуштуу оорулар республикалык борборунун дарыгер-эпидемиологу Гүлнур Нуркалиева айтып берди.

— Кутурма жаныбардан адамга кантип жугат?

— Кутурма — борбордук нерв системасын жабыркаткан, айыкпас жана жугуштуу дарт. Аны менен жапайы жаныбарлар, маселен, карышкыр, түлкү, чөө, жарганат, жолборс, илбирс, кашкулак, жапайы ит жана башкалар ооруйт. Ошондой эле үй айбанаттары — ит, мышык, бодо мал жана майда жандыктар ылаңдайт. Адатта жырткычтардан үйдөгү жаныбарларга, ал эми алардан адамга жугат. Маселен, кутурма болгон түлкү итти тиштейт, ит адамды тиштейт дегендей.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра карантинных и особо опасных инфекций МЗ КР Гулнур Нуркалиева
© Фото / предоставлено Гулнур Нуркалиевой
Карантиндик жана өзгөчө кооптуу жугуштуу оорулар республикалык борборунун дарыгер-эпидемиологу Гүлнур Нуркалиева

— Кутурма жаныбардын эти аркылуу жукпайбы? Маселен, айрымдар иттин этин дарычылык үчүн жешет.

— Теорияда жаныбардын эти аркылуу жана аны союп жаткан адамдын колунда кесик, жаракат болсо вирус кирип кетиши мүмкүндүгү айтылган, бирок практикада андай учур каттала элек.

— Ал эми кутурмага кабылган киши башка адамдарга жуктурабы?

— Жок. Мындай учур тарыхта болгон эмес.

Дене ууланат. Малдан адамга жуккан күйдүргүдөн кантип сактануу керек

— Илдетти жуктурган адамда симптомдор канча убакытта билинет?

— Кутурма жуктурган кишиде оорунун белгилери 14 күндөн 90 күнгө чейин, кээде бир жылга чейинки убакытта байкалат. Бул адамдын жаракат алган жерине жана жаш курагына жараша болот. Маселен, ит адамдын баш, бет, моюн жактарын тиштесе, инкубациялык убакыт кыска болот. Буттун булчуңдарынан же балтырынан тиштеген убакта инкубациялык мезгил узагыраак. Ошондой эле кутурма улгайгандарга караганда жаш балдарда кыска мөөнөттө байкалат. Анан ооруканага келген бейтап качандыр бир убакта ит тиштегенин эстейт.

— Дарт кишиге жабышкандан тарта соңку этабына чейинкисин айтып берсеңиз?

— Оорунун биринчи этабында адамдын тиштеген жери ачышып, кызарып, шишип баштайт. Вирус нерв жолдору аркылуу баш мээни жана жүлүндү катуу жабыркатып, адамдын психикасын өзгөртөт. Оорулуу киши кыжырданып, ачууланып, элден бекинип, жалгыз болгонду жактырат. Анан коркуп, жүрөктүн үшүн алган түштөрдү көрүп, чочуп ойгоно баштайт. Буга кошумча башы ооруп, алсырап, табити жоголуп, тамагы ооруп, эч нерсе жута албай калат. Ошол маалда дене табы 37,5 градуска чейин көтөрүлөт. Бул абал үч күнгө чейин созулат.

Ит кол салса эмне кылыш керек. Адистердин пикири

Экинчи этабында оору күчөп, элирүү пайда болот. Бул этап төрт күндөн жети күнгө чейин созулат. Адам суусайт, бирок сууну көргөндө эле булчуңдары тырышып, иче албай калат. Электр, күн жарыгынан, шамалдан, үндөн, ызы-чуудан корко баштайт. Жадагалса суунун шаркыраган добушунан сестенип, бурчка барып бүрүшүп отуруп алышат.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра карантинных и особо опасных инфекций МЗ КР Гулнур Нуркалиева
© Фото / предоставлено Гулнур Нуркалиевой
Нуркалиева: кутурма адамга жан-жаныбардан жугат. Ал борбордук нерв системасын жабыркаткан, айыкпас, жугуштуу дарт

Ошондой эле оорунун экинчи баскычында адамдын дем алуусу оорлоп, үнү бүтүп, тердеп, шилекейи чууруп ага баштайт. Дене табы 40-41 градуска көтөрүлөт. Дарыгерлер мындай абалдагы бейтапты керебетке таңууга аргасыз болушат. Себеби оорулуу баш бербей жулунуп, кыйкырып, колуна эмне тийсе ыргытып, буюм-тайымдарды талкалап, жадагалса кийимдерин айрып салат.

Кутурманын үчүнчү этабында адам шал болот. Бирок бейтап тынчтанып, өзүнө келип, коркуу сезими жоголуп, тамак иче баштайт. Анан бул убакта айыгып баратат деп ойлошот. Анткен менен бул убактылуу көрүнүш. Бейтаптын буту баспай, дене табы 42 градуска көтөрүлүп, жүрөгү бат-баттан согуп, дем ала албай калат. Анан акыры кыйналып жатып каза табат.

— Демек, кутурмага кабылган бейтапты ооруканада кармоо дагы кыйын турбайбы?

— Дарыгерлер коопсуздук чараларын көрүшөт. Кутурма менен ооруган бир нече бейтап палатада чогуу жатпайт, бири-бирине кол салышы толук ыктымал. Палатанын ичине керебеттен башка ашыкча оокат коюлбайт, себеби аларды бүлүндүрүп салары же өзүнө зыян келтирери белгилүү. Ошондой эле алардын оорусун жеңилдетүү үчүн палатанын ичин караңгылатып, эшик-терезени жел кирбегендей жаап турушат.

Тогузбаева: шарп, кутурма, күйдүргү — адам өмүрү үчүн да кооптуу

— Ооруканадан бейтаптарды кантип айыктырышат?

— Кутурма айыкпас дарт. Ит тиштеп алган учурда кутурманын вакцинасын кечиктирбестен, инкубациялык убактысы өтө электе сайган учурда аман алып калууга болот. Калган учурда жашап кетүүгө мүмкүнчүлүк аз.

Кыргызстанда жылына 12-15 миң киши жаныбарлар тиштеп медициналык жардам алат. Акыркы убакта жылына бир-эки, кээде үч бейтап көз жумган учурлар болду. Өлүм катталбаган дагы учурлар бар.

ДССУнун 2030-жылы бул оорудан каза болгондордун санын азайтабыз деген планы бар. Кыргызстанда дагы ооруну алдын алуу боюнча бир катар иштер жасалып келет.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра карантинных и особо опасных инфекций МЗ КР Гулнур Нуркалиева
© Фото / предоставлено Гулнур Нуркалиевой
Дарыгер: жаныбар тиштеп же тытып алганда алгач ошол жерди самындап таза жууп, йод же спирт менен сүртүү керек. Андан кийин ооруканага кайрылыңыз

— Жарандар кутурмага каршы вакцинаны кайдан алышат?

— Илдеттин вакцинасы өлкөдө жетиштүү, бекер берилет. Дарыны бардык ооруканадан, анын ичинде ФАПтардан тапса болот. Бирок аны жаныбар тиштеп кеткендин бардыгы эле ала бербейт. Маселен, ошол адамдын же кошунасынын ити болсо аны 10 күн байкоого алып, анан бейтапты эмдешет. Ал эми талаа-түздөн жапайы жаныбар же жолбун ит тиштесе кишинин жаракатына жана башка критерийине жараша вакцина сайылат.

Ошто ит тиштеген 19 жаштагы жигит кутурмадан каза болду. Чоо-жайы

Ит үйрөтүүчүлөр, кинологдор, аңчылар, корук кызматкерлери, мал доктурлар сөзсүз түрдө эмдөөдөн өтүп турушу керек.

— Кутурманы алдын алуу үчүн кандай чараларды көрүү керек?

— Жаныбар тиштеп же тытып алганда алгач ошол жерди самындап таза жууп, йод же спирт менен сүртүү керек. Андан кийин ооруканага кайрылуу кажет. Кутурма көп убакытта билингендиктен маани бербей жүрө берип, бейтаптар кечигип калып жатат.

Ошондой эле көчөдө жүргөндө жолбун иттен абайлоо керек. Үйдөгү ит, мышыктарды ветеринарга көрсөтүп туруу зарыл.

50
Белгилер:
маек, эмдөө, жаныбарлар, ит, кутурма, оору, Кыргызстан
Тема боюнча
Ветеринар: чириген аюнун этин тазалап, тишибиз күбүлүп кала жаздаган
Дарыгер компьютердик томография аппаратынын менен иштеп жатат. Архив

Өкмөт ар бир облуска убадалаган компьютердик томографияны сатып ала элек

22
(жаңыланган 17:38 28.09.2020)
Тиешелүү органдар компьютердик томография аппаратын сатып алуу аракетин көрүүдө, бирок качан келери белгисиз.

БИШКЕК, 28-сен. — Sputnik. Өлкөнүн жети облусуна компьютердик томография аппаратын сатып алуу процесси соңуна чыга элек. Бул тууралуу саламаттык сактоо министринин орун басары Нурболот Үсөнбаев маалымат жыйын учурунда билдирди.

Белгилей кетсек, мындан эки ай мурун Республикалык штабдын жыйынында премьер-министр Кубатбек Боронов ар бир аймакка компьютердик томография аппаратын алуу боюнча иштерди күчөтүү тапшырмасын берген.

"Бүгүнкү күндө жети компьютердик аппарат сатып алуу боюнча тендердик иштер жүргүзүлүп жатат. Аларды облустарга бөлүштүрүү планы бекитилген. Мындан сырткары, СПИД, кургак учук, малярия менен күрөш боюнча Глобалдык фонддун долбоорунан үнөмдөлгөн каражатка Республикалык жугуштуу илдеттер ооруканасына бир аппарат сатып алынууда. Япониянын грантынын эсебинен Улуттук госпиталга дагы бирөө коюлат", — деди Үсөнбаев.

Күмөн жараткан жаңы оорукананын курулушу эмнеге кечигүүдө. Видеорепортаж

Ал эми Бишкек менен Ош шаарында жаңыдан салынып жаткан жугуштуу илдеттер ооруканасынын курулушу эмнеге кечигип жатканына жооп бере алган жок. Суроону Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигине берүүнү сунуштады.

Соңку күндөрү өлкөдө эпидемиологиялык кырдаал кайра курчуй баштаганы байкалууда. Мындан улам Баткен облусу менен Ош шаарында бир нече карантиндик чектөөлөр киргизилди.

22
Белгилер:
тендер, сатуу-сатып алуу, томография
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Өлкөдө канча дем алдыруучу аппарат, кычкылтек концентратору бар экени айтылды
COVID менен күрөшүүгө керектелген товарларды ташыгандар салыктан бошотулду
Боронов жаңы ооруканалардын курулушунан шек санап, өзү көзөмөлдөмөй болду
Карабахтагы Мартуни шаары чырдан кийинки абалы

Карабах чыры: Түркия Азербайжанга жан үрөсө, РФ эч кимди кийлигишпөөгө чакырды

0
(жаңыланган 20:00 28.09.2020)
27-сентябрга караган түнү Армения менен Азербайжан чектешкен аймактагы өзүн-өзү эркин деп жарыялаган Тоолуу Карабах Республикасында жаңжал чыгып, таң аткыча аскердик кагылышууларга чейин жеткен. Бүгүн жүздөгөн аскерлердин көз жумганы айтылды.

БИШКЕК, 28-сен. — Sputnik. Түркия президенти Реджеп Тайип Эрдоган Карабахтагы кагылышуу боюнча пикирин айтып жатып, Армения Азербайжандын жерин оккупациялоо аракетин токтотушу керек деген оюн билдирди. Бул тууралуу РИА Новости агенттиги жазды.

"Армения баскынчылыгын токтотушу зарыл, антпесе ал жерде өз билгенин кыла берет. Талашта турган аймак Азербайжанга караштуу экенин баары билет”, — деди Эрдоган.

Ошондой эле Түркия лидери Карабах көйгөйүн Европадагы Коопсуздук жана кызматташтык уюму (ЕККУ) Минск кеңешмесинин алкагында 30 жылдан бери чече албай жатат деп айыптады.

Ал эми РФтин Федералдык жыйынынын Федерация кеӊешинин төрайымы Валентина Матвиенко дүйнөдөгү башка күчтөрдү Карабахтагы конфликтиге кийлигишпөөгө чакырды

“Болуп жаткан тирешке башка тараптардын кийлигишпөөсүн суранат элек. Андан көрө курал колдонууну токтотуп, маселени ЕККУнун Минск кеңешмесинин алкагында чечүүгө үндөйлү”, — деди Матвиенко.

Бул учурда Армения менен Азербайжандын ЖМКлары эки тараптан жасалган чабуулдарды чагылдырып, сүрөт, видеолорду байма-бай жарыялап жатышат.

Эске салсак, 27-сентябрга караган түнү Армения менен Азербайжан чектешкен аймактагы өзүн-өзү эркин деп жарыялаган Тоолуу Карабах Республикасында жаңжал чыгып, таң аткыча аскердик кагылышууларга чейин жеткен. Мунун келип чыгышына тараптар бири-бирин күнөөлөп жатат. Армения кечээ өз аймагында аскердик абал жарыялаган. Баку алардын аскерлерине жана бир нече айылга Ереван тараптан миномёттор менен аткылоо болгонун айтып чыккан. 28-сентябрь күнү эртең менен эки тараптан тең жүздөгөн аскерлер жарадар жана каза болгону айтылган.

Баку менен Ереван Карабахтагы кагылышууда жүздөгөн аскер каза болгонун билдирди

Белгилей кетсек, Карабах чыры 1988-жылдын февраль айында башталган. Анда Карабах автономдук облусу Азербайжан ССРинин курамынан чыгарын жар салган. 1992-1994-жылы куралдуу тирештин жыйынтыгында Азербайжан Карабахты колдон чыгарган. 1992-жылдан бери бул кырдаалды тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча Европадагы Коопсуздук жана кызматташтык уюмундагы (ОБСЕ) Минск кеңешмесинин алкагында сүйлөшүүлөр жүрүп келет. Анда Азербайжан өз аймагынын бүтүндүүлүгүн көздөсө, Армения сүйлөшүүлөргө аралаша албаган Карабах Республикасынын кызыкчылыгын коргойт.

Кырдаал боюнча Россия ТИМи абалды тынчтык жолу менен жөнгө салуу боюнча эки тарапты тең атышууну токтотууга чакырууда. Ал эми Түркия Тышкы иштер министрлиги Азербайжандын тарапташы экенин моюндайт. Кыргызстан мүчөлүк кылган Жамааттык коопсуздук жөнүндө келишим уюму (ЖККУ) абалдын тынчтык жолу менен жөнгө салынышын көздөйт.

0
Белгилер:
пикир, кагылышуу, Азербайжан, Түркия, Армения
Тема боюнча
Путин менен Пашинян Тоолуу Карабахтагы абалды талкуулашты
Азербайжан менен Армения Карабах боюнча кепке келүүгө даярдыгын билдиришти
Карабах боюнча сүйлөшүүлөр жакында башталышы мүмкүн