Жогорку Кеңештин VI чакырылышынын маалымат кызматынын жетекчиси Ибраим Нуракун уулу

Журналистика, саясий амбиция, депутаттар жөнүндө. Ибраим Нуракун уулу менен маек

(жаңыланган 09:27 22.07.2019)
Кайсы бир мекеменин ишин чагылдырууда анын басма сөз кызматы олуттуу орунду ээлейт. Маалымат катчылар дасыккан адис болуудан сырткары, министрликтин же ведомствонун багытын мыкты түшүнүшү зарыл. Бирок бул талаптарды ким кандай аткарып жатканы — башка кеп.

Өлкөнүн күрөө тамыры болгон парламенттин да мына ушундай басма сөз кызматы бар. Башкалардан айырмаланып, бул жерде 120 депутат отурат. Алардын ар биринин ишин элге жеткире билүү — чоң милдет.

Жогорку Кеңештин VI чакырылышынын маалымат кызматынын жетекчиси Ибраим Нуракун уулу Sputnik Кыргызстан радиосуна ары түйшүктүү, ары кызыктуу иши жөнүндө кеп куруп берди.

Руководитель пресс-службы Жогорку Кенеша Ибраим Нуракун уулу
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
ЖКнын пресс-кызматынын жетекчиси Ибраим Нуракун уулу

— Ибраим Нуракунович, сиз бир нече чет тилдеринде эркин сүйлөгөн тажрыйбалуу журналист болуп туруп, маянасы аз, мамлекеттик жумушка келип отурасыз. Максатыңыз парламенттин кийинки чакырылышында депутат болуубу?

— Чынын айтсам, башында ушундай ойлор болгон. Жогорку Кеңештин басма сөз кызматын жетектеп, кийин эл өкүлдөрүнүн катарына кошулсамбы дегем. Ал тургай КТРК жетекчилигине талапкерлигимди да саясатка аралашуу максатында койгом. Бирок соңку учурларда бул ойдон кайткым келип жүрөт. Буга үч жылдан бери парламенттин басма сөз кызматын жетектөө менен аны ичинен билип, тааныгандыгым, мектеп курагымдан бери багып келе жаткан кесибимдин баа-наркы себеп болууда. Негизи кайсы бир партияга мүчө болуп, саясатка аралашкан журналист кесибине чекит коёт. Менин түшүнүгүмдө журналистика эркин кесип. Журналист өзүн партияга байлоо менен эркиндигинен дароо ажырайт. "Беш жылдык мандат ушундай жоготууга татыйбы?", - деген суроону өзүмө бердим.

Учурда партиялардан сунуштар түшүп жатат. Менин журналисттик тажрыйбам, кайсы бир партияга кошулуу менен коомго көбүрөөк пайда келтирет беле деген да ойлор жок эмес. Айтор, учурда так бир чечимге келе элекмин.

Ал эми маянасы аз мамлекеттик жумушка келгенимдин да себеби бар. Жогоруда сиз белгилеп кеткендей, чет тилдерин билген адис катары батышта жашап, атуулдугун алып, балдарыма ошол жактан билим берүү мүмкүнчүлүгү бар болчу. Ал тургай мен ошондой жашоону баштаган элем. Бирок жашоом жакшы, баары ойдогудай болгону менен жүрөгүмдө бир түпөйүлдүк, мекендин тагдырына кайдыгер карап коё албаган сезимдер жашап келди. Ушундай күндөрдүн биринде мен жашаган Улуу Британияга Бактыгүл Каламбекова элчи болуп келип калды. Мен иштеген кеңседе эфирден кийин чай ичип, жалпы жамаат менен баарлашып отурдук. Ошондо кесиптештеримдин бири, "эмнеге Ибраимге окшоп чет элде иштеп жүргөн билимдүү, көп тил билген адистерди мамлекеттик башкарууга тартпайсыздар?", — деп элчи эжеден сурады. Элчинин айткан жообу менин жан дүйнөмө кыттай уюду.

Ал "мамлекеттик кызматты эч ким табакка салып алдыңарга тартпайт. Эгер өлкөнүн өнүгүүсүнө салым кошкуңар келсе, жан үрөп келечегине тынчсыздансаңар, анда баргыла. Бизге окшоп аз айлыкка чыдап иштегиле, өз карьераңарды жасагыла. Балким, кайсы бир тармакты өнүктүрүп, тарыхта калган инсанга айланасыңар, мүмкүн дал сиздердин билимиңиздер жетишпей жаткандыр. Эгер иштин майын чыгара жасасаңар кызмат эч жакка качпайт" деди. Мен бул ойго абдан кошулам. Экинчиден, 2010-жылдардагы республикадагы өзгөрүүлөр, коомдун активдүүлүгү, өнүгүүгө болгон ынтызарлыгы мени мамлекеттик кызматка алып келди.

Руководитель пресс-службы Жогорку Кенеша Ибраим Нуракун уулу в юности
© Фото / из личного архива Ибраима Нуракун уулу
Ибраим Нуракун уулу: КТРК жетекчилигине талапкерлигимди саясатка аралашуу максатында койгом

— КТРКнын жетекчилигине талапкерлигиңизди койгондо пиар кампанияңыз кол алдыңыздагы кызматкерлериңизге "мени колдобогула" деген чакырык менен коштолду. Өзүңүзгө ошончолук ишендиңизби же атаандаштык калыс жүрүүсүнө кылган далалатыңыз беле?

— Мени Би-Би-Си калыс, ачык журналист болууга үйрөттү. Кайсы бир жалпыга маалымдоо каражатына жетекчи болуп баруу мен үчүн статус, аброй эмес. Барган жериме жаңы нерсени киргизүүгө, эл менен жакын иштешүүгө жана ачыктыкты, калыстыкты камсыздоого аракеттенем. Мени журналистикада жөн гана жетекчилик кызматтарды аркалап келген адис катары эмес, ошол мекеменин ишмердүүлүгүн алдыга жылдырган, салым кошкон, жаңылык киргизген адам катары эстеп калышын каалайм.

КТРК өлкөнүн тарыхында орду бар, олуттуу мекеме. Бул жерге жетекчи болуу да оңой эмес. Буга чейин башкарып келген бардык жетекчилерине сыйым күч. Ошону менен катар эле аткарылчу иштери да көп. Мен талапкерлигимди коюп жатканда колдогондор арбын болду. Депутаттар, фракция жетекчилери, комитет башчылары баары "кандай жардам керек?", "кетишиңди каалабайбыз, бирок колдоо керек болсо айт" деп жатышты. Коллективим да жан дили менен күйүп, сүрөп турду. Мен бул инсандарга терең ыраазымын. Эгер алардын сунуштарын колдоно турган болсом, утуп алуу мүмкүнчүлүгүм жогору эле. Утпай калганыма өкүнбөйм жана азыркы жетекчиси Жайнак Үсөн уулуна албан ийгиликтерди каалайм.

Руководитель пресс-службы Жогорку Кенеша Ибраим Нуракун уулу
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
ЖКнын пресс-кызматынын жетекчиси: ачык парламент түзүүгө бут тоскон депутаттар да болду

— Сиз Жогорку Кеңештин басма сөз кызматын жетектегенден бери парламентте ачыктык байкалды. Муну ишке ашырууда кыйынчылыктар болдубу?

— Албетте, парламентке ачыктык орнотуу оңойго турган жок. Жыйындарды тарталы деп эле камера сатып келип орнотуп коюу менен иш бүтүп калбайт экен. Депутаттардын арасында караманча каршы тургандары да, бут тоскондору да болду. Басма сөз кызматы кайсы эл өкүлү кандай интервью берет, өзүн кантип алып жүрөт, кимиси социалдык тармактарда катталган, ал баракчаларында эмнелерди жарыялайт, кайсы гезитти, агенттикти окуйт, журналисттердин кимиси менен кандай мамиледе, шайлоочулары менен кандай маселелерди талкуулайт, айтор, бардык тарабынан иликтеп чыктык. Бул изилдөөлөрдүн жыйынтыгында ачык парламент болуу, жыйындарды түз алып коомчулукка тартуулоо зарылдыгы бар экенине эл өкүлдөрүн ынандыра алдык. Маселе чечилген соң, ошол кездеги төрага Асылбек Жээнбеков менен бирдикте жарым жылдай ойлонуп, ийне-жибине чейин талкуулап жаттык. Жыйынтыгында камера сатып алынып, шаршемби жана бейшемби күндөрү "Пирамида" телеканалынан, "Парламент" радиосунан жана YouTube каналыбыз менен Facebook расмий баракчабыздан түз алып бере баштадык.

Чынында алгач, эл көрбөй койсо кантебиз деген тынчсыздануу болбой койгон жок. Башында эфирди бир учурда 200-300 адам көрүп жатса, азыркы тапта бир эле мезгилде 17 000 – 20 000 адам абай салып турат. Бир эфирдин алдына 10 000 деген комментарийлер жазылат. Тилекке каршы, анын дээрлик баары депутаттарга айтылган терс маанайдагы сын-пикирлер. Бирок ошентсе да, парламенттин басма сөз кызматы эл өкүлдөрүнүн жыйынын түз алып берүүнү токтотпой келет.

Терс комментарийлер көбүнесе алардын сүйлөгөн сөзүнө, сырткы келбетине карата айтылат. Бирок парламенттин табияты ушундай экен, эч бир өлкөдө депутаттар жашоочуларга жагып кетпейт. Өз парламентин сүйүп, мактап-жактаган мамлекетти азырынча кезиктирүүгө мүмкүн эмес.

Руководитель пресс-службы Жогорку Кенеша Ибраим Нуракун уулу с родителями
© Фото / из личного архива Ибраима Нуракун уулу
Ибраим Нуракун уулу: чет өлкөдө жашап калуудан баш тарттым

— Коомчулукта Жогорку Кеңештин кийинки чакырылыштары мурдагыларына салыштырмалуу улам чабал болуп баратканы айтылууда. Сиз парламентти ичинен билген адам катары буга кошуласызбы?

— Мындай сөздөр бар. Мисалга айта кетсек ошол эле легендарлуу парламентте 350 депутат болгон. Алардын 50дөйү гана активдүү болсо, калганы жөн гана эл өкүлдөрүнүн катарын толуктап келген. Ушундай эле көрүнүш башка чакырылыштарда да орун алган. VI чакырылыштагы Жогорку Кеңештин басма сөз кызматынын иликтөөлөрүнө таянсак, учурдагы 120 депутаттын 60ы активдүү. 60тын жарымы социалдык тармактарга катталган жана алардын 15и эле пост жазып, түрдүү маселелерди интернет желеси аркылуу шайлоочуларына жеткирип, талкуулап турат. Булардын да 6-7си гана чечен, трибунадан өз оюн чеберлик менен билдире алган кара сөз ээлери. Бирок калган депутаттар деле алар жасаган иштерди аткарып, шайлоочулары менен жолугушуп, алардын ар кандай социалдык маселелерин чечүүгө жан үрөшөт. Анткени кайсы мамлекетте, канча жаштагы депутат болбосун, ал өз шайлоочуларына жакшы жагынан көрүнгөнгө аракет кылат. Андыктан, сөзгө чоркок же аткарган ишин жарыялагысы келбеген эл өкүлдөрүнүн баары чабал деп айтуу туура эмес. Коомчулуктун бул берген баасы реалдуулукка жатпайт деп ойлойм.

Руководитель пресс-службы Жогорку Кенеша Ибраим Нуракун уулу
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ибраим Нуракун уулу: журналист өзүн партияга байлоо менен эркиндигинен ажырайт

— Бир жылдан соң парламенттин да мөөнөтү аяктайт. Эгер башка жогорку даражадагы кызмат сунушталса, кабыл аласызбы?

— Жогоруда айтып кеткендей эле журналист катары бир жерди жаңылап, өнүктүрүүгө салым кошуп, өз билген тажрыйбаң менен бөлүш деп чакырган бардык жерге барууга даярмын. Ал жогорку кызмат болобу же жокпу мен үчүн маанилүү эмес. Анткени мен журналистикага жөн эле келип калган жокмун. Бала чагымдан бул кесипке кадам таштап, мектеп курагымда дубал гезиттерине, райондук, облустук жана республикалык гезит, журналдарга жазгандарымды жиберип, ал тургай ошол кез үчүн чоң эле сумма болгон гонорар алганым эсимде.

Биздин заман ошондой болчу экен, андагы орто мектеп мугалимдери азыркы жогорку окуу жайда иштеп жаткан эже, агайлардын деңгээлинде окутушчу тура. Мен да мына ушундай сабаттуу, көп улуттуу Чат-Базар айылындагы мектепте билим алып чоңойдум. Менин жазмакерликке шыктуулугумду байкаган мугалимдерим сүрөп, канатыма канат байлап, шарт түзүп берип окутушту. Ал тургай гезитке чыккан макалаларым, ага келген калем акысы да почточу аркылуу бүт айылга белгилүү болор эле. Андыктан, менден бардык айылдаштарым журналист болуумду күтүшчү. Өзүм так илимдер - математика, физикага кызыгып, бул жаатта жакшы окуганым менен балалык жүрөгүмдө элдин ишенип ыйгарып жаткан кесибинен баш тартканым кечирилгис кылмыштай сезилип, журналистика боюнча билим алып, бул кесиптин ээси болуп калдым. Келечектеги эң изги тилектеримдин бири — кыргыз журналистикасынын өнүгүшүнө колумдан келишинче салым кошуу.

Белгилер:
келечек, журналистика, саясат, парламент, Ибраим Нуракун уулу
Тема боюнча
Шыкмаматов: Текебаев президенттин ырайымы аркылуу бошонуудан баш тартты
Дастан Жумабеков: 120 депутаттын баары мыйзам жазууга милдеттүү эмес
Жамгырдуу аба ырайы. Архивдик сүрөт

Жекшембиге карата аба ырайы

Жекшембиге караган түнү Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарынын кээ бир райондорунда жамгыр, тоолуу жерлеринде кар жаайт.

БИШКЕК, 17-апр. — Sputnik. 18-апрель күнү күндүз өлкөнүн көпчүлүк аймактарында мезгил-мезгили менен жаан, тоолуу райондордо кар жаашы күтүлөт. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрден айрым жерлерде 15-20 метрге жетет.

Абанын температурасы Чүй менен Таласта +16...+21, Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарында +17..+22, ал эми Ысык-Көл, Нарын жергесинде +11...+16 градус болору айтылды.

Бул күнү Бишкек, Ош шаарларында жамгыр жаашы мүмкүн. Күндүн табы Бишкекте +19...+21, Ошто +20...+22 градуска көтөрүлөт.

Белгилер:
Кыргызстан, апрель, аба ырайы
Тема боюнча
Жайдагыдай ысыйт! Май айына карата аба ырайы
Заслуженная артистка КР Алина Жетигенова во время фотосета

Беш неберем бар, алтынчысын күтүүдөбүз. Ырчы Алина Жетигенова менен маек

(жаңыланган 19:50 17.04.2021)
Кыргыз эстрадасында өзүнүн назиктиги, өзгөчө имиджи жана ЖМКга көп чыкпаганы менен айырмаланган ырчы Алина Жетигенованын ысымы жумурай-журтка маалым.

Сахнада ырдап жүргөнүнө кырк жылга аяк баскан ырчы айым бүгүн да кырктын кырындагыдай кулпуруп турат.

КРдин эмгек сиңирген артисти Алина Жетигенованын Sputnik Кыргызстан агенттигине берген маегин окуп отуруп, бул инсандын ар ишке өтө жоопкерчилик менен мамиле жасай турганына күбө болосуздар.

— Биз сизди сырдуу, экинчи жагынан бир калыпта жүргөн сахна адамы катары тааныйбыз. Анан дагы массалык маалымат каражаттарына өтө эле аз чыгасыз. Бул сиздин имиджиңизби же жөн гана ушундай учур болуп калып жатабы?

— Менин сахнада жүргөнүмө быйыл 40 жылдын жүзү болот. Байкаган адам болгон мүнөзүм ушундай экенин айтар. Башында такыр интервью берүүнү билчү эмесмин. Оюмду чогулта албай, тартынып, маек берүүдөн качып турчумун. Буга кээ бирлер китепти көп окуу керек деген кеңештерин беришти. Бирок мен башынан эле китеп сүйгөн адаммын. Азыр да тынбай окуйм. Ошентсе да негедир оюмду билдирүүдө, жан дүйнөмдөгү нерсени түшүндүрүүгө сөз байлыгым аз. Сөзгө чоркокмун. Азыркы маалда өзүңө жарнама болбосо, артта калып кете бересиң. Кудайга миң мертебе ыраазымын, журналисттердин, коомчулуктун арасында мени унутпай, сыйлап, чакырып турган адамдар бар. Негизи башынан эле элдик ырларга жакынмын, анткени джаз, блюз ыргактары ушул ырларда камтылгандай сезилет. Учурда ушул жагын колго алып иштеп чыгууну пландап жатам. 

Заслуженная артистка Кыргызской Республики Алина Жетигенова во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Сахнада ырдап жүргөнүнө кырк жылга аяк баскан ырчы айым бүгүн да кырктын кырындагыдай кулпуруп турат. КРдин эмгек сиңирген артисти Алина Жетигенова

— Ушул 40 жыл аралыгында кыргыз эстрадасында кандай өзгөрүүлөр болду деп ойлойсуз? Кайсы жагы көңүлгө толбойт же мактаныч дегендей?

— Мен алгач ирет сахнага 1982-жылы чыккам. Ушул аралыктан бери башка эч бир тармакта иштебей, бир гана чыгармачылык менен алектенип келем. Негизинен сахнада эки доорду басыптырмын. Биринчиси — Советтер Союзу учурунда жандуу үн менен, музыкалык аспаптардын коштоосунда ырдап, чоң сыноодон өтүп сабак алдык. "Ариет" тобу менен биргеликте Борбордук Азияны, союздун 15 өлкөсүн кыдырып байгелүү, жемиштүү кайтканбыз. 1989-жылы Юрмалага, 1986-жылы Ташкентке, 1987-1989 -жылдары Москвада өткөн коңкурстарга катышып, алдыңкы орундарды багындырган элек.

Ал эми эгемендик алгандан кийин эстрада жааты фонограммага өттү. Фонограмма — бул тазаланган, жасалган, таптаза үн. Буга азыр элдин кулагын көндүрүп койдук. Анан жандуу ырдаганда аппаратурага жараша кээде туура эмес созуп алуу же кайсы бир сөздү адашып ката айтып алуу мүмкүн. Баары бир фонограммадай идеалдуу ырдай албайсың да. Жаңылып калсаң "ырдай албай калды" деген негатив сөздөр айтылат. Фонограмманы клипте же телевидениеге гана колдонсо болор эле. Бирок жандуу ырдоо үчүн ырчылардын баары эле атайын аппаратура, музыкалык аспаптарды сатып ала албайт.

— Жасалмалуулукка көнө түштүк. Мындан чыгууга болобу?

— Мамлекетибиз байыса, мурдагыдай мыкты аппаратураларды алып келсе, акырындап мындан да кутулсак керек. Мурда керектүү сонун аппаратуралар бар болгондуктан жандуу ырдоого да шарт бар болчу. Жандуу ырдоо да өзү керемет. Фонограмманы жоюу керек деген да сөздөр айтылбадыбы, бирок мурда мамлекеттик ырчыларга цензура бар болчу. Азыр эми мамлекеттик ырчылар аз. Экинчиден, алгач шарт түзүп, анан талап коюу керек да. Акырындап мамлекет өнүгүп, аппаратура жаңырып, каржылоо жакшырса, ырчылар да иргелет эле. Азыр техниканын күчү менен үндү тазалап коюп жатышат, негизи чыныгы ырчы болуу өтө кыйын. 

— Репертуарыңызда канча ырыңыз бар?

— Жазылган, жазылбаган болуп отуруп 300дөй ырым бар. 1991-жылдан 2005-жылга чейин чыккан ырлар элге абдан тараптыр. Мурда атайын комиссия ырлардын сөзүнө, обонуна, ырчылардын сахнага чыкчу кийимине чейин көңүл бурчу. Азыр андай эмес. Элдин табити да өзгөрүп калды. Кээ бир ырларды 1000 долларга жаздырып келсең, эл кабыл албай коёт. Тескерисинче, 200 долларга эле жазылган ырлар жакшы тарап кетет эмеспи. Эми бул жерде кеп акчада эмес, бирок сапат акчаны талап кылат да. Баары бир эле эл деген элек. Ушул 40 жылдан бери эл баалаганы үчүн келе жатам деп ойлойм. 

Заслуженная артистка КР Алина Жетигенова во время фотосета
© Фото / предоставлено Алиной Жетигеновой
Алина Жетигенова: мен алгач ирет сахнага 1982-жылы чыккам. Ушул аралыктан бери башка эч бир тармакта иштебей, бир гана чыгармачылык менен алектенип келем

— Чыгармачыл адам болуу өтө кыйын. Жасаган эмгектен тышкары таанымал адам өзүн дайыма көзөмөлдөп, адаттан тыш окуялардан оолак болуусу кажет. Себеби эл көзүндө. Сизде артка карап бир өкүнгөн учурлар болобу?

— Көбүнчө кайра жаралсаңыз ким болмок элеңиз деп суроо узатып калышат. Анда деле ырчы болмокмун. Жолдошум да чыгармачылыгымды колдогондуктан бул жагынан мага жакшы болду. Демөөрчүм да ошол киши. Анан кайын-журтумдан да бут тосуулар болгон жок. Эми жашоомдо кетирген катачылыктар болгондур, бирок арман кылган учурум болгон эмес. 

— Үй-бүлөңүз да коомчулукка көп ачыкка чыкпайт. Уулуңуз Азизди билебиз, жакындарыңыз тууралуу айтып берсеңиз...

— Азиз мага караганда чыгармачылыкта, ыр тандоодо майын чыгара иштейт. Өзү Мукаш Абдраев атындагы музыкалык мектепте саксофон классын бүткөн. Кызым да фортепиано классын аяктаган. Азиз жалаң классикалык музыкаларды угат, жөн эле барып бир жерде ырдай бергенди жактырбайт. Үйдө, бөлмөсүндө музыкалык аппаратурасы бар. Көбүнчө ошол жакта болуп, дайыма машыгат. Ушул убакка чейин Жамилия Муратовага барып, үнүн койдуруп келет. Ушул жагынан өзүнө өтө эле сын көз менен карайт. Мындан улам мага уулумдун ушул сапаты аны артка тартып жаткандай сезилет. Өзүнө да бушайман болуп айтам. Убакыт болсо минтип зымырап уча берет экен. Өзү да намаз окугандыктан текстти дагы кылдат карап, көз карашына туура келбеген жерлери болсо ырдабай коёт.

Ал эми кызым азыр үчүнчү баласын төрөп үйдө. Убагында Казакстандан мыкты хореографтардын бий мектебин бүтүп келген, музыкалык билими да бар. Азыр да бийден сабак берет. Өзүнө талапты катуу койгон сапаты бар. Балдарыма "убактыңар өтүп жатат" деп көп айтам, экөөнөн үмүтүм чоң.

Эң кичүү уулум Алтынбек музыкадан алыс адам. Ал чоң аталарынын колунда өстү. Кайната, кайненемдер кесиби боюнча дарыгер жана мугалим болгондуктан уулум да университетти бүтүп, мамлекеттик кызматта иштейт. Менин эмес, атасынын жолун жолдоду. Ишин абдан жакшы көрөт. Үйлөнткөнбүз, эми кудай буюрса небере күтүп жатабыз. 

Заслуженная артистка Кыргызской Республики Алина Жетигенова в офисе Sputnik
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Алина Жетигенова: жазылган, жазылбаган болуп отуруп 300дөй ырым бар. 1991-жылдан 2005-жылга чейин чыккан ырлар элге абдан тараптыр. Мурда атайын комиссия ырлардын сөзүнө, обонуна, ырчылардын сахнага чыкчу кийимине чейин көңүл бурчу. Азыр андай эмес

— Жалпы канча небереңиз бар?

— Беш неберем бар. Алтынчысын күтүп жатабыз.

— Өмүрлөрү узун болсун! Ырчылардын арасында кыргыз кинолоруна тартылуу модага айланды. Сиз тартылууга чакырса барат белеңиз?

— Режиссёр Геннадий Базаров мени киного тартылууга эки жолу чакырганда рахматымды билдирип, актрисалык шыгым жок экенин айткам. Бирок болбой эле "Метаморфоза шоу самоубийц" фильмине катышып калдым. Ал жерде деле ырчынын ролун ойногондуктан мага жеңил болду. Кийин Ырыс Жоомартова "Шаардык келин Шарапат" фильминде шаардык кыздын апасынын ролун аткарууга чакырып, тартылдым. Кечирим сурайм, бирок кино тармагы меники эмес экенин түшүндүм. Кийин барбай эле койбой деп да өкүнгөн учурлар болду. Анткени кино да чоң жоопкерчиликти талап кылат да. Андан соң да чакыруулар болду, бирок мен жөн эле коёюнчу дедим. Өзүмдүн ойногонум өзүмө жаккан жок. Советтер Союзу убагында "Экран" деген журнал бар болчу. Ошондо не деген залкарлардын тасмадагы эмгектери чагылдырылган. Өзүмдү салыштырып, уялдым. Ал кишилер кандай гана чеберлер эле, ушул убакка чейин суктанып көрөм. Мен өзүмдү кинодон көрүп суктанган жокмун. 

Заслуженная артистка КР Алина Жетигенова во время фотосета
© Фото / предоставлено Алиной Жетигеновой
Алина Жетигенова: режиссёр Геннадий Базаров мени киного тартылууга эки жолу чакырганда рахматымды билдирип, актрисалык шыгым жок экенин айткам. Бирок болбой эле "Метамарфоза шоу самоубийц" фильмине катышып калдым

— Чыгармачылык адамдардын арасында акыркы убакта саясатка аралашуу күч алды. Мурда журналисттер саясатка аралашса таң калчубуз. Азыр шоу-бизнес өкүлдөрү Жогорку Кеңешке чейин баш багышууда. Буга кандай көз караштасыз?

— Саясатка аралашпасаң, ал сага аралашат деген сөз бар. Мурда саясатка аттанган чыгармачыл адамдарга такыр түшүнө алчу эмесмин. Көрсө мында да кызыкчылыктар бар өңдүү. Бирок менде саясатка баруу тууралуу ой жок. Анткени бул чоң жоопкерчилик. Буга чейин президентке, депутаттарга "мойнунда кандай жоопкерчиликтүү милдет турат" деп аячумун. Азыр, тескерисинче, ачуум келет. Бийлик эл алдында сыйын жоготуп алган өңдүү. Отуз жыл мурда кыйналып жашаган эл дагы эле ошол, өз түйшүгү менен өзү. Саясатка баргым келбейт, өзүмдүн чыгармачылыгым, сүйүктүү кесибим менен эле жүрө берейин.

— Обонун да, сөзүн да өзүңүз жазган сүйүктүү ырыңыз барбы?

— Жок, обон жазуу — бул да чоң жоопкерчилик. Өзүмдү кыйнап жаза албайм. Ар ким колунан келген ишин кылышы керек. Мага караганда уулум Азиз жакшы обондорду жазат. Мен эмнеге шыктуумун? Мен балдарыма, үй-бүлөмө кам көрүп, түрдүү тамактарды жасап алардын курсагын тойгузуп, камкор болууга жарайм. Анан да түймөнү мыкты түйөм. Ар кандай кийимдердин түрүн токуй алам. Ошондой эле дизайнердик шыгым бар. Креативдүү, башкача стилдеги сүрөттөрдү жакшы көрөм. Ушул нерселерден жаңыча ачылыштарды жасап, изденип, алардан жаңы нерселерди көрө алам. 

Заслуженная артистка Кыргызской Республики Алина Жетигенова в офисе Sputnik
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Алина Жетигенова: обон жазуу — бул да чоң жоопкерчилик. Өзүмдү кыйнап жаза албайм. Ар ким колунан келген ишин кылышы керек

— Демек, сахнага чыккан имиджиңизди өзүңүз эле жасап коёт экенсиз да...

— Ооба, көбүнчөсүн өзүм эле даярдайм. Бирок профессионалдарга да кайрылып турам.

— Стилисттин таңуулаган имиджи сизге жакпасачы?

— Менин көңүлүм жумшак. Көпчүлүк учурда стилисттин сунуштаган көйнөгү жакпай калса деле көңүлүн калтырбай кием. Анан жакындарымдан тил угам (күлүп). Сиңдилерим да профессионал стилист болгондуктан көбүнчө аларга кайрылам. Алар мени оңдоп-түзөп турушат.

— Канча бир туугансыз?

— Биз төрт кызбыз. Мен эң улуусумун. Сиңдим Назира мага караганда сөзгө чечен. Кичинесинен эле куудулдук жагы бар. "Чоңойгондо клоун болом" дей берчү. Назираны (Жетигенова — ред.) россиялык куудул айым Елена Воробейге окшоштура берем. Анан ага "сен ушуларды көрүп, классикага басым жаса" деп айтам. Мен, тескерисинче, айылда кемпир-чалдын колунда чоңойгом. Ал шаарда өстү. Бирок Назира айылдык кыздардын образын чагылдырганды жакшы көрөт. Мен кичинемден эле пластинкаларды коюп, орустун классик ырчыларын угууну каалачу элем. Кийинчерээк европалык ырчыларды, француз ырчыларын да көп угуп калдым. Эдит Пиафты ушуга чейин жакшы көрөм. Азыр да анын тагдырына таң калам. Андан кийин Мирей Мотьенин ырларына ашык болдум. Мотьенин бир ырын сөзсүз ырдап чыгам деп атайын даярданып, француз тилинен сабак алып жүрүп ырдап чыккам. Көрсө француз тили биздин тилге окшош, аларда да ү, ө, ң тыбыштары бар экен. Көп кыйналган жокмун. Бул ырга он беш жылдан ашып калды. Анан, албетте, россиялык Лариса Долина, Алла Пугачёва, Софья Ротаруну жакшы көрүп угам. Алла Пугачёванын ар бир ырында өзүнүн тагдырын ачып берген сапаты жагат. Бир ырын укканча кино көргөндөй болосуң. Анан Мыскал Өмүрканованын үнүнө суктанам. Негизи дүйнөлүк нукура таланттарды баалайм. 

Заслуженная артистка КР Алина Жетигенова во время фотосета
© Фото / предоставлено Алиной Жетигеновой
Алина Жетигенова: көпчүлүк биле бербегени менен мен комуз күүлөрүн ушунчалык жакшы көрүп угам жана чоң-чоң күүлөрдү чертем

— Эң алгач ирет чоң сахнага чыккан күн эсиңиздеби?

— Эсимде, 1982-жылы "Жетиген" ансамбли менен филармонияга барганбыз. Анда бизде күнүнө репетиция болчу да. Абдан такшалып калганда гана сахнага чыгарчу. Жалил Сыдыковдун "Бозойго" деген ырын ырдап абдан толкундангам. Анан 1989-жылы Юрмалага барганда аябай толкунданганым эсимде. Микрофонду таштап эле качып кетким келди. Бирок артыңдагы "Кыргызстан" деген чоң намысты ташташ өтө оор экен. Коркконуман тизелерим калчылдап, ошонун баары үнүмө берилбесе экен деп кооптонгом. Болгондо да абдан оор джаз ырды тандап алыпмын. Бирок ошону татыктуу ырдап, ортосундагы импровизациясын аткарып чыктым. Экинчисинде Жылдыз Малдыбаеванын "Сезим ойлору" деген ырын ырдадым. Мени жалгыз бир эле адам коштоп барган. Негизи мындай коңкурска көп жандооч менен барган дем-күч болот. Сосо Павлиашвили менден кийин чыкмак, аны 20дай адам жандап жүрдү. Жанында жандоочтор көп болсо адам ишенимдүү да болот экен. Павлиашвилини "чёрный ворон" десем, ал мени "кролик" деп койчу (күлүп). Анткени сахнага чыгардын алдында коркуп турчумун. Бирок ошол Юрмалага барганыма абдан сыймыктанам. Анткени Прибалтика, Өзбекстан, Казакстан, Россиядан келген бир топ ырчы досторду тапканбыз. Көпкө чейин байланышта болдук. Павлиашвили менен бир топ мезгилге чейин телефон аркылуу сүйлөшүп турчубуз. Кийин эле номерлерибиз алмашып, адашып калдык.

— Алдыда кандай пландарыңыз бар, шакирт таптап жатасызбы?

— Биздики үй-бүлөлүк топко айланып кетти. Өзүмдүн тобума 30 жыл болуп калыптыр. Керек болгон учурда чогула коёбуз. Нурлан Намазалиев хореограф, Назира Жетигенова куудул, Мирлан Жетигенов алып баруучу жана окуучум Фарида Карбозова болуп байланыш бекем. Булар менен тартынбай туруп "чыгармачылык тобубуз бар" деп айта алам. Бирок атайын бирөөнү шакирттикке алып, ага продюсерлик кылуудан корком. Анткени ал абдан таланттуу адам болуп калса, жакшы чыгара албай каламбы же таланты жок болсо деле убара боломбу деген түйшүктөрү болот. Бул да болсо чоң милдет. 

Заслуженные артистки Айчурек Иманалиева, Алина Жетигенова и Асель Турдалиева исполняют хит Кыргызстан,алга,алга!
© Фото / предоставлено Айчурек Иманалиевой
Алина Жетигенова: биздики үй-бүлөлүк топко айланып кетти. Өзүмдүн тобума 30 жыл болуп калыптыр. Керек болгон учурда чогула коёбуз. Нурлан Намазалиев хореограф, Назира Жетигенова куудул, Мирлан Жетигенов алып баруучу жана окуучум Фарида Карбозова болуп байланыш бекем. Булар менен тартынбай туруп "чыгармачылык тобубуз бар" деп айта алам

— Биздеги музыкалык билим берүү деңгээлин кандай баалайсыз. Ошол эле медицина же аскер жаатында билим берүүнүн сапаты түшүп кеткендигин айтышат?

— Бизде жакшы мугалимдер бар. Бирок жалпы музыкалык билим берүү жаатында да ошол сапаттын төмөндөө тенденциясы байкалат. Ошол эле Мукаш Абдраев атындагы музыкалык мектепти алалы. Мурда еврейлер, немецтер күчтүү билим берчү, алардан билим алып калган мыкты кыргыз мугалимдер деле бар. Бирок билимдин сапаты жалпысынан төмөндөп бара жаткандыгы сезилет.

Кубандырганы, эл арасынан чыгып жаткан нукура таланттар көп. Мисалы, төкмө акындар менен сыймыктанам. Айтыштарын калтырбай көрөм. Казактар менен айтышып жеңгенде абдан ыраазы болуп, сыймыктанып калам. Кичинемде атамдын алдына отуруп алып Саякбай Каралаевдин манас айтканын теле аркылуу оозумду ачып көрчүмүн. Манасчыларды да баалайм. Көпчүлүк биле бербегени менен мен комуз күүлөрүн ушунчалык жакшы көрүп угам жана чоң-чоң күүлөрдү чертем. Сахнага мурдараак комуз менен чыксам болот эле, бирок азыр укмуштай мыкты ойногон жаштар бар. Көрүп көз сүйүнөт. Элдик аспаптарда ойногон адамдарга таазим кылам.

Белгилер:
билим, мугалим, Манас, комуз, обончу, үй-бүлө, чыгармачылык, ыр, Алина Жетигенова
Тема боюнча
Укук коргоочулардын үйүндө чоңойгом. Ырчы НурЧолпондун маеги
Беларустун ички иштер министрлигинин кызматкерлери.Архивдик сүрөт

ФСБ: Лукашенкону өлтүрүүгө камданып, Беларуста төңкөрүш даярдагандар кармалды

(жаңыланган 03:18 18.04.2021)
Зенкович АКШ менен Польшада жүрүп келгенден кийин Москвадагы ресторандардын биринде беларустук генералдар менен жолугуп, пландалган аракеттердин ишке ашышы үчүн өлкө башында тургандардын көзүн тазалоо керектигин айткан.

БИШКЕК, 18-апр. — Sputnik. Москвадан 9-май күнү Беларусь президенти Александр Лукашенкону жок кылып, өлкөдө аскердик төңкөрүш жасоого камданып жүргөндөр кармалды. Бул тууралуу ФСБнын коомдук байланыш борборуна таянуу менен РИА Новости жазды.

Маалыматта колго түшүрүлгөндөр Беларусь менен Россиянын жарандыгын алган Юрий Зенкович менен беларусиялык Флександр Федута аттуу адамдар экени айтылат.

Россиянын атайын кызматы коңшу өлкөнүн Мамлекеттик коопсуздук комитети менен биргеликте иш алып барган.

"Беларустук кесиптештердин берген маалыматы боюнча, Зенкович менен Федута мессенжерлердин биринде аскердик төңкөрүштүн планын талкуулап, Москвада оппозициялык маанайдагы генералдар менен жолугууну көздөгөн", — деп айтылат кабарда.

Зенкович АКШ менен Польшада жүрүп келгенден кийин Москвадагы ресторандардын биринде беларустук генералдар менен жолугуп, пландалган аракеттердин ишке ашышы үчүн өлкө башында тургандардын көзүн тазалоо керектигин айткан. Түзүлгөн план боюнча радио жана теле борборлорду басып алып, ички аскер бөлүктөрүнүн жолун тосуу каралган. Күч структураларынын ишин токтотуу үчүн электр энергияны өчүрүү даярдалганы маалым болду.

Натыйжада конституциялык түзүлүш өзгөрүп, бийлик "Улуттук элдешүү комитетине" өтмөк.

Зенкович менен Федутага карата Беларустун тергөө органдары 357-беренесинин ("Мамлекеттик бийликти басып алууга аракет кылуу") негизинде иш алып барууда.

Белгилер:
бийлик, мамлекеттик төңкөрүш, Өлтүрүү, ФСБ, Александр Лукашенко, Россия, Беларусь
Тема боюнча
Лукашенконун уулуна генерал наамы берилди
Лукашенко Беларустагы митингдердин көпкө созулушуна пандемияны айыптады