Эт тартуу. Архивдик сүрөт

Этке ууланган кудалар, көз жумган бөбөк. Ботулизмден жабыркагандар көбөйүүдө

2605
(жаңыланган 10:06 01.08.2019)
Аптаптуу ысыкта тамакка уулангандардын саны бир кыйла көбөйөт. Ушул жылдын июль айынын башында Токмок шаарындагы тойканалардын биринде 174 адам тамакка ууланды. Андан мурдараак Ысык-Көлдө кыз узатуу тоюнда тартылган эттен 19 киши ооруканага түшкөн.

Мындай учурлардын кантип алдын алууга болот, өлкөдө жылына канча адам тамак-ашка ууланып ооруканага жатат, алардын арасында көз жумгандары да барбы? Ушул жана ботулизмге байланышкан башка суроолорго Sputnik Кыргызстан агенттиги жооп издеп көрдү.

Саламаттык сактоо министрлигинин алдындагы Оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин берген маалыматына таянсак, акыркы эки жылда (2018-2019) тамак-ашка уулангандардын саны башка жылдарга салыштырмалуу кыйла өсүптүр.

Алсак, 2018-жылы өлкө боюнча жалпы 479 адам ботулизмден жабыркаган. Ал эми быйылкы жылдын жети айында эле 279 киши тамактан ууланганы белгилүү болду.

Тамакка ууланып каза болгон учурлар да катталган. 2018-жылдын февраль айында Ош облусунун Кара-Суу аймактык ооруканасына тамактан ууланып 17 адам түшөт. Алардын 10у чоң киши болсо, жетөө жаш балдар эле. Жыйынтыгында бир бөбөк эсине келбей көз жумган

Массалык тамак-ашка уулангандар көптүк кылат

Ар бир тамактын сактоо мөөнөтүн эске албаса, жөнөкөй куурулган картошка да ууланууга алып келиши ыктымал. Алсак, 2018-2019-жылдары айрымдар тойдо тартылган эттен, быжы, шорподон, майонез кошулган салаттан, куурулган картошка, гречка сыяктуу тамактардан ууланышкан. Төмөндөгү таблицадан адамдар кайсы жакта, кандай азыктан ууланганы так жазылган.

Тамак жеген жайлар текшерилбейт...

Коомдук тамактануучу жайлардагы тамак-аштан массалык уулануулар көп катталганына карабай, өкмөт былтыр "Жеке ишкерликти текшерүүгѳ убактылуу тыюу салууну (мораторий) киргизүү жѳнүндѳгү" токтомун кабыл алган. Ал документ 2019-жылдан баштап күчүнө кирген. Токтомдун жобосуна ылайык, бир топ маморгандар, анын ичинде санитардык-эпидемиологиялык департамент да 2021-жылга чейин бир дагы тамактануучу жайды текшере албайт.

Бишкек шаардык санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борборунун бөлүм башчысы Махамат Мурзашевдин айтымында, коомдук тамактануучу жайлар жарандардан арыз түшкөн учурда гана текшерүүгө алынат.

"Бишкекте 150 гана тез татым түйүнү биздин көзөмөлдө. Бул багыттагы калган тамактануучу жайлар Шаардык санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борбору тарабынан тескелбейт. Себеби мыйзам боюнча андай объектилер өз ишмердүүлүгүн баштаган күндөн тарта үч жыл биздин карамагыбыздан сырткары болушат. Бирок жыл сайын пландык негизде аларды текшерип турууга укуктуубуз. Ошондой эле жарандардан арыз түшсө да текшерүү жүргүзүлөт. Ал эми калган учурда тамактануучу жайларды эч ким көзөмөлдөбөйт жана кардарлардын коопсуздугуна жеке ишкерлер өздөрү жооптуу болуп эсептелет", — деди Мурзашев.

Мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин адистеринин айтымында, тез татым жайларынан да уулангандардын саны артууда. Андыктан майонез, кетчуп аралашмалары кошулган тамак-аштарды жана крем аралашкан кондитердик таттууларды ысыкта абайлап жеш керектигин эскертишти.

Ысыктын күнүндө тамак-ашка ууланбаш үчүн эмне кылуу керек

— Гигиенаны туура сактап, тез-тезден колду жууп туруу зарыл;

— Дааратканага баргандан кийин жана тамак ичер алдында сөзсүз колду тазалап жууш керек;

— Жаш балдарды эшиктен үйгө киргенде, айбанаттар менен ойногондон кийин сөзсүз колдорун таза жууганга үйрөтүп, көндүрүү кажет;

— Этти жакшы жылытканга аракет кылыңыздар. Ашкананы таза кармап, даяр жана чийки азыктарды өз-өзүнчө сактоо шарт. Даяр тамак-ашты эки сааттан көп калтырбай, муздаткычка салуу зарыл;

— Мөмө жана жер-жемиштерди колдонор алдында таза жууш керек;

— Көчөдө жасалган тамактарды сатып албаңыздар;

— Жай мезгилинде таза сууну көп ичүү керек. Үйдөн таза суу чыкпаса, атайын бойлерден же кайнатылган сууну ичкен оң;

— Дүкөндөн же базардан азык-түлүк алып жатканда сапатына, сактоо мөөнөтүнө, шартына көңүл буруу керек.

— Инфекция алып жүрүүчү чымын-чиркей, курт-кумурскалардан коргонуу зарыл.

Адистер эгерде тамак-ашка ууланып калсаңыз, үй шартында дарыланбастан, тезинен адистерге кайрылуу керектигин эскертет.

2605
Белгилер:
ден соолук, коопсуздук, уулануу, тамак, Кыргызстан
Тема боюнча
Фастфуддун балдар үчүн болуп көрбөгөндөй зыяны айтылды
(NaN:NaN / NaNMb / )

Кыргызстандык кыз катышкан "Ты супер!" шоусу. Түз алып берүү аяктады

137
(жаңыланган 02:07 21.09.2020)
Sputnik эл аралык агенттиги жана радиосу менен НТВ телеканалынын биргелешкен долбоорунун биринчи чыгарылышына күбө болуңуздар.

"Ты — супер!" шоусу — НТВ телеканалы менен Sputnik эл аралык агенттиги жана радиосунун ири долбоору. Ага КМШнын аймагындагы вокалдык таланты бар балдар катышат. Бүгүн мызкалык конкурстун төртүнчү сезону башталып, анда Кыргызстандын атынан 18 жаштагы Карина Амринова ат салышууда.

"Ты — супер!" сынагына катышкан Карина Амринова: ар бир ырым апама арналат

Долбоордун максаты ата-энесиз калган жаш өнөрпоздорго мүмкүнчүлүк берүү болуп саналат.

137
Белгилер:
"Ты – супер" балдар долбоору, вокал, музыка, долбоорлор, Карина Амринова
Тема боюнча
"Ты супер!" финалына чыккан балдар үйлүү болушту. Ыйлаткан видео
Тывалык бала "Ты супер" сынагында өзгөчө үнү менен калыстарды таң калтырды
Аэропорттогу жүргүнчүлөр. Архивдик сүрөт

Россияга барыш үчүн кыргызстандыктар ПЦР-тесттин жыйынтыгын көрсөтүшү керек

283
(жаңыланган 22:55 20.09.2020)
Пандемиядан улам дээрлик бардык мамлекеттер чек арасын жаап, байланыш чектелген. Эпидемиологиялык абал турукташа баштагандан бери каттамдар жанданууда.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Россияга барууну каалаган кыргызстандыктар коронавируска тапшырган тести терс жыйынтык көрсөткөнү тууралуу маалым катын көрсөтүшү керек. Бул тууралуу КРдин РФтеги элчилиги кабарлады.

Маалыматта эки өлкөнүн ортосундагы туруктуу авиакаттам жандангандыктан 21-сентябрдан тарта  аба жолдору ачылганы айтылат.

Эми кыргызстандыктар Казакстанга учак менен гана бара алышат

"Азырынча рейс жумасына эки ирет "Аэрофлот" жана "Авиа Траффик" компаниялары аркылуу аткарылып турмакчы", — деп жазылат кабарда.

Ал эми тестти жүргүнчү Россиянын аймагына киргенге чейинки үч күндүн аралыгында тапшырышы зарыл.

283
Белгилер:
тест, коронавирус, элчилик, авиакаттам, Кыргызстан, Россия
Тема боюнча
Жалал-Абад шаарындагы айрым чектөөлөр алынмай болду
Премьер-министр Россияга болгон авиакаттамдарга чектөөлөр алынарын айтты