Милиционер, Баткен окуясынын катышуучусу Жаныбай Кадыров

Согушкерлердин туткунунда жаткан Кадыров: тирүүлөй башымды кескилешти...

7529
(жаңыланган 17:41 03.11.2019)
Милиционер Жаныбай Кадыров 1999-жылы Баткенде исламчылардын колуна кандайча түшүп калганын, согушкерлер аларга кандай мамиле кылганын баяндап берди.

1999-жыл. Өзбекстан ислам кыймылы өзбек лидери Ислам Каримовдон өч алуу максатында баш көтөрөт. Алар үчүн Кыргызстан, анын ичинде Баткен коридор болуп бермек. Бирок кыргыз өкмөтү алардын талабын четке кагып койгон. Мындан улам экстремисттер Кыргызстандан бир топ адамды туткунга алат. Эгер расмий Бишкек Өзбекстанга өтүүгө жол ачып бербесе, туткунга алынгандар өлтүрүлөт деп коркутушкан. Туткунга түшкөндөрдүн ичинде генерал, Япониядан келген төрт геолог, бир нече милиционер бар эле. Милиционерлердин бири Жаныбай Кадыров исламчылардын колунда өткөргөн азаптуу күндөрүн баяндап берди.

— Окуяны баштан-аяк айтып бересизби. Согушкерлер силерди кантип кармап кетти эле?

1999-жылдын жайында Кыргызстанга басып кирген экстремисттерден азап чеккен мекендештердин баяндарын тыңдадык...
© Sputnik / Эмиль Садыров , Автандил Эркинбаев, Темирбек Токталиев, ЦГА КФФД КР, пресс-служба Генштаба ВС КР
— 1999-жылы Чоң Алай районунда паспорт столдо начальник болуп иштечүмүн. Баткенди согушкерлер басып алганда мени жергиликтүү Ички иштер башкармалыгынын жетекчисинин орун басары Карамык постуна жөнөттү. Ишенесиздерби, колубузда жарытарлык курал деле жок болчу. Чөнтөгүндө болгону 8 патрону бар 9 милиционерди согушкерлерге эмнеге жөнөтүшкөнүн алигүнчө түшүнө албайм.

Экстремисттер кармап кеткен учур жашоомдогу эң коркунучтуу учур болуп калды. 24-август. Түн. Сыртта жамгыр жаап жаткан. Эки кишибиз алачыкта уктап, жетөөбүз сыртта сүйлөшүп отурганбыз. Бир убакта артыбыздан согушкерлердин жоон тобу кирип келди. Кантип келгенин байкабай да калдык. Көз ачып-жумгуча колубузду таңып, үч мүнөттүн ичинде алып кетти. Желкеме автомат менен бирөө катуу урду, ошол бойдон эсимди жоготуптурмун, көзүмдү ачсам колум таңылуу экен. Ошондон баштап көрбөгөн азапты көрдүк.

Участник баткенских событий, сотрудник милиции Жаныбай Кадыров провел в плену у экстремистов 56 дней
© Sputnik / Эмиль Садыров
Милиционер Жаныбай Кадыров 1999-жылы Баткенде исламчылардын колуна кандайча түшүп калганын, согушкерлер аларга кандай мамиле кылганын баяндап берди.

— Буга чейин маалыматтардан бир топ кордук көргөзгөн деп угуп-окуп калдык эле...

— Эрмектеп, оюнчуктай эле ойношту. 10 күн моджахеддин колунда отургандан көрө 10 жыл түрмөдө жаткан жакшы. Анткени түрмөдө качан чыгарыңды билесиң. Ал эми согушкерлердин колунда кайсы күнү өлтүрүп салат деген санаа менен жашайсың. Бир күнү буттарды өйдө каратып, башты ылдый салаңдатып бакка асып туруп, моюнга бычак такайт. Автоматты октоп туруп, оозго салат. Кетип баратсаң капталыңан, үстүңөн, бут жагыңан атат. Түн ичинде отурсаң снайпер чекеге мээлегенде ажалым келген экен деп ойлойсуң. Айтор, каалаганын кылышчу. Бир жолу бутуман ылдый каратып, арчага илип туруп башымды кескилешкен.

Кол эмес, автомат менен сабашчу. Катуу уруп туруп таштап коет. Бир жарым айга чукул таяк жедик. Күн сайын даават окуйт. Акыры ага деле көнүп бүттүк. Бир ай кеч калганда биз деле, балким, алардын катарына кошулуп кетмектирбиз деп ойлоп кетем.

Таң аткандан күн батканга чейин, уктап жатсаң деле маңдайыңда куралчан адам. Телевизор көрбөйбүз, жаңылык укпайбыз, күзгүгө көрүнбөйсүң. Же бизден кабар алган адам жок. Анан дүйнө жүзүндө деле ушундай согуш болуп жатат го деп ойлодук. Баарыбызды намазга жыгылтты. Ал тургай япондорго чейин окутушту.

Участник баткенских событий, сотрудник милиции Жаныбай Кадыров провел в плену у экстремистов 56 дней показывает фотографию
© Sputnik / Эмиль Садыров
Жаныбай Кадыров: Баткенди согушкерлер басып алганда мени Карамык постуна жөнөтүшкөн

— Генерал Анарбек Шамкеев, Япониядан келген төрт геолог да туткунда жатыптыр. Сиздер алар менен чогуу бир жерде кармалдыңарбы?

— Туткунга алынган япон чалгынчылары менен Баткенден көрүштүк. Башында тоодо жашап жүрүп, андан кийин Баткенге түштүк. Ал жактын аткана, саманканасына киргенде кычыраган беш жылдыздуу мейманканага киргендей эле болосуң. Анткени тоодо шарт өтө начар болчу. Колу-бутубуз бош коюлбайт, дайыма байлануу. Башыбызды да өйдө көтөрүүгө тыюу салышкан, уктап калган колу-бутубузду чоюп алууга аракеттенсек эле согушкерлер автомат менен жерди аткылап киришчү. Анарбек Шамкеев менен ашууларда эле жолугуп жаттык. Ошол кезде ал 52 жашта экен. Эң кыйын ашууларды ал киши аягына чейин ашты. Келбе деген муз, аябай кыйын ашуу бар. Анын кире беришинен адашсаң андан сойлоп гана чыга аласың. Генерал ошол ашууну ашып кеткен.

— Жарытарлык деле тамак ичпесеңер керек...

— Эптеген эле. Күн сайын 9 эркек кишиге эки ууч катыган нан. Аны ар бирибизге экиден нан тийгидей кылып бөлүштүрчүмүн. Эгер кимдир бирөөбүзгө чоңураак тилим тийип калса, эртеси күнү ал эң кичирээгин алчу.

Участник баткенских событий, сотрудник милиции Жаныбай Кадыров провел в плену у экстремистов 56 дней показывает удостоверение милиционера
© Sputnik / Эмиль Садыров
Жаныбай Кадыров: экстремисттер кармап кеткен учур жашоомдогу эң коркунучтуу учур болуп калды

— Кара жумушка да салдыбы?

— Токойдон отун алып, базага ташычубуз. Кээде окоп каздырчу. Бизге жаткандан көрө жумуш жасаган жакшы болчу. Жөн жатсак эле келип уруп, шылдыңдап кетишчү. Үй-бүлө, бала-чаканы ойлогондой болгон жокпуз. "10 жыл жатсак да аман чыксак болду" деп тиленип жаттык. Азыр өлтүрүп салат го деген ой күнүгө келчү. Ажатаканага бара жатканда да, азыр менин акыркы мүнөттөрүм болуш керек деп ойлойсуң. Себеби жогоруда айткандай, жаныңда дайыма автоматчан адам. Кайсы маалда ажалың жетет, билбейсиң...

Баса, дагы бир окуяны айтып берейин. 1999-жылга чейин, үч жыл мурда, паспорт столдо иштеп жүргөн убакта 4-5 өзбекти кармаган элем. Алар "мал издеп келдик" дешкен. Террорчулар деген нерсе түк ойго келген эмес. Ал кезде терроризм тууралуу милицияда маалымат аз болчу. Кармап, паспортторун алып, "мечитке жаткыла" деп жөнөткөм. Чек араны мыйзамсыз кесип өткөн үчүн 100 сом айып пул салынмак. Эртеси алар качып кетиптир. Начальникке барып рапорт жаздым. Көрсө, алар издөөдөгү адамдар экен.

— Сизди кармаган террорчулардын арасында алар да бар болуп чыктыбы?

— Ооба. Ошолордун экөө мени таанып калып жатпайбы. Бирок мойнума алган жокмун. Бактым бар экен, аягына чейин шек алдырган жокмун.

Участник баткенских событий, сотрудник милиции Жаныбай Кадыров провел в плену у экстремистов 56 дней
© Sputnik / Эмиль Садыров
Кадыров: согушкерлер бутуман ылдый каратып, арчага илип туруп башымды кескилешкен

— Качалы деген ой болдубу, аракет кылдыңарбы?

— Качканга жол жок болчу. Ар кандай ой келди, бирок шарт жок эле. Анткени жаныбызда 4-5 куралчан адам, сыртта 4-5 куралчан киши кайтарып турду. Ал аз келгенсип, тоодо дүрбү салып карагандар толтура. Анан кантип качасың?

— Эми туткундан бошогон күнүңүздү баяндап бериңизчи. Бул нерсе кантип ишке ашты эле?

— Бизди туткундан чыгарууга Турсунбай Бакир уулунун салымы чоң. Ал киши Баткен окуясында аягына чейин турду. Согушкерлер менен сүйлөшүүнү эч ким жүргүзө алган эмес. Акыры Бакир уулу кыймылдын башчысы Жума Намангани менен жолугуп, бизди аман алып калды.

Эртең менен багымдат намазын окудук. Тамакты эмнегедир күндөгүдөн кенен бере баштаган. Бирок сүйлөшүү болгонун анда биле элек болчубуз. Бир убакта полковник "Турсунбай Бакир уулу келет экен, бизди кое бериши мүмкүн" деп калды. Аңгыча болбой, эки сааттан кийин эки сержантты кое беришти. Алардын артынан эки офицер, андан кийин дагы башкалар болуп отуруп аягында полковник чыкты.

Ылдыйга түшсөк моджахеди, милициясы деле аралашып жүрөт. Жылуу-Суудагы базадан Турсунбай Бакир уулу менен көрүштүк. Бошонуп чыккандан кийин биринчи эле ата-энеме барып учураштым. Андан кийин тик учак менен Бишкекке алып кетишти. Ал жактан бир сыйра дарыланып, УКМКга суракка бардык.

Участник баткенских событий, сотрудник милиции Жаныбай Кадыров провел в плену у экстремистов 56 дней с супругой
© Sputnik / Эмиль Садыров
Кадыров: туткундан бошонуп чыккандан кийин биринчи эле ата-энеме барып учураштым

— Жашоого, кадимки турмушка аралашуу да оңой болбосо керек...

— Оңой эмес. Ал коркунучтуу күндөр түшүмөн кетпей, көпкө чейин коркуп жүрдүм. Дагы кайсы маалда келип кармап кетет деп түнү сыртка чыга алчу эмесмин. Ал аз келгенсип, моджахеддер каржылап жатат деп УКМКнын балдары мени эки жылдай аңдып да жүрдү. Кызматтан алышты. Бирок Турсунбай Бакир уулу биздин эч кандай күнөөбүз жок экенин далилдеп, соттон утуп чыкты. Ошол адамдын күчү менен 2002-жылы кайра жумушка кирдим. 

— Азыр кандай жашап жатасыз?

— Пенсияга чыккам, тынч эле дыйканчылык менен кыбырап оокат кылам. Мен туткунда жүргөндө ата-энем, үй-бүлөм канча деген стресс алды. Өзүм да оорукчан болуп калдым. Ушундай кыйынчылыктар башыман өтсө дагы мен Баткен окуясына катышкан адамдардын тизмесинде жокмун. Согушкерлер басып алган айылдын жашоочуларынын "Баткен окуясына катышкан" деген статусу бар, ал эми туткунда көрбөгөн азапты көргөн менде андай статус жок...

Баткен согушу тууралуу Sputnik Кыргызстан видеоинфографика даярдаган. Тасмадан ал апааттуу мезгил тууралуу кенен маалымат алууга болот.

7529
Белгилер:
согушкер, туткун, Баткен окуясы, коогалаң, Баткен
Тема боюнча
Тозокко айланган эки жыл. Кыргызстандагы кандуу окуянын муң-кайгысы видеодо
Баткенде өлгөн аскер 1000 сомго бааланганда. Уулунан айрылган энелердин видеосу
Мектептеги окуучулар. Архив

Кыргызстанда окуучулар кайсы айда мектепке барары айтылды

7068
(жаңыланган 22:40 30.09.2020)
Мектептерде ар кандай иш-чаларды өткөрүүгө жана ата-энелер менен башка уюмдардын өкүлдөрүнүн имаратка кирүүсүнө уруксат жок.

БИШКЕК, 30-cен. — Sputnik. 2020-жылдын 6-октябрынан тарта 1-класстан 6-класска чейинки окуучулар жалпы билим берүү мекемелеринде салттуу түрдө окуй баштайт. Мындай чечим Республикалык ыкчам штабдын отурумунда кабыл алынды.

Маалыматка караганда, 2020-2021-окуу жылында 1-6-класстын окуучулары үчүн билим берүү процессин реалдуу режимде жандандырууда санитардык-гигиеналык нормаларды сактоо боюнча иш-аракеттердин алгоритми иштелип чыкты. 

Ага ылайык, окуучулардын жана мугалимдердин ден соолугу медицина кызматкерлери тарабынан көзөмөлдөнүп, мугалимдердин дене табы өлчөнүп турууга жана бет кап режимин сактоого тийиш. Окуучулар окуу процессинде аралыкты сактоо менен отургузулат. Алар колдорун бат-бат жууп турушу үчүн тиешелүү каражаттар менен камсыз кылынат.

3D китебинин автору: оюн түрүндөгү "Ойнобук" баланын акылын өстүрөт

Ошондой эле кызматкерлердин, үй-бүлө мүчөлөрүнүн ден соолугу, аларда илдеттин белгилеринин бар-жогу боюнча анкета толтурулуп турат.

“Эгерде мектепте окуучулардын саны 200гө чейин болсо, план боюнча бекитилген расписаниеге ылайык кадимки режимде окуу процесси уюштурулат. Ал эми балдардын саны 350гө чейин болсо, ийкемдүү расписание боюнча окутулат. Тагыраагы, сабактардын башталышы жана тыныгуулар ар кандай убакытта уюштурулат. Мисалы, 1-2-класстарда сабак 8.00дө башталса, 3-4-класстар саат 8.30га келишет. Балдардын саны 500гѳ чейин болсо, кезектешүү негизде болот. Мисалы, 1-2-3-класстар 1-кезметте, 4-5-6-класстар 2-кезметте окушат. Ашканада тамактануу процесси да смена боюнча уюштурулат”, — дешти штабдан.

Муну менен катар мектептерде ар кандай иш-чаларды өткөрүүгө жана ата-энелер менен башка уюмдардын өкүлдөрүнүн имаратка кирүүсүнө уруксат жок.

Ал эми мектеп балдар келгенге чейин дезинфекцияланууга тийиш. Бирок бул иш-чарада пайдаланыла турган каражаттардын концентрациясы белгиленген өлчөмдө гана колдонулат.

7068
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
5-октябрдан тарта башталгыч класстар мектепке барып окуйбу? Расмий жооп
Кол чатыр көтөргөн кыз. Архив

Бейшембиге карата аба ырайы

150
(жаңыланган 21:03 30.09.2020)
Бейшембиге караган түнү айрым райондордо жамгыр жаап, тоолуу өрөөндөрдө кар жаашы күтүлөт.

БИШКЕК, 30-сен. — Sputnik. 1-октябрь, бейшембиде, күндүз Талас облусунун кээ бир райондорунда, Ысык-Көл, Нарын жергесинин көпчүлүк аймактарында, Чүй, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарынын тоо этектеринде жамгыр жаап, тоолуу жерлерге кар түшөт. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

Жер көчкөн Кара-Кече көмүр кенине электр жарыгы берилди. Сүрөттөр

Абанын температурасы Чүйдө +14...+19, Талас, Нарын жана Ысык-Көл аймактарында +12...+17, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарында +16...+21 градус болот.

Термометрдин көрсөткүчү борбор калаабыз Бишкекте +17...+19, Ош шаарында +18...+20 градусту көрсөтүп турат.

150
Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Кыштын илеби жакындап... Октябрь айына карата аба ырайы
АКШнын Киевдеги элчилигин имараты. Архив

Киевде АКШ элчилигинде иштеген аялдын өлүмүнүн себеби иликтенип жатат

0
(жаңыланган 22:52 30.09.2020)
Алгач полиция аялды өлтүрө сабап кетишкенин билдирсе, кийинчерээк жергиликтүү басылмага укук коргоо органдарындагы ишенимдүү адам аны поезд коюп кетиши мүмкүндүгүн маалымдаган.

БИШКЕК, 30-сен. — Sputnik. Украинанын борбору Киевде АКШ элчилигинин кызматкеринин өлүмү иликтенип жатат. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Киев Улуттук полициясынын маалымат кызматы дипөкүлчүлүктүн кызматкери ооруканага токмок жеп түшкөндөн кийин каза тапканын билдирген. Укук коргоо органдары окуянын жагдайын тактап жатат.

Трамп: полиция кызматкерлерин жөн жерден атып кеткен киши өлүм жазасына тартылат

Полициядан билдиришкендей, шаршемби күнү Киев шаарынын Шевченко районундагы темир жол каттамына жакын жердеги токойлуу аймакта башынан жаракат алган аял жатканы тууралуу маалымат түшкөн. Ал жакка полиция кызматкерлери жана башка кызматтардын өкүлдөрү жөнөп кеткен.

"Аял эс-учун жоготкон абалда ооруканага жаткырылып, кийин ал ошол жерден көз жумган. Жабырлануучунун буюмдарын текшерүү учурунда анын АКШ элчилигинде иштей турганын тастыктаган күбөлүк табылган. Ыкчам иликтөө иш-чараларынын натыйжасында кызматкерге кол салышы ыктымал делген адамдын болжолдуу портрети түзүлүп, изделип жатат", — деп айтылат маалыматта.

Украина полициясынын өкүлдөрү РИА Новостиге маркумдун жарандыгы тактала электигин билдиришкен. Жергиликтүү маалымат каражаттарынын жазышынча, аялдын аты Санвер Никаело болгон.

Андан кийин "Цензор.НЕТ" басылмасы укук коргоо органдарындагы ишенимдүү адамга таянуу менен элчиликтин кызматкерин поезд коюп кетиши ыктымалдыгын жазган. Аял кулакчын тагынып алып темир жол жакта чуркаганы божомолдонгон.

Ошондой эле маалымат берген киши элчиликтин кызматкери желке тушунан оор жаракат алганын кошумчалаган.

0
Белгилер:
иликтөө, өлүм, кызматкер, элчилик, АКШ, Киев, Украина
Тема боюнча
Киев: бомба жардырам деген өзбекстандыкты аскерлердин кармаган учуру. Видео