Бала көтөрүп турган аял. Архив

Сулуу эмес деп аялын балдары менен кетирип салган бар. Камкорчу менен маек

5647
Жаш келин көз жашын көлдөтө жардам сурап турду. Тамтыгы кеткен батир, эч нерсе жок, бопбош. Эки чүрпөсү да чырылдайт, экөөнүн тең карды ач... Бир апта өтпөй "Добрые руки" тобунун негиздөөчүсү ошол үй-бүлөнү жаңы батирге көчүрүүгө көмөктөшкөн.

Фазиль Турсуновдун ашып-ташкан байлыгы деле жок, бардар бүлөдөн деле чыккан эмес. Ата-энесинен эрте ажыраган. Бир күнү ал социалдык медиага жарыяланган катардагы эле билдирүү кыйын күнгө кабылган кишинин турмушун өзгөртчү күчкө ээ экенин аңдаган.

Основатель группы Добрые руки Фазиль Турсунов на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Основатель группы "Добрые руки" Фазиль Турсунов

— Жардамга кол сунган биринчи киши туурасында айтып берсеңиз.

— Бир жыл мурун жардамга муктаж Бактыгүл аттуу жаш келин жөнүндө жаңылыкты окуп калдым. Төрт баласы менен жесир калыптыр. Баш калкалар турагы, жээрге тамагы жок... Социалдык медиадагы ал посттун алдында "Ошончо бала төрөгөн соң аларды багыш өзүнүн көйгөйү" дегендей сөздөр менен байкуш келинди талоонго алышкан.

Бактыгүлдү аядым. Ага 5 миң сом бере аларымды айттым. Ошондон кийин ага жардам көрсөткүсү келген ондогон адам мага кайрыла баштады. Бактыгүл үйүндө көмүрү жок экенин, муздаткычы бош экенин айткан.

Азык-түлүк сатып алдык, жардам бергиси келген балдарга телефон чалдым, алар көмүр түшүрүп беришти. Баары ошентип башталган. Ал туурасында социалдык медиага жаздык... Мактануу үчүн эмес, бирөө зарылып турганда кол сунгандан кемип калбай турганыбызды башкалар да түшүнсүн дедик. Социалдык медианын Facebook менен Instagram өңдүү бутактарынан баракча ачып койдум.

Жардамга муктаж адамдар аябай көп. Тилекке каршы, баарына көмөктөшүп жетише албайсың, күчүң да, каражатың да түтпөйт. Ошондуктан толук эмес үй-бүлөлөргө, майыптыгы бар балдарга жардамдашабыз. Бир эреже бар: эмне керек болсо, жардам беребиз, тиричилик техникасын алып берип, чатырын жаап, дары-дармегин алып беребиз, бирок колго акча карматпайбыз.

Основатель группы Добрые руки Фазиль Турсунов
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Основатель группы "Добрые руки" Фазиль Турсунов

— Айрым адамдар өз кызыкчылыгы үчүн башкалардан көптү үмүт этип, догуруна жардам күтүшөрүнө да күбө болуп жүрөбүз. Сизден пайда гана көрүүгө умтулгандарга да кабылган чыгарсыз...

— Кайрымдуулук ишмердикти баштоого түрткү болгон Бактыгүл айым көңүлүмдү калтырган. Тикмечиликти бекер үйрөнүп алуусун өтүндүм, эгер сертификат алып чыкса, тигүү машинасын сатып бермекмин. Эки жума араң чыдап окуду да, курсту таштап салып дайыны жок болуп кетти. Бирок кийин кайра келип, тигүү машинасын талап кылды. Макулдашуубузду эсине салдым, кайра мага жинденсе болобу.

Менин милдетим — татаал кырдаалга тушуккан адамга жардамдашуу, аны алдыга умтулууга багыттоо. "Адамга балык бер — бир күн тое жейт. Балык уулоону үйрөт — өмүр бою ток болот" деген сонун накыл кеп бар эмеспи. Көпчүлүк башканын колун караган мажүрөө турмушка кайыл, аларга баары карыз деп ойлошот. Ыңгайлуудур, бирок күрөшүү керек да.

Бактыгүлдүн окуясы аргамды түгөттү. Ал балдарын окууга жибергенге каражаты жок экенин айтып кайра жардам сурады. Бир араб уюмуна катталууну сунуштадым, ал муктаждарга айына 12 миң сомдон берип турмак. Бактыгүл маңдайы жарыла сүйүнүп макул болгон. Көрсө, ал эбак ошол уюмдан жардам алып жүргөн экен, мени жөн гана алдап коюптур.

Башка учурлар да болгон. Мисалы, Бишкектеги 8-кичирайондун 60 жаштагы тургуну жардам сурап келди. Пенсия алат экен, балдары Бишкекте турат. Ошентсе да кайрымдуулук менен алектенип жаткан соң биз ага көмөк көрсөтүүгө тийиш экенбиз. Акча, азык-түлүк талап кылды, биз ага батир ижаралап, бардык зарыл нерселер менен камсыздообуз керектигин айтат. Арзаныраак райондон батир ижаралоону сунуштасам ачууланып, элди алдап жатасың деп кыйкырып кирди. Ушундайлар да кездешет.

— Сизге кайрылган акыркы кишинин окуясын баяндасаңыз.

— Бишкектин бир тургунун күйөөсү жаш аялмет экенине карабай кетирип салат. Ден соолугу начар экен, анан да балдарынын атасы анын чырайын жактырбайт имиш. Ал келин кудай жалгап Шлагбаум жактан батир ижаралоого каражат табат. Бирок аны үй деш да кыйын, дубалдары сыйрылган, жепирейген бир батир. Эч кандай шарты жок, муздак, суук. Жолукканыбызда ыйлап, кайдыгер карабай кол сунганыбызга ыраазычылык билдирди.

Бул үй-бүлө жөнүндө социалдык медиага жаздым, ондогон адам кол сунууга даяр экенин билдирип, акча которуу үчүн банктагы эсебин сурай башташты. Баарына акчалай жардам бербей турганыбызды айттым, анан кайрымдуу бирөө бир жылга батир ижаралап, азык-түлүк жагынан да каралашып турмакчы болду.

Жүрөк жылытарлык дагы бир окуя болгон. Уулунун бөйрөктөрү иштен чыга баштаган киши чалды, жумасына эки ирет гемодиализ алышы шарт экен, ага каражаты жок. Бир процедура 100 доллар, айына 800 доллар керектелет. Ал үй-бүлөгө жардам берүү үчүн саламаттык сактоо министринин орун басарына кайрылдым, ал биздин топто бар. Көп өтпөй баягы киши мени издеп таап, көзүнө жаш ала ыраазычылык билдирди, уулу акысыз дарылана турган болуптур.

Основатель группы Добрые руки Фазиль Турсунов на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Основатель группы "Добрые руки" Фазиль Турсунов

— Милиция, салыкчылар тарабынан текшерүү же бут тосууларга кабылган жоксузбу?

— Кудай жалгап мени көп милиционер жана башка мамлекеттик кызматкерлер колдоп келишет. Андай кишилер жардам берип жатышканын айтышпайт дагы. Мисалдар оголе арбын, "Добрые руки" тобунун мүчөлөрү жасаган жакшылыктарды бир нече саатта санап бүтө албайсың. Кимисине телефон чалып жардам керектигин айтпайын, баары кол сунууга даяр. Алар баш тартпайт, себеби ишенишет, чындап көмөктөшкүлөрү келет.

Бир жолкусунда биз ресторандар түйүнү, бир нече фонд жана жергиликтүү ашпозчулар менен сүйлөшүп, карылар үйүнө даамдуу тамак уюштурдук. Үч казан палоо басып, майрам куруп бердик. Ал жактагы ата-апаларды көрүп, жүрөгүм тилинди. Андай жерге ата-энесин кантип таштап салышат, түк түшүнө албайм...

— Укалоочу болуп иштейт эмессизби. Жакындарыңыз кайрымдуулукка көп убакыт сарптаганыңызга кандай карашат?

— Башында түшүнбөй, эмне зарылдыгы бар деп сурап жүрүштү. Атам да, апам да жок, каралашар кишиң болбосо, ач-ток жашаган кандай экенин билем. Чайдын ордуна кант кошулган суу ичүү эмне экенин билем, себеби болгон тамак ошол...

Көп бүлөлүү элек, тогуз бир тууганбыз, мен тогузунчу баламын. Атам аты жаман кеселден өтүп кеткен, апам бизди жалгыз чоңойтту. Дал ошол тушта Советтер Союзу ыдырап, мамлекет тарабынан берилчү бардык жеңилдик, жардамдардан куру калдык.

Апама кол кабыш кылуу үчүн мектептен соң фермага барып, малчы болуп орношком. Биринчи маянамды 1997-жылы тапкам, 20 сом болчу. Апам аны кайдан алганымды сурап, анан фермага барып тактаган соң гана ынанган. Андан көп өтпөй апамдан айрылып калдык.

Баарына бир нерсе айткым келет: ата-эненин баркын билгиле. Алардан айрылып калганча мунун канчалык маанилүү экенин аңдабапмын. Адам эртең эле өтүп кетиши мүмкүн, сиз жакшы көрөрүңүздү айтууга үлгүрбөйсүз, ийнине башыңызды коюп, майда-чүйдөдөн кеп салууга жетишпей каласыз...

Основатель группы Добрые руки Фазиль Турсунов
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Основатель группы "Добрые руки" Фазиль Турсунов

— Кайрымдуулук ишмердигиңизде көңүлүңүздү катуу ооруткан учурдан кеп салсаңыз.

— Муктаж адамдар аябай көп экени, ал эми мамлекет алардын абалына көңүл бурбаганы көңүл чөгөртөт. Майыптыгы бар балдар, саламаттыгы өтө начар карыялар көп, аларды көрмөксөн болушкандай туюлат кээде. Бирок кыйын күнгө кабылган бир кишиге эле кол сунсаң, баары өзгөрөрүнө күбө болуп жатпайбызбы.

Адамдардын бирөөнүн колун карап жашоо кадыресе көрүнүш экенине чындап ишенип алганын түшүнбөй кетем. Бирок өлкөбүздө тааныбаган эле бир кишиге көмөктөшүү үчүн убактысын аябаган кайрымдуу адамдар арбын экени кубандырбай койбойт.

5647
Белгилер:
үй-бүлө, жардам, акча, кайрымдуулук
Тема боюнча
Тирүүлөй өрттөмөк болгондо Бишкекке качкам. Афгандык жигиттин ымандай сыры
Кайын журтума "чындыкты айткылачы" дей бердим... Баткен жоокеринин жесири менен маек
Терезенин алдында беткап кийип турган аял. Архивдик сүрөт

Бейтап жаткан бөлмөнү желдетип туруу керек. Пульмонологдун кеңеши

22
(жаңыланган 09:22 16.07.2020)
Үй шартында дарыланып жаткан бейтаптын бөлмөсүн желдетип туруу керек. Мында вирус бир жерде турбай, бөлмө тазаланып турат.

БИШКЕК, 16-июл. — Sputnik. Кычкылтек концентратору өзү кычкылтек иштеп чыкпагандыктан аны колдонууда бөлмөнү желдетип турган оң. Бул тууралуу Улуттук кардиология жана терапия борборунун врач-пульмонологу Жыпара Кемелова билдирди.

Буга чейин коомчулукта жел тийгизип алуудан коркуп, бейтап жаткан бөлмөнү чүмкөп, эшик-терезелерди ачпай койгондуктан кычкылтек концентраторуна туташкан бейтап кыйналып, кээде өмүрү менен кош айтышып калышы мүмкүн деген маалымат тараган.

Дарыгердин айтымында, азыр аба ырайы ысык болгондуктан бейтап жаткан бөлмөнүн терезелерин улам-улам ачып туруу керек.

"Аппарат өзү кычкылтек иштеп чыкпагандыктан абаны сырттан, өзү жайгашкан бөлмөдөн алат. Ошол себептен бөлмөнү шамалдатып, аба киргизип туруу керек. Пульсоксиметр менен кычкылтекти берүү деңгээлин да карап, аппараттын эрежеси менен толук таанышуу зарыл. Азыркы учурда ооруканаларда оор бейтаптарга беш литрден да көп кычкылтек берилип жатат. Алар эки же үч булактан алышууда. Негизинен аппаратка туташкан бейтап гана эмес, ар бир оорулуу жаткан бөлмөгө аба киргизип туруу зарыл. Бирок терезени ачпай койгондон кычкылтек концентраторуна аба жетпей калды деген калпысыраак болуп калат", — деди Кемелова.

Кычкылтек концентратору дем алуу органдарынын курч жана өнөкөт оорусу күчөгөндө колдонулат. Ал кычкылтекти топтоп, бейтапка 90-95 пайыздык катышта бере турган аппарат. Ал эми бейтапты аба менен камсыз кылуу анын сатурациясына (кандын кычкылтек менен каныгышына) жараша болот.

Аталган аппарат абаны бөлмөдөн алып, аны тазаланган (буулуу суу) суудан өткөрүп, андан соң атайын түтүкчө аркылуу кычкылтек жеткирет.

22
Белгилер:
тазалоо, бейтап, аппарат, кычкылтек концентратору
Тема боюнча
Кычкылтек концентратору деген эмне, кандай максатта пайдаланылат? Түшүндүрмө
Ооруканадагы оор абалдагы бейтап. Архивдик сүрөт

Пневмониядан былтыр алты айда быйылкыга караганда көп адам өлгөн. Статистика

213
(жаңыланган 09:05 16.07.2020)
Акыркы мезгилде өлкө аймагында коронавирустун жайылып кетиши менен бир топ киши пневмониядан каза болууда.

БИШКЕК, 16-июл. — Sputnik. Өлкөдө жыл сайын өпкө ооруcу менен жарым миллиондон ашык адам жабыркап келет. Алардын 90 пайызга жакыны курч респиратордук инфекция жугузуп ооруканага кайрылса, беш пайыздан ашыгы гана пневмонияга кабылчу.

Бирок март айынан тарта Кыргызстанда коронавирус жайылып, өтүшүп, пневмонияга айланууда. Дарттан өпкөсү жабыркап, ооруканага кайрылгандар, илдет менен алышып айыга албай көз жумгандардын саны акыркы убакта кескин көбөйүп кетти.

Адистер дарттын өтө курч мүнөздө өрчүп, ага кабылган адамдын саламаттыгы тез арада эле начарлап жатканын айтышууда.

Sputnik Кыргызстан агенттиги ал илдеттин статистикасына кайрылып көрдү.

74 эмес! Министрлик пневмониядан каза болгондордун санын тактады

Улуттук статистика комитетинин маалыматына таянсак, өткөн жылы республикада 31 миң 199 адам пневмония дартынан жапа чеккен. Алардын ичинен 26 миң 121 (83,7 пайыз) бейтап 14 жашка чейинки балдар болчу.

Ал эми үстүбүздөгү жылдын алты айында (январь-июнь) өлкө боюнча аталган ооруга 11 миң 873 адам чалдыккан. 2019-жылдын биринчи жарым жылында пневмониядан жапа чеккендердин саны 19 миң 612ден ашкан. Мындайча айтканда, былтыр 7 миң 739 адамга көп катталган.

Ошондой эле 2020-жылдын биринчи жарымында, январь-июнь айларында илдеттен 277 киши көз жумса (июлдун статистикасы кошулган жок), өткөн жылдын алты айында 318 адам каза болгон.

Эгер ар бир облусту өз-өзүнчө алсак, быйыл Жалал-Абад, Ош, Чүй жана Баткен облусунун тургундарында бул оору арбын катталып, Жалал-Абад облусу менен Бишкек шаарында башка аймактарга салыштырмалуу көп киши кайтыш болгон.

Бир суткада 954 адам пневмонияга кабылган. Ооругандардын саны 9 204кө жетти

Бирок акыркы жумаларда пневмония менен ооруп, андан көз жумгандардын саны кескин өсүп кетти. Мисалы, 15-июлда эле 954 кишиден бул илдет табылган. Адистер учурдагы пневмония коронавирустун өтүшүп кеткен формасы экендигин айтышууда.

Саламаттык сактоо министрлиги март айынан бери аталган дарт Кыргызстанда жалпы 571 адамдын өмүрүн алгандыгын билдирди.

Өлкө аймагындагы соңку кабарлар менен биздин Telegram-каналдан таанышып туруңуз.

213
Белгилер:
эпидемия, коронавирус, статистика, пневмония, Кыргызстан
Тема боюнча
Премьер пневмония менен COVID эмне үчүн эки бөлөк саналып жатканын айтты