Торжественная церемония приема-передачи двух вертолетов МИ-8МТ на территории авиационно-технической эксплуатационной части Сил воздушной обороны Вооруженных сил КР в Канте.

Россия белек кылган тик учактар менен станциялардын артыкчылыгы. Саресеп

197
(жаңыланган 13:05 29.11.2019)
Россия Кыргызстанга МИ-8МТ үлгүсүндөгү эки тик учак, П-18 үлгүсүндөгү радиолокациялык станция белек кылды. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко мындай кадамдын пайдалуулугу тууралуу айтып берди.

Александр Хроленко, аскерий баяндамачы

Аскердик техниканы өткөрүп берүү салтанаты Кыргызстандын Куралдуу күчтөрүнүн Кант шаарына жакын жайгашкан Абадан коргонуу боюнча авиациялык-техникалык аймагында өттү.

Кыргызстандын коргонуу жөндөмүнүн өрчүшү ЖККУга мүчө өлкөлөрдүн ордун бекемдейт. Эл аралык терроризм, диний экстремизм жана афгандык баңгитрафик кулачын жайып турган чакта, жалпы чакырык, коркунучтар фонунда Бишкекке берилген аскердик жардам Москва тарабынан чын дилден болду.

Россия 27-ноябрда Кыргызстанга МИ-8МТ үлгүсүндөгү эки тик учак, П-18 үлгүсүндөгү радиолокациялык станцияны белек кылды. Бул аскерий техника Россиянын коргонуу ишканаларында учурдун талапбына жараша заманбапташтырылган. Ага 770 миллион рубль сарпталды. 

Аскердик техника ЖККУ Кеңешинин жыйынын утурлай салтанаттуу түрдө тапшырылды, аталган жыйын Бишкек шаарында Кыргызстандын президенти Сооронбай Жээнбековдун төрагалыгы менен өттү. Москва Кыргыз армиясын кайра куралданышына 1,5 миллиард доллар бөлүүнү убада кылган, РФ айткан убадасын аткарат.

РФ Коргоо министрлиги Кыргыз Республикасынын Куралдуу күчтөрүнө (КК) көп багыттуу эки МИ-8МТ тик учагын, заманга бап сооттолгон 9 чалгындоочу-кайгуул унаасын, аскердик-транспорттук Ан-26 эки учагын жана аларды пайдалануу үчүн аба жабдыктарын акысыз берди. 

Заместитель начальника Генерального штаба ВС КР Нурлан Чомоев и заместитель министра обороны России Александр Фомин на торжественной церемонии приема-передачи двух вертолетов и радиолокационной станции в Канте
© Фото / пресс-служба Генштаба ВС КР
Россия 27-ноябрда Кыргызстанга МИ-8МТ үлгүсүндөгү эки тик учак, П-18 үлгүсүндөгү радиолокациялык станцияны белек кылды. Бул аскерий техника Россиянын коргонуу ишканаларында учурдун талапбына жараша заманбапташтырылган. Ага 770 миллион рубль сарпталды.

Потенциалдын өсүшү

Global Firepower аскердик күчтүн дүйнөлүк рейтингинде Кыргызстан 137 өлкөнүн ичинен 91-сапта. Алты миллиондук калкы бар өлкө үчүн бул дурус көрсөткүч. Global Firepower жана башка ачык булактардагы маалыматтарга таянсак, республиканын кургактагы күчтөрүнүн Т-72 150 танк, 300дөн ашуун БМП, 45 БТР-70 жана БТР-70М, 10 БТР-80, 30 БРДМ-2, 200 чакты ракеталык жана артиллериялык орнотмолору бар. Алардын арасында 120-мм 2С9 "Нона-С" (12) өзү жүрүүчү, 122-мм орнотулган 2С1 "Гвоздика" (18), Д-30 жана М-30(107) чиркелүүчү 122-мм гаубицалар, 152-мм Д-1 (16) жана ар кыл калибрдеги минометтор да кирет. Ошондой эле залп отунун ракеталык тутуму – 15 "Град" аскерий унаасы жана алты "Ураганы" менен да жабдылган.

КР КК абадан кол салуудан коргоо күчтөрүндө L-39 "Альбатрос" аскерий-окуу учактарынын бөлүгүнө, АН-26 аскерий-транспорттук учактарына, Ми24 сокку уруучу жана Ми-8 көп багыттуу тик учактары бар.

ПВОнун негизги тутуму болуп С-125 "Печора" жана С-75 "Двина" зениттик ракеталык комплекстери саналат. Жыйындысынан алып караганда аскердик күчү дурус. Бирок ошентсе да Борбордук Азияда чакан болуп эсептелген КР армиясы өсүш резервдерине ээ.

Кургактагы күчтөр (8500) жана Абадан чабуулдан коргонуу күчтөрү (2400) үчүн россиялык өндүрүштөгү техникага ээ болуу менен кандай мүмкүнчүлүктөр жаралат? Мисалга, МИ-8МТ көп багыттуу тик учактары кургактагы бөлүктөрдүн тоо шарттарында ыкчамдыгын кыйла арттыра алат. Аткара алчу милдеттеринин кеңири спектринде бул машиналардын дүйнөдө теңдеши жок. Ми-8МТ куралдуу күчтөрүн ок менен колдоо, каршылаштардын ок чыгарган түйүндөрүн тескелбеген реактивдүү снаряддар менен басууда, ошондой эле жарадарларды, ок-дары, курал-жарак, дары-дармектерди (жалпы 4 тонна салмакта) ташууга багытталган. Ми-8МТ тик учагы эң катаал климаттык шарттарда аскердик аракеттерди жүргүзүүгө мүмкүндүк берет.

Эки кыймылдаткычы саатына 250 чакырым ылдамдыкты жана жогорку ынанымдуулукту камсыз кылат. Эми Кыргызстандын армиясынын Ми-8 көп багыттуу беш тик учагы бар.

Россиялык радиолокациялык станциялар Кыргызстандын аба мейкиндигин чоң жана орто бийиктикте ишенимдүү көзөмөлдөө жана коргоого шарт түзөт. Заманбапташтырылгандан кийин станциянын багыт табуунун ыраактыгы жана тактыгы боюнча мүнөздөмөлөрү (маалыматтарды санариптик иштеп чыгуу) жакшырды, аппаратуранын көлөмү кичирейди, ишенимдүүлүгү артты, тоскоолдуктардан коргонуусу жогорулады. Мобилдик РЛС П-18-2 операторлорго учуучу аппараттарды табуу, коштоого, алардын кайсы мамлекеттерге таандык экенин аныктоого мүмкүндүк берет. Станция 3000 метрге чейинки бийиктикте 84 чакырымга дейре ыраактыктагы, же 20-27 чакырымдык бийиктикте 160 чакырымга чейинки ыраактыктагы бутаны "көрүүгө" жөндөмдүү.

Республиканын Абадан чабуулдан коргонуу күчтөрү КМШнын дайым өнүгүп келе жаткан Биргелешкен ПВО системасы менен өз ара аракеттенишет. Сутка сайын биргелешкен аскердик күзөт 600 чакты кишини ар кандай деңгээлдеги 30 башкаруу пунктуна жеткирет. 

Торжественная церемония приема-передачи радиолокационной станции П-18 на территории авиационно-технической эксплуатационной части Сил воздушной обороны Вооруженных сил КР в Канте.
© Фото / пресс-служба Генштаба ВС КР
Россиялык радиолокациялык станциялар Кыргызстандын аба мейкиндигин чоң жана орто бийиктикте ишенимдүү көзөмөлдөө жана коргоого шарт түзөт.

Кызматташтыктын өрчүшү

ЖККУнун Жамааттык коопсуздук кеңешинин жыйынынын алкагында Россия, Тажикстан, Армения, Казакстан, Кыргызстан жана Белоруссия лидерлери тажик-афган чек арасын, эл аралык жана аймактык коопсуздукту бекемдөө маселесин талкуулашты. ЖККУга мүчө өлкөлөрдүн башчылары жаңы чакырык, коркунучтарга каршы турууга терең көңүл буруп, 2019-2021-жылдарга карата БУУнун глобалдык контртеррористтик стратегиясын ишке ашыруу аракеттеринин программасын карап чыгышты. Бул күн тартибин жүзөгө ашырууда Бишкек менен Москвадан көп нерсе көз каранды.

Кыргызстандын географиялык орду Борбордук Азиядагы маанилүү транзиттик жолдорун көзөмөлдөөгө жол берет. "Кант" биргелешкен россиялык аскердик базасы 2015-жылы ЖККУнун Тез арада аракетке келчү жамааттык күчтүн авиациялык бөлүгү катары түзүлгөн. Ал эми бүгүнкү күндө Борбор Азия аймагындагы коопсуздукту камсыздоонун эң маанилүү фактору болуп саналат. Мында Су-25СМ чабуулга алуучулар, Ми-8МТВ көп багыттуу тик учактары жайгашкан. Мурда кабарлангандай, Россия Кыргызстандын Коргоо министрлигине иштеп турган инженердик инфраструктурасы менен эки аскердик шаарчаны (алар мурда россиялык базанын курамына кирген) "Кант" базасын пайдаланууга ижара акысынын ордуна берген.

Кыргызстан — Россиянын ынанымдуу стратегиялык союздашы. РФтин аскердик базасы — Москва менен Бишкектин узак мөөнөттүү кызматташтыгынын башкы элементи, Кыргызстан менен Россиянын экономикалык жана мамлекеттик коопсуздугунун негизи. РФтин Коргоо министрлигинин мааниси жагынан буга окшогон объектилери Арменияда жана Тажикстанда да бар.

Россиялык аскердик контингент бир кыйла деңгээлде КРдин коргонуу жөндөмүн бекемдейт, мындан сырткары, Россиянын ВМФ ыраактагы байланыш түйүнү жана сыноо базасынын жайгашкандыгы үчүн Москва жыл сайын Бишкекке 4,5 миллион доллар төлөйт. ЖККУнун алкагындагы жана эки тараптуу мамилелердин абалы көп жагынан улуттук экономиканын тез өнүгүшүндөгү Бишкектин кызыкдарлыгын аныктайт. Аскердик базалар менен катар терең мааниге ээ инвестициялар келет, жарандык долбоорлор жаралат. Россия менен Кыргызстандын коргоо жана экономикалык тармактарындагы кызматташуусу мындан ары да өнүгө берери айкын.

197
Белгилер:
Кыргызстан, Россия, тик учак, ракета, станция, аскердик-техника, курал-жарак
Тема боюнча
Бишкектеги ЖККУ саммитинде кол коюлган 15 документтин тизмеси
Биринчи орунга коелу. Путин баңгизаттарын соодалоого каршы күрөшүү көйгөйүн көтөрдү
Манастын эстелиги. Архивдик сүрөт

Таластагы "Манас Ордо" комплексинде бир сутка бою манас айтылат

55
(жаңыланган 12:31 02.12.2020)
Майрамдык салтанатты өткөрүүгө республикалык бюджеттен акча сарпталбайт. Азем демөөрчүлөрдүн жана меценаттардын колдоосу менен өткөрүлөт.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. 4-декабрдагы "Манас күнүнө" карата Талас облусундагы "Манас Ордо" комплексинде бир сутка бою манас айтылат. Бул тууралуу Маданият, маалымат жана туризм министрлигинен кабарлашты.

Иш-чара Кыргызстандын бардык аймагынан келген жаш жана белгилүү манасчылардын катышуусу менен өтөт. Манас айтуу 4-декабрь күнү саат 11:00дө башталып, 5-декабрь күнү 11:00дө токтотулат.

Майрамдык салтанатты өткөрүүгө республикалык бюджеттен акча сарпталбайт. Азем демөөрчүлөрдүн жана меценаттардын колдоосу менен уюштурулат.

Ачылыш аземи атайын театрлаштырылган программа менен коштолуп, "Маданият. Тарых. Тил" каналы аркылуу түз эфирден көрсөтүлөт.

55
Белгилер:
"Манас Ордо" комплекси, Манас айтуу, Талас
Тема боюнча
Адистер манасчы Дөөлөт Сыдыковдун феноменин изилдөө үчүн канынан анализ алды
Күүлөнгөн манасчы, күткөн эл. Гиннес китебине кирүүгө ташталган кадамдын сүрөттөрү
Оңдоо иштери жол белгиси. Архив

Финпол: Ошто 43 млн. сом бөлүнгөн жолдун курулушу бүтпөй калган

137
(жаңыланган 12:09 02.12.2020)
Бүгүнкү күндө жол пайдаланууга бериле элек, ал эми аткарылбай калган жумуштун чыгымы 13 миллион сом деп бааланууда.

БИШКЕК, 2-дек. — Sputnik. Ошто 42,9 миллион сомдон ашык каражат бөлүнгөн Кең-Сай жаңы конушуна кетчү жолду аягына чейин курбай коюшкан. Бул тууралуу Экономикалык кылмыштарга каршы күрөшүү боюнча мамлекеттик кызматтан (Финансы полициясы) билдиришити.

Финансы полициясы бюджеттик каражатты уурдоо фактысы боюнча тергөө иштерин жүргүзүп жатат.

Мурдагы вице-премьер Тайырбек Сарпашев. Архив
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Маалым болгондой, Ош облусунун Капиталдык курулуш башкармалыгы жеке ишкана менен келишим түзгөн. Ага Кең-Сай конушуна кирүүчү жана айыл ичиндеги жолдорду куруу боюнча 42,9 миллион сомдон ашык акча которгону аныкталды. Бирок бүгүнкү күндө объект пайдаланууга бериле элек, ал эми аткарылбай калган жумуштун чыгымы 13 миллион сом деп бааланууда.

Жазык-процесстик кодексинин 98-беренесине ылайык, жеке ишкананын жетекчиси П.Т. аттуу жаран кармалган.

Учурда тергөө иштери жүргүзүлүп, аталган ишкананын кызыкчылыктарын коргоого тиешеси бар адамдар аныкталып жатат. Ошондой эле мамлекеттик бюджетке каражаты кайтартуу боюнча иштер жүрүүдө.

137
Белгилер:
коррупция, курулуш, жол, финансы полициясы, Ош
Тема боюнча
23 млн. доллар... Финпол кылмыштуу кирешени адалдаган схеманы аныктады
Финпол бюджетке зыян келтирген ишканадан 281 млн. сом өндүрдү
Степанакерт аэропорту. Архив

Тоолуу Карабах: аба мейкиндигин ачуу аракеттери. Сереп

0
(жаңыланган 14:04 02.12.2020)
Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн.

Тоолуу Карабахтагы россиялык тынчтык орнотуучу операция татаал логистикасы менен айырмаланат. Степанакерттеги аэродромду реконструкциялоо жана заманбапташтыруу Россиянын Аба-космостук күчтөрүнүн аскердик-транспорттук учактарын кабылдоого мүмкүндүк берет, жаңы операциялык мүмкүнчүлүктөрдү жаратат, аскердик топторду жабдуу боюнча көптөгөн маселелерди чечет. Ушул тапта көпчүлүктүн көңүл борборундагы аймактын аэропорт жагдайына аскерий баяндамачы Александр Хроленко сереп салган.

Карабахты Армения менен туурасы 5 чакырым болгон Лачын коридору гана байланыштырып турат. Россиялык тынчтык орнотуучулардын көзөмөлүндөгү аймакта бул жол кокус кырдаал курчуп кете турган болсо, баары бир эң талуу көйгөйлөрдөн болуп калат. Келечекте жаңы жолдун (коридордун) оңой эмес курулушу жана Азербайжанга өткөрүлүшү күтүлөт. Бирок жүргүнчү жана жүктү ыкчам ташуу бүгүн зарыл болуп турат.

Степанакерттен Ереванга чейинки (Эребуни авиабазасы, Звартноц аэропорту) автомобилдик көчөлөр менен кеткен жолдун узундугу 320 чакырымды түзөт. Операциялардын алгачкы күндөрү тынчтык орнотуучулар Степанакерттен ушул багыт боюнча жүрүшкөн. Кийин (28-ноябрда) аралаш багыт табылып, Россиядан жүк жана техника жүктөлгөн вагондор Азербайжандын Барда темир жол станциясына келчү болду. Автомашиналарга жүктөлгөн соң Барда – Агдам – Степанакерт багыты боюнча 100 чакырым жол жүрүүдө. Багытты кайда бурба, жол ыраак.

Жоокердик бөлүктөрдүн, техника жана жүктөрдүн Тоолуу Карабахтын шартында жүздөгөн чакырымга ыкчам жеткирүү оор аскердик операцияга айланууда. Тынчтык орнотуучулар тобунун ички курамы жылына эки ирет алмашат. Аймактагы кырдаал курчуп кетсе, дагы кошумча күч жана каражат керектелиши мүмкүн.

Ошондой эле Степанакерттен тогуз чакырым аралыкта жайгашкан Ханкенди аэропорту бар. Болжолдуу түрдө оор аскердик-транспорттук авиацияны кабылдай алат. Бул жакта 1990-жылдардын башындагы согуштук аракеттерден улам учуштар токтоп калган.

Аэропорттун инфраструктурасы 2020-жылдын сентябрь жана октябрь айларында Азербайжан тараптын ракеталык аткылоолорунан кийин жабыркады. Бирок учуп-конуучу тилкенин узундугу 2200 метрди түзөт. Бул жердин рельефи да зарылдыгы чыкса тилкени дагы 1000 метрге узартып, жанына экинчисин курууга ылайык келет.

Степанакертке жакын аэропортту кайра калыбына келтирүү жана заманга бапташтыруунун баасы жакын арада каралса, көп жылдык узун каттам, убакыт жана күчтүн олчойгон чыгымдарынан кымбат деле болбойт. Аэропорт жарандык жүктөрдү ташуу, ошондой эле келечегинде Тоолуу Карабахтын экономикалык өсүшү үчүн түзүлгөн логистикалык борбор да болуп калышы ажеп эмес.

Ыраак жана кооптуу жол

Россиялык тынчтык орнотуучулар 23 байкоочу постто Тоолуу Карабахтагы окту токтотуу режимин сактоого күнү-түнү көз салышат. Лачин коридору аркылуу өткөн автотранспорт жана жергиликтүү калктын кыймылынын коопсуздугун камсыз кылышат.

14-ноябрдан тарта 26 миңден ашуун качкын үйлөрүнө кайтты. Аймакта россиялык саперлор, аскердик медиктер, Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин кызматкерлери да кызуу иш алпарууда.

Тынчтык орнотуу милдеттерин аткаруу дайымкы ыкчамдыкты талап кылат. Карабах согушун токтотуу боюнча Россия – Азербайжан – Армения үч тараптуу макулдашуусунун негизинде Москва менен Баку кол койгон атайын протокол Азербайжан менен Армениянын ортосундагы транспорттук коммуникацияны жандандырууну да камтыйт.

Степанакерттеги аэропорттогу учуштарды эске алсак, бул документ жердеги гана тургай, абадагы тыюу салууларды жоеру айкын. Россиядан түз маршрут логистика жана жабдуунун көп көйгөйлөрүн чечип, тынчтык орнотуучу 15-бригаданын аскердик топторунун операциялык мүмкүнчүлүктөрүн арттырмак.

Мурда Грузия Азербайжан жана Армениянын өтүнүчү менен өз аба мейкиндигин россиялык аскердик-транспорттук авиацияга ачкан. Учактар Ереванга учуп турган. Андан ары Степанакертке техникада узак жол басууга аргасыз болушкан. Эми аймактын аба мейкиндигиндеги бөгөттөрдү толук алып салууга убакыт келди. Бул Азербайжандан Нахичеван автономиясына чейинки жолду куруу долбооруна да чоң пайда келтирмек.

Жабык асман

Степанакерт аэродрому ремонттолуп, 2012-жылы учактарды кабыл алууга даяр болчу. Бирок Бакунун каршылыгынан улам бул ишке ашпай калган. Анткен менен үч тараптуу макулдашуу түзүлүп, россиялык тынчтык орнотуучу миссия башталгандан тарта аймактагы кырдаал түп-тамырынан бери өзгөрдү.

Учуштардын коопсуздугунун жолдорун карап, тыюу салууларды жокко чыгарууга убакыт келди. Анан да азербайжан-армян "өз ара чегеришмесинин" үлгүлөрү бар: Бакудан Нахичеванга каттамдар Армения асманынан эл аралык коридорлор аркылуу учушат. Армениялык авиакомпаниялар да Азербайжандын аймагындагы эл аралык-корголгон аба коридорлорун колдонушат.

Азербайжандын президенти Ильхам Алиев кечээ: "Тоолуу Карабахты байырлаган армяндар да, азербайжандар да сөзсүз ал жакка кайтышат. Кайрадан ынтымакта коңшулаш болуп жашашат. Мында логистикалык, транспорттук, энергетикалык коопсуздук маселелери бар. Биз ушул маселелердин баарын карайбыз", - деп билдирди.

Бул үмүт жандырат. Эгер тоо койнундагы аэропорт жакында кучак ачса, бул жышаан – региондук тынчтык жана туруктуулукка чоң өбөлгө.

0
Белгилер:
Степанакерт, Армения, Азербайжан, Тынчтык миссиясы, аэродром, Тоолуу Карабах
Тема:
Тоолуу Карабахтагы жаңжал
Тема боюнча
Түркиянын учкучсуз аппараттарынын мыкты сапаты тууралуу имиш кеп кайдан чыкты
Тынчтыкка карай... Россия Тоолуу Карабахка кандай жардам берип жатат