Коронавируска анаоиз тапшырганы келген аял. Архивдик сүрөт

Коронавирус жуктургандын баары эле жатып калбайт. Вирусологдун маеги

3387
(жаңыланган 17:29 27.03.2020)
Учурда COVID-19 вирусунан мурун ал тууралуу туура эмес маалыматтар дүрбөлөң салууда. Кытай бул ооруну тартип жана тазалык менен гана жеңип жатат.

Вирустарды көзөмөлдөө боюнча республикалык илимий борбордун жетекчиси Зуридин Нурматов Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигине берген маегинде коронавирус менен күрөшүүдө тартипти, тазалыкты сактоо башкы маселе экенин айтты. 

Руководитель Республиканского научно-практического центра по контролю вирусных инфекций Зуридин Нурматов
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Вирусолог Зуридин Нурматов

COVID-19 вирусун жуктургандардын саны дүйнө жүзү боюнча 307 277 адамга жетти. Анын ичинен 13 048 адам көз жумуп, 92 372си айыкты. Ал эми Кыргызстанда 14 киши аталган вирус менен күрөшүп жатат.

— Коронавирус илдети вирустун эң кооптуусу болуп саналабы?

— Учурда оорунун эмес, маалыматтын пандемиясы болуп кетти. Коронавирус жуктуруп алгандардын 20 пайызы оорунун эч кандай белгилерин байкабай эле өткөрүп жибериши мүмкүн. Жуктуруп алган 80 пайыздан ашык бейтапта ал өтө жеңил өтүп, 10 пайыздан жогорусу гана оор түрдө болуп жатат. Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун маалыматына ылайык, COVID-19 вирусун жуктуруп алгандын баары эле сыркоолоп жатып калбайт. Вирус жугузуп алгандардын өмүрү өлүм коркунучунда деп ойлоо жаңылыштык. Иммунитети күчтүү адамдар анын белгилерин такыр байкабай эле өткөрүп жибериши мүмкүн. Ошол себептен бул вирусту өтө коркунучтуу деп кабыл алууга болбойт.

— Бирок коронавирус илдетинен дүйнөдө 13 048 адам көз жумганы айтылууда?

— Вирус иммунитети начарлагандарды, мурда илдетке чалдыккандарды өлүмгө алып келиши ыктымал. Бул оору кант диабети барларга, рак илдетине чалдыккандарга, өпкө ооруларына жана башка өнөкөт оорусу барларга өлүм алып келүүдө. Коронавирустан каза болгондордун ичинен мурда оорубагандар бир пайызга да жетпейт. Кытайда каза болгондордун баары 60 жаштан жогору, ал эми Италияда 80 жаштан жогору экендиги айтылууда. Ал эми ошол эле чочко тумоосунан, ОРВИден жана башка сасык тумоолордон суткасына дүйнөдө 1700-1800 адам көз жумат. Бирок бул оорулар боюнча коомчулук мынчалык дүрбөлөңгө түшкөн эмес. Азыр вирустун өзү эмес, анын айланасында тараган ар кандай туура, туура эмес маалыматтар дүрбөлөң салууда.

— Мурда да коронавирус катталган учурлар болгонбу?

— Коронавирус буга чейин деле болгон. 2002-жылдагы коронавирустун SARS-CoV түрүнүн өлүмгө алып келген учуру 9,6 пайыз эле. Андан кийин төөлөр аркылуу жуккан MERS-CoV түрүнөн жалпы ооругандардын 34,4 пайызы көз жумганы катталган. Ал учурда мындан коркунучтуу кырдаал болсо дагы эл мынчалык дүрбөлөңгө түшкөн эмес. Вирус аныкталгандан бери дүйнө жүзү боюнча коронавирустан каза болгондор жалпы ооруп калгандардын 0,9 пайызын түзүп жатат. Ал эми ошол эле чочко тумоосунан, ОРВИден жана башка сасык тумоолордон суткасына дүйнөдө 1700-1800 адам көз жумат. Бирок коомчулук аны кеп кылбай деле калды. Бара-бара коронавирус деле ошентип унутулат.

— Коронавирустун вирусунун жогорку температурага туруштук бере албасы чынбы?

— COVID-19 вирусу күн ысыганда өзүнөн-өзү токтоп калбайт. Бул вирус сыртка түшүп калса эки-үч гана саат жашайт. Сырт канчалык ысык болсо, ошончолук тез өлөт. Сыртта 10-15 градус ысыкта 15 мүнөткө жетпей өлөт. Ал эми адамдын ичине кирсе, 36 градус температурада клеткага ыңгайлашып алып, көбөйүп жашай берет. Күн ысыганда аба аркылуу жугуусу басаңдайт дегенибиз, вирус түшүп калган эмеректерди кармаганда, көбү өлүп калып кооптуулук азаят деген сөз. Тартипти сактоо, дарыгердин айткандарын так аткаруу менен бул илдетти жеңип чыкса болот.

— Бул илдетке Кыргызстандын медицинасы туруштук бере алабы?

— Бүгүнкү күндө даярдык жакшы. Кошумча обсервациялык жаткырууга эки миңден ашык койка уюшулган. Бардыгы жаткырылып, текшерилип жатат. Вирус жуктургандар боюнча клиникалык иштер жүргүзүлүүдө. Кандайдыр бир жетишпестиктер жок. Тест–системалардын бардыгы жетиштүү. Бул жерде кичи ажылык коммерциялык болуп калгандыктан, кеткен адамдардын так саны жок болуп жатат. Негизинен ажыга кеткендерге алты медициналык кызматкер кошулуп барат. Умрага баргандар арасына жок дегенде жарым акчасын төлөп бир медикти кошуп алышса болмок.

Кытайдын коронавирусту жеңишинин негизги жолу өкмөттүн киргизген эрежелерине баш ийип, гигиенаны сактоосу болду.

3387
Белгилер:
илдет, вирус, Италия, Кытай, коронавирус
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар (1453)
Тема боюнча
Кандай оорулары барларга коронавирус өзгөчө кооптуу экени айтылды
Антисептикалык каражаттар коронавируска канчалык таасир эте алат
Көчөдө бараткан маскачан адам. Архив

ДССУ: коронавирус пандемиясы жакын арада токтобойт

18
Адис элде иммунитеттин деңгээли жетиштүү болгондо гана пандемиянын мизи кайта турганын божомолдогон. Ошондой эле ДССУ коронавирустун вакцинасы жакын арада даяр болуп каларына үмүт артып жатканын кошумчалаган.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. Коронавирус пандемиясы жакынкы айларда токтойт деп күтүүнүн кажети жок. Бул тууралуу Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун Россиядагы өкүлү Мелита Вуйнович билдиргенин "Известия" басылмасы жазды.

"Коронавирус пандемиясы бир нече айда бүтө калчу нерсе эмес. Бирок аны жеңүүгө аракет кылышыбыз керек", — деген ал.

Вуйнович иммунитеттин деңгээли жетиштүү болгондо гана пандемиянын мизи кайта турганын божомолдогон. Ошондой эле ДССУ коронавирустун вакцинасы жакын арада даяр болуп каларына үмүт артып жатканын кошумчалаган.

"Коронавирус башка вирустар сыяктуу эч кайда кетпей турганына адамдардын көздөрү жетип, ага көнө баштаганда гана пандемия соңуна чыгат", — деген адис.

Ал аталган вирус менен жашоого көнүү зарылдыгына токтолуп, бирок ага баш ийбей күрөшүү керектигин белгилеген.

18
Белгилер:
оору, божомол, пандемия, коронавирус, Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму
Тема боюнча
ДССУ: COVID-19га кабылган бейтаптарды ремдесивир менен дарылоого болбойт
Россия менен ДССУ Кыргызстанга 3,5 млн. сомдук гумжардам берди
Шоколад. Архив

Адис адам шоколадга эмне үчүн жакын болорун айтып берди

27
Дарыгер шоколадды кечке эңсей берүү кадимки эле адаттын кесепети да болушу ыктымалдыгын четке какпайт.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. Адамдын организми шоколадды ири алдыда депрессияга каршы зат катары талап кылат. Бул тууралуу аллерголог-иммунолог, медицина илимдеринин кандидаты Анатолий Балага шилтеме кылып "Известия" басылмасы жазды.

Адистин айтымына караганда, бул таттуунун аны сүйүп жегендердин тишине эле эмес, саламаттыгына да зыянын тийгизүү кооптуулугу бар.

Бирок негизи шоколадды тоё жегиси келгендик адамдын организминде кайсы бир заттын жетишпестигинен кабар берет.

"Кишинин бул таттууга жакын экендиги анын организминин депрессияга каршы кайсы бир затка муктаж болуп жаткандыгынын белгиси", — деген медик.

Дарыгер адам шоколадды жеп, мээнин иштөө активдүүлүгүн жогорулаткысы келерин, себеби анын курамында кофеин бар экендигин кошумчалады.

Анткен менен Бала жогорудагы таттуу азыкты кечке эңсей берүү кадимки адаттын кесепети да болушу ыктымалдыгын четке какпайт. Ага адам чай же кофе сыяктуу көнүп калышы толук мүмкүн.

27
Белгилер:
мээ, чай, кофе, шоколад
Тема боюнча
Дарыгер боорго зыяндуу азык-түлүктөрдү атады. Тизме
Футзал оюнчулары. Архив

Бүгүн футзал боюнча Кыргызстандын кубогунун жеңүүчүсү аныкталат

0
Мелдештин финалында "Ал Халал" менен "Мурас" командалары беттешет. Оюн Бишкектеги "Алай Мурдаш" спорттук жайында өтөт.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. Бүгүн, 1-декабрда, футзал боюнча "Кыргызстандын кубогу – 2020" мелдешинин жеңүүчүсү аныкталат. Бул тууралуу аталган спорттук ассоциациянын маалымат кызматы билдирди.

Мелдештин финалында Бишкектин "Ал Халал" менен Ысык-Көлдүн "Мурас" командалары беттешет. Оюн Бишкектеги "Алай Мурдаш" спорттук жайында саат 12:00дө башталат.

Жарым финалда болсо "Ал Халал" "Бакубат Талас" командасын 7:3 эсебинде утуп, "Мурас" Оштун "ЕРЕМ" клубун 2:1 эсебинде жеңген.

Бул мелдеште өткөн жылы Бишкектин "Алга Дордой" клубу алдыга чыккан. "Дордойлуктар" финалда Бишкектин "Строй-Мир" командасын 3:1 эсебинде жеңип алган.

0
Белгилер:
финал, футзал
Тема боюнча
АФК-2021 мелдешинин форматы жана өтө турган күнү бекиди