Турак жайдагы өрт. Архив

Табигый кырсыктан үйү жабыркаган канча киши акча алды. Камсыздандыруунун төрт жылы

670
(жаңыланган 18:21 13.05.2020)
Кыргызстанда төрт жылдан бери турак жайлар камсыздандырылып келет. Бул турак жай өрттөн жана табигый кырсыктын кесепетинен жабыркаганда "Мамлекеттик камсыздандыруу уюму" ордун толтуруу үчүн каражат бөлөт деген сөз.

Турак жайды милдеттүү камсыздандыруу тууралуу түшүнүк киргенден тарта, тагыраагы, 2016-жылдан бери, өлкөдө канча үй камсыздандырылып, канчасына акча бөлүнгөндүгү тууралуу Sputnik агенттиги билип көрдү. Суроолорго өкмөт негиздеген "Мамлекеттик камсыздандыруу уюму" ачык акционердик коому жооп берди.

Турак жайды милдеттүү камсыздандырган мамлекеттик бир гана уюм бар

Мыйзам боюнча Кыргызстандын аймагында турак жайларды милдеттүү камсыздандыруунуну лицензиясы бар мамлекеттик уюм ишке ашырат. Учурда бул ишти жападан жалгыз "Мамлекеттик камсыздандыруу уюму" жасап келет. Тагыраагы, азырынча үй-жайды камсыздандырган башка мамлекеттик же менчик компания жок.

Мамлекеттик камсыздандыруу уюмунун облустарда жети филиалы жана район менен шаарларда 56 инспектордук бөлүмү менен ар бир айыл өкмөттө 400гө жакын агенттери иш алып барат.

Учурда канча үй камсыздандырылган?

Мамлекеттик каттоо кызматынын маалыматына ылайык, өлкө боюнча бир миллиондон ашык турак жай бар. Анын ичинен 854 миңден ашыгы жеке турак жай, 320 миңден ашыгы батир.

Келишим бир жылга түзүлөт. Азыркы тапта уюмдун 86 910 объектиге жоопкерчилиги бар. Анын 5097си жеңилдетүү менен камсыздандырылгандар. 2020-жылдын биринчи кварталында (алгачкы үч айында) 18 183 турак жай камсыздандырылган. Уюм турак жайды камсыздандыргандардын саны жылдан-жылга өсүп жатканын белгиледи.

Учурда канча кишиге каражат төлөнгөн?

Мамлекеттик камсыздандыруу уюму 2016-жылдын февраль айында ишин баштагандан бери турак жайлары өрттөн жана табигый кырсыктардан жабыр тарткан 404 жаранга 32 миллион 606 миң сомдон ашык каражат төлөп берген. Ал эми ушул жылы 57 кишиге 3 миллион 138 миң сомдон ашык акча берилген.

Ошондой эле учурда Баткен жана Нарын облусундагы жаратылыш кырсыктарынан жабыркаган үйлөр боюнча документтер чогултулуп, тийиштүү иш жүрүп жатканы айтылды. 

Мамлекеттик камсыздандыруу уюмунун мүмкүнчүлүктөрү

Учурда уюмдун фондунда (уставдык капитал) 340 миллион сомдон ашык акча каражаты бар. Анын 270 миллиону өкмөт тарабынан берилсе, ал эми 70 миллионун уюм ишмердүүлүгүнүн негизинде топтогон. Мекеме бул жарандар турак жайын өз убагында камсыздандырса жардам бергенге толук мүмкүнчүлүк бар дегенди билдире турганын белгиледи.

Турак жайды камсыздандырбагандар жоопкерчиликке тартылабы? 

Турак жайды камсыздандыруу жарандардын милдети болуп саналат. Ошол эле учурда бул милдетти аткарбагандарга карата мыйзамда эч кандай жоопкерчилик каралган эмес. Бирок эгерде үй ээси өз мүлкүн камсыздандырбаган болсо жана ал үй табигый кырсыктан улам талкаланып калса, анда мамлекет тарабынан жабырлануучуга жардам берилбейт.

Кандай турак жайлар камсыздандырылбайт?

  • авариялык абалдагы;
  • ыйгарым укуктуу орган бузуу жөнүндө чечим кабыл алган турак жайлар;
  • милдеттенмелер боюнча өндүрүп алуу чегерилген;
  • жер тилкесинин алынып коюлушуна байланыштуу менчиктен ажыратылуучу үйлөрдө (курулуштарда) жайгашкан;
  • техникалык талаптарды бузуу менен курулган;
  • конфискацияланууга жаткан.

Ошондой эле турак жай аскердик, террордук, ар кандай көтөрүлүштөрдүн же дагы башка уруштардын натыйжасында талкаланса төлөм жүргүзүлбөйт. Камсыздандырылчу тизмеге кирбеген кырсыктардан улам жабыркаса же жарандар атайын бузса акча берилбейт.

Камсыздандырууга төлөй турчу акча

Турак жайды камсыздандыруу үчүн шаар жергесинде жылына 1200 сомдон, айыл жергесинде 600 сомдон төлөөгө милдеттендирилген. Калктын социалдык аяр катмары, согуш ардагерлери, Чернобылдагы кырсыктын катышуучулары, майыптар жана жалгыз бой жашагандарга жеңилдик каралган.

Камсыздандыруу суммасы

Камсыздандыруу окуясы катталган учурда шаардыктар бир миллион сомго чейин алат, ал эми айыл жериндегилерге 500 миң сомго чейин берилет.

Камсыздандыруу окуясы катталгандан кийин кайсы документтер талап кылынат?

Жабырлануучу беш календардык күндөн кеч эмес убакытта камсыздандыруучуга окуя тууралуу билдирип, төмөнкү документтерди даярдоосу шарт:

  • камсыздандыруу полисинин көчүрмөсү;
  • камсыздандыруу окуясы жөнүндө акт;
  • компетенттүү мамлекеттик органдардын камсыздандыруу окуясынын болушун ырастаган документтери;
  • камсыздандырылуучунун паспортунун көчүрмөсү (жеке жак үчүн), уюштуруу документтери, каттоо жөнүндө күбөлүк жана өкүлгө берилген ишеним каттын түп нускасы (юридикалык жак үчүн).

Бирок мамлекеттик камсыздандыруу уюму республика боюнча турак жайлардын азынын гана техникалык паспорту бар экенин белгилейт. Андан тышкары, бул мыйзам социалдык долбоор болгондугуна байланыштуу турак жайды камсыздандырууда техникалык паспорту жокторду кадастрдык план, инвентардык иш кагазы жана айыл өкмөттүн справкалары менен камсыздандырса болорун белгиледи.

Документтер канча күндө каралат?

Бардык документтер алынган учурдан тартып отуз календардык күндүн ичинде каралат. Бул мөөнөттүн ичинде камсыздандыруучу жабырлануучуга каражат төлөй баштайт же баш тарткан билдирмени жөнөтөт.

670
Белгилер:
уюм, өрт, табигый кырсык, каражат, камсыздандыруу, Турак-жай, Кыргызстан
Арча-Бешик конушуна асмандан көрүнүш. Архивдик сүрөт

Шаршембиге карата аба ырайы

78
2-декабрга караган түнү өлкөнүн тоолуу райондорунда кар жаайт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. 2-декабрь, шаршембиде, күндүз республиканын көпчүлүк аймактарында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда -1…+4, Талас жергесинде 0…-5, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +4…+9, Ысык-Көлдө жана Нарында 0…+5 градусту түзөт.

Ош жана Бишкек шаарларында жаан-чачын күтүлбөйт. Күндүн табы борбордо 0…+2, Ош шаарында +7…+9 градус жылыйт.

78
Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Дагы кар жаайбы? Бир жумага карата аба ырайы
Мурдагы президент Алмазбек Атамбаев сот учурунда. Архивдик сүрөт

Атамбаевге экс-президент макамы кайтарылабы? Адистердин пикири

769
(жаңыланган 19:02 01.12.2020)
Депутат, юрист жана саясий серепчилер мурдагы президент Алмазбек Атамбаев эркиндикке чыгып, экс-мамлекет башчы макамын кайтара алабы деген суроонун тегерегинде ой толгошту.

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин жактоочусу Сергей Слесарев Жогорку сот кримтөбөл Азиз Батукаевдин иши боюнча өкүмдү жокко чыгарганын, мурдагы өлкө башчынын эркиндикке чыгышы мүмкүн экенин жар салды.

Мындан улам окуя ушундай нукта өнүксө, Атамбаевге экс-президент макамын кайтарып берүү маселеси көтөрүлүшү мүмкүнбү деген суроо жаралды. Бул тууралуу сеперчилердин оюн уктук.

Саясат таануучу Марс Сариевдин пикиринде, мурдагы президенттин кылмыш жоопкерчилигинен бошотулуп, эркиндикке чыгуусуна эки себеп бар. 

Политолог Марс Сариев во время видеомоста в мультимедийном пресс-центре Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Саясат таануучу Марс Сариев
"Биринчиден, учурдагы саясий кырдаалда Атамбаевдин бошотулушу керек болуп турат. Экинчиден, алдыда президенттик шайлоо келе жатат. Азыркы бийликке кырдаалдын курчуп кетиши, Атамбаевдин электораты тараптан оппозициялык маанайдагы аракеттердин кереги жок. Башкача айтканда, аны бошотуу — өлкөдө туруктуулукту орнотууга кадам катары саналат", — деди Сариев.

Саясий серепчи Эмил Жураев дагы Атамбаевге байланыштуу бул жагдайдын саясий мааниси бар экенин айтат. 

"Учурда саясий боёктору бар деп айтылган айрым чуулгандуу кылмыш иштери кайрадан артка кайтарылып жатат. Алмазбек Атамбаевдин иши дагы алардын катарында, анын саясий мааниси бар экенин жокко чыгара албайбыз", — деди Жураев.

Анын пикиринде, эгер Атамбаевдин буга чейинки кылмыш иштери, соттук чечимдер токтотула турган болсо, экс-президент макамын кайтарып берүү маселеси турушу мүмкүн.

Ал эми депутат жана юрист Дастан Бекешев азырынча Атамбаевге экс-президент макамын кайтаруу тууралуу маселени көтөрүүгө эрте деген пикирде. 

Депутат Жогорку Кенеша Дастан Бекешев на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
Депутат жана юрист Дастан Бекешев
"Алмазбек Атамбаевге экс-президент макамын кайтарып берүү боюнча сөз кылууга эртерээк. Себеби соттук иштер дагы алдыда. Анын үстүнө Жогорку соттун коллегиясынын акыркы, расмий чечимин көрүшүбүз керек", — деди депутат.

Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү, юридика илимдеринин доктору Кайрат Осмоналиев Атамбаев азырынча актала электигине токтолду. 

Заслуженный юрист КР, член ЦИК и советник министра образования Кайрат Осмоналиев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү, юридика илимдеринин доктору Кайрат Осмоналиев
"Азыр көпчүлүк резонанстуу иштерди кайрадан соттун кароосуна жиберип коюп жатышат. Ал жакта иш башынан каралып, тиешелүү процедуралар өтүшү керек. Эгер алар Атамбаевди толугу менен актай турган болсо, ошондо гана макамын кайтаруу тууралуу айтса болот", — деди Осмоналиев.

Ошондой эле ал Атамбаевди макамынан ажыратуу башынан эле мыйзамсыз чечим болгонун кошумчалады.

"Мен Атамбаевди коргобойм, тарапташы эмесмин. Бирок мыйзамдын так аткарылышына кызыкдармын. Кол тийбестигинен, экс-макамынан ажыратуу мыйзам жагынан туура эмес болчу. Ошол кезде бул тууралуу көп айткан элем. Бирок бул кылганы үчүн Жогорку Кеңеш дагы, Башкы прокуратура дагы жоопко тартылган жок. Эгер Атамбаев акталып калса, Жогорку Кеңеш катасын мойнуна алып, экс-президент макамын кайтарып берүүсү керек. Бул укуктук өлкөдө кадыресе көрүнүш", — деди юрист.

Эске салсак, Башкы прокуратура Алмазбек Атамбаевди беш кылмышка тиешеси болушу мүмкүн деген бүтүм чыгарып, анын негизинде Жогорку Кеңеш экс-президент макамынан ажыраткан.

Ал эми бүгүн Жогорку соттун маалымат кызматы мурдагы президент Алмазбек Атамбаев Бишкектин Биринчи май райондук сотунун чечими менен эркиндикке чыгышы мүмкүн экенин билдирди. Фемида өкүлдөрү Атамбаевге карата чыккан өкүм жокко чыгарылып, райондук сотко кайра башынан кароого жөнөтүлгөнүн эскертти.

769
Белгилер:
макам, чечим, Жогорку сот, Алмазбек Атамбаев
Тема:
Алмазбек Атамбаевдин кармалышы
Тема боюнча
Жогорку сот Атамбаевге Батукаевдин иши боюнча чыккан өкүмдү жокко чыгарды. Видео
Сот Атамбаевдин үч иши эмне себептен бириктирилгенин түшүндүрүп берди
Кыргыз-кытай чек арасындагы Эркечтам өткөрүү пункту. Архив

Кытай 3-декабрдан тарта Кыргызстанга көбүрөөк жүк ташууга уруксат берди

59
(жаңыланган 22:55 01.12.2020)
Кытай эртеңден баштап жүк ташыган автоунаалардын санын болжол менен суткасына 30га чейин көбөйтүүгө даяр. Каттамдар күн сайын жүргүзүлүп турат.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. Премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков Кытайдын Кыргызстандагы элчиси Ду Дэвэнь менен жолугуп, натыйжада жүк ташуунун агымы 3-декабрдан тарта көбөйтүлөрү маалым болду. Бул туурасында өкмөттүн маалымат кызматы билдирди.

  • Премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков Кытайдын Кыргызстандагы элчиси Ду Дэвэнь менен жолугуп, натыйжада жүк ташуунун агымы 3-декабрдан тарта көбөйтүлөрү маалым болду
    Премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков Кытайдын Кыргызстандагы элчиси Ду Дэвэнь менен жолугуп, натыйжада жүк ташуунун агымы 3-декабрдан тарта көбөйтүлөрү маалым болду
    © Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
  • Элчи кыргыз тараптын бир нече ирет кайрылуусуна жана Новиков менен 25-ноябрдагы жолугушуусунан соң Эркечтам жана Торугарт көзөмөл-өткөрүү пунктуларынын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу боюнча бир катар кеңешмелер өткөрүлгөнүн маалымдаган
    Элчи кыргыз тараптын бир нече ирет кайрылуусуна жана Новиков менен 25-ноябрдагы жолугушуусунан соң "Эркечтам" жана "Торугарт" көзөмөл-өткөрүү пунктуларынын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу боюнча бир катар кеңешмелер өткөрүлгөнүн маалымдаган
    © Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
1 / 2
© Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
Премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков Кытайдын Кыргызстандагы элчиси Ду Дэвэнь менен жолугуп, натыйжада жүк ташуунун агымы 3-декабрдан тарта көбөйтүлөрү маалым болду

Элчи кыргыз тараптын бир нече ирет кайрылуусуна жана Новиков менен 25-ноябрдагы жолугушуусунан соң "Эркечтам" жана "Торугарт" көзөмөл-өткөрүү пунктуларынын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу боюнча бир катар кеңешмелер өткөрүлгөнүн маалымдаган. Анын жыйынтыгы менен кытай тарап жумуш убактысын 8ден 12 саатка чейин көбөйтүү, ошондой эле өткөрмө пунктун дем алышсыз иштөө режимине өткөрүүнү сунуштаган.

"Жүк ташыган автоунаалардын саны болжол менен суткасына 30га көбөйөт. Элчи "Эркечтам" өткөрмө пунктундагы инфраструктураны жакшыртуу, өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу максатында кытай тарап эки кампа куруу, контейнер үчүн кран орнотуу тууралуу чечимин кабыл алгандыгын кабарлады", — деп айтылат маалыматта.

Новиков маселе ыкчам чечилгени үчүн ыраазычылык билдирип, кыргыз өкмөтү кытай тараптын көзөмөл-өткөрүү пунктуларын жакшыртуу максатында кабыл алынып жаткан бардык аракеттерин колдоого алууга даяр экендигин белгилеген.

Жыйынтыгында премьер-министрдин милдетин аткаруучу Бажы кызматына, УКМКнын Чек ара кызматына өткөрмө бекеттерди кытай тарап менен биргелешип иштөө режимине өткөрүү тапшырмасын берди.

59
Белгилер:
автоунаа, пункт, өткөрмө, Кыргызстан, Кытай
Тема боюнча
Кыргыз-казак чек арасындагы "Каркыра" өткөрмө бекети убактылуу жабылды
Министр Казакбаев КРдеги кытайлык ишкерлер менен жолукту. Эмне талкууланды