Ишкер  Саламат Бактыбек кызы

21 жаштагы ишкер кыз: апамдын бейитине гүл алып барсам деп жүрүп бизнес ачтым

2908
(жаңыланган 15:44 23.05.2020)
Саламат өзү тубаса буту ооруп төрөлсө да оптимист кыз. Жашоодо бирөөнүн колун караганды жаман көрөрүн айтып, ак эмгеги менен чакан бизнесин түптөп келе жатканына токтолду.

Sputnik Кыргызстан агенттиги көпчүлүккө үлгү болчу 21 жаштагы Саламат Бактыбек кызы менен чакан маек даярдаган. Ишкер кыз кагаздан ажайып букет жасап, ишти жолго коюп алган.

Апамдан эрте ажырадык

Аксыда төрөлгөм, эки иним бар. Бирөө университетти аяктаса, кичүүсү айылда таятамдардын колунда 9-класста окуп жатат. Экөөнүн түйшүгү менин мойнумда. Беш жыл инимди жогорку окуу жайында окуттум, бирок окуусун бүткөндө Москвага кетип калды. Ызаландым, анткени иним экөөбүз тең окууга өтүп, шарттын жоктугунан инимди окусун деп мен университеттен чыгып кеткем. Окуу, батирдин акчасы жана тамак-аш үчүн баш көтөрбөй иштөөгө туура келди.

Ал эми атам менен катышпайм. Ал адам апама көп кордук көрсөткөндүгү менен эсимде калды. Апам мен 9-класста окуп жүргөндө 34 жашында каза болуп калган. Ошол убакта ал Москвада болчу. "Үй алам" деп иштеп жүргөн. Ага чейин чогултуп келген акчасына менин бутума операция жасатып, протез кийгиздирген. Бутумдун тубаса мандеми бар, себебин деле билбейм. Апам кийин Москвага кайра кетип кайтпай калды. Мүмкүн мен протез кийбегенде тирүү калат беле деп өзүмдү да күнөөлөп кетем. Андан кийин биз таене-таятамдын колунда өстүк.

Предприниматель Саламат Бактыбек кызы
© Фото / Ассоциация социальных предпринимателей
Жаш ишкер Саламат: Апамдын көзү тирүүсүндө гүл алып бере албаганыма өкүнөөр элем. Башкалар апасына белек берип жатканын көрүп, "мен да апама белек сунсам" деп кыялданчу элем. Бир жолу колго жасалган гүлдөрдү интернеттен көрүп калып, апамдын бейитине алып баруу максатында чалып баасын сурасам, 4,5 миң сом турат экен. Албетте, акчам жеткен жок.

Түйшүккө эрте аралаштым...

16 жашымдан каникул маалында борборго келип-кетип өз алдымча акча таап, эмгектене баштадым. Алгач бирөөнүн колунда сатуучу болуп жүрүп соода-сатыкты үйрөндүм. Мектепти аяктап келгенде айылдан 200 миң сом насыя алып, косметика саткан чакан дүкөн ачып, ишим жакшы жүрүшүп кетти. Бир жылдай иштеген соң протезим сынып калып бутумду дарылатуу үчүн ооруканага жатып калдым. Негизи бир протезди эки жыл гана кийүү керек. Мен алмаштырууга шарт жок, үч жыл кийип коюптурмун. Ошентип жакшы болуп ооруканадан чыксам, ордумду башкалар тартып алыптыр. Эч нерсе кыла албай, үйдө отуруп аябай стресске кабылдым. Айылдагылардан тил угуп, насыянын калганын төлөй албай кыйналган күндөр болду. Ошондо өз жанымды кыюуну да ойлоп, бирок "мен өлсөм деле көмгөнгө 100 миңден ашык акча кетет экен. Карыздарымды таенеме калтырамбы? Кой, биринчи насыяны төлөйүн" деп өлбөй калгам (күлүп).

Ошол кезде бухгалтердик эсеп камтылган "1С" программасын үйрөнүп алганымдын көп жардамы тийди. Ал ортодо бир жылда бир өтүүчү долбоор катары эсептелген Социалдык ишкерлер мектебинен да окудум. Ошол жерден бизнесмен менен ишкердин айырмасын так ачып берген жакшы сабактар өтүлдү. Андан кийин кафелерде "1С" программасы менен менеджер, бухгалтер болуп иштеп жүрүп насыядан кутулгам.

Гүл жасап ишкерлик кылуума апама гүл берүү кыялым түрткү болду

Апамдын көзү тирүүсүндө гүл алып бере албаганыма өкүнөөр элем. Башкалар апасына белек берип жатканын көрүп, "мен да апама белек сунсам" деп кыялданчу элем. Бир жолу колго жасалган гүлдөрдү интернеттен көрүп калып, апамдын бейитине алып баруу максатында чалып баасын сурасам, 4,5 миң сом турат экен. Албетте, акчам жеткен жок. Ошондо кызыгуу пайда болгон. Бул өнөрдү Азиза деген нарындык эжеден үйрөнгөм. Андан гүл жасоого кеткен чыгымды, түшкөн пайдасын сурап өзүмчө эсептеп көрдүм. Байкасам, иштесе болчудай. Чакан долбоор жазып, демөөрчү издеп, фонддорду кыдырып, эки кайрымдуулук фонддон жыйырма миң сом акча алдым. Ошол акча менен иш башталды. Азыр "Фабрика Цветов" аттуу жеке ишканамды түптөп, аны жолго коюп келе жатканыма бир жарым жыл болду. Ар кандай кооздуктагы жана көлөмдөгү букет жасап, өзүбүз жеткирип беребиз.

Букеты изготовленные предпринимателем Саламат Бактыбек кызы
© Фото / Ассоциация социальных предпринимателей
Салаиат бактыбек кызы: кээ бир апалардын гүл алып көрбөгөнү билинип турат. Өзгөчө неберелеринен, балдарынан белек алган энелер толкунданып, сүйүнгөнүнөн ыйлаган учурлар көп болот.

Мага жардам колун сунган белгилүү айым

Башында "Дордой" базарына гүл жасоонун материалдарын алуу үчүн 11 миң сом менен баргам. Кызыгып керектүү товарларды ала берип, эсептей келгенде 35 миң сом болуп кетти. Карыз болгум келбей, ашык товарларды калтырайын десем, сатуучулар мага ишенерин айтып, колума товарды карматып коюшту. Ошол акча мага стимул берди окшойт. Себеби карыздан коркуп калган жаным "кутулам" деп жанталашып иштегем. Кийинчерээк "Спорт сарайына концерт берели" деген бир ырчыларга алданып калдым. Ошондо абалымды Instagram баракчама жазгам. Досторум Анжелика эжени (ырчы Анжелика — ред.) кошуп белгилеп бөлүшүптүр. Ал дароо эле мага байланышып, төрт-беш күндөн кийин келерин айткан. Ишенген деле эмесмин. Келип видеого тартып кетти. Ага чейин бир жыл иштеп 9 миң катталуучу араң топтосом, Анжелика эже мага жолугуп кеткичекти эле катталуучулар 12 миңге жеткен. Кийин 160 миңге жеткирип берди.

Ошентип мурда бир айда 4 гүл сатсам, учурда бир күндө төрт гүл сатууга жетиштим. Кардарларым барган сайын көбөйүп баратат. Эң көп гүл сатканым ушул 8-мартта болду. Буюртма бергендерге 80 гүл сатып, кайрылгандардан 900 адамга гүл жетпей калды. Учурда кол алдымда тогуз кыз иштейт. Атайын курс ачып, баш-аягы отуз кызды окутуп, гүл жасоонун техникасын, иштөөнүн жолдорун үйрөттүм.

Предприниматель Саламат Бактыбек кызы
© Фото / Ассоциация социальных предпринимателей
Ишкер кыз: мурда бир айда 4 гүл сатсам, учурда бир күндө төрт гүл сатууга жетиштим. Кардарларым барган сайын көбөйүп баратат.

Гүлдөрдүн баасы жана кардарлар...

Гүлдөр 1200 сомдон 7000ге чейин болот. Булардын баары атайын кагаздан жасалат. Андан сырткары тышкы кутуларын да сатып алып букетке ылайыктап даярдайм. Гүлдөрдүн баарынын материалы бирдей эле, болгону көлөмүнө жана жасалуу техникасына карап баасы бычылат. Мисалы, 101 розаны жасаганда эки түрү бар. Бирөө кадимки өскөн розага окшотуп жасоо. Ага эки-үч күн убактым кетип, төрт миң сомго сатылат. Ал эми экинчи түрүн төрт саатта жасап, эки саатта кооздоого болот.

Менин гүлдөрүмдү көбүнчө апаларга алышат. Кыздарга, жубайына алгандар деле бар. Бир жолу бир кызык окуя болгон. Италиялык жигит интернет аркылуу өз тилинде гүл сурап кат жөнөтүптүр. Экөөбүз интернеттен котормочу аркылуу эптеп түшүндүрүшүп, эки-үч саат сүйлөшүп буюртма алдым. Ал жигит кыргыз кызга ашык экен. Ошол кызга белек кылуу үчүн эң кымбат гүлгө буюртма берди. Мен ал гүлдү үч-төрт күн жасап, сүйгөн кызына жеткирип бердим. Бийкеч "...кылган белеги ушул элеби?" дегенсип мурдун чүйрүп койду. Аябай таң калып, тиги жигитке боорум ооруду. Кыздын эмне күткөнүн билбейм, бирок жигиттин жан далбасын баалаган да жок.

Ал эми кыргыздардан Европада иштеген мекендеш айымдар апаларына көп белек кылышат. Биздин кызматыбызга жеткирип берүү да кирет. Байкаганым, кээ бир апалардын гүл алып көрбөгөнү билинип турат. Өзгөчө неберелеринен, балдарынан белек алган энелер толкунданып, сүйүнгөнүнөн ыйлаган учурлар көп болот.

Кыялым...

Өзүмдүн үйүм болсо деп көп кыялданам. Анткени апам да ажырашкандан кийин эле бизге үй алып берүү үчүн Россияда иштеп жүрдү. Мен жашоого бир келген соң татыктуу жашап өткүм келет. Өз жолумда, өз арыгымды чаап, эч кимге көз каранды болбой, жасап жаткан ишимдин өтөсүнө чыксам дейм.

2908
Белгилер:
ата-эне, бизнес, гүл, ишкердик, Кыргызстан
Тема боюнча
КамАЗ менен көмүр ташып, кылмышкер кармап... Ишинин майын чыгарган кыздар
Айына 150 миң сом тапкан 18 жаштагы балага таасирленгем. Ишкер Жаманбаевдин маеги
Премьер-министр Садыр Жапаров. Архивдик сүрөт

Садыр Жапаров: абакта жатканда коронавирус менен ооруп айыктым

39
(жаңыланган 19:05 21.10.2020)
Өкмөт башчы өлкөдөгү эпидемиологиялык абал боюнча күн сайын кабар алып турарын, ооруканалар дары-дармек, медициналык каражаттар менен камсыз болорун билдирди.

БИШКЕК, 21-окт. — Sputnik. Абакта жатканда коронавирус менен оорудум. Бул тууралуу президенттин милдетин аткаруучу жана премьер-министр Садыр Жапаров BBC радиосуна маек берип жатып билдирди.

Жапаров дартты дары чөптүн жардамы менен жеңгенин белгилеген. Анын айтымында, дары чөп бир гана коронавируска эмес башка ооруларга дагы, мисалы, ашказандын рагына дагы миңдин бири. Аны кыргыздар илгертеден колдонуп келген.

"Ачык айтканда,Кара-Балтанын Финполициясынын кызматкерлеринин көбү коронавирустан атайын дары чөптүн жардамы менен айыгышты. Андан үй-бүлөсү менен сакайгандар болду. Ал дарыны Саламаттык сактоо министрлиги менен бирге сыноодон өткөрүп көрүш керек", — деди Жапаров.

Коронавирус: Бишкектеги ооруканаларда 400дөн ашуун бош орун бар

Мындан сырткары, ал өлкөдөгү эпидемиологиялык абал боюнча күн сайын кабар алып турарын, ооруканалар дары-дармек, медициналык каражаттар менен камсыз болорун кошумчалады.

39
Белгилер:
дары, абак, коронавирус, Садыр Жапаров
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар
Тема боюнча
Министрлик: коронавирустан сакайган 7 кишиден кайра оорунун белгиси байкалды
ИИМ кызматкери. Архив

Милиция БШК мүчөлөрүн эмнеге суракка чакырды? ИИМдин жообу

78
(жаңыланган 18:12 21.10.2020)
Учурда ИИМдин тергөө кызматы 5-6-октябрь күндөрү Бишкектеги массалык башаламандык фактысы боюнча сотко чейинки өндүрүштү иликтеп жатат.

БИШКЕК, 21-окт. — Sputnik. Ички иштер министрлигинин маалымат кызматы Борбордук шайлоо комиссиясындагы абал тууралуу билдирүү таратып, сотко чейинки өндүрүштүн алкагында милиция күбөлөрдү суракка алып келүүгө милдеттүү экенин маалымдады.

Ага ылайык, учурда ИИМдин тергөө кызматы 5-6-октябрь күндөрү Бишкектеги массалык башаламандык фактысы боюнча сотко чейинки өндүрүштү иликтеп жатат. Бул иш Жазык кодексинин 264-беренесинин 1-бөлүмү ("Массалык башаламандык") боюнча Кылмыш жана жоруктардын бирдиктүү реестрине катталган.

"Массалык башаламандыкка түрткү болгон себептерди аныктоо максатында ИИМдин криминалдык милиция кызматы Борбордук шайлоо комиссиясынын бардык мүчөлөрүн күбө катары суракка алуу үчүн кабарлама берүүнү тапшырган", — деп айтылат маалыматта.

Бийлик кантип алмашты? Соңку окуялардагы урунттуу учурлар

Буга чейин ИИМдин кызматкерлери Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөлөрүн суракка алып кетүүгө аракет кылып жатканы кабарланган.

78
Белгилер:
күбө, митинг, сурак, БШК, ИИМ
Тема боюнча
БШК бул жолку шайлоого канча каражат кетерин кабарлады
БШК: милиция биздин мүчөлөрдү суракка алып кеткени жатат
Международный валютный фонд

МВФтин дүйнөнү сактап калуу аракети жакырчылык коркунучун жаратат

0
(жаңыланган 19:31 21.10.2020)
Эл аралык валюталык фонддун (МВФ) жетекчисинин билдирүүсүнө караганда, ири улуттук каржылык уюму Covid-19 пандемиясынын шылтоосу менен 1944-жылга кайтууга же кеминде эле 1944-жылды кайталагысы бар.

Эпидемиянын экономикалык жана гуманитардык кесепеттерин жеңүүгө дүйнөгө көмөкчү болуу туурасындагы МВФ жетекчисинин бул бийик сөздөрүнүн төркүнү башка чоң нерседе көрүнөт. Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө бедели өтө төмөн каржылык структуранын гуманисттик ойлоруна бул вашингтондук уюмдун кезектеги карыздары "экономиканы көтөрүү үчүн МВФтин талаптарын" аткаруу үчүн социалдык программаларын кыскартып, мамлекеттик ишканаларын арзыбаган баага сатканын эч качан көрбөгөн киши гана ынанышы мүмкүн. Аталган финансылык уюм тууралуу Иван Данилов сереп салган. Анын макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн башкы кредитору (маңызында "планетанын башкы Шейлогу") дагы да баягы эле "глобализм" версиясын жайылтууга багытталат. Аны кандай жагдайда болбосун адилеттүү деп атоого болбойт.

Эгер Covid-19 эпидемиясынын башында батыш маалымат каражаттары жана серепчилери глобализм версиясындагы жашоо үчүн тынчсызданып, деглобализациядан чочулашса, азыр "негизги Шейлок" өзүнө дагы бир Бреттон-Вуд конференциясы керектигин айтып, башкача айтканда, 1944-жылы фонддун түзүлүшүнөн берки схема эпидемиянын курмандыгы болгонун, кызуусунда жаңы, жакшыртылган версиясын тезинен дүйнөгө жайылтууну көздөөдө.

Эл аралык валюталык фонддун бөлүштүрүүчү-директору Кристалина Георгиева Андорра фондунун киришине арналган расмий билдирүүсүндө тарыхый учур келгенин белгиледи.

"Биз 190-мүчөбүз катары Андорраны күтүп турганыбызда МВФтин иши адамзаттын бир туугандыкка негизделген кызматташтык жана шериктештигинин баалуулуктарынын күбөсү болуп саналат.

Бүгүн биздин алдыбызда жаңы бреттон-вуд "учуру" турат. Миллиондон ашуун өмүрдү алып кеткен пандемия. Дүйнөлүк экономиканы 4,4% га кыскартып, келерки жылы өндүрүштү 11 триллион долларга кыскартууга алып келе турган экономикалык катастрофа. Адамзат он жылдардан берки ири кыйроо жана улам тереңдеп бара жаткан жакырчылык менен бет келди. Кайрадан биз эки ири милдетти аткарууга: каатчылык менен бүгүн күрөшүп, мыкты келечекти түзүүгө тийишпиз" – деди ал өз сөзүндө.

Американын вакцинага акчасы жеткен жок

1944-жылдагы конференциядан анык эмес бир эпизодду эске салып коюу дурус. Ал конференцияда ар кандай өлкөлөрдүн 44 өкүлү Эл аралык валюталык фонддун уставына кол койгон. Конференцияга чакырылган советтик дипломаттар глобалдык фонд-кредитордун сунушталган иш эрежелери менен таанышкан соң кетип калышкан. Уюштуруучуларга да алар жаңы структура "Уолл-стриттин эле филиалы" болот деп айтышкан. Алардын айтканындай эле болду. "Бреттон-Вудс 2.0" деле ошол эле принциптер менен иш алпарат дегенге негиз бар. Мисалы, МВФтин директор-бөлүштүрүүчүсү эпидемия жүрүп жаткан убакта өнүгүп келе жаткан өлкөлөр алган карыздардын тунуктугу үчүн түйшөлөт. МВФ бүгүн эмнени сунуштап турат: "Биз карыздардын ачыктыгына умтулуп, кредиторлордун координациясын күчөтүүгө умтулуубуз зарыл. "Чоң жыйырманын (G20)" "Суверендүү карызды жөнгө салуунун жалпы негиздери" жаатындагы дискуссиясы, ошондой эле суверендүү карызды, анын ичинде жеке тармакты да катыштыруу менен жөнгө салуунун түзүлүшүн жакшыртууга чакырыгыбыз бизди шыктандырат. Биз мүчө өлкөлөрүбүз менен биргеликте алардын саясатын колдойбуз".

Сыртынан жакшы эле, бирок, америкалыктардын "эрежелерге негизделген дүйнөлүк түзүлүштү сактоо" дегени "Россия Крымды кайтарууга тийиш", ал эми "карыздын ачыктыгы" дегени бул Кытайга тиешелүү.

Февралда эле японилык экономикалык Quartz басылмасы өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө кытай таасири менен МВФ жана Дүйнөлүк банктын күрөшү туурасында жазган.

"Ири кредитор болуп саналбаса да, африкалык өлкөлөрдө капиталдын таасирдүү булагына айланган Кытайдын таасирине МВФ жана Дүйнөлүк банк тынчсызданат. Дүйнөлүк банктын президенти Дэвид Малпасстын айтымында, көйгөй ачыктыктын жоктугунда. "Жаңы кредиторлордун айрымдары Париж клубуна кирбейт, менимче, бул туурасында айтканыбызда адамдар муну Кытай деп түшүнүүгө тийиш", – деген эле Малпасс. "Алар (кытайлык структуралар – авт. тактоосу) насыялоонун көлөмүн кеңейтишти. Бул кайсы бир мааниде жакшы. Бирок алар түзгөн контрактта жарыялабоо туурасында пункт камтылат. Бул Дүйнөлүк банк же жеке секторго келишимдин шарттары кандай экенин көрүүгө тыюу салат". Карызды кечүү маселелери эки тараптуу сүйлөшүүлөрдө Кытайдын өзү менен эмес, МВФ жана Батыш өлкөлөрүнүн катышуусунда көп тараптуу форматтын алкагында чечилген.

Жаңы дүйнөлүк каржылык бир туугандыкты куруу аракети Пекин абдан жолтоо болуп жаткан колониалдык эмес схеманы кандай жол менен болсо да коргоп калуу далалатындай туюлат.

МВФ жаркын келечек түзүүгө ниеттенген дагы бир принцип росссиялык экономикалык коопсуздук жана бюджетине түз коркунуч туудурат. "Пандемия көрсөткөндөй, биз эми саламаттыкты сактоо тармагындагы алдын ала көрүлчү чараларды, климаттын өзгөрүшүн көз жаздымда калтыра албайбыз. Климаттын өзгөрүшүнө өзгөчө көңүл бурабыз, анткени, ал макродеңгээлде чечүүчү мааниге ээ жана өсүү жана өнүгүүгө олуттуу коркунуч жаратат. Бул адамдар жана планета үчүн да абдан кооптуу. Биздин изилдөөлөр көрсөткөндөй жашыл инвестициялар менен көмүртектин жогорку баасынын туура айкалышында 2050-жылдары экологиялык, миллиондогон жумуш орду түзүлгөн дүйнө курууга мүмкүнчүлүгүбүз бар. Төмөн пайыздык чен менен салынган туура инвестициялар эртеңки күнү төрт эсе дивиденд алып келиши мүмкүн. Болочоктогу чыгымдарды жоюп, экономикалык кирешени өбөлгөлөп, өмүрлөрдү сактап жана жалпыга социалдык жана экологиялык пайда алып келиши ыктымал.

Иш жүзүндө бул Батыш өлкөлөрү технологиялык прогресстин жыйынтыктыктары менен 150 жыл жыргап, ал эми калган дүйнө "климатты өзгөртүү" деген ураан алдында түбөлүк жакырчылыкка тушугушу мүмкүн. Анткени, бул маңызында арзан электр кубатын, жеткиликтүү баадагы бензин, кышкысын жетиштүү баада жылуулук жана жөнөкөй эле үзгүлтүксүз электр кубаты менен жабдууга тыюуну туюндурат.

Жашыл энергетика түзгөн жумуш орундары — бул эл аралык чиновник, экологиялык активисттер жана жашыл энергетикадагы европалык жана америкалык компаниялардын акционерлери. Булар мамлекет жана керектөөчүлөрдүн эсебинен өз өндүрүмдөрүн жогорулатылган баада таңуулап сата алышат.

МВФтин жетекчиси айткан "көмүртектин жогору баасы" Евробиримдик улам Россияга каршы киргизери менен опузалап келген "көмүртек тарифинин" эле кабары.

Россияга каршы көмүртек тарифтери киргизилсе, РФтин экспортчулары (социалдык программалары менен бирге россиялык бюджет да) жылына ондогон миллиард долларды жоготот, бирок Грета Тунбергдин күйөрмандары жана жашыл экономиканын тарапташтары бакытка бөлөнүшөт.

МВФ сүрөттөп жаткан жаркын келечек — эзоп тили менен жазылган антиутопия,

экология — бул жакырчылык, транспаренттүүлүк (тунуктук) — бул Вашингтон менен МВФке баш ийүү.

"Бреттон-Вудс 2.0" үчүн эмес, тескерисинче, 1944-жылы АКШда түптөлгөн ушул глобалдык желмогузду түп-тамырынан жоготуу үчүн биз чындап тарыхый учурдун алдында турабыз.

0
Белгилер:
уюм, финансы, Россия, АКШ, Эл аралык валюта фондусу