Трактор оңдоп аткан киши. Архивдик сүрөт

Трактор курап, чакан ГЭС салган замандаштар. Элеттик жаратмандардын эмгеги

574
(жаңыланган 23:14 06.06.2020)
Аймактарда дыйканчылык  менен мал чарбасын жолго салып алгандар көп. Алар маңдай тери менен киреше таап, ишкерликтин жаңы түрүн өздөштүрүп, өз алдынча жаңы жумуш орундарын түзүү менен алек.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы ошондой элеттик жаратмандарды издеп, алардын ийгиликтери менен бөлүшүүнү эп көрдү.

Бүлүнгөндү бүтүн кылган Бакыт

Чүй районуна караштуу Кегети айылынын тургуну Бакыт Исаев өз колу менен үч айда жаңы трактор курап чыккан. Мурдагы экономист, юрист адистиктери боюнча мамлекеттик кызматты аркалаган элеттик жаранга өмүр бою механизатор болуп эмгектенген атасы жол көрсөтүп, кеп-кеңешин берген.

Исаевдин айтымында, ата-бала бузулуп жаткан техникалардан кубаттуу трактор жасап чыккан.

"Союз тараганда бир топ техника таланып-тонолуп, бөлүктөрү ар кайсы жерде калган. Биз жаңы тракторду төрт техникадан чогулттук. Мисалы, ХТЗ Т-150нүн рамасын, К-700 тракторунун арткы мостун, МАЗдын кыймылдаткычын, КамАЗдын коробкасын алып кабинасын өзүбүз жасадык. Жалпы 14 миң доллардай каражат кетти. Азыр жер айдап бүтүп арык чийгенге кириштик. Азыр ушундай трактор жасап бергиле деп кайрылгандар да чыгууда. Кубаттуулугу 330 аттын күчүнө жетти. Мындай күчтүү тракторлордун жаңысы Европа өлкөлөрүндө азыр 120 миң евро турат", — деди Исаев.

Ошондой эле жаңы автокөлүктү  каттап, ага документ алууда кыйынчылык болуп жаткандыгын кошумчалады.

Киномеханик, уста, токойчу Бекешов

Ал эми Ысык-Көл облусунун Балбай айылында жергиликтүү тургун Кылыч Бекешов аймактарда жашагандарга чакан гидроэлектрстанцияларды жасап берет. Түп районунда токойчу болуп иштеген жаратман инсан ал кызматты өзүнүн негизги жумушунан сырткары аркалайт.

Бекешовдун пикиринде, ал жасап берген чакан ГЭСтер кеңири жайылса, жайлоодогу малчылардын жашоо-шарты кыйла жеңилдемек.

"Тоого жана айылга чакан ГЭС жасап орнотком. Каркыра жайлоосуна бир малчыга да жасап бергем. Аны көчмө кылып чогултууга да болот. Чабандар көчүп-конгондо өзүнө ылайыктап сууга жайгаштырып алат. Ага көп деле каражат, темир-тезек кетпейт. Жыйынтыгында малчылар жарык менен камсыз болуп, уйларын аппарат менен саап, өздөрүнө жакшы шарт түзүп, бекер энергияны көпкө чейин колдоно алат. Арыктагы суунун көлөмүнө жараша бир же эки киловатт электр энергия өндүрсө болот. Аны менен үйдү да жылытууга болот. Буюртма бергендерге да жасап берип жатам", — деди ал.

Союз учурунда киномеханик болуп иштеп калган 58 жаштагы Бекешов, мындан сырткары 30 түтүн болуп жашаган малчылардын чакан айылына он чакырым алыстыктан таза суу чыгарып берген. 

Чабак багып, чарбасын жанданткан Урумкулов

Мурда мал жана  дыйканчылык менен алектенген Алмазбек Урумкулов төрт жылдан бери чабак өстүрүп, ишкерликтин бул түрүн жолго салып алган. Ал Тоң районунун Ак-Өлөң айылында чарба ачып, бир топ балык чарбаларды чабак менен камсыздайт.

"Бул ишти ачууга 50-60 миң доллар сарптап, ишкананы дүйнөлүк стандарт менен салдык. Икраны Польша, Италия, Франция, Даниядан буюртма кылып алдырабыз. Сууга бир-эки ай баккандан кийин эле Чүй, Нарын, Ысык-Көлдөгү балык чарбалар сатып алып кетишет. Балык багуу, анын ичинде икраны өстүрүү өтө чоң мээнетти талап кылат экен. Мына төрт жылдан бери өстүрүүнү үйрөнүп келе жатам. Сууда өлүп калган икралар тез арада алынбаса, анын жанындагылар кете баштайт экен. Андан сырткары, тамагын берип, дарылап туруу керек. Кээде чет өлкөдөн 500 же 800 миң сомго чейин икра алдырабыз. Түйшүгү өтө көп, бирок эки айда эле киреше табууга болот", — деп Урумкулов кеп-кеңеши менен бөлүштү.

Ошондой эле 58 жаштагы элеттик иштерман жети гектар жерге өрүк өстүрүп, Кочкор районунда 100 миңдей балык багат.

Мөмөлүү бактардын эбин тапкан багбан

Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы Кара-Дарыя айыл аймагынын тургуну Аллаяр Бостонов 10 гектардан ашык адыр жерди иштетип, ал аянтка мөмөлүү дарак тиккен. Багбан жыл сайын 100 тоннадан ашык түшүмдү чет өлкөгө сатып, жергиликтүүлөрдү жумуш менен камсыз кылат.

Жаш багбан айыл жеринде жашагандарга кеп-кеңештерин да айтып өттү.

"2001-жылы кайрак талаанын 11 гектарына алчанын көчөтүн тиккем. Азыр ал жерде 4000 түпкө жакын өрүк, алча өсүүдө. Быйыл жети гектарга 45 000 көчөт отургуздук. Бакчабызда түшүм жыйноо маалында күнүнө 500гө чукул киши жумушка чыгат. Эң негизгиси азыр мээнет кылыш керек. Саясат менен алектенип отура бербей кыймылдоого убакыт келди", — деди Бостонов.

Жаш ишкер бакчасынын жанына төрт жыл мурда мөмө жана жер-жемиштерди консервациялаган чакан ишкана ачкан. Анын күнүнө беш тонна түшүмдү кайра иштүүгө мүмкүнчүлүгү жетет.

Алыста жүрсөм уй сарайга онлайн көз салып турам

Чүйлүк жеке ишкер Күлчоро Аксакалов төрт түлүк мал багып, айылда ондон ашык адамды жумуш менен камсыз кылат. Ал күнүнө 30 литр сүт берген асыл тукум уйларды, салмагы 7,5 килограммга чейин жеткен үндүктөрдү багып, өзүнүн жеке чарбасын жолго салган. Фермер 12 гектарга беде эгип, кара өрүк бакчасын карап, мал чарбачылыгынын аркасы менен киреше табат. 

Предприниматель Күлчоро Аксакалов держит скот четырех видов и обеспечивает работой более десяти человек в селе
© Sputnik / Мирбек Сакенов
Чүйлүк жеке ишкер Күлчоро Аксакалов
"Өзүбүздүн жерди жана ижарага жер алып иштетебиз. Жыл сайын беде, арпа, буудайды кенен эле жыйнайбыз. Гиссар кой, "Ала-Тоо" тукумундагы саан уйларды да кармайбыз. Бир уй суткасына 30 литрге чейин сүт берет. Уйлар талаага же жайлоого такыр чыгарылбайт. Жыл бою сарайдын ичинде чөп, жем менен багабыз. Азыр күнүнө 300-350 литрден ашык сүт заводго тапшырабыз. Ал жерде ондон ашык адам иштейт. Жумушчуларыбыз 15 миң сомдон жогору айлык алат. Жыл аягында кой, торпок белек кылабыз, жакшы шарт түзүп бергенбиз. Мал сарайга видеокамералар орнотулган. Алыста жүрүп чарбада эмне болуп жатканына онлайн көз салып турам. Себеби малга жем-чөбүн өз убагында берип, уйлар графиги менен саалып турушу керек. Чарбада уйлар түркиялык аппарат менен саалат. Буюрса, чет өлкөдөн асыл тукумдуу мал алып келели деген ниеттер бар. Австралиядан страус алып келейин деп жатам. Учурда өзүбүздүн канаттуу, мал кармаган сарайларды оңдоп-түздөп, тоют ала турган аянттарды көбөйтүүдөбүз", — деди Аксакалов.

Жаш жаратман 1990-жылдары талкаланган фермаларды да жаңылап, жети үй-бүлөнү жумуш менен камсыз кылган.

Предприниматель Күлчоро Аксакалов держит скот четырех видов и обеспечивает работой более десяти человек в селе
© Sputnik / Мирбек Сакенов
Күлчоро Аксакалов: мал сарайга видеокамералар орнотулган. Алыста жүрүп чарбада эмне болуп жатканына онлайн көз салып турам

Жаш жаратман 1990-жылдары талкаланган фермаларды да жаңылап, жети үй-бүлөнү жумуш менен камсыз кылган.

574
Белгилер:
ишкер, айыл чарба, Кыргызстан
Тема боюнча
Сарайдагы малчыларды онлайн көзөмөлдөйм. 28 жаштагы элеттик ишкер менен маек
Элеттиктер гумжардам эмес иш билги адиске муктаж экен. Айыл арманын укчулар барбы
Фрунзедеги батирден баш тарткан мугалим. Кочкордогу Дөң-Алыш айылынын баяны
КТРК телеканалдын логотиби. Архив

"Түндүк электр" дебат учурунда КТРКнын жарыгы өчүп калганына түшүндүрмө берди

59
(жаңыланган 12:32 01.10.2020)
Учурда жарыктын өчүрүлүшү боюнча атайын комиссия түзүлдү. Жыйынтыгына жараша тиешелүү чара көрүлмөкчү.

БИШКЕК, 1-окт. — Sputnik. "Түндүк электр" ишканасы саясий партиялардын шайлоого карата дебаты учурунда КТРКнын жарыгы өчүп калганына түшүндүрмө берди.

Белгилей кетсек, кечээ, 30-октябрда, кечки саат 21.48ден 21.56га чейин (8 мүнөткө) КТРКнын административдик мекемесинде жарык берүү үзгүлтүккө учураган.

"Саат 21:36да "Новозападная" кабелдик линиясындагы 35 киловаттык "Жер" деген секциядагы коргонуу линиясы өзүнөн өзү иштеп кеткен. Анын натыйжасында "Новозападная – Сельмаш-1" кабелдик линиясы жабыркаган. "Түндүк электрдин" кызматкерлери ыкчам түрдө "Жерди" таап, башка линияга которуп, көйгөйдү чечишти", — деп айтылат маалыматта.

Учурда жарыктын өчүп калышынын себебин иликтеген комиссия түзүлдү. Жыйынтыгы боюнча тиешелүү чара көрүлөт.

59
Белгилер:
КТРК, жарык өчүрүү, "Түндүк Электр" ишканасы
Тема боюнча
"Түндүк электр" миллиондоп карыз болгон 10 ишкананын тизмесин чыгарды
Дарыгер-психиатр Музурхат Курманалиев

Курманалиев: өлкөдө Альцгеймер дарты менен ооруган 300дөй киши каттоодо

22
Дарыгер-психиатр Музурхат Курманалиев көргөзмөлөргө барып, сүрөт тартып, токуп же жөн эле сейилдесе оорунун белигилери анча байкалбай деле каларын айтты.
Курманалиев: өлкөдө Альцгеймер дарты менен ооруган 300дөй киши каттоодо

Альцгеймер оорусуна чалдыккан адамдарга вагабандаж жана плюшкин синдромдору мүнөздүү. Алар түйүнчөгүн чогултуп бир жака кете тургандай камданып жана сырттан болгон керексиз эски-уску буюмдарды алып келип топтой беришет. Бул тууралуу Музурхат Курманалиев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Жай кыймылдаган адамдардын өмүрү кыскабы? Окумуштуулардын жообу

Анын айтымында, Альцгеймер оорусун адамдар бири-бирине жумшак, сый мамиле жасап алдын алса болот.

"Республика боюнча Альцгеймер дартына кабылган 300дөн ашык киши каттоодо турат. Бирок бул сандар айсбергдин учу эле. Туугандары маани бербеген же ооруганын билип туруп кайрылбаган адамдар көп. Өзгөчө айыл жергесинде жашаган карылар ансыз деле үйдөн чыкпайт. Аларга балдары кийим, тамагын даярдап берип, пенсиясын алып келип беришет. Ошону менен бирге ата-энесинин ооруп калганын айткандан уялгандар да бар. Качан гана кийимин кие албай, таза эле өзүн алып жүрө албай калганда ооруканага кайрылышат. Негизи адам баласы бири-бирине жумшак, мээрим менен мамиле кылса, толеранттуу болсо Альцгеймерге кабылган адамдын оорусунун белгилери анча деле билинбей калат. "Сыр аяктын сыры кетсе да сыны кетпейт" дегендей, эгер адам мурда жумшак, сөзгө көнгөн адам болсо, ооруп калгандан кийин деле андан да жумшак болуп калат. Себеби альцгеймердин негизги белгиси мүнөздүн курчушу болуп жатпайбы. Эгер ооруган адамга жакшы мамиле жасаса, ал деле ошондой жооп алат. Мындайча айтканда, альтруисттик мамилени күчөтүү керек. Бул адамдар жаш баладан да таарынчаак болуп калат", — деди Курманалиев.

Дарыгер-психиатр Альцгеймер оорусун дарылап айыктыруу, ооруну кечеңдетүү мүмкүн эместигин кошумчалады.

22
Белгилер:
психикалык абал, илдет, Альцгеймер оорусу
Тема боюнча
Алжыбай жашоонун эң жөнөкөй жолу айтылды
Дордой футбол клубунун оюнчулары. Архив

"Дордой" футбол клубу мөөнөтүнөн мурда өлкө чемпиону болду

0
(жаңыланган 13:27 01.10.2020)
"Дордойчулар" чемпионаттын бүтөрүнө дагы бир тур калганда алты упай алдыга озуп, чемпиондукту камсыздады.

БИШКЕК, 1-окт. — Sputnik. Бишкектин "Дордой" клубу футбол боюнча Кыргызстандын Шоро премьер-лигасынын 2020-жылдагы чемпиону болду. Бул тууралуу Кыргызстандын футболдук союзу билдирди.

"Дордойчулар" чемпионаттын бүтөрүнө дагы бир тур калганда алты упай алдыга озуп, чемпиондукту камсыздады.

Башкы машыктыруучу Александр Крестининдин шакирттери бүгүн, 1-октябрда, мелдештик жарышта экинчи сапта келе жаткан Бишкектин "Алга" клубун утуп алды.

Бишкекте тынчтыкты даңазалаган футбол майрамы өттү. Сүрөттөр

Беттеш Кант шаарындагы "Центральный" стадионунда өтүп, талаа ээси катары ойногон "Алганы" "Дордой" 1:5 эсебинде утту.

Муну менен "Дордой" үчүнчү ирет удаасы менен, ал эми тарыхында 12-ирет чемпион болду.

Кыргызстандын чемпиону быйыл коронавирус пандемиясына байланыштуу борборлоштурулган форматта Кант шаарында күйөрмансыз өттү.

0
Белгилер:
"Дордой" ФК, футбол
Тема боюнча
Гүлжигит Алыкулов "Кайраттын" УЕФА мелдешиндеги голуна жардам берди. Видео