Чегиртке басып кеткен айыл. Архивдик сүрөт

Жашылдын баарын жалмайт. Кыргызстан чегиртке каптоо коркунучунда турат

(жаңыланган 18:56 09.06.2020)
Адистердин айтымында, зыянкеч адам баласынын башына оор күн түшүп турган кездерде (согуш, эпидемия, кризис) күчтөнөт.

БИШКЕК, 9-июн. — Sputnik. Чегирткенин капташы бир гана айыл чарбага эмес, экономикага, социалдык турмушка жана тамак-аш коопсуздугуна коркунуч жаратат. Бул тууралуу Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлигинин сайтында жазылган.

Алдын ала божомолдоолорго караганда, ушул жылы Кыргызстанда 120 миң гектар жерди чегиртке капташы күтүлүп жатат.

Министрликтин өсүмдүктөрдү коргоо жана пестициддерди каттоо бөлүмүнүн башчысы Алмаз Алакуновдун айтымында, Баткен, Ош жана Жалал-Абад облусунун көпчүлүк райондору илгертен бери эле чегиртке "басып алып" жүргөн аймактар болуп эсептелет.

"Бүгүнкү күндө Баткен, Ош облусунда жана Жалал-Абаддын Аксы районунда 19 817 гектар жерде чегирткенин личинкалары табылды. Чегиртке өтө кооптуу жандык, аны менен айрым учурда бир нече жыл катары менен күрөшүүгө туура келет. Бул парадокс, бирок анализдеп көрсөк, аталган мите адам баласынын башына оор күн түшүп турган кездерде (согуш, эпидемия, кризис) күчтөнөт экен", — деди Алакунов.

Анын айтымында, чегирткенин коргонуу инстинкти абдан өрчүгөн. Мисалы, личинкасын адам басып-турган айдоо жерлерине эмес, көздөн оолак ташташат.

Айыл чарба министрлигинин маалыматына караганда, коңшу өлкөлөрдү (Түркмөнстан, Өзбекстан, Тажикстан, Афганистан) жана региондорду (Түндүк Африка, Жакынкы чыгыш, Араб жарым аралы, Индия, Пакистан, Иран) каптап кеткен чегиртке бизге деле келиши толук ыктымал.

"Азыр коңшу өлкөлөрдө тарап жаткан чегиртке көчүп жүрүүчү түрүнө кирет. Ошол себептүү биздин өлкөгө келип калуу коркунучу бар. Булар жашыл нерсенин баарын жейт. Бир өтүп кеткен жеринде эч нерсе калбайт", — деди адис.

Учурда ведомствонун кызматкерлери чегиртке личинка таштаган аймактарды таап, аларды жок кылуу боюнча иштерди аткарып жатат.

Адистердин айтымында, апрель-май айларындагы аба ырайынын шарты алар үчүн жагымсыз болуп, личинкалардын өлүп калышына алып келди. Бирок күндүн ысышы менен зыянкечтер Жалал-Абад, Баткен, Ош, Чүй, Талас жана Нарын облустарында көбөйүшү мүмкүн.

Белгилер:
коркунучтар, өсүмдүктөр, талаа, айыл чарба, чегиртке, Кыргызстан
Тема боюнча
Өкмөт 11 миң жер участогун трансформациялоону көздөп жатат
Археологиялык казуулар. Архив

Бишкектен анча алыс эмес жерде балбал таш табылды. Сүрөт

(жаңыланган 22:16 14.04.2021)
Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Бишкектен анча алыс эмес жерде Интернациональный айылынан экскаватор айдоочусу Павел Камаев балбал таш таап алган. Бул тууралуу Sputnik Кыргызстан агенттигине өзү билдирди.

Обнаруженный в грунте балбал в селе Интернациональном недалеко от Бишкека
© Фото / предоставлено Павлом Камаевым
Бишкектен анча алыс эмес жерде Интернациональный айылынан экскаватор айдоочусу Павел Камаев балбал таш таап алган

Балбал — бул адамдын сөлөкөтү чегерилген таш эстелик. Камаев аны кантип таап калганын айтып берди.

"Ал күнү мен жумушта болчумун, жер казып атып бир маалда катуу бир нерсеге тийгендей болдум. Карап, көргөн көзүмө ишенген жокмун. Топурак алдында анча чоң эмес таш эстелиги жатыптыр. Бийиктиги болжол менен бир метрди түзөт. Анын бир колунда чөйчөк тартылган. Табылга жакшы жышаан экенин, мындай жерлерде белгилүү аскер адамы да көмүлгөнүн окугам", — деди ал.

Ал табылгасын адистерге берүү үчүн Маданият, маалымат жана спорт министрлигине барган.

"Балбал ташты өзүмө алып калайын деп эч ойлонгон жокмун. Министрликтегилер айтканымды угуп, анын мынча тереңдикте жатканына таң калышты. Себеби мен аны үч метр тереңдиктен таап чыккам да. Ал жакта бул таш кандайча жатып калганы табышмак", — деди Камаев.

Вид на Государственный исторический музей в центре Бишкека во время реконструкции
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады

Маданият министрлиги балбал таш тууралуу маалыматты тастыктап, аны Тарых музейинин алдына орнотушканын кошумчалады.

Белгилер:
табылга, эстелик, таш, балбал, Чүй облусу, Бишкек
Тема боюнча
Енисейди бойлой Барсбектин мүрзөсүн издегенде... Юлий Худяков менен маек
Бишкектеги Курманжан Датка эстелиги. Архивдик сүрөт

Бейшембиге карата аба ырайы

Күндүн ысышына жана күтүлүп жаткан жаан-чачынга байланыштуу өлкөнүн бийик тоолуу райондорунда кар көчкү түшүүсү ыктымал.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Бейшембиде күндүз республиканын аймагында жаан-чачын күтүлбөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетиши мүмкүн. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +21…+26, Талас жергесинде +20…+25, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +22…+27, Ысык-Көл, Нарын өрөөндөрүндө +15…+20 градуска чейин көтөрүлөт.

Күндүн табы Бишкекте +23…+25, Ош шаарында +24…+26 градус жылуу болот.

Белгилер:
Кыргызстан, апрель, аба ырайы
Тема боюнча
Бишкекте түркүн түстүү жоогазындар гүл ачты. Ажайып сүрөттөр

Кер мурут жигит Сүймөнкул Чокморов. Улуттук банктын улуу инсан тууралуу видеосу

(жаңыланган 23:26 14.04.2021)
Улуттук банк кыргыз банкноталарына түшүрүлгөн белгилүү инсандар тууралуу видеолорду жарыялоодо. Бул ирет банк легендарлуу актёр, сүрөтчү Сүймөнкул Чокморов тууралуу видеоролик жарыялаган.

Эки мүнөттөн ашык тартылган роликте сүрөтчүнүн жаш кезин көрүүгө болот. Анда Чокморов жана башка студенттер талаада педагогдун жетекчилигинин алдында жылкыны сүрөткө тартып жатышат. Видеонун алдында окуя 1963-жылы Ленинград облусунда болгону жазылган. Чокморов эмгегинде бир гана жылкыны эмес, анын артына тоолорду да тартат. Окутуучу жок тоону эмнеге тартканын сураганда, ал мекенин сагынганын айткан. Бир маалда жылкы үркүп, баланын колунан жулунуп, секире баштайт. Аны көрүп Чокморовдон башкасынын баары чочулайт. Бирок Сүймөнкул Чокморов аттын жанына барып, жылкыны сылап аны чуркатыш керектигин айтат. Бала ага макул болбой койгондо Чокморов "кыргыздар ээр үстүндө чоңойгон калкпыз. Ал эми ат биздин канатыбыз" деп чапкан боюнча жөнөгөн.

Кадр алмашып, Чокморов "Ысык-Көлдүн кызгалдактары" тасмасындагы Карабалтанын образында болуп калат.

Улуттук банк роликтерди Кыргызстандын эгемендүүлүгүнүн 30 жылдыгына карата тартып жатат. Анда улуттук валютага сүрөтү түшүрүлгөн философ Жусуп Баласагын, манасчы Саякбай Каралаев, сүрөтчү, актёр Сүймөнкул Чокморов, акын Алыкул Осмонов тууралуу видеолор көрсөтүлмөкчү.

Роликтерди режиссёр Руслан Акун белгилүү кино ишмерлери Актан Арым Кубат, Эрнест Абдыжапаров, Марат Сарулу жана Баян Сарыгуловдун колдоосу менен тарткан.