Эл артисти Гүлсара Ажыбекова

Эл артисти Гүлсара Ажыбекова: соодага аралашууну чечтик, тозок ошондо башталды

3308
(жаңыланган 18:26 05.07.2020)
1974-жылы тартылган Төлөмүш Океевдин "Кызыл алма" тасмасында Сабиранын ролу менен көпчүлүктүн оозуна алынган Гүлсара Ажыбекованын 70 жылдык юбилейи быйыл мамлекеттик деңгээлде белгиленет.

Театр жана кино актрисасы алдыдагы мааракелик датага утурлай басып өткөн жолу, чыгармачылыгы жана замандаштары тууралуу Sputnik Кыргызстан агенттигине маек курду.

— Мааракеге даярданып жатасызбы? Кандай сезимдер болуп жатат?

— 101 жашка чыгып каза болгон орус актёру Владимир Зельдиндин "юбилей табияттын кыяматы" деген таризде айтканы бар (күлүп). Анын сыңары, бул датаны басып өткөн жолуңдун, чыгармачылыгыңдын тарыхы, жасаган ишиңдин кандайдыр бир жыйынтыгы деп билем.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Гүлсара Ажыбекова: эки-үч мүнөттүк ролумду Москвадан келген сынчылар көпкө кеп кылып талкуулашкан

— Алгачкы роль эстен кетпесе керек...

— Кыргыз улуттук академиялык драмалык театрынын сахнасында Токтоболот Абдумомуновдун "Ашырбай" спектаклиндеги Ашырбайдын карындашы, баласы найзанын учуна кетип нес болгон Асылкандын образын жараткам. Ролду аткаруу мен үчүн түйшүк жараткан. Сахнага чачым жайылып, канжалаган, тытылган кийим менен ымыркайды уктатып жаткан элес калтырып чыккам. Массовкадагы артисттер, көрүүчүлөр карап жатканын сезип турдум. Залдын ичинде ашык добуш жок, жымжырт болуп турат. Кыңылдап баланы уктатып, катуу сүйлөй баштаганда качкым келет. Бул учурлар унутулгус, кандайдыр бир өзгөчө көз ирмемдер. Ошол эки-үч мүнөттүк учурду кийин Москвадан келген сынчылар көпкө кеп кылып талкуулашкан. Ал ролумду эч унутпайм.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Эл артисти: менде драмалык сезим көбүрөөк. Ошол жанрды жакшы көрөм. Жүрөктүн толтосунан чыккан, каармандын ойлогону ишке ашпай, кээ бир учурда максаттары тирешип калганы мени өзүнө тартат

— Актрисалык кесипти да жөн жерден тандап алган жоксуз да, ээ?

— Бул бала кезден калыптанган кыялым десем болот. Жайында Клара эжем экөөбүз (акрисанын бир тууган эжеси Клара Ажыбекова — ред.) Ат-Башынын Босого, Сары-Тал, Таш-Кыя, Көк-Жайык жайлоолорун жайлаган чоң атам менен чоң энеме барчубуз. Ар кайсы костюмдарды кийип алып, аларга ырдап, бийлеп концерт бере берчүбүз. Кийин ыраматылык Төлөмүш Океев "Кожожаш" тасмасын ошол жерлерден тарткан. Карагай, арча, өзгөчө гүлдөр, куштардын сайраганын уксаң тим эле укмуш, жомоктогудай сезилер эле. Ошол арчаларга минип алып ойночубуз. Суурдун балдары боз үйлөрдүн жанында күчүктөр менен алышып жүрүшчү. Керемет убак болчу.

Ат минген Ажыбекова, Бейшеналиев, Кутманалиев. Залкарлардын таберик сүрөтү

Ушундай күндөрдүн биринде кошуна Талды-Суу деген айылга артисттер келди деп чуу түшүп калышты. Биз дагы жуунуп-таранып жүк ташуучу машина менен барып, кырга отуруп күтүп калдык. "Аршин мал алан" деген спектакль алып келишиптир. Асек Жумабаев баш болгон артисттер экен. Алар гримденип, кооз костюмдарын кийип чыгып, жарык берилгенде өзгөчө сезимдерге бөлөнүп, абдан суктангам. Ал кезде телевизор жок, артисттерди бат-бат көрүүгө мүмкүнчүлүк аз болчу да.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Актриса Гүлсара Ажыбекова: Төлөмүш Океевдин "Кызыл алма" тасмасына мени кинопробага чакырышты. Ал жакта Таттыбүбү Турсунбаева, Наталья Аринбасаровалар сыналып жатканын угуп, мени жөн эле планга кошуп коюш үчүн чакырды окшойт деп ойлонуп бардым

Тагдырдын буйругу болсо керек. Фрунзе шаарында өсүп, мектепти ушул жактан окугам. Мурда Краснооктябрская деп аталчу, азыркы Тыныстанов көчөсүндө турчубуз. Жоро-жолдошторумдун көпчүлүгү орустар. Лариса Незовцова деген курбу кызым бар эле. Ал пионерлер сарайына барып, балетке кызыгып жүрчү. Аны менен опера театрына барып, спектаклдерди көрчүбүз. Анткени Ларисанын апасы опера театрында эсепчи болуп иштечү. Бир жолу "Лебединое озеро" спектаклинде Бүбүсара Бейшеналиеванын бийлеп жатканын көрүп, сыйкырдуу дүйнөгө кабылып калгандай болдум. Анан эле антракт учурунда Ларисанын апасына баралы деп сахнаны артына өтүп бара жатсак бирөө кышылдап-бышылдап жатыптыр. Жүрөгүм шуу дейт түштү. Карасам эле бутун "шалп, шалп" деп сүйрөп сөлөкөт өттү. Анан эле Лариса келип: "Это Бибисара, видела это Бибисара", - деп калды. Көрсө, ошол Бүбүсара Бейшеналиева экен. Бутун араң сүйрөп, көкүрөгү бүт суу. Экинчи акт башталганда карасам Бүбүсара сахнада жепжеңил болуп учуп жүргөндөй элес калтырат. Таптакыр башка көрүнүш. Мына артисттердин эмгеги. Эженин ооруп жүргөн учуру экен. Балалык менен көп нерсени аңдай албай калыптырмын, бирок жүрөгүмдөн өчпөй калды. Ошондон өзгөчө таасирленгем.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Театр жана кино актрисасы: Бүбүсара Бейшеналиеванын көшөгө артында бутун араң сүйрөп басып, андан кийин сахнада жепжеңил болуп учуп жүргөндөй элес калтырганы өзгөчө таасирленткен

Топудай кыргыздын башына тоодой кайгы үйүлбөсө дейм. Сейдакматова менен дил маек

Ошол жылы 10-классты бүтүп жатканымда Москвадан комиссия келди. ГИТИСтин ректору Матвей Горбунов, биздин корифейлер Муратбек Рыскулов, Бакен Кыдыкеева, Даркүл Күйүковалар кабыл алуу комиссиясында экен. Жанталашып мектептеги экзамендерди берип, буга да даярданып жүрүп, Дүйшөн Байдөбөтов, Муканбет Токтобаев, Гүлайым Каниметова, Назира Мамбетова, Турган Бообекова, Жамиля Сыдыкбаева, Рашбек Асанов, Шаршен Дүйшөнкуловдор менен курсташ болдум. Баарыбыз Москвадан окуп келдик. Көбү кийин Жалал-Абад театрын ачабыз деп кетишти. Шартка байланыштуу мен, анан Мария Курманалиева академиялык театрда калдык. Ал жерде режиссёр Абдыашым Көбөгөнов, Насыр Кытаев, Советбек Жумадылов, Алиман Жангорозова, Гүлшара Дулатова, ал тургай Ашыралы Боталиев менен иштешип калдым. Гүлшара Дулатова, Бакен Кыдыкеевалар менен бир топ жыл курбу катары катышып калдык. Бакен эженин эң биринчи режиссёр катары койгон Алыкул Осмоновдун "Махабат" спектаклинде башкы ролду мен ойногом. Даркүл Күйүкова менен Бартольд Брехтин "Өлөрман эне" пьесасында чогуу иштештик. Даркүл эже өлөрман эненин, мен дудук кыз Катриндин образын жараттым.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Эл артисти: артисттер байлык, бийлик эмес, роль талашат

— Актрисалык дебютуңуз Абдымомуновдун "Ашырбайындагы" Асылкандын ролу болгону менен дал ушул Брехтин "Өлөрман эне" спектаклиндеги Катриндин ролу эмнегедир сизге жакындай сезиле берет. Чынында кайсы ролуңузду өзгөчө аздектейсиз?

— Туура. Катриндин образы мага абдан жакын. Комедия-гротеск деп коет, апыртып-ашыртып, фантазиялар күчтүү берилген. Артисттин ичинде кандайдыр бир "тентектик" болушу шарт. Ошол нерсе "Өлөрман энеде" бар. Мен мындай ролдорду жакшы көрөм. Бирок менде драмалык сезим көбүрөөк го. Ошол жанрды жакшы көрөм. Жүрөктүн толтосунан чыккан, каармандын ойлогону ишке ашпай, кээ бир учурда максаттары тирешип калганы мени өзүнө тартат. Бирок чыгармачылык жол каалайбызбы-каалабайбызбы, жан дүйнөдө изин калтырат экен.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Театр жана кино актрисасы: артисттин ичинде кандайдыр бир "тентектик" болушу шарт

— Сизди көпчүлүк 1974-жылы тартылган "Кызыл алма" тасмасындагы Сабиранын ролу аркылуу таанып калды окшойт. Фильмди тартуу учурунда кызыктуу окуя көп эле болсо керек...

— Театрдан бир нече ролду ойногондон кийин Төлөмүш Океевдин "Кызыл алма" тасмасы тартыла турганы белгилүү болду. Мени кинопробага чакырып калышты. Анан ал жакта Таттыбүбү Турсунбаева, Наталья Аринбасаровалар сыналып жатканын уктум. Анан мени жөн эле планга кошуп коюш үчүн чакырды окшойт деп ойлонуп бардым. Эски киностудиянын алдына Константин Орозалиев, Төлөмүш Океев, Керим Орозалиевдер келишти. Ошол жерден Сүймөнкул Чокморовду пробага тартып алышты. Аткарчусун аткарып бердим, бирок атактуу актрисалар тартылганы жатса, мени ролго алат деп ойлогон эмесмин. Кийин мага өттүңүз деп сүйүнчүлөп калышты.

Балыкчынын шамалында тамеки тиштеген Аринбасарова. "Уландагы" таберик сүрөт

Кинодогу төрөтканадагы эпизод № 1 төрөтканадан тартылган. Ал жерде артисттер жок. Кадимки төрөгөнү барган аялдар. Алар кино тартылып жатканын деле билишкен эмес. Мен алардын арасына халат кийип, тымпыйып отурдум. Ошол жердеги аялдардын реакциясы, мындайча айтканда, чыныгы эмоциялар. Тартылгандан кийин абдан кубанып, ылдый жактан сүйүнүп жүргөнүмдү көрүп аялдар "бул неге күлүп жатат, жана эле ыйлап жатпады беле" деген таризде таң калып эле калышты. Андан кийин аларга түшүндүрүшкөн окшойт.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / из личного архива Гулсары Ажибековой
Гүлсара Ажыбекова: Эл артисти "Ош" базарга барып товар сатып алып, кайра өткөрүп жүргөнүн элестетип көрсөңүз. Бул тозок да өзүнчө. Мына ошондон өтүүгө туура келди. Бирок өкүнбөйм. Анткени балдарым билим алды, өз жашоосун тапты

— Чыгармачылыктын ачуу-таттуусун айтып берсеңиз.

Биздин кесипте кызганыч деген сапат көп кездешет. Артисттер жаш баладай тентек, таарынчаак болушат. Ошол бала кыял артисттердин тилинин ачуусу шумдук, чагып алат. Байлык, бийлик эмес, роль талашат. Мени бирөө көрүп, таанып калса экен деген атаандаштык. Чыгармачылыкта, өзгөчө кинодо чалгынга чыккандай болосуң. Ошонун оош-кыйышына көнүп, ишти жөндөп кетүү зарыл. Бири-бириңе колдоо көрсөтүп, чогуу жүргөн кесиптештериң бир туугандай болуп калат. Анан эле ошолор сага жамандык жасап кетсе, абдан жаман болосуң. Ишенимиң өчүп, көңүлүң чөгөт, ушундай стресске түшөсүң.

Бий үчүн жаралган... Балет ханышасы Бүбүсара Бейшеналиева тууралуу 7 факты

Кийин бир топ коомдук иштерге аралашып жүрдүм. Анан жаңы заман башталганда бизнеске баш урууга мажбур болдум. Коммерция тургай, бухгалтерия тууралуу түшүнүк жок. Ошол учурда элдин баары үйдөгү эски буюмдарын алып чыгып сата башташты. "Сникерс", "Марс" деген шоколаддар жаңы чыгып аткан, бир күнү кызым ошондой алып бер деп калды. Наркы беш рубль болчу. Кийинки күнү дагы сураганда эмкисинде алып бере албай калсам эмне болот деп ойлоно баштадым. Түнү менен уктабай чыктым. Анан коммерцияга аралашууну чечип бизнеске кириштик. Тозок ошондо башталды. Бир баскан жолду миң басып, милиционерлерди, санэпидем кызматкерлерин багып калдык. Айтор ошентип, көргүлүктү көрдүм. Ошого карабастан менин жүрөгүм театрда эле. Болгону балдарым ачка болбосун, эч нерседен кем болбосун деген ой менен соода кылып жүрдүм. Эл артисти "Ош" базарга барып товар сатып алып, кайра өткөрүп жүргөнүн элестетип көрсөңүз. Бул тозок да өзүнчө. Мына ошондон өтүүгө туура келди. Бирок өкүнбөйм. Анткени балдарым билим алды, өз жашоосун тапты. Башкача айтканда, ошол доорго жараша иш кылдык. Бирок азыр эленип отуруп, турмуш жакшырып калды.

Народная артистка Гулсара Ажибекова
© Фото / Ажара Шабданова
Актриса Гүлсара Ажыбекова: чыгармачылыкта, өзгөчө кинодо чалгынга чыккандай болосуң

— Ооба, учурдагы чыгармачыл адамдар базар экономикасына ыңгайлашып, мындайча айтканда, өз киндигин өзү кесип калышты. Продюсер жалдап, алар элге таанытып дегендей. Анан бул тармакта тажрыйбалуу киши катары учурдагы чыгармачыл адамдарга кандай кеңештериңизди бересиз?

— Ар бир заман, учур өзүнүн шарттарын түзүп берет. Биз эч качан жогорудан туруп бирөөгө сын айта албайбыз. Кесипкөй катары эч качан ойлогон оюңардан кайтпагыла дээр элем. Аны ишке ашырууга умтулуп, болгон аракетиңерди жасагыла демекчимин. Бардык нерсе чыгармачыл адамдын колунда эмес. Чөйрөдөн, каражаттан дагы көз каранды болуп калат. Азыркы актер, актрисаларды колдойм, аларды жакшы көрөм, ишенем. Албетте, азыр сын айткандар көп. Бирок учурдагы чыгармачыл инсандар ушул тапта мүмкүн болгондун баарын жасап жатышат.

Элибиз уникалдуу, акылман. Башкысы, азыркы мүшкүлдөн аман-эсен өтүп, ден соолугубуз чың болсун!

3308
Белгилер:
юбилей, кино, театр, Гүлсара Ажыбекова
Тема боюнча
Сейдакматова: карылыктын өзүнүн жакшы жактары бар экен. Видео маек
Сүймөнкулдун "оюнан кетпеген" Таттыбүбү. "Кызыл алмадагы" таберик сүрөт
Балдар кардиологиясы бөлүмүнүн жетекчиси, медицина илимдеринин кандидаты Самидин Шабыралиев

Хирург Шабыралиев: операцияга кезек жетпей чарчап калган бөбөктөр бар, шарт начар

7
Акыркы кезде тубаса жүрөк кемтиги менен төрөлгөн балдардын саны өсүүдө. Мындай балдарга операцияны жалгыз Улуттук кардиология борборунун тубаса жүрөк кемтиги боюнча балдар хирургиясы жасайт. Азыр бул бөлүм мышык ыйларлык абалда.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы балдар кардиологиясы бөлүмүнүн жетекчиси, медицина илимдеринин кандидаты Самидин Шабыралиев менен тубаса жүрөк кемтиги оорусу жана бөлүмдүн азыркы абалы тууралуу баарлашты.

— Жүрөк кемтиги эмнеден улам пайда болот?

— Себеби көп, бир-экөөнү бөлүп көрсөтүүгө болбойт. Эненин курсагында жаткан түйүлдүктүн жашоого керектүү органдарынын баары үч айга чейинки убакытта түзүлөт. Ошол кезде таасир этүүчү ар кандай сырткы жагымсыз факторлордун натыйжасында бала тубаса жүрөк кемтиги менен төрөлүшү мүмкүн. Ошондой эле генетикалык (туугандар баш кошкондо) жана экологиялык факторлор бар. Азыр Бишкекти каптаган ыш да таасир берет. Өзгөчө радиация жаман. Кош бойлуу кезде эне ар кандай инфекциялык оорулар менен ооруса, күчтүү дарыларды ичсе, витаминдердин жетишсиздиги жана эненин кант диабети өңдүү өнөкөт дарты болсо бала жүрөк кемтигине кабылышы мүмкүн. Мындан сырткары, спирт ичимдиктеринен жана чылым чегүүдөн алыс болуу зарыл.

— Боюнда бар аял түйүлдүктүн жүрөк кемтигине чалдыкканын байкай алабы?

— Бойго бүткөндөн үч ай өткөндөн кийин эхокардиографиядан билсе болот. Бул аппарат түйүлдүктүн кайсы органында кандай кемчилик бар экендигин көрсөтүп берет. Азыр медицина ушуга жетишкен.

Заведующий отделением хирургии врожденных пороков сердца НИИХСТО Самидин Шабыралиев
© Sputnik / Нурайым Рысмамбетова
Самидин Шабыралиев: Тубаса жүрөк кемтигинин жүздөн ашык түрү бар. Ошолордун ичинен бала төрөлөрү менен тез арада операция жасоого муктаж болгон түрлөрү болот.

— Белгилери кандай болот?

— Тубаса жүрөк кемтигинин жүздөн ашык түрү бар. Ошолордун ичинен бала төрөлөрү менен тез арада операция жасоого муктаж болгон түрлөрү бар. Антпесе наристе чарчап калышы мүмкүн. Төрөтканада микропедиатрлар болот. Алар баланы текшерип, жүрөгүн тыңшап көрүшөт. Ымыркайдын денесинде көгү же жүрөгүндө дабыш бар болсо бизге жиберишет. Бала көп учурда көгөрүп төрөлүп, алсыз болгондуктан атайын аппаратка жаткырышат. Бирок баарына эле операция жасала бербейт.

Кээ бирлерине дароо операция жасалышы керек болсо, айрымдары операцияны күтөт. Ал эми кайсы бир түрлөрү операциясыз эле дарылоо жолу менен калыбына келет. Бизде жүрөк кемтиги дартынын бардык түрүнө операция жасалат. Айрым тубаса жүрөк кемтигине Борбор Азияда биринчи жолу бизде операция жасалган.

— Анда эмне үчүн жүрөк кемтигине кабылган балдарды чет жактан операция жасатууга жардам сурагандар көп болууда?

— Эми ата-эненин каражаты жетишсе каалаган жактан жасата беришет. Келип кеңеш деле сурашпайт. Кээде бизде 20 миң сом турган операцияны чет мамлекеттен 15-20 миң долларга жасатып келген учурлар болгон. 

Бизде негизинен мүмкүнчүлүк чектелүү. Жандандыруу бөлүмүндө болгону бир операциялык стол жана төрт эле койкабыз бар. Бул жетишсиз. Ошол себептен операция талап кылынган наристелердин бардыгына эле жардам берип жатабыз деп айтуудан алысмын. Кээде реанимация бошобой операциясын күтүп жатып чарчап калган бөбөктөр болот. Бул маселенин баарын мамлекет чечип бериши керек. Республикадагы жалгыз тубаса жүрөк кемтиги менен туулган балдар хирургиясынын абалы ушундай.

Заведующий отделением хирургии врожденных пороков сердца НИИХСТО Самидин Шабыралиев осматривает пациента
© Sputnik / Нурайым Рысмамбетова
Самидин Шабыралиев: Жандандыруу бөлүмүндө болгону бир операциялык стол жана төрт эле койкабыз бар. Бул жетишсиз. Ошол себептен операция талап кылынган наристелердин бардыгына эле жардам берип жатабыз деп айтуудан алысмын.

— Кандай болушу керек эле?

— Жандандыруу бөлүмүндө сегиз керебет болушу зарыл. Европалык стандарт боюнча төрт койка, бир операциялык столго жылына 250 операция жасашыбыз керек эле. Бирок 2019-жылы 430, быйыл пандемияга байланыштуу 320 операция жасалды. Ошондой эле балдардын өмүрүн сактап калууда өтө маанилүү аппараттарга муктажбыз. Бул маселелердин баары мурда эле өкмөткө жеткен. Бизге мурунку вице-премьерлер, өкмөт башчы жана депутаттар деле жылына келип кетишчү. Акыбалыбызды, ооруканабыздын шартын баары билишет, бирок эч нерсе чечилген эмес. Келип эле кетишет. Мамлекет тарабынан эч кандай жардам жок.

Бир жашка чейинки балдардын дарылануусу бекер, калган операцияга келген бейтаптар акчасын төлөп, дарыланат. Жандандыруу бөлүмү менен операция жасоочу блогубуз мышык ыйлагыдай абалда. Эч кандай шарты жок. 2013-жылы өзүбүз 250 миң евролук немец грантын утуп алганбыз. Анын 200 миң евросуна аппарат алып, азыр ошону менен эптеп иштеп жатабыз. Андан кийин Help the children фондунун жетекчиси Елена Конева менен биргеликте телемарафон уюштуруп, чогулган 25 миң долларга бир жабдык алганбыз. Ошондой эле бир топ жыл мурда Ганси авиабазасынын аскерлери менен сүйлөшүп, Америкадан жасалма кан айлантуу аппаратын алдырган элек. Андан бөлөк эч кандай жаңылануу болгон жок. Ал эмес мурунку аппараттар да керектен чыгып бара жатат. Мамлекет айлыгыбызды эле берет. Бөлүмдүн сынган, талкаланган жерлерин врачтар өз каражатыбызга жасайбыз.

Отделение хирургии врожденных пороков сердца НИИХСТО
© Sputnik / Нурайым Рысмамбетова
Балдардын тубаса жүрөк кемтиги хирургиясынын иштөө шарты, технилык абалы өтө начар

— Дары-дармек жагычы?

— Бизде дары да, аппарат, жабдуу да жетишпейт. Башкача айтканда, согуш талаасындагыдай шартта иштейбиз. 2019-жылы Иса Коноевич Ахунбаевдин алгачкы операция жасаганына 50 жыл толуп, Кытай, Германия баш болгон дүйнөнүн төрт бурчунан адистер келген. Конференциянын жүрүшүндө биздин бөлүмдө мастер-класс катары немецтер операция жасашты. Ошондо алар баш чайкап: "Бул институтту тезинен жабуу керек, талапка жооп бербейт, эч нерсеси жок экен", — деп айтышкан. Башкасын айтпай эле коёюн, бизде керек болсо кадимки рентген жок. Бул маселени канча ирет көтөрдүм, бирок көңүл бурган жан боло элек. Миллиарддап уурдалган коррупциялык иштерди угуп жатабыз. Бизде жок дегенде бир миллион доллар болгондо канча баланы сактап калууга мүмкүн болор эле. Бөлүмдө операцияны күтүп эки-үч айлык наристелер да жатат. Ошолордун абалын келип көрүшсө болмок. Операция жасаганда эле сакайып кетпейт, андан кийин да дыкат көзөмөл керек. Мында да баягы эле жетишпестик, керектүү аппараттардын жоктугу көкөйдү кесүүдө.

— Операциялардын наркы канча?

— Эң арзаны 15 миң сом, ал эми эң оор операция 99 миң сомдун тегереги. Мындан тышкары, Москвадагы А.Н.Бакулев атындагы институттун профессору Алексей Ким жылына бир-эки жолу бизге келип, өтө оор акыбалдагы бөбөктөргө операция жасап кетет. Ал киши менен атайын келишимдин негизинде иштешебиз.

Коридор отделения хирургии врожденных пороков сердца НИИХСТО
© Sputnik / Нурайым Рысмамбетова
Самидин Шабыралиев: Бизде дары да, аппарат, жабдуу да жетишпейт. Башкача айтканда, согуш талаасындагыдай шартта иштейбиз.Кадимки рентген да жок.

— Канча убакытка чейин жасалат?

— Орточо алганда үч саатка чейин созулат.

— Талаптагыдай шарт жок болгондуктан, өмүрүн сактап калууга мүмкүн болгон балдар да чарчап калып жаткан турбайбы?

— Азыр бизде балдардын каза болгон учуру беш пайызды түзөт. Керектүү шарттар түзүлүп, жабдыктар жетиштүү болсо аны үч пайызга чейин азайтууга мүмкүн болор эле. Биз азыр 100 миң, 500 миң доллар болсо да муктажбыз. Алмазбек Атамбаевдин убагында вице-премьер Алтынай Өмрбекова келип, абалыбызды көрүп: "Эч нерсе кыла албайбыз, акча жок", — деп кеткен эле. Кичинекей балдардын өмүрүн сактап калуу үчүн бизди деле көңүлгө алып коюшса болмок.

Жүрөк кемтиги менен төрөлгөн балдардын саны жылдан-жылга өсүп жатат. Өткөндө биздин дарыгерлер Баткен облусуна караштуу Кызыл-Кыя шаарчасындагы бир эле айылдан тубаса жүрөк кемтиги менен жабыркаган 55 баланы таап келишти. Башка аймактар кантип жатат, билбейм...

Заведующий отделением хирургии врожденных пороков сердца НИИХСТО Самидин Шабыралиев
© Фото / Нурайым Рысмамбетова
Самидин Шабыралиев: Кан айланууну жасалма түрдө жөнгө салуучу жабдууга зарыгып турабыз. Баасы 180-200 миң доллар.

— Ушундай шартта ишин таштап чет мамлекетке кетип калган адистер да болсо керек?

— Чет мамлекетке кеткен адам кайра келбейт да. Врачтардын кетип калгандары да, таштай албай чыдап иштеп жүргөндөрү да бар. Айлык аз. Биздеги төрт врач күнүнө төрттөн, жылына 430-440 операция жасайт. Жумуш көп. Бизден башка мамлекеттердин медицинасы алдыга кеткен. Казакстандын борбору Нур-Султан шаарына жаңы салынган балдар кардиохирургиясындагы жабдыктарды көрүп биз эмес, европалык адистер да таң калышкан. Коңшу Өзбекстан да бардык шарты менен жаңы оорукана курду. Биз 1970-80-жылдарда калып калганбыз.

— Ооруканага учурда эң керектүү болуп жаткан аппарат кайсы, баасы канча?

— Кан айланууну жасалма түрдө жөнгө салуучу жабдууга зарыгып турабыз. Баасы 180-200 миң доллар. Операция учурунда кан айланууну жөнгө салуучу органдардын ролун ушул аппарат аткарат.

7
Белгилер:
Самидин Шабыралиев, маек, хирург, операция, жүрөк
Тема боюнча
Сабырбек Жумабеков: май таманды убагында дарылабаса бут жалпайып кете берет
Өпкө жабыркай баштаганда алгач кандай белги берет? Адистин жообу
Калькулятор жана төлөм квитанциясы. Архив

"Түндүк электр": почта түйүндөрүнөн электр кубаты үчүн эсепти төлөөгө болот

7
(жаңыланган 20:06 21.01.2021)
Бир жума мурда эле почта түйүндөрү мындай кызмат көрсөтпөй калган. Буга келишимдин соңуна чыкканы себеп болгон.

БИШКЕК, 21-янв. — Sputnik. "Түндүк электр" ишканасынын абоненттери жарык үчүн төлөмдөрдү почта түйүндөрүнөн төлөй алышат. Бул тууралуу аталган ишканадан билдиришти.

Бир жума мурда эле "Кыргыз почтасы" мекемеси менен болгон келишимдин мөөнөтү бүткөндүгүнө байлыныштуу почта аркылуу төлөм жүргүзүлбөй калганы кабарланган. Бүгүн кайра жаңы келишимге кол коюлду.

Эсептерди терминалдар, электрондук капчыктар, коммерциялык банктар, MegaCom компаниясынын сатуу жана кызмат көрсөтүү борборлорунан дагы төлөөгө болот. Мындан сырткары, "Түндүк электрдин" Бишкек шаары, Чүй жана Талас облустарындагы кассаларына кайрылууга мүмкүн.

7
Белгилер:
электр энергиясы, төлөм, жарык берүү, "Түндүк Электр" ишканасы
Тема боюнча
"Түндүк электр": почта түйүндөрү эми электр кубаты үчүн төлөм кабыл албайт