Белгилүү дин аалымы, Кыргызстандын мурунку муфтийи Чубак ажы Жалилов

Мончодон чыкса деле киши кирдейт. Чубак ажынын учкул сөздөрү

2403
(жаңыланган 10:37 11.07.2020)
45 жашында дүйнө салган Чубак ажы Жалилов оозунда сөзү бар, дин тууралуу жалпак тил менен, ошол эле учурда илимге таянып түшүндүрүп берген аалым эле. Көзүнүн тирүүсүндө ал ЖМКлар аркылуу элдин суроолоруна азил-чыны аралаш жооп берип турчу.

Журналист Мирбек Сакенов дин аалымынын элге сиңип, элде калган кызыктуу жоопторунан, учкул сөздөрүнөн сунуштайт.

— Жаттаган нерсем эсимден чыгып калат. Эмне кылсам болот?

— Жаттаганыңды кайталап тур.

— Намазды кыргызча окуса болбойбу?

— Болот, бирок кыраатын кайсы обончуга жаздырасыз?

— Мечит көбөйдү. Алардын ордуна мектеп курса болбойбу?

— Болот, ким кой деди. Курам дегендер болсо курсун.

— Арак деле нан жасалган буудайдан жасалат да. Аны эмнеге арам дейсиңер?

— Энеңиз менен кызыңыз деле аял да, эмнеге аларга үйлөнбөйсүңөр?

Белгилүү дин аалымы Чубак ажы дүйнөдөн өттү

— Канча жаштан баштап мусулманга сакал коюу сүннөт?

— Сакал чыккандан баштап.

— Буюрса, жакында жигитим экөөбүз турмуш курабыз. Ага чейин өбүшүп жүрөбүз, арам эмеспи?

— Кой, антпе! Уят болот. Анан деле өбүшүп, андан деле чарчайсың. Жаның чыкпай коё тур. Шерменделик болот…. Кокуй күн….

Имам Чубак ажы Жалилов. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Белгилүү дин аалымы, Кыргызстандын мурунку муфтийи Чубак ажы Жалилов

— Карыганда деле намаз окуганга жетишсе болот деп айтышат?

— Туура айтасыз, азыр эрте. Өлүм периштеси кечке чейин келип калса керек.

— Классташ кыздарга даават кылсам болобу? (Суроону узаткан эркек бала)

— Чогултуп алып жалпы айтсаң бир жөн, анан кечеге барып, музыканын коштоосунда, караңгы бурчка барып шыбырап айтсаң болбойт…

— "Адалсынган молдодон алты камандын башы чыгат" деген сөз бар эмеспи?

— Молдоке айылдын баарын тазалаган тура.

— Шыпыргыны тикесинен коюп койсо эмне болот?

— Алганга ыңгайлуу болот.

Чубак ажынын сөөгү кайда качан коюлары айтылды

— Кашкулактын төрт шыйрагын кесип салса адал болот деген туурабы?

— Кудай арам кылган нерсе шыйрагын кесип койсо эле адал болуп калбайт.

— Кыргыздын кыздары жүздөрүн чүмкөгөн эмес.

— Анткени бүгүнкүдөй эркектери болгон эмес.

— Көзү ачыктарга ишенбейм, бирок алар дубалап берген чайын ичип, тузун колдонсо болобу?

— Болбойт, садагаң кетейин! Ишенбесең, эмнеге ичесиң?

— Азыр жаштар ата-бабасы койбогон сакалды коюп калды…

— Тетирисинче, азыр ата-бабалар койгон сакал коюла баштады. А силер аны алып салгансыңар. Курманжан даткадан башка кыргыздын бүт жакшыларынын сакалы болгон.

Имам Чубак ажы Жалилов. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Белгилүү дин аалымы, Кыргызстандын мурунку муфтийи Чубак ажы Жалилов

— Кыздарга жоолук салып, баарын чүмкөп салсаңар эркектер кимди карайт эми?

— Өздөрүнүн кыздарын чечинтип алып карай берсин, сөзсүз бирөөнүн кызын караш керекпи?

— Аялы бар эркек көчөдө кетип бараткан чырайлуу, сулуу кыздарга суктанып караса эмне болот?

— Көзү агып түшөт. Аны кыяматта билет.

— Жолдошум каза болуп калган. Башка менен турмуш кургум келбейт… жалгыз өтсөм күнөө эмеспи?

— Жалгыздык Жаратканга гана жарашкандыктан, пенделери колдон келишинче никелүү болгону жакшыраак. Бирок милдеттүү эмес.

— Арак кошулган коланы байкабай ичип алгам, күнөө болбойбу?

— Адашкандын айыбы жок, кайтып үйүрүн тапкан соң…

— "Жылкынын баары жорго болот, жиндинин баары молдо болот" деп бир олуя айткан экен. Азыр деле андайлар толтура го?

— Ооба, азыр жинди атыкпаган молдо — чындыгында жинди. Анткени пайгамбарыбызды жинди дешкен. Бирок ким жинди болуп чыкты?

— Ажыдан келип алып, мурдагыдан бетер бузукулук кылгандар бар?

— Туура, эшек Аравияга барып келсе деле эшектигин кылбай койбойт.

Жалилов Чубак Тажибаевич — өмүр баян

— Жолдошум экөөбүз уруша кетсек дайыма "кет, жогол, үйдөн чыгып кет" деп айтат. Талак түшүп калбайбы?

— Чындап ажырашуу ниетинде айтса түшөт. Анан бардык аялдарга айтарым: "чыгып кет" десе швабра колуңузда, үбөлүк колуңузда, "сен чыгып кет" деп эркектин өзүн кубалаш керек.

— Тигил дүйнөнүн бар экенин ким көрүп келиптир?

— А жок экенин ким көрүп келиптир?

— Ажылыкта каза болгон кары-картаңдардын жоопкерчилигин ким алат?

— Аларды карыганда ошол жакка жөнөтүп койгон уулдары алат.

— Көп аял алуу кыргыз элине жат көрүнүш. Кайсы кыргыз көп катын алыптыр?

— Манас, Семетей, Сейтек, дегеле эр менен баатырдын баары.

— Эмне үчүн эркек бир нече аял алса болот, аял бир нече күйөө менен жашаганы болбойт?

— Бир эркектин төрт кепичи болсо кандай жана бир кепичти төрт эркек кийсе кандай?

— Сиз эмне себептен экиден аял алууну колдойсуз?

— Мен жыргаганымдан экинчи аял алгандарды колдогонум жок. Кореяга турмушка чыгып кор болгон кыздарды, Кытайга турмушка чыгып кул болгон кыргыз кыздарын көрүп, кыргыздын патриот уулу катарында, мусулман үмөтү катарында экинчи аял алууну колдойм.

Имам Чубак ажы Жалилов. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Белгилүү дин аалымы, Кыргызстандын мурунку муфтийи Чубак ажы Жалилов

— Көзү ачыктар жолун ачып, иши жүргөндөр арбын?

— Анда эмнеге көзү ачыктар өздөрү самсаалап базарларда отурушат?

— Кыздар менен телефондон сүйлөшө берсе болобу, бирок жолукпай эле…

— Телефондон сүйлөшөсүң, анан эртеси дагы сүйлөшөсүң, анан бүрсүгүнү кантип жолукканыңды билбей каласың.

— Ажыга барып деле күнөө жасап жатышпайбы?

— Мончодон чыкса деле адам кирдеп жатпайбы?

— Кечээ эле арак ичип жүрүштү эле, бүгүн намаз окуп калышыптыр?

— Ооба, а сиз дагы деле ичип жүрөсүз.

2403
Белгилер:
мектеп, мечит, дин, эркек, аял, мончо, сөз, Чубак ажы Жалилов
Тема:
Чубак ажынын каза болушу (9)
Тема боюнча
Абалы кескин начарлап кеткен. Чыныбай Турсунбеков реанимацияда үзүлгөн
Колунда күйүп турган ширеңке менен киши. Архив

Вандалдар Бишкектин чок ортосундагы скульптураны өрттөп кетишти. Видео

301
(жаңыланган 23:13 25.10.2020)
Скульптура 2018-жылдан бери турган. Кээде анын лагын жаңыртуу үчүн атайын кызматтар алып кетип турушкан.

БИШКЕК, 25-окт. – Sputnik. Бишкектин Эркиндик проспектиндеги жыгачтан жасалган павлиндин скульптурасын вандалдар өрттөп кетишти. Бул тууралуу “Бишкек жашыл чарба” ишканасынын маалымат катчысы Аида Айдаралиева Facebook баракчасына жазды.

“Акыркы кезде вандалдар тууралуу бат-баттан жазып калганым абдан өкүнүчтүү. Павлиндин скульптурасы 2018-жылдан бери турган. Кээде анын лагын жаңыртуу үчүн алып кетип турчубуз. Эми аны вандалдар өрттөп салыптыр. Эмнеге мындай кадамга барышканы белгисиз”, - деди Айдаралиева.

Анын айтымында, видео төрт күн мурда тартылган.

301
Белгилер:
өрт, вандализм, скульптура, Бишкек
Тема боюнча
Дарыканадан акча уурдай качып, кайра кайтарып камалган жигиттин маеги
Талас облустук театрында режиссеру Чолпон Эрикова

Республика боюнча театрда иштеген үч эле айым бар. Режиссер Чолпондун маеги

266
(жаңыланган 22:13 25.10.2020)
Кыргызстанда айымдар арасынан чыккан театр режиссерлорун санай келгенде колдун беш манжасына да жетпейт. Алардын ичинде жаш режиссер Чолпон Эрикова да бар. Чолпон учурда Талас облустук театрында режиссер болуп эмгектенүүдө.

Sputnik Кыргызстан агенттиги 27 жаштагы Чолпон Эрикова менен маектешип, театр жана жаштар тууралуу азыноолок кеп курду.

Театр сизди эмнеси менен өзүнө тартты?

Мен мектепте окуп жүргөндө, бизге “Учур” театры келип спектакль коюп турчу. Алар менен Болот Тентимишов дагы көп келип калды. Актерлорду көрүп аябай таасирленгендиктен, 7-класстан баштап эле мектептеги майрамдарга сценка коюп, идеяларды айтып жүрдүм. Мен 9-класс болгондо апам Кыргыз драма театрына костюмер болуп иштеп калды. Апамды ээрчип театрга барып жүрүп кызыгуум артты. Кийин 11-классты бүтөрүм менен ушул кесипти тандап алдым.

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: өзгөчө Чыңгыз Мамаевдин Алыкулду ойногонун көрүп "буюрса ушул кишилер менен иштешем" деп кыялданчумун

Биринчи жолу көргөн спектаклиңиз эсиңиздеби?

Эсимде, “Учур” театрынын Алыкул Осмонов жөнүндө койгон спектакли болду. Актёрлор көзүмө бир башкача көрүнөр эле. Өзгөчө Чыңгыз Мамаевдин Алыкулду ойногонун көрүп  “буюрса ушу киши менен иштешем” деп кыялданчумун. Азыр минтип кыялым орундалып отурат. Апам театрда иштеп турган кезде залда отуруп алып жомокторду көп көрдүм. Ал кезде 10-класста окучумун. Чоңоюп калсам дагы жаш балача элестетип, жомоктун ичине кирип кетчү элем. Ошондон алган таасирден уламбы, Талас театрында үч жыл катары менен жомок койдум. Анын ичинен бирөөсү өзүмдүн автордук жомогум болду.

Режиссер Таласского областного театра Чолпон Эрикова
© Фото / Чолпон Эрикова
Чолпон Эрикова: алгачкы автордук спектаклимде ашыкча ысырапкорчулук сыпатталган

Актёрлорго таасирленип театрды тандапсыз. Эмне үчүн актриса болгон жоксуз?

Азыр театрда бир штатта режиссёр, жарым штатта актриса болуп иштейм. Негизи режиссерлук кесипке тапшырганда группада эки эле кыз болгондуктан бизди үч жыл актёрлор менен кошуп окуткан. Натыйжада  эки жактуу билим алып, 4-курска жеткенде өзүнчө бөлүнүп режиссер деген диплом алып чыктык. Бирок эки жакта тең иштөөгө тажрыйбам бар.

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: азыр театрларда иштеген жаштар көп. Алар деле мага окшоп жарыбаган маянага иштеп жатышат

Жаш режиссер катары алгачкы автордук спектаклиңизди койгону жатыпсыз...

Курманбек Токтоналиевдин "Дүрбөлөң" аттуу чыгармасын сахналаштырып спектакль коюунун алдында турам. Бул менин алгачкы автордук спектаклим. Мында ашыкча ысырапкорчулук сыпатталган. Жыл бою иштеп тапкан акчасын күзүндө аш-тойлорго сарптап салган элибиздин ашыкча салт-санаасы ашкереленет. Кошумча кошуунун терс жактары жөнүндө да айтылган. Кээде өлүмгө кайгырбай, келген кошумчаны эсептешип калган учурлар кездешет. Боз үйдөгү маркумдун жакындары келген кийиттерге көңүл бурууга мажбур. Себеби кайра бергенде өзүнүкүн өзүнө берип же кымбат кездеме алып келсе арзаныраагын берип уят болбойлу деп кооптонушат. Спектаклди ашыкча ысырапкорчулукту, кереги жок каадаларды токтолу деген мааниде койдук. Туугандар арасындагы таарынычтар да ушундан улам чыгат. Жамандык болгон үйдө эки же үч бодо мал союлат. Ушунун баары эле ысырапкорчулук. Азыр экономикалык каатчылык күч алып турганда мындай ашыкча жөрөлгөлөрдү кыскартуу жагын карасак болмок. Ушул жагын элге жеткирели дедик.

Музыка менен АКШны багынткан кыргыз кызы: ыйлаган күндөрүм көп болду

Режиссер Таласского областного театра Чолпон Эрикова
© Фото / Жылдыз Маликова
Чолпон Эрикова: мен 9-класс болгондо апам Кыргыз драм театрына костюмер болуп иштеп калды. Апамды ээрчип жүрүп театрга кызыгып калдым

Өзүңүз Ысык-Көлдүн кызы болсоңуз дагы кесибиңиздин артынан Таласка барып иштеп жатыпсыз. Кыйналган жоксузбу?

Мурда Таласка келип көрбөгөндүктөн абдан кыйналдым. Эч кимди тааныбайм. Шаардан адашып кеткен учурларым көп болду. Азыр көнүп калдым. Театрдын кызматкерлери өз ишинин патриоту болушат деп коет го, анысы кандай, бул тармакта иштегендер театрдан башка жакты эңсебей калат. Алган акчабыз аз болсо дагы күндүн ысык-суугуна карабастан иштей берет экенбиз. Азыр театрларда иштеген жаштар көп. Алар деле мага окшоп жарыбаган маянага иштеп жатышат. Бирок шаардагы театрларда иштеген жаштарга жеңилирээк. Анткени алар үн жаздырып, тартууларга барып кошумча акча таба алышат. Таластагы театрда жаштардан экөө элебиз. Бул жактан тажрыйба топтоп алайын деп жатам.

Маянаңыз канча?

Айына 4070 сом алам. Мага театр жатаканадан бөлмө бөлүп берген. Утурумдук жашаган жерим чечилгендиктен аз акча алсам дагы сүйүктүү кесибим менен иштөөгө мүмкүнчүлүк бар.

Имараты жок көчөдө калган дымагы күч артисттер. "Туңгучтун" таберик сүрөтү

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: азыр экономикалык каатчылык күч алып турганда ашыкча ысырапты кыскартуу жагын элге жеткирели дедик

Менимче Кыргызстанда режиссер айымдар аз эле болсо керек?

Ооба, республика боюнча театрда расмий түрдө иштеп жаткан режиссёр айымдардан үчөө эле бар. Бул тармакта көп жылдан бери эмгектенип келе жаткан эжелер Замира Акылаева, Эльвира Ибрагимова жана мен.

Алдыда кандай максатыңыз бар?

Буюрса, дагы көп-көп спектаклдерди коюп, өзүмдү сынап көргүм келет. Эл аралык фестивалдарга катышууну максат кылам. Ошондой эле келечекте  жеке театр ачууну көздөп жатам.

266
Белгилер:
маек, спектакль, режиссер, театр
Тема боюнча
Москвада кыргыз театрын ачкан Козубаева: репетиция батиримдин бир бөлмөсүндө өтөт
Айыл чарба министри Тилек Токтогазиев. Архив

Тилек Токтогазиев Айыл чарба министрлигиндеги көйгөйлөрдү ачыктады

214
(жаңыланган 00:23 26.10.2020)
Министрдин айтымында, ведомство Советтер Союзунан бери өзгөрбөгөндөй сезим калтырган. Анда керек болсо жылуулук жок экенин белгилеген.

БИШКЕК, 26-окт. – Sputnik. Айыл чарба министрлигинде жаңыланууну талап кылган нерселер көп экен. Бул тууралуу министр Тилек Токтогазиев өзүнүн Facebook баракчасы аркылуу түз эфирге чыгып билдирди. 

Ал кыска мөөнөттүн ичинде өзгөртүүлөрдү жасап, анда иштеп жаткан адистерге жакшыраак шарт түзүп берүүгө аракет жасай турганын белгиледи.

35 жашка чыкпай жогорку кызматты ээлеген аткаминерлер. Тизме

“Башка министрликтерге салыштырмалуу бул жактын айлыгы аз экен. Жакшы адистерге жакшы маяна төлөп бергидей кылышыбыз керек. Иштөө шарттары дагы начарыраак экен, мисалы жылуулук жок, суук. Ушунун баарын акырындык менен ордуна алып келебиз. Документтердин бардыгы кагаз түрүндө экен. Аны электрондук форматка өткөрүү зарыл”, - деди министр.

Токтогазиев кагаздар электрондук форматка өтсө ички процесстер, дыйкандарга кызмат көрсөтүүлөр батыраак жүрөрүн кошумчалады. Ал ошондой эле министрликте 888 киши иштей турганын, жалпы ведомство текшерилсин деген буйрук чыгарганын белгиледи.

“Азыр биз аудит баштадык. Жалпы министрлик текшерилсин деп Эсептөө палатасына кат менен кайрылдык. Бүт агенттиктер менен департаменттер текшерилет. Функционалдык анализ жүргүзүлүп, кайсы позициялар керек, кайсылары кереги жок экени аныкталат. Себеби бири-бирин кайталап калган штаттар болушу мүмкүн. Аларды кыскартууга туура келет”, - деди Токтогазиев.

Эң жаш министр алдыда чоң реформаларды жасоо ниети бар экенин кошумчалады.

214
Белгилер:
реформа, көйгөй, Тилек Токтогазиев, Айыл чарба жана мелиорация министрлиги
Тема боюнча
Тилек Токтогазиев жыйын өткөрүп, министрликтеги ишин эмнеден баштаарын айтты