Агроном Азамат Касеев

Элеттик дыйкандын кеп-кеңешине чет элдиктер да муктаж. Агроном Касеев менен маек

384
(жаңыланган 19:59 31.07.2020)
Ысык-Көл облусунун 46 жаштагы тургуну Азамат Касеев өзүнүн чарбасына АКШ, Европадан алып келинген мөмө жана жер-жемиштерди өстүрүп келет. Кесиби боюнча агроном болгон элеттик дыйкан айылдыктарга жана чет элдиктерге да кеп-кеңеш берип тыйын табат.

Sputnik Кыргызстан агенттиги каралбай жаткан жерлерди өздөштүргөн чарбакерден маек алды.

— Ысык-Көлдөгү иштин көзүн таба билген саналуу айыл чарба адистеринин бири экенсиз. Өзүңүздүн чарбаңызда азыр эмнелерди өстүрүп жатасыз?

— Бардыгын эле өстүрөм. Быйыл 1,5 гектарга картошка, беш гектарга буудай, бир гектарга арпа септим. Анан мурун өстүргөн жетимиш түп өрүк бар болчу. Өткөн жылы Америкадан киноа, амарантты буюртма менен алдырып,  айдап койгом. Бизге чоочун болгону менен Ысык-Көл облусуна жакшы өстү, бир гектар жерден 700 килограммдан 1,5 тоннага чейин алса болот экен. Курамында адамга пайдалуу толтура витаминдер болгондуктан түшүмүн Украина, Арменияга чейин саттык. Алуучулар ири көлөмдө тонналап сурайт экен. Ошондуктан быйыл абалга байланыштуу аз эле айдадым. Ошондой эле бадыраң, помидор, баклажан септим, аны жергиликтүү тургундарга август, сентябрда сатабыз. Анан мандарин, лимон, шабдалы да өстүрүп жатабыз. Анын бардыгын дыйкандар көрүп үйрөнсө деген максатта иштетүүдөмүн.

Уроженец Иссык-Кульской области, 46 летний агроном Азамат Касеев
© Фото / предоставлено Азаматом Касеевым
Ысык-Көл облусунун 46 жаштагы тургуну Азамат Касеев өзүнүн чарбасына АКШ, Европадан алып келинген мөмө жана жер-жемиштерди өстүрүп келет.

— Кесибиңиз агроном экен, башка фермерлерге салыштырмалуу талаа иштерине илимий мамиле кыласызбы?

—Айыл чарба институтун 1996-жылы аяктап, 2004-жылдан баштап дыйкандарга кеп-кеңеш бере баштагам. Чала молдо дин бузат кылып эл жерден оңгулуктуу түшүм ала албай жатпайбы. Биздин жерге эмне гана өстүрбө, жакшы түшүм жыйноого болот. Мисалы, мен бир гектар жерден 55 тоннага чейин картошка алам. Жакшы карап, эрежелерин сактап 60 тонна да картошка жыйнаса болот. Айрым мекендештерге жөнөкөй сөз менен эле түшүндүрөйүн. Кышкысын малды жем, картошка бышырып берип байлайбыз, ошондо жыйынтык болот. Эми ошол эле жылкыны же буканы саман менен байласа семирбейт да. Ошол сыяктуу эле иштете турган жерге каражат салып, жер семирткич, кык берсе түшүм болот.

Талаада ыйлаган күндөр болду. Чөлдү кирешелүү бакка айланткан Маджиковдун маеги

— Өлкө аймагында каралбай, өз багытында колдонулбай жаткан аймактар жок эмес. Жаңы жерлерди өздөштүрүп жатасызбы?

— Ысык-Көл облусунда каралбай, өздөштүрүлбөгөн жерлер аз эмес. Быйыл эки гектарга жакын жерди жаңы иштеттим. Ага өрүктүн беш, алманын төрт, шабдалынын беш сортун тиктим. Алардын арасында кокон гилас, чычырканак, малина, кара өрүк да бар. Бардыгы тамчылатып сугарылат. Ал жерди даярдаш үчүн кышында жети чоң жүк ташуучу автоунаа менен таш чогултуп, тоодогу булактан суу алып келдим. Бирок айыл өкмөттөр көпчүлүк жерлерди сатып же жеке тараптарга өткөрүп жибериптир.

Уроженец Иссык-Кульской области, 46 летний агроном Азамат Касеев
© Фото / предоставлено Азаматом Касеевым
"Айыл чарба институтун 1996-жылы аяктап, 2004-жылдан баштап дыйкандарга кеп-кеңеш бере баштагам", - дейт Азамат Касеев.

— Иштин майын чыгарган кесипкөй адистер теоретик жана практик деп бөлүнөт эмеспи. Буюрса сизде экөө тең бар экен да?

— Көз тийбесин жана мактанбайын, айыл чарба багытындагы кээ бир профессорлор менен талашып-тартышып кое алам. Айыл чарба институтундагы агайлар менен дайым байланыштабыз. Анткени сөзсүз билим менен тажрыйба айкалышы керек. Антпесе айтканы жөн эле лекция болуп калат. Дыйкандарга профессордун сөзү менен он күн бою айтсаң да түшүнбөй калышы мүмкүн, өзүм бул тармакта аралашып жүргөндүктөн эки сөз менен жеткирип коюуга болот.

Колу-бутуман ажыраганыма өкүнбөйм. Павлония багын өстүргөн Монкоев менен маек

— Айылда тиричилигиңизди жүргүзүп, ошол эле маалда чет элдиктерге кеп-кеңеш берген жайыңыз бар экен?

— Түрдүү эл аралык долбоорлор менен иштешем. Чет өлкөгө тажрыйба алмашканы, стажировкага көп барам. Былтыр Грузияга чакыруу менен барып, ал жактагыларга киноа өстүргөндү үйрөтүп келдим. Кудай кут кылсын, жакшы эле.

Уроженец Иссык-Кульской области, 46 летний агроном Азамат Касеев
© Фото / предоставлено Азаматом Касеевым
Азамат Касеев түрдүү эл аралык долбоорлор менен иштешип, чет өлкөгө тажрыйба алмашканы, стажировкага көп барарын айтып берди.

— Анан билимиңизди, тажрыйбаңызды пайдаланып элеттиктер сизден үйрөнүп жатышабы?

— Өзүм айылда агродүкөн ачып койгом. Жердештерге интернет аркылуу кеп-кеңеш берип, сунуштарымды айтам. Өзүмдүн бакчама дагы атайын ар кандай өсүмдүктөрдү тигип койгом. Анын алдында окуу борборун уюштуруп, көптөгөн элеттиктерге жол көрсөтүп келем. Буга чейин агротуризм боюнча дагы чет элдик эс алуучуларды тосуп алып иштешчүмүн, быйыл пандемияга байланыштуу ал киреше булагы токтоп калган.

Трактор курап, чакан ГЭС салган замандаштар. Элеттик жаратмандардын эмгеги

— Иштин майын чыгара жасагандар кээде эптеп-септегендерди көрүп жаны кейип кетет эмеспи. Сизде айыл жеринде андай учурлар көп эле болуп турса керек?

— Дыйкандардын 60 пайызы жөн эле нан болсун деп сээп койдум дешет. Арпа, буудай айдап малга чөп, тоют болсо жетет эле дейт. Андан нан эле эмес, акча дагы кылыш керек да. Кыргыздар бекеринен жер эне дешпейт, ал элдин курсагын тойгузат. Жөнөкөй эле буудайды айтайын, азыр бир гектар жерден 200-300 килограммдан ашык түшүм алса, жакшы болду деп сүйүнүп жүрөбүз. Анан зыянкечтер көбөйдү, чыкпай калды, өспөй калды, акча жок деп эле жүрүшөт. Ошол жерди жакшы карап, жер семирткич берип, жерди алмаштырып төрт тоннадан ашык түшүм алса болот. Союз убагында бир гектар аянттан Кыргызстандын аймагында 5-6 тонна түшүм алышчу. Европа өлкөлөрүнө барганда ошол эле аянттан тогуз тонна жыйнашкандыгын көрдүм.

Аялмын деп үйдө отура бербеш керек. Шаардык дыйкан келин  менен маек

Азыр жөнөкөй эле беде, арпа, буудай дарысыз жакшы өспөй калды. Себеби өзүбүз айдоо аянттарын жараксыз кылып салдык. Жөнөкөй эле биогумус, малдын кыгы колдонулбайт. Малдын кыгын чиритпей эле түрдүү бактерия, ооруларды, отоо чөптүн, курт-кумурсканын уруктары менен чачып жатабыз.

Уроженец Иссык-Кульской области, 46 летний агроном Азамат Касеев
© Фото / предоставлено Азаматом Касеевым
"Эң негизгиси, жалкоолонбой аракет кылып кулча иштеп, байча жашаш керек", - дейт Азамат Касеев.

— Элетте жер иштетип эле жакшы таап, бала-бакыраны багып, ишкерлик менен алектенсе болот экен да. Дыйкандарга кандай кеп-кеңеш айтасыз?

— Кудайга шүгүр. Чет өлкөгө кетип жалданып иштегенден көрө, айыл чарбадан деле жакшы киреше тапса болот. Мурун картошка баа болуп турганда эки-үч тонна сатып 100 миң сомдой акча колго тийчү. Азыркы тапканым мындайча айтканда, майлуу токочко жетет. Эң негизгиси, жалкоолонбой аракет кылып кулча иштеп, байча жашаш керек. Мисалы, азыр мен барам деген жериме кетем, ичем дегенимди ичем. Өзүмдүн каражатым менен Германия, Украинага чейин барып түрдүү окууларга катышам, кесипкөйлүгүмдү жогорулатам. Ишти агрономиядагы технологияларды эске алып мамиле кылса эле жакшы жыйынтык болот. Азыр интернеттин заманы, жогорку билим албаса дагы элеттиктер издениши зарыл. Ал жактан эмнени гана таппайсың, өз алдынча изденип иш жүзүнө ашырыш керек.

384
Белгилер:
айыл чарба, багбан, Ысык-Көл
Тема боюнча
Колу-бутуман ажыраганыма өкүнбөйм. Павлония багын өстүргөн Монкоев менен маек
Трактор курап, чакан ГЭС салган замандаштар. Элеттик жаратмандардын эмгеги
 Медицинские работники в городской клинической больнице № 15 имени О. М. Филатова в Москве. 15 мая 2020 года

Экинчи толкунга даярдык. КРде 18 миңден ашуун медик кайра окутуудан өттү

5
(жаңыланган 17:27 04.08.2020)
Күз айларында кайталанышы мүмкүн делген коронавирустун экинчи толкунуна өкмөт даярдык көрүп, анын алкагында вирус менен күрөшүү үчүн адистерди окутуп жатат.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Кыргызстанда коронавирус менен күрөшүүчү медицина кызматкерлерин даярдоо жана кайра даярдоо курстары үзгүлтүксүз уланууда. Бул тууралуу Республикалык ыкчам штабдын жыйынында премьер-министр Кубатбек Боронов маалымдады.

Эске салсак, күз айларында кайталанышы мүмкүн делген коронавирустун экинчи толкунуна өкмөт даярдык көрүп, анын алкагында вирус менен күрөшүү үчүн адистерди окутуп жатышат. Мында башка адистиктеги дарыгерлер коронавирусту жана пневмонияны дарылоону үйрөнүшөт. Өзгөчө азыр Кыргызстанга  инфекционист, кардиолог, терапевт, лаборант жана эпидемиологдор талап кылынууда.

"Мейли ал стоматолог же ортопед болсун, бирок зарыл болгон учурда окуудан өтүп, бекитилген протоколдорго ылайык дарылоого даяр турсун. Алгачкы медициналык-санитардык кызмат көрсөтүү адистерин жаңы клиникалык протоколдорго ылайык дарылоого онлайн-режимде окутуу ишин күчөтүү зарыл. Протоколдорду туура пайдалануу жана тийиштүү дарылоону камсыздоо абдан маанилүү", — деди өкмөт башчы.

"Колдоо керек". Чолпонаталык дарыгерлер Жээнбековго даттанды. Сүрөт

Боронов лаборант жана врачтардын кадрлар резервин сапаттуу даярдыктан өткөрүүнүн маанилүүлүгүн баса белгиледи. Буга чейин 18 миңден ашуун адис квалификацияны жогорулатуу курстарынан өтүштү.

5
Белгилер:
медицина, окуу, дарыгерлер, коронавирус, Кубатбек Боронов, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Кыргызстан COVID-19дун кийинки толкунуна кантип кам көрүүдө? Бороновдун жообу
Президент Сооронбай Жээнбеков Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасында

"Колдоо керек". Чолпонаталык дарыгерлер Жээнбековго даттанды. Сүрөт

109
(жаңыланган 17:04 04.08.2020)
Дарыгерлер президент менен жолугушууда кадрлардын жетишсиздигин, жаңы кызматкерлерди материалдык жана моралдык жактан колдобой туруп аларды саламаттык сактоо тутумунда кармап калуу мүмкүн эместигин айтышты.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Көмүскө экономикадан мыйзамдаштырылган каражаттар дарыгерлердин эмгек акысын жогорулатууга багытталат. Бул тууралуу президент Сооронбай Жээнбеков бүгүн Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасын оңдоп-түзөө иштерин көрүп жатканда айтты.

  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Көмүскө экономикадан мыйзамдаштырылган каражаттар дарыгерлердин эмгек акысын жогорулатууга багытталат
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Бул тууралуу президент Сооронбай Жээнбеков бүгүн, Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасынын оңдоп-түзөө иштерин көрүп жатканда айтты
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Жээнбеков медицина кызматкерлери менен баарлашып, коронавирус инфекциясына каршы күрөшүүдөгү көйгөйлөр гана эмес, саламаттык сактоо тутумундагы көйгөйлөрдү дагы кеңири талкуулады
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасынын реанимация бөлүмүнүн башчысы Сарбагыш Иманалиевдин каза болгондугуна байланыштуу көңүл айтты
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Медиктер өлкө жетекчилигинин ооруканаларды куруу боюнча демилгесин колдоого алып, ошол эле маалда кадрлардын жетишсиздигин, жаңы кызматкерлерди материалдык жана моралдык жактан колдобой туруп, аларды саламаттык сактоо тутумунда кармап калуу мүмкүн эместигин баса белгилешти
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Мамлекет башчы дарыгерлердин пикирине кошулуп, коронавирус инфекциясы көп жылдан берки начар башкаруунун жыйынтыгын, бардык көйгөйлүү жерлерин ачыкка чыгарганын кошумчалады
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
    Өкмөттүн Ысык-Көл облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү Балбак Түлөбаев аймакта эпидемиологиялык кырдаал турукташып баратканын, коронавирус жуктуруп алгандардын саны азайып жатканын билдирди
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
1 / 7
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Көмүскө экономикадан мыйзамдаштырылган каражаттар дарыгерлердин эмгек акысын жогорулатууга багытталат
"Аталган оорукана 1986-жылы курулгандан тартып жугуштуу оорулар бөлүмүнүн имаратына капиталдык реконструкция жүргүзүлгөн эмес. Буга байланыштуу бүгүнкү күндө имараттын 15 орундуу бир канаты гана иштейт. Оңдолгондон кийин 100 орунга чейин кеңейтилет", — деп айтылат билдирүүдө.

Жээнбеков медицина кызматкерлери менен баарлашып, коронавирус инфекциясына каршы күрөшүүдөгү көйгөйлөр гана эмес, саламаттык сактоо тутумундагы көйгөйлөрдү дагы кеңири талкуулады. Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасынын реанимация бөлүмүнүн башчысы Сарбагыш Иманалиевдин каза болгондугуна байланыштуу көңүл айтты.

Боронов россиялык дарыгерлер менен сүйлөштү. Алар өкмөткө кандай сунуш айтты

Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасынын жугуштуу оорулар бөлүмүн капиталдык реконструкциялоонун жүрүшү

Медиктер өлкө жетекчилигинин ооруканаларды куруу боюнча демилгесин колдоого алып, ошол эле маалда кадрлардын жетишсиздигин, жаңы кызматкерлерди материалдык жана моралдык жактан колдобой туруп аларды саламаттык сактоо тутумунда кармап калуу мүмкүн эместигин баса белгилешти.

Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков сегодня, 4 августа, осмотрел ход капитальной реконструкции инфекционного отделения Иссык-Кульской территориальной районной больницы, расположенной в г. Чолпон-Ата.
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Чолпон-Ата шаарындагы Ысык-Көл райондук аймактык ооруканасы медицина кызматкерлери

Мамлекет башчы дарыгерлердин пикирине кошулуп, коронавирус инфекциясы көп жылдан берки начар башкаруунун жыйынтыгын, бардык көйгөйлүү жерлерин ачыкка чыгарганын кошумчалады.

Министрлик: Ысык-Көлгө эл агылган сайын вирус күч алууда

Жээнбеков өлкөнүн бардык тармактарын жапырт санариптештирүү көмүскө экономикадагы каражаттарды мыйзамдаштырууга өбөлгө болорун айтты.

"Бул каражаттар биринчи кезекте медицина кызматкерлеринин, мугалимдердин эмгек акыларын көтөрүүгө багытталат. Өткөн жылы айлык акылар көтөрүлдү, бирок түшүнүп турам, бул аз. 5 миң сом алган дарыгерлерден эмнени талап кыла алабыз? Бул көйгөй ар дайым менин оюмда", — деди президент.

Өкмөттүн Ысык-Көл облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү Балбак Түлөбаев аймакта эпидемиологиялык кырдаал турукташып баратканын, коронавирус жуктуруп алгандардын саны азайып жатканын билдирди.

Анын айтымында, медициналык аппараттар менен дары-дармектер жетиштүү.

109
Белгилер:
айлык-акы, оорукана, дарыгер, медицина, Сооронбай Жээнбеков, Ысык-Көл
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Көлдө көбүрөөк. Өткөн суткада 25 медиктен COVID табылды