Күндүзгү стационарда бейтапты карап жаткан дарыгер. Архив

КР медиктерине төлөнчү компенсация тууралуу кызыктуу үч жагдай. Талдоо

228
(жаңыланган 12:54 26.08.2020)
Жазында өкмөт COVID-19га каршы күрөшкө катышкан медицина кызматкерлери вирусту жуктуруп же ушул илдеттен көз жумса компенсация төлөнөрү туурасында жарыялаган. Жайында президент төлөм боюнча мыйзамга кол койду. Эки документтен адашпаш үчүн макалага көз жүгүртүңүз.

Ишин аткарууда коронавирус илештирип алган медиктерге төлөнө турган компенсация боюнча кыргызстандыктар арасында көптөгөн суроолор жаралууда. Атүгүл илдетке кабылган медиктерге убадалангандан эки эсе аз сумма төлөнүп жатканын, "министрлер кабинети калкка берген убадасын аткарбай жатат" деп билдирген эл өкүлдөрүнүн бири парламентте өкмөттүн отставкасын да талап кылган.

Чындыгында Саламаттык сактоо министрлиги мындай маалымат түшүнбөстүктөрдөн улам гана жаралганын, чындыгында кеп бөлөк төлөмдөр жөнүндө экенин түшүндүргөн. Бирок компенсация боюнча кырдаал чындыгында жеңил эмес. Эпидемия башталгандан тарта вирус жуктурган медицина кызматкерлеринин арасынан төлөмдү бир нече гана киши алган.

Биринчи жагдай: эмнеге компенсация төлөө мынчалык кечеңдөөдө?

Быйыл көктөмдө бийлик коронавируска жумушта кабылган медиктер 200 миң сомдон компенсация аларын, ал эми ушул илдеттен каза болгон медицина кызматкерлеринин үй-бүлөсүнө миллион сомдон төлөп берерин жарыялаган. Май айында министрлер кабинети республикалык бюджеттен бир жолку компенсация төлөөгө 50 миллион сом бөлөрүн билдирген.

Эми акча берилбейби? Медиктерге компенсация төлөөнүн шарты өзгөрүүдө

Биринчи төлөмдү медиктер дароо алышкан жок. Алардын басымдуу бөлүгү азыркыга дейре компенсация күтүүдө. Анткени акча илдетти илештирүү жагдайларынын баарын изилдеп чыккан соң гана бөлүнөт. Азыр муну Саламаттык сактоо министрлиги тарабынан уюштурулган атайын комиссия териштирүүдө.

Бир миллион сом өлчөмүндөгү компенсацияны каза болгон эки медиктин гана үй-бүлөлөрү алганын айтат тийиштүү министрликтин каржылык башкармалыгынын жетекчиси Мухтарбек Баймурзаев.

"Илдет илештирген төрт медикке 200 миң сомдон төлөнгөн, дагы үч учур боюнча чечим кабыл алынды, ошондо жалпы жети учур такталды. Комиссия калган учурларды да иликтөөнү улантууда", — деп түшүндүрдү ал.

Ал эми Коррупциянын алдын алуу маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүл Индира Жумабаева төлөмдөр зарыл кагаздардын толук эмес толтурулушунан улам созулуп жатканына токтолду . Анын айтымында, адатта үч документ менен көйгөй жаралууда.

"Эпидемиологиялык иликтөө анкеталары туура эмес толтурулуп жатат. Жумушта вирус жуктурганын тастыктоо үчүн бейтап кимдер менен байланышта болгонун тактоо зарыл. Андан сырткары, кызматтык иликтөөнүн бүтүмү жана вируска кабылган жагдайлардын актысы боюнча да маселе чыгууда", — деди ал.

Кыргызстанда ооруканада ВИЧ/СПИД жуктургандарга компенсация төлөнөт

Көйгөйдү чечүү үчүн жеринде окуулар өтүп жатканы кошумчаланды.

"Көчмө топ медицина кызматкерлерине бардык анкета жана актыларды кантип толтурууну түшүндүрдү. Бардык аймак жана облустардан документтер келип түштү. Ишти оптималдаштыруу үчүн эксперттик топ түзүлгөн. Ал комиссияга тапшырылган документтерди алдын ала карап чыкмакчы. Бул үчүн ар бир облустан бир нече адис жөнөтүлүп, таблицалардын жыйынтыгы иштелип чыккан. Мунун баары ишти жеңилдетүүсү кажет. Мында кеп чакан сумма жөнүндө эмес, ошондуктан укук коргоо органдарында шек жаралбагыдай жана алардын ачыктыгы үчүн процесс ийне-жибине чейин такталууга тийиш", — деп белгиледи ал.

Бирок бул суммалар менен төлөм маселеси жабылып калбайт...

Экинчи жагдай: жаңы мыйзам жана жаңы компенсациялар

Жогорку Кеңештин сайтында апрелдин ортосунда "Медицина кызматкеринин статусу жөнүндөгү" мыйзамга өзгөртүүлөр туурасындагы мыйзам долбоору жарыяланган.

Ал жети жыл мурун, Алмазбек Атамбаев президент болуп турган убакта, кабыл алынган. Бирок пандемия эл өкүлдөрүн мыйзамга бир катар маанилүү, анын ичинде компенсация төлөөгө байланышкан кепилдиктер менен толуктоого түрттү. Бир ай өтпөй, 21-майда, парламент ал өзгөртүүлөрдү кабылдаган. Ошондон бир айдан кийин, тагыраагы, 29-июнда, президент Сооронбай Жээнбеков ал өзгөртүүлөрдү жактырган. Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тарта күчүнө кирген, бирок иштей элек, мыйзам алдындагы актыларды кабыл алуу зарыл.

Бул өзгөртүүлөр эмне берет?

Кеп мында мамлекеттик жана муниципалдык саламаттык сактоо мекемелеринде гана иштеген медиктер туурасында экенин белгилеп коюу абзел. Бирок көрсөтүлгөн жагдайларда ишке жеке клиникалардан медицина кызматкерлери тартылган болсо, анда бул алты пункт аларга да толук көлөмдө тиешелүү.

Өзгөчө кырдаал же өзгөчө абал режими маалында медиктерди төмөнкүлөр менен:

  • үйдөн жумушка жана кайра үйгө чейин транспорт;
  • тийиштүү коргонуу каражаттары (бет кап, көз айнек, костюм, бахила, антисептик жана башкалар) — коопсуз иштөөгө мүмкүндүк берген көлөмдө;
  • талаптагыдай эмгек шарттары менен камсыздоо зарыл.

Эгер медициналык кызматкерлер ӨК же ӨА режим убагында өз саламаттыгын чоң тобокелге салуу менен кесиптик милдетин аткарса, аларга компенсация кошумча каралат. Аларды министрлер кабинети аныктайт, бирок өлчөмү ээлеген кызматына жараша төрт окладдан кем болбоого тийиш.

Санитардык-карантиндик зонада иштеген медиктерге оор иш, ошондой эле зыяндуу жана кооптуу эмгек шарттары режими коюлат. Алар үчүн ээлеген кызматына жараша он окладдан кем эмес өлчөмдө компенсация каралат. Алардын өлчөмүн да өкмөт аныктайт.

Заматта баары тозокко айланып кетерин эч ким күткөн эмес. Дарыгердин маеги

Эгер медициналык кызматкер ӨА жана ӨК режиминде өз милдетин аткаруу убагында кабылган илдеттен көз жумса, анда анын үй-бүлөсүнө маркумдун жыйырма жылдык орточо маянасынан аз эмес өлчөмдө бир жолку жөлөк пул төлөнөт.

Саламаттык сактоо министрлигинин юридикадык бөлүмүнүн башчысы Азамат Жумакеевдин айтымында, бул сумма орточо эсеп менен жумушта коронавирус жуктуруп, илдеттен каза тапкан медиктердин үй-бүлөлөрүнө азыр төлөнө турган бир миллион сомдон кыйла ашат. Башкача айтканда, одоно эсеп менен эгер каза тапкан медиктин жылдык орточо маянасы 120 миң сомду түзсө, анда жаңы мыйзамга ылайык, кеминде эле 2,4 миллион сом каралат.

Эгер ӨА же ӨК шарттарында кесиптик милдетин аткаруу убагында медик ооруга кабылып, анын айынан таптакыр же белгиленген жагдайларда илешкен дартынан улам бир жыл өткөнчө иштей албай турган болсо, анда бир жолку жөлөк пул төлөнүп берилет.

  • I топтогу майыпка — жабыр тартуучунун 10 жылдык орточо маянасынан кем эмес;
  • II топтогу майыпка — жабыр тартуучунун 8 жылдык орточо маянасынан кем эмес;
  • III топтогу майыпка — жабыр тартуучунун 5 жылдык орточо маянасынан кем эмес.

Бир жолку төлөм Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фонду тарабынан республикалык бюджеттин эсебинен берилет.

Эгер медицина кызматкери ӨК же ӨА убагында кызматтык милдеттерин аткарууга байланышкан ооруга кабылып же травма алса, бирок булар майыптыгын тастыктоого укук бербесе, андай учурда да ээлеген кызматына жараша 15 окладдан кем эмес бир жолку жөлөк пул төлөнөт.

COVID менен күрөшүүгө 3,3 млрд сом кетти. Акчанын кайда жумшалганы боюнча отчёт

Андан тышкары, медкызматкерлердин эмдөөгө, иш убагында кабылган дартынан дарыланууга кеткен чыгымдары мамлекеттик жана муниципалдык медициналык уюмдардын өз эсебинен төлөп берилет. Ушул эле пунктка милдеттүү медициналык кароолор да тиешелүү.

Жумакеев азыр өзгөртүүлөр иштей турган механизмдер иштелип чыгып жатканын түшүндүрдү. Анын айтымында, иштин басымдуу бөлүгү аткарылды.

"Төлөм тартибин аныктай турган механизм өкмөттүн деңгээлинде түзүлүүдө. Анда компенсациялар боюнча бардык процедуралык учурлар так жазылмакчы. Ушул тапта документ макулдашуу баскычында", — деп кошумчалады юрист.

Үчүнчү жагдай: жыйынтыгында акча кандай бөлүнөт?

Учурда КРде медиктерге компенсация төлөөгө байланышкан эки документ бар. Бири иштеп жатат, экинчиси үчүн механизм иштелип чыгууда. Азырынча медиктер иштеп жаткан схема менен компенсация алышарын түшүндүрдү Жумакеев.

"Жаңы мыйзам боюнча төлөм тартиби жөнүндөгү токтомду кабыл алыша элек. Вирус жуктурган медиктерге азыркы система боюнча компенсация төлөнөт. Башкача айтканда, илдетке кабылгандарга 200 миң сомдон, акка моюн сунган ак халатчандардын жакындарына бир миллион берилет", — деди ал.

Юридикалык көз караштан алганда, мыйзам буйрук же тескемелерден жогору турат. Ошондуктан келечекте компенсация кандай төлөнөрү жаңы мыйзамга тиркелген өзүнчө токтом менен аныкталат.

228
Белгилер:
өзгөчө абал, коронавирус, бюджет, акча, токтом, мыйзам, өкмөт, компенсация, медицина
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал (2417)
Тема боюнча
Медиктерге июль айында 396 млн сом компенсация бөлүнгөн. Облус боюнча тизме
Акысын албай калган медиктер. Сокулуктун акимине сөгүш жарыяланды
Унаадагы кар. Архив

Жекшембиге карата аба ырайы

114
(жаңыланган 21:26 28.11.2020)
Көпчүлүк аймактарда мезгил-мезгили менен кар жаайт. Чүй, Ош, Жалал-Абад, Ысык-Көл облустарынын кээ бир райондорунда жаан-чачын катуу жаашы ыктымал. Зымдарга жана бактарга суу кар жабышып, жолдор тайгак жана тоңголок болот.

БИШКЕК, 28-ноя. — Sputnik. 29-ноябрь, жекшембиде, күндүз Чүй, Ысык-Көл облустарынын айрым райондорунда кар жаайт. Республиканын башка аймактарында жаан-чачын болбойт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы айрым жерлерде секундасына 15-20 метрге жетет. Бул тууралуу Кыргызгидромет кабарлады.

Абанын температурасы Чүй, Талас жана Нарын өрөөндөрүндө -3...-8 градус, Ош, Жалал-Абад, Баткенде -3...+2, Ысык-Көл облусунда 0...-5 градус суук болот.

Ош шаарында күн ачык болуп -1...+1 градуска чейин жылуу болсо, Бишкекте мезгил-мезгили менен кар жаап, -3...-5 градусту көрсөтүп турат.

114
Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Бишкек – Ош жолуна чектөө киргизилип, бардык унаалар текшерилип жатат
Телефон колдонуп жаткан адам. Архив

Апам менен аялымдын урушунан тажадым. Мигрант болуп кетүүнү көздөгөн жигиттин каты

1308
(жаңыланган 19:25 28.11.2020)
"Психолог менен баарлашуу" рубрикасына бул ирет энеси менен аялынын ортосунда чайналган эркектин каты жарыяланды.

Саламатсыздарбы! Мен сиздер аркылуу психологго кайрылууну туура көрдүм. Себеби үйдөгү аба ырайы ошондой болууда. Азыр менден бирөө "эркектер үчүн үйдөгү эң кыйын маселе эмне?" деп сураса багып өстүргөн алтындай энең менен сүйүктүү жубайыңдын тил табыша албагандыгы деп айтар элем. Муну угуп кээ бир жолдошторум мыйыгынан күлөт чыгар. Мен деле буга чейин бул үй-бүлөлүк олуттуу маселе экенин этибар албапмын. Бойдок кезде "келинчегим апама сүйлөсө жолуна салам" дечүмүн. Көрсө ажырашып кетүү менен эле баары бүтүп калбайт экен.

Өзүм үйдүн жалгыз уулумун. Эжем турмушка чыгып кеткен. Өзүмдүн бир кыз, бир уулум бар. Келинчегим балдар менен үйдө. Апам деле эки күндө бир нөөмөттүк жумушка чыгып турат.

Үйдөгү эки жакын адамым, энем менен жубайымдын бири-бирине жасаган мамилесинен тажап бүттүм. Кээде апама болушуп келинчегимди катуу урушуп салам. Андайда ал ыйлап, буркулдап кыялын көрсөтөт. Апамды тыйсам, ал киши да ыйлап, ар нерсени айтып зээнди кейитет. Эмне кыларды билбей деле калдым. Ажыраша да албайм. Экинчисин алсам ушул эле кырдаал кайталансачы? Эки баламдын тагдыры эмне болот? Өгөйлөнүп кор болору турган иш. Келинчегимди жакшы көрөм. Апам да биздин жакшылыгыбызды көрөйүн деп ушул эрезеге жеткирди. Келинчегим үй оокатынын баарын кылат, балдарды карайт. Бирок апамды көрсө эле кабагы бүркөлүп, жаман көрөрү билинип калат. Мага бул оор тиет. Апам деле неберелерин ойнотот, татынакай эле жүрөт. Бирок келинчегимдин оокат кылганын, кээ бир мүнөздөрүн жактырбай бетине айтып салат. Ошентип экөөнүн урушу башталат. Ортодо мен да беймаза болом.

Бир жылча чет жакта иштеп келсемби деп жатам. Сабак болобу деп ойлойм. Чынында үйгө келгим келбей калды. Дагы башка кандай аргам бар?

Саадат Сыдыкова, психолог:

—"Массалык психология жана адамдын "Менине" (Я) анализ жасоо" ишинде Фрейд белгилүү философ Артур Шопенгауэр айткан уламышты мисал кылат. Уламыш боюнча баш калкалоочу жайы жок бир нече жапайы жандык суукта калат. Алар бири-бирине жакын, жабышып, бири-бирин жылытууну каалайт. Бирок анткен сайын ортодогу абал мурункудан да кыйындайт. Себеби бирөөлөрүнүн ийнелери экинчилеринин терисин тешип кетип же мүйүзү тоскоолдук жаратып кыйналышат. Алар канчалык жакшылык кааласа да анысы, тескерисинче, жамандык алып келе берет. Акыры тажаган жапайы жандыктар өз алдынча аракет кылып, жашоо менен күрөшүүгө өтүшөт.

Тилекке каршы, турмушта да кээде эң жакын, кыйышпас адамдарыбыз жашообузду кыйындатып, оор кырдаалга кептеп коёт. Каттын ээси да эки аялдын ортосунда жабыр тартууда. Бирок үйдөгү эки айым тең сизди абдан жакшы көрүшөт. Кыйышпас жакын адамдарыңыз. Бул жерде ич ара конструктивдүү диалогго келүүнүн зарылчылыгы бар.

Бирок апаңыз менен келинчегиңиз сиз менен гана мамиле түзүп, башкача айтканда, "диаданы" (эки кишинин мамилеси) көздөп жатышат. Негизинен энелер баласын төрөлгөндө эле психологиялык жактан өз алдынча бөлүп коюшу керек. Баланы бешикке бөлгөндөй эле эмоционалдык жактан өз алдынча коюу зарыл.

Ушундай оор кырдаалда кат менен кайрылган мырзанын баарынан качып, алыска кетип калууну көздөгөнү өкүнүчтүү. Тилекке каршы, мындай жол менен үй-бүлөнүн пайдубалы урап калышы мүмкүн. Биз талкаланып калган көп эле үй-бүлөлөрдүн тагдырына күбө болуп жүрбөйлүбү. Ошондуктан кайнене менен келин үйдөгү мамилени жана абалды жөнгө салуу жагын карашы керек. Антпесе алар жакын адамынын эмоциялык туруктуулугун талкалап салат.

1308
Белгилер:
үй бүлө, апа, эркек, аял, психолог
Тема:
Психолог менен баарлашуу
Тема боюнча
Ата-энем балалуу аял алышыма каршы чыгып, айлам кетти. Жесил эркектин каты
Бетиме пластикалык операция жасаткам, жигитим билип калабы деп корком. Кыздын каты
Париждеги глобалдык коопсуздук жөнүндөгү мыйзам долбоорго каршы митинг

Унаалар өрттөлүп, ок атылды. Франциядагы башаламандыктын видеосу

0
(жаңыланган 00:15 29.11.2020)
Каршылык акциясынын катышуучулары полиция кызматкерлерин көздөй петарда жана бөтөлкө ыргытып жаткан видео тарады. Мындай көрүнүш акция башталгандан 1,5 саат өткөндөн кийин болгон.

БИШКЕК, 28-ноя. – Sputnik. Париждеги (Франция) тынчтык митингинде башаламандык жаралып, демонстранттар менен полиция кагыша кетти. Бул тууралуу Russia Today агенттигинин Telegram-каналына жарыяланды.

Жарандар глобалдык коопсуздук жөнүндөгү мыйзам долбоорго каршы митингге чыгышкан. Андагы пунктулардын бирине ылайык, физикалык жана психикалык жактан зыян келтирүү максатында полиция адамынын сүрөтүн же идентификациялоонун кайсы бир элементин жайылткандарга бир жыл абакта отуруу жана 45 миң евро айып пул салынат.

Акцияга жарандардан сырткары ЖМК өкүлдөрү, адвокаттар жана бир нече парламентарийлер катышкан.

Кийинчерээк каршылык акциясынын катышуучулары полиция кызматкерлерин көздөй петарда жана бөтөлкө ыргытып жаткан видео тарады. Мындай көрүнүш акция башталгандан 1,5 саат өткөндөн кийин болгон.

Андан соң митингчилер менен укук коргоочулар кагыша кеткен.

Башаламандык учурунда бир нече унаа жана мотоцикл өрттөлгөн.

Көчөлөрдөн кулак тундуруучу гранаталардын үнү угулуп турган.

Маалыматка караганда, демонстранттардын айрымдары дүкөндөрдүн витриналарын жана унааларды талкалашкан.

0
Белгилер:
Митинг, башаламандык, Франция
Тема боюнча
Нарышкин: Россиянын Тышкы чалгын кызматы үчүн ЦРУ башкы атаандаш