Ишкер Аскар Маметжанов

Пандемия кирешемди көбөйттү. Кыргызстандык ишкердин маеги

615
(жаңыланган 13:52 12.09.2020)
Дүйнө пандемияны жеңгенде бизнестин нугу кандай өзгөрөт, эмнеге табигый азыктардын өндүрүшүнө рынокто суроо-талап өстү жана бизнеске кантип инвестиция тартууга болорун Sputnik Кыргызстандын окурмандарына ишкер Аскар Маметжанов айтып берди.

Оштогу бизнесмен жеке ишине 500 миң доллар инвестиция тартып, жүз кишиден турган командасын жумуш менен камсыз кылган. Бүгүнкү күндө Маметжановдун ишканасы табигый суусундуктарды, ошондой эле биздин чоң энелер жасап келген эзме курутту чыгарат.

— Өзүңүз тууралуу айтып берсеңиз.

— Оштун карапайым тургунумун. Кесибим боюнча технологмун. 1995-жылы бир тууганым менен алгачкы ишибизди түптөгөнбүз. Ашканабызда эле сыра кайнатчубуз, ал кезде ал крафттык деп аталарынан деле кабарым жок болчу. Колго жасалганына карабастан абдан даамдуу болчу. Көп өтпөй Кыргызстандагы алгачкы сыра кайнатып сатчу жайлардын бирин ачтык. Баса, ичимдик берилген чакан кафе алигүнчө иштейт.

Биздин өлкө — бизнести өнүктүрүүгө ылайык жер. Кезегинде компьютерлештирүү жана IT тармагына аябай кызыккан элем. 2007-жылы Кыргызстанда биринчилерден болуп DELL компьютерлерин жана Apple компаниясынын өндүрүмдөрүн сата баштадык. Айфондорду алып келчүбүз, анда алар америкалык операторго катталып сатылчу. Кыргызстанда иштеши үчүн алардын программалык камсыздоосун алмаштырууга туура келчү.

Азыркы ишим автоунаа сатуудан да кирешелүү! Кыргызстандык ишкердин ири бизнеси

2014-жылы чет өлкөдөн алып келинген суусундуктарга неге мынча акча короторубузду ойлондум. Өлкөбүз ресурска бай, кант кошулган газдалган сууга караганда мыкты жана пайдалуусун өндүрө алабыз. Ошондо кургатылган жемиштен компот жасоону чечтим. Бул даамдуу жана пайдалуу, эң негизгиси – жергиликтүү рынок акырындап алдыга жыла баштаган. Фермерлерден сырье сатып алып, жумушчу топтоп, өндүрүшкө кириштик. Адашпаптырбыз. Рынокто дүйнөлүк аты бар ишканалар менен атаандашуу оңой-олтоң эмес экени талашсыз. Көпчүлүк бул долбоордун ийгиликке жетерине күмөн санады, бирок биз ишти илгерилетмек гана тургай, өндүрүштү да кеңейте алдык. Биздин өндүрүмдөр курут, каймак жана башка азыктар менен толукталды. Компаниябыз чыгарган эзме курут эле бир тайлык. Бул — чоң энебиз биз бала кезде жасап берчү өзгөчө суусундук. Бизнести кеңейтүү үчүн инвестиция тарттык. Биздин долбоорго 500 миң доллар салышты!

Предприниматель из Оша Аскар Маметжанов
© Фото / из личного архива Аскара Маметжанова
Аскар Маметжанов жеке ишине 500 миң доллар инвестиция тартып, жүз кишиден турган командасын жумуш менен камсыз кылган. Анын ишканасы табигый суусундуктарды, ошондой эле биздин чоң энелер жасап келген эзме курутту чыгарат

— Жарым миллион долларлык инвестицияны кантип тарта алдыңыз?

— Кыргызстанда чакан жана орто бизнести колдоого алган уюмдар бар. Алар өнүгүүгө өбөлгө болушат. Негизгиси, ишкердин демилгеси татыктуу деңгээлде болууга тийиш. Сизге акча бөлүп бериши үчүн долбоор жазуунун да кажети жок. Болгону бизнесиңиз же дарамети дурус демилгеңиз болушу шарт, ошондо инвестициялар көп күттүрбөйт.

Менин демилгемде жүз кишини жумуш орду менен камсыз кылуу, ошондой эле улуттук идеяларды жайылтуу камтылган. Маселен, эзме курут – бул биздин чоң энелерибиз балдарына жана неберелерине жасап берген суусундук. Алар адегенде сүзмө куюп, анан курут жасашчу, сырье ошондой түрдө бир нече айга чейин сакталат. Кышкысын сырттан үшүп келген балдарга аялдар ошол курутту таш менен талкалап, кайнак сууга эзип беришкен. Бул суусундук болгон дарттын баарына даба болчу!

Акча табуунун өзгөчө ыкмасын үйрөнгөн айылдык жигит. Интенсивдүү бакча тууралуу

Суусундукту даярдоого 30 мүнөт кетчү. Азыркы аялдарга убакытты үнөмдөп берүүнү чечтим. Алар болгону суусундук куюлган бөтөлкөнү бир чайкап туруп эле ачышат.

Сынактагы атаандаша алчу артыкчылыктардын бири менин бизнесимдин ар кыл тармакты камтыганы эле. Сүттү фермерлерден жакшы баада сатып алабыз. Мурда сүт саткандардын көбү сырье акысын бир айда бир алышчу. Биз күн сайын төлөп берүүнү чечтик. Андан соң атайын цистерналарда сүт ишканага жеткирилет. Кызматкерлер сүттөн ар кандай азыктарды жасап чыгарышат. Анан алар Кыргызстандын жана жакынкы чет өлкөдөгү дүкөндөрдүн текчелеринде пайда болот. 

— Рынок ар кыл суусундук, лимонаддарга толгон, алар менен атаандашуу кыйын бекен?

— Ачыгын айтканда, татаал эле. Анткени биз азыктын табигыйлыгына басым жасайбыз, ал эми кошумчасы аз азыктар көпкө турбайт, ысыкта тез бузулат. Андыктан жеңил дешке болбойт. Анткен менен бул көйгөйлөрдү чечтик, маркетингди жөнгө салдык. Пландарыбыз чоң деп айта алам, Кыргызстанда биздин өндүрүмдөр бардык облустарга жетти. Ал гана эмес, кыргыз компоту чет өлкөдө сатылууда. Ошентсе да биздин товарга кызыккандар арбын.

Предприниматель из Оша Аскар Маметжанов
© Фото / Илья Тарасов
Аскар Маметжанов: эзме курут – бул биздин чоң энелерибиз балдарына жана неберелерине жасап берген суусундук. Бул суусундук болгон дарттын баарына даба

— Бизнестеги чоң катачылыгыңыз эмне болду?

— 1995-жылдан тарта ар кыл долбоорлор менен алектендим, сыра кайнаткан кафе, гаджет жана компьютер саттым... Мен үчүн дайым команда чоң мааниге ээ эле. 2014-жылы компаниянын иши аябай солгундап кетти. Улам эле буттан чалган бир тоскоолдукка тушуга бердик. Ошондо баарын кайра баштан баштоону чечтим.

Команданы чогултуп, иштин мындай жүрүшү жарабастыгын түшүндүрдүм. Кызматкерлердин баарын жумуштан кетиреримди айтып, эртеси кайра ар бирин аңгемелешүүгө чакырдым. Кесиптештериме ишибиздин жүрүшпөй жатышынын себеби эмнеде экенин түшүндүрүүгө тырыштым. Компаниядагы өз ролдорун кайра карап чыгып, демилгелеринен бөлүшүп, ишке мен сымал күйүп-жанып мамиле кылышса дедим.

Тогуз гектардан 180 тоннага чейин карагат алабыз. Түптүк дыйкан менен маек

Кийинки жумушчу күнү не болду дебейсизби? Эч кимиси келбеди. Адамдар менин демилгемди түшүнбөй, ал тургай, айрымдары таарыныптыр. Команда менен көптөн бери иштешип келгенбиз, андай "ажырашууну" көтөрүш оңой болгон жок. Ошондо жөнөкөй эле, бирок абдан маанилүү бир акыйкатты аңдадым. Иш — бул акча табуунун эле ыкмасы эмес, ар бир кызматкер ишканадагы вазыйпасы жогору экенин түшүнүүгө тийиш.

Ошондон кийин команданы топтоодо кишинин кесиптик деңгээлине гана эмес, дымагы, эмпатиясы, ылайыкташуу жөндөмү жана өнүгүүгө умтулушу өңдүү сапаттарына да көңүл бөлчү болгом. Акчадан да кол жууган күндөр болду, бирок жанагы жагдайга салыштырмалуу алар көйгөй эмес, утурумдук гана кыйынчылыктар эле. 

Предприниматель из Оша Аскар Маметжанов
© Фото / из личного архива Аскара Маметжанова
Аскар Маметжанов: иш — бул акча табуунун эле ыкмасы эмес, ар бир кызматкер ишканадагы вазыйпасы жогору экенин түшүнүүгө тийиш

— Пандемия сиздин ишке кандай таасир этти?

— Аз убакытка башка ишкерлер сымал эле ишти токтотуп турууга туура келди. Ошол маалда биз белгилүү бир процесстерди кайра карап чыктык. Машиналарды, жабдууларды жана өндүрүш жайларын буга чейин деле дезинфекциялап турар элек. Андыктан кызматкерлерибизди жеке коргонуу каражат менен камсыздап, санитайзерлерди сатып алуубуз гана керек болду.

Ачууга мүмкүн болуп калган убакта гана кайрадан ачылдык. Эч кимди илдет жуктуруп алуу коркунучуна кабылткым келбеди. Ошол себептен өндүрүштө бардык эрежелерди бекем сактадык. Айрым кызматкерлерди аралыктан иштөөгө өткөрдүк.

Төрт саатта 800 миң сомдон кол жуугам... Бишкектик өжөр ишкердин маеги

Жумушчулар үчүн коопсуз шарттарды түзүп бердик. Бирок ооруну жуктурбаш үчүн кандай чара көрсөң да, кача албайт экенсиң. Коронавирус ушундай балээ тура, качан, кайдан жуктуруп аларыңды билбейсиң. Жумушчулар стерилдүү ишканада жашашпайт да, базарга барышат, туугандары менен кезигет, коомдук транспортто жүрүшөт.

Тилекке каршы, командамдын бир бөлүгү илдетке кабылды. Башкаларды тобокелге салбоо үчүн аларды акы төлөнүүчү өргүүгө чыгардык. Албетте, бул бизге көп чыгым тарттырды, бирок иш берүүчү катары бул менин милдетим.

— Бизнестин көп түрүнүн кирешеси пандемия убагында бир нече эсеге кыскарды. Сизде бул жагы кандай?

— Таң калганым, биздин өндүрүмгө талап Кыргызстанда да, сыртта да өстү. Экспорт 40 пайызга жогорулады. Ушул тапта биз бул эмнеге байланыштуу экенин талдап жатабыз. Балким, ооруп айыккандардын иммунитети чабалдап калган кырдаалда табигый азык соода текчелеринен тез сатылчу товарга айлангандыр. Компот, эзме курутка азыр талап күч алды. Жагдай пандемия шартында табигый жана пайдалуулугуна багытталган бизнеске тиешелүү. 

Предприниматель из Оша Аскар Маметжанов
© Фото / из личного архива Аскара Маметжанова
Аскар Маметжанов: ооруп айыккандардын иммунитети чабалдап калган кырдаалда табигый азык соода текчелеринен тез сатылчу товарга айланды. Компот, эзме курутка азыр талап күч

— Ишкер катары сиздин пикириңиз кызык болуп турат мага. Пандемиядан кийин бизнес кандай өзгөрөт?

— Керектөөчүгө пайдалуу, экологиялык жактан таза товарлар жакшы өтө баштайт. Ошондой эле адамды жеке коргонуу каражаттары менен камсыздоого багытталган чөйрөгө да суроо-талап күчөйт.

Ишкер Жылтырова: КРден тонналап чыгарылган чөптөн Европада кымбат дары жасалат

Туризм тармагы, ресторан жана мейманканалык бизнестеги компаниялардын кеминде 80 пайызы ишин жандандырып кете алат деп үмүт кылам. Адамдар эс алууну, саякаттоону жана даамдуу тамакты жактырышат. Ишкерлерге кийин жаңы күч менен тирденүү үчүн бир аз чыдап коюуга туура келет.

615
Белгилер:
Кыргызстан, суусундук, курут, азык, ишкер, пандемия
Тема боюнча
Ишкер Жылтырова: КРден тонналап чыгарылган чөптөн Европада кымбат дары жасалат
Нан жасап сатканыман уялчумун... Кыргызстандык ишкер келиндин ийгилиги
Бишкек мэриясынын имараты. Архивдик сүрөт

Бишкекке сүйүү жана камкордук жетпей... Мэрия элге кайрылды

20
(жаңыланган 19:13 24.09.2020)
Бүгүнкү күндө Бишкекте салык төлөп, продукция чыгарып, өндүрүш менен алектенип, элге кызмат көрсөткөн 72 миң ишкана бар.

БИШКЕК, 24-сен. — Sputnik. Бишкек мэриясы ишкерлер менен уюмдарга калааны көрктөндүрүп, тазалап, өз үйүндөй мамиле кылуу өтүнүчү менен кайрылды. Бул тууралуу аталган муниципалитеттен кабарлашты.

Бүгүнкү күндө Бишкекте салык төлөп, продукция чыгарып, өндүрүш менен алектенип, элге кызмат көрсөткөн 72 миң чарба субъектилери бар.

Бишкекти кантип кулпуртса болот? Жаңы мэр Азиз Суракматов менен маек

"Бирок биздин шаарга камкордук, аярлап жана сүйүү менен жасалган мамиле жетишпейт. Урматтуу тургундар, сиздер павильон коюп, кеңселерди, банктарды ачып жатасыздар. Көп кабаттуу үйлөрдү куруп, бизнес-борборлор тургузулууда. Эмне үчүн өзүңүз иштеткен павильондун жана көп кабаттуу үйдүн жанын гүлдөтүп коюуга болбосун? Жакшынакай отургучту орнотуп, таштанды челек коюп... Бишкекке аяр мамиле кылып, бир чымчым сүйүү арнап коюңуздарчы...", — деген суроо берген мэрия.

Бишкекте жашылдандыруу тартиби боюнча ишканалар, мекемелер, уюмдар, чарба субъектилери, көп кабаттуу турак жайлардын ээлери, үйлөрдүн кожоюндары жанындагы тилкелерди жашылдандырганга милдеттүү. Же аны карап, иретке келтиргенге киши жалдашы керек. Ал эми жанындагы тилке катары тиешелүү жерден 10 метр аралыктагы аймак эсептелет.

Жайы-кышы жапжашыл болгон өсүмдүктөр. Бишкекте жаңы сквер пайда болду. Сүрөттөр

Бул деген ар дайым "өзүнүн жерин" кышында таштандыдан, кардан жана улам тамчы тама берип чокмороктошуп калган муздан тазалап туруш керек дегендик. Жайында сугарып, чөбүн чаап, бак-дарактарды иретке келтирүү зарыл.

20
Белгилер:
отургуч, таштанды, гүл, Бишкек мэриясы, Бишкек, Кыргызстан
Тема боюнча
Озокеева: көп кабаттуу үйдө турак жай ээлеринин шериктиги болушу керек

Бишкек: түрттүрүлө турган легендарлуу "Ак куланын" азыркы көрүнүшү. Видео

54
(жаңыланган 19:21 24.09.2020)
Сентябрдын башында ипподромдун имаратынын начар акыбалынан улам республикалык маанидеги тарыхый архитектуралык эстелик макамын жоготкону жана аны түрттүрүү боюнча чечим кабыл алынган. Окурмандар бул видеодон ири спорттук-ат оюндары өткөн легендарлуу жайды көрө алат.

Айтмакчы, жаңы аренанын долбооруна тендер жарыяланган. Шаар бийлиги архитекторлорду, дизайнерлерди, конструкторлорду жана долбоорчуларды жарыяланган сынакка катышууга чакырып жатат. Мэриядан учурда ат майдан авариялык абалда деп бааланып жаткандыгын айтышты.

Кайран "Нарын"! Чаң арасында калып... ресторан түрттүрүлө баштаган видео

Маалымат кызматы киши отурчу жерлердин санын көбөйтүп, ат майданды реставрация жана реконструкция кылууга мүмкүн эместигин түшүндүрүп берди. Сентябрдын башында өкмөт ипподромдун имаратынын начар акыбалынан улам республикалык маанидеги тарыхый архитектуралык эстелик макамын жоготкону жана аны түрттүрүү боюнча чечим кабыл алган. Ордуна жаңысын тургузуу пландалып жатат.

  • Вид на ипподром Ак-Кула в Бишкеке, где проводились конноспортивные игры
    Сентябрдын башында ипподромдун имаратынын начар акыбалынан улам республикалык маанидеги тарыхый архитектуралык эстелик макамын жоготкону жана аны түрттүрүү боюнча чечим кабыл алынган.
    © Sputnik / Акылбек Батырбеков
  • Вид на ипподром Ак-Кула в Бишкеке, где проводились конноспортивные игры
    Азыркы ипподром 1947-жылы салынган.
    © Sputnik / Акылбек Батырбеков
  • Вид на ипподром Ак-Кула в Бишкеке, где проводились конноспортивные игры
    Ал спорттук - ат оюндары өткөн бирден бир ири аянтча болгон.
    © Sputnik / Акылбек Батырбеков
  •  Вид на ипподром Ак-Кула в Бишкеке, где проводились конноспортивные игры
    Долбоордун автору беларуссиялык архитектор Владимир Нусов болгон.
    © Sputnik / Акылбек Батырбеков
1 / 4
© Sputnik / Акылбек Батырбеков
Сентябрдын башында ипподромдун имаратынын начар акыбалынан улам республикалык маанидеги тарыхый архитектуралык эстелик макамын жоготкону жана аны түрттүрүү боюнча чечим кабыл алынган.

Азыркы ипподром 1947-жылы салынган. Ал спорттук - ат оюндары өткөн бирден бир ири аянтча болгон. Долбоордун автору беларуссиялык архитектор Владимир Нусов болгон. Ал кыргыздардын маданий өзгөчөлүгүн чагылдырган жана мезгилге үндөш имарат кургусу келген.

Ачылгандан кийин ипподромго кызыгуу артып, ат оюндарын өнүктүрүү үчүн ипподромдун алдында мектеп, ветеринардык жай жана жатакана ачылган. 2000-жылдын башында республикалык маанидеги тарыхый жана маданий архитектуралык эстеликтердин мамлекеттик тизмесине киргизишкен. Ипподром Бишкек шаарындагы Термечиков, 1 дарегинде жайгашкан. Башкы планга ылайык, ал жер кайтаруудагы № 43 аймакка кирет.

Бишкектеги "Ак кула" ат майданы кантип жаңыланат? Эскиз

"Ак кула" ипподрому улуттук спорттук ат оюндарынын бардык түрлөрүн жана спорттук мелдештерди (республикалык жана эл аралык) өткөрүүгө ылайыкталган. Анын аймагында ат чуркай турган ипподром талаасы жана машыга турган жерлер бар. Былтыр шаар бийлиги ат майданды оңдоп-түзөө зарылдыгын айтышты. 2020-жылы ипподромдун имаратынын начар акыбалынан улам республикалык маанидеги тарыхый архитектуралык эстелик макамын жоготту деп таанышкан. Жер титирөөгө туруктуу курулуш жана инженердик долбоорлоо мамлекеттик институтунун бүтүмүндө "кире бериштеги аркалар жана трибунадагы негизги имарат жана бир катар жайлар советтик архитектуранын образын берип турат", бирок "башкы фасад кеч жасалгалангандыктан эстеликтин баштапкы көрүнүшүн бузуп койгон", ал эми "имараттын бир топ конструкциялары кулай турган абалга жеткен" деп айтылган.

Шаар бийлиги бул жайды түрттүрүп салып, ордуна спорттук жаңы комплекс тургузарын билдирди.

54
Белгилер:
сынак, долбоорлор, түрттүрүү, "Ак-Кула" ат майданы, Бишкек
Тема боюнча
Ушунуңар уят эмеспи! Көк бөрү күйөрмандары жана ат майдандагы таштанды. Сүрөт

БУУнун Коопсуздук кеңешин кеңейтүү... Тынчтыкты сактоо үчүн эмнесин калтыруу зарыл?

0
БУУга мүчө-өлкөлөрдүн лидерлери уюмду жаңылоодо. Башкы ассамблеянын мааракелик отурумунда реформалоо боюнча бир нече сунуш түштү.

Быйыл Бириккен Улуттар Уюмуна 75 жыл толду. Ага мүчө-өлкөлөр бир катар жерлерин өзгөртүүнү чечишти. Дүйнө башкача боло баштады, түзүм өзгөрдү. Эмне болгон күндө да, өзгөрүү баары бир жакшы жакка алып бара турган ыңгайлуу учур. Маселен, Владимир Путин вето укугун сактоону сунуштады. Дүйнөдө туруктуулукту сактоо эмне үчүн маанилүү деген суроого төмөнкү видеодон жооп алууга болот.

0
Белгилер:
Владимир Путин, БУУнун Башкы Ассамблеясы, БУУ, Россия
Тема боюнча
Путин: БУУ бир орунда катып калбай, заманга ылайыкташуусу керек