Ат Башы районунун 62 жаштагы тургуну Дамира Кампабекова

Кирешелүү бизнес. Ат-Башыда дары чөптүн 34 түрү менен иштеген Кампабекованын маеги

877
(жаңыланган 17:04 20.09.2020)
Ат Башы районунун 62 жаштагы тургуну Дамира Кампабекова 30 жылга жакын убакыттан бери дары чөптөр менен алектенип келет. Ал алыскы райондо бир топ ишини жумуш менен камсыз кылган.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы ишкер менен өлкө аймагындагы дары чөптөр жөнүндө маек курду.

— Дары чөп менен алектенүүгө тажрыйба, билим керек эмеспи, кантип ишкерликтин бул түрү менен алектенип калдыңыз?

— Кыргызстан эгемендүүлүк алган 90-жылдары биология сабагынан мугалим болуп иштечүмүн. Анда оңгулуктуу айлык төлөнбөй кыйналып жүргөм. Ошондо дары чөптөр менен алектенүүгө кызыгып, өзүбүздө өскөн дарылыгы бар чөптөрдү өзүбүздүн элге жайылтсак деген тилек пайда болду.

Кесиби актер. Эки айда жарым миллион сом тапкан багбан Каныбек Данияровдун маеги

Ишибизде дайым изденип, жаңы чыккан адабияттарды окуп турушубуз керек. Башында өзүбүз тоого чыгып өз алдыбызча чөп терип сатып жүрчүбүз. Айылдаштарым "муну ким алмак эле" деп күлүп шылдыңдачу. Ага чейин мамлекеттик университеттин биология факултетин аяктагам, кийин дары чөптөрдү даярдоо боюнча атайын курсту бүтүргөм. Иш баштаганда жолдошум колдоп, жардам берип, Бишкектеги дарыканларга, дарыгерлерге чөп даярдап берчүбүз. Убакыттын өтүшү менен дары-дармек чыгарган фирмалар менен иштешип, кийин өзүбүз дары чөптөрдү өстүрө баштадык. Анын аркасы менен балдарыбызды чоңойтуп, окутуп эрезеге жеткирдик. 

Биолог и знаток лекарственных трав Дамира Кампабекова показывает ягоды
© Фото / предоставлено Дамирой Кампабековой
Ат Башы районунун 62 жаштагы тургуну Дамира Кампабекова 30 жылга жакын убакыттан бери дары чөптөр менен алектенип келет.

— Азыр дары чөптүн канча түрү менен иш алып барасыз?

— Жалпы чөптүн 34 түрү менен алекпиз. Ар бирине тиешелүү органдардан сертификат алганбыз. Алдыда дагы эки өсүмдүккө уруксат кагазын алууну күтүп жатабыз. Негизи органикалык продукция даярдоого басым жасайбыз. Чыккан продукциялардын көпчүлүгү табигый, химия жокко эсе.

21 жаштагы ишкер кыз: апамдын бейитине гүл алып барсам деп жүрүп бизнес ачтым

— Көпчүлүгүбүз Кыргызстанда дары чөп менен иш баштоонун келечеги бар деп айтып калат эмеспизби. Кирешелүү эле бизнеспи?

— Ооба. Абдан кирешелүү бизнес. Тоодо өскөн дары чөптү терүү үчүн айыл чарба техникасын, кошумча каражат жумшабайт. Табият берген өсүмдүктөрдөн эле киреше табуу мүмкүн. Бирок анда жаратылышка аяр мамиле кылуусу зарыл. Дегеним, өсүмдүктү тамыры менен жулбаш керек. Ал чөптөр кийинки жылы чыкпай же түшүм байлабай калышы толук ыктымал. Экология унутта калбайт. Талаага же чакан жерге өстүрүү деле кирешелүү. Мисалы, быйыл балдарым менен эки сотых жерге валериана (валерианалар тукумундагы көп жылдык өсүмдүк) өстүрүп эле 48 миң сом киреше таптык. Бул акча элет жериндеги үй-бүлө үчүн жакшы эле каражат. 

© Sputnik / Эмиль Садыров
Германия кызыккан "кыргыз виаграсынын" сырларын биолог ачып берди

— Иштейт элем дегендердин баарын ала бересиздерби?

— Тоодон дары чөп терген жашоочуларды алдын ала окутабыз. Аларга жаратылышты талкалабай, бузбай жыйнаганды үйрөтөбүз. Мисалы, бүт баарын эле терип албай, урук чачканга да калтыртабыз. Терүү убактысын, кайсы чөптүн кайсы бөлүгүнүн дарычылы көп экенин, кургатуу ыкмасын көргөзүп беребиз. Ал үчүн тиешелүү мамлекеттик органдардан лицензия алып, кызматкерлерге күбөлүк берилет. Ошонун негизинде гана тоо арасында иштей алабыз.

— Азыр Кыргызстанда өскөн дары чөптөргө чет элдиктер тарабынан суроо-талап барбы?

— Чет мамлекетте жумуштап көп чыгып, башкалардын тажрыйбаларын изилдеп жүрөм. Быйыл жыл башында Индияга барып калдым. Ал жактагы бир ишкер чычырканактын кургатылган мөмөсүнөн 10 тонна сурады. Көп мамлекеттер кээ бир дары чөптөргө ири көлөмдө буюртма берип калышат. Тилекке каршы, ал көлөм менен камсыз кыла албагандыктан отуруп калып жатабыз. 

Биолог и знаток лекарственных трав Дамира Кампабекова на ярмарке
© Фото / предоставлено Дамирой Кампабековой
Кампабекова: Жалпы чөптүн 34 түрү менен алекпиз. Ар бирине тиешелүү органдардан сертификат алганбыз. Алдыда дагы эки өсүмдүккө уруксат кагазын алууну күтүп жатабыз.

— Биздеги дары чөптөрдүн айырмачылыгы жана өзгөчүлүгү эмнеде?

— Кыргызстандагы дарылыгы бар чөптөр бийик тоолуу, экологиялык таза аймакта өсөт. Алардын арасында жер бетинде сейрек кездешкен дарылыгы бар өсүмдүктөр да кездешет.

Ишкер Жылтырова: КРден тонналап чыгарылган чөптөн Европада кымбат дары жасалат

— Сиз ачкан Ат-Башыдагы ишканаңызда учурда канча адам иштеп жатат?

— Азыр цехте туруктуу 15 адам иштейт. Борбор калаадагы кеңсебизде беш кызматкер эмгектенсе, өзүбүздүн тоодон ишеничтүү 15 тургун чөп терип берет. Жалпы 30дай адамды жумуш менен камсыз кылдык. Бизнес-өнөктөшүм менен 200 миң долларга алган вакуумдук кургатуучу жабдуубуз бар. Аны менен буюрса жер-жемиштерди да кургаталы деп жатабыз. 

Сотрудники собирают лекарственные травы
© Фото / предоставлено Дамирой Кампабековой
Ишкер Кампабекова: Быйыл жыл башында Индияга барып калдым. Ал жактагы бир ишкер чычырканактын кургатылган мөмөсүнөн 10 тонна сурады. Көп мамлекеттер кээ бир дары чөптөргө ири көлөмдө буюртма берип калышат. Тилекке каршы, ал көлөм менен камсыз кыла албагандыктан отуруп калып жатабыз.

— Кыргызстанда изилдене элек чөптөр көп элеби? Алардын кандай дарылык касиеттери бар?

— Аркар оту, уулжан деген дары чөптөр жакшы изилдене элек, алар бөйрөк ооруларына жакшы. Ак кодол муун ооруларын айыктырып, бруцеллезду жок кылуу касиетине ээ. Бул чөптөр бизде толук изилдене элек. Бирок аларды кыргыздар байыртан эле колдонуп келген. Алсак, бугу тамыр деген дарыга германиялыктар атайын буюртма берип алып кетишет. Түркиялыктар бизде өскөн алтын оту деген гүлдү аябай баалашат. Ал чөп боорду тазалап, өт толуп кеткенде зилди чыгарат. Индиялыктар болсо биздин көкөмеренге аябай кызыгышууда. 

Биолог и знаток лекарственных трав Дамира Кампабекова во время заграничных выездов
© Фото / предоставлено Дамирой Кампабековой
Кампабекова: Азыр цехте туруктуу 15 адам иштейт. Борбор калаадагы кеңсебизде беш кызматкер эмгектенсе, өзүбүздүн тоодон ишеничтүү 15 тургун чөп терип берет. Жалпы 30дай адамды жумуш менен камсыз кылдык.

— Өлкөдө дары чөптөр менен иштеген ишкерлер анча көп эмес. Алдыга жылуу жаатында кандай мүмкүнчүлүктөр бар?

— Азыр бир долбоорго катышып, биздеги дары чөптөрдөн эфир майын чыгарууну жолго салууну баштаганы жатабыз. Даяр продукцияны Япония ири көлөмдө алуу ниетин билдирди. Буюрса, айыл жериндеги элди дары чөптөрдү өстүрүү ыкмасын үйрөтүп, түшүмдү өзүбүз жакшы баада алып беребиз. Долбоордун алкагында эл аралык сертификатты алганга даярданып жатабыз. Баштап жаткан ишибиз айыл жеринде жашаган тургундар үчүн жакшы пайда алып келет. Аны менен биргеликте дары чөптү эл көп айдаса, сырттан түшкөн буюртмаларды толук аткарууга мүмкүнчүлүк түзүлөт. Чындыгында Кыргызстанда дары чөптөр боюнча завод-фабрика жок. Ал эми союз учурунда салынгандар талканып кеткен. Азыр аларды кайра жандандырууга убакыт келди.

877
Белгилер:
маек, дары чөптөр, жем-чөп, дары, ишкер, Кыргызстан
Тема боюнча
Талаада ыйлаган күндөр болду. Чөлдү кирешелүү бакка айланткан Маджиковдун маеги
Ишкер Жылтырова: КРден тонналап чыгарылган чөптөн Европада кымбат дары жасалат
Нан жасап сатканыман уялчумун... Кыргызстандык ишкер келиндин ийгилиги
Кесиби актер. Эки айда жарым миллион сом тапкан багбан Каныбек Данияровдун маеги
Ооруканадагы дарыгерлер. Архив

Өткөн суткада 404 киши коронавирус жуктуруп, 8 бейтап каза болду

25
(жаңыланган 11:30 15.05.2021)
Азыркы тапта 1 717 бейтап стационарда дарыланууда. Анын ичинен 449 бейтаптын абалы оор болсо, 90 кишиники өтө оор деп бааланууда.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Өткөн суткада коронавирус 404 кишиден табылып, 349 бейтап айыкты. Бул тууралуу Республикалык штаб кабарлады. 

Жуктургандар:

  • Бишкек шаары – 294;
  • Ош шаары – 4;
  • Чүй облусу – 65;
  • Ош облусу – 2;
  • Талас облусу – 1;
  • Нарын облусу – 9;
  • Ысык-Көл облусу – 20;
  • Жалал-Абад облусу – 9.

Ушуну менен илдет илештиргендердин жалпы саны 100 249га жетти. Анын ичинен 93 302 бейтап дартты жеңген.

Айыккандар:

  • Бишкек шаары – 200;
  • Ош шаары – 6;
  • Чүй облусу – 97;
  • Ош облусу – 2;
  • Нарын облусу – 14;
  • Ысык-Көл облусу – 21;
  • Жалал-Абад облусу – 8;
  • Баткен облусу – 1.

Тилекке каршы, бир сутка ичинде коронавирустан сегиз киши каза тапкан. Анын төртөө Бишкектен болсо, үчөө Чүйдөн, дагы бири Талас облусунан экени айтылды. Ушуну менен каза тапкандардын саны 1 695ке жетти.

Азыркы тапта 1 717 бейтап стационарда дарыланууда. Анын ичинен 449 бейтаптын абалы оор болсо, 90 кишиники өтө оор деп бааланууда.

25
Белгилер:
статистика, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Лабораториялык борбордун жетекчиси: вирус барган сайын өзгөрүп жатат
ТИМ Түркияга бара турчуларга сактык полисин алууну эскертти. Артыкчылыгы
Милиция кызматкери. Архив

Жол кырсыгын болтурбайлы. Милиция ыктыярчыларга эскертүү берди

24
Кайгуул кызматкерлери оорулууларга жардам берген ыктыярчыларды түшүнүү менен кабыл аларын, бирок автоунаа өткөн жолдун тилкесине чыкпоону суранышты.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Бишкекте ыктыярчылар менен кайырчылар арасында түшүндүрүү иштери жүргүзүлдү. Буга алардын жол тыгынын жаратып жатканы тууралуу маалыматтар себеп болгонун Милициянын кайгуул кызматы кабарлады.

Ага ылайык, айдоочулар милиционерлерге кайыр сурагандар чоң көчөлөрдө тыгын жаратып, кээде кырсыкка да учуратып жатканын айтып кайрылышкан. Ошондой эле алардан айланып өтөбүз деп "Коопсуз шаардын" камераларына түшүп калып жатканын айтышкан.

Мындан тышкары, милиционерлер ыктыярчылар менен да сүйлөшкөн.

"Кызматкерлер катуу оору менен алышып жаткандарга жардам берген ыктыярчыларды түшүнүү менен кабыл алат. Анткен менен жол кырсыгын, тыгындарды жана ар кандай кырдаалдарды алдын алуу үчүн автоунаа өткөн жолдун тилкесине чыкпоону суранат", — деп айтылат маалыматта.

Кайгуул милиция тараткан сүрөттөн чоң желим бөтөлкөгө каражат чогулткан ыктыярчыларды көрүүгө болот.

24
Белгилер:
түшүндүрүү иштери, тыгын, жол кырсык, кайырчы, ыктыярчылар, милиция, Бишкек
Тема боюнча
Айтикул уулу: жыл башынан бери Бишкекте 841 жол кырсыгы катталды
Кыргызстандык UFC мушкери Антонина Шевченко. Архив

Айбат көрсөтүп... Антонина Шевченко менен Андреа Линин көз караштар таймашынан видео

0
(жаңыланган 11:30 15.05.2021)
Кыз-келиндердин жеңил салмактагы рейтингинде Антонина Шевченко 12-катарда болсо, атаандашы Андреа Ли 11-сапта турат.

БИШКЕК, 15-май — Sputnik. Кыргызстандык UFC мушкери Антонина Шевченко ("Пантера" каймана атын алган) кезектеги беттеш алдында атаандашы Андреа Ли (КГБ каймана аты менен таанымал) менен көз караштар таймашына чыкты. Атлет кыздардын бири-бирине айбат көрсөтүп, жүз карашкан видеосун UFC Russia уюму өзүнүн Instagram баракчасына чыгарды.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от UFC Russia (@ufcrussia)

Посттогу видеого “UFC 262 мелдешинде “Пантера менен КГБ беттеши” деген билдирүү калтырган.

Антонинанын бир тууган сиңдиси, UFC уюмунун кыз-келиндер дивизионунун жеңил салмактагы чемпиону Валентина Шевченко постко англис тилинде “Let’s go @antoninapantera!” деген комментарий жазды.

Кыз-келиндердин жеңил салмактагы (57 килограмм) рейтингинде Антонина Шевченко 12-катарда болсо, атаандашы Андреа Ли 11-сапта турат.

Кыргызстандык мушкер кыз муну менен промоушендеги алтынчы беттешине чыгат. Акыркы жолу былтыр ноябрда UFC 255 турниринде бразилиялык Адриана Липскини экинчи раундда техникалык нокаут менен жеңип алган. Мыкты, кызыктуу беттеш көрсөткөнү үчүн UFC уюму ага 50 миң доллар бонус берген.

Анын атаандашы Андреа Ли кикбоксинг спортунун чебери болгон. Кийин ММА спортуна өтүп, 2018-жылдан бери UFC уюмунун мелдештерине чыгып келет. Аралаш мушташ спортунда ал жалпысынан алты беттеш өткөрүп, акыркы үчөөндө жеңилүү ызасын тарткан.

Кармаш 16-майдын таңында (Бишкек убактысы боюнча) АКШнын Хьюстон шаарында UFC 262 мелдешинин алкагында өтөт.

0
Белгилер:
Андреа Ли, беттешүү, UFC, Антонина Шевченко
Тема боюнча
Үч жашар Валентина менен жети жаштагы Антонина. Мушкерлердин сейрек сүрөтү
UFC Антонина Шевченко менен Андреа Линин беттешинин расмий постерин чыгарды