Мектеп окуучулары. Архивдик сүрөт

Сентябрдан тарта канча окуучу коронавирусту кайдан жуктурган? Министрдин жообу

134
(жаңыланган 12:17 17.11.2020)
Окуучулар арасында мектептен жугузуп алган учурлар жок. Бардыгы үй-бүлө мүчөлөрүнөн жуктурушканы маалым болду.

БИШКЕК, 17-ноя. — Sputnik. Саламаттык сактоо министри Алымкадыр Бейшеналиев маалымат жыйыны учурунда мектеп жашындагы балдар арасында сентябрдан бери COVID-19 менен канча учур катталганын айтты.

Министрдин берген маалыматы боюнча, октябрда көп окуучудан коронавирус табылган.

"7 жаштан 17 жашка чейинки балдар арасында сентябрь айында жалпы 48 учур катталган. Октябрь айында  6,5 эсеге жогору болуп, 315 учур аныкталган. Ал эми 16-ноябрга карата 157 учур табылды. Алардын арасында мектептен жугузуп алган учурлар жок. Бардыгы үй-бүлө мүчөлөрүнөн илештирген", — деди министр.

Акыркы маалыматтар боюнча, өлкөдө коронавирус аныкталган учурлардын саны 67 469га жетти. Анын ичинен 58 315 киши айыгып, 1 207 адам көз жумган.

134
Белгилер:
министр, мектеп, окуучу, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар (1459)
Тема боюнча
Коронавирус 486 кишиден табылды. 17-ноябрдын статистикасы
Вирусолог кайсыл самын COVID-19дан коргонууга жардам берерин айтты
15 медиктин экөө COVID-19ду кызыл зонадан жуктурган. Өлкө боюнча соңку маалымат
Ири мүйүздүү тирүү мал. Архив

Малдын териси иттердин эрмегине айланды. Айылдыктарга ким көмөктөшөт?

9
Ноябрь айында өлкө аймагындагы базарларда малдын баасы арзандап кетти. Буга элет жериндегилер жогору жактагы аткаминерлерди күнөөлөп, аларга түрдүү сын-пикир, сунуштарын айтып жаткан кези.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин колумнисти Мирбек Сакенов аталган маселеге кайрылып көрдү.

Өкмөт ноябрь айында мал жана айыл чарба товарларынын айрым түрлөрүн өлкөдөн чыгарууга тыюу салды. Ал тизмеге тирүү жылкы, ири мүйүздүү тирүү мал, тирүү кой жана эчкилер, тирүү үй канаттуулары: тоок (Gallus domesticus), өрдөк, каз, үндүк жана куштар кирди. Андан сырткары, буудай, арпа, жүгөрү, күрүч, буудай уну, өсүмдүк майы, кумшекер, тоок жумурткасы, йоддолгон туз жана тоют да сыртка сатылбай калды.

Айыл чарба министрлиги мындай сунушту азык-түлүк коопсуздугуна тынчсыздангандыктан улам бергендигин кабарлаган. Андан көп өтпөй облустардагы базарларда малдын баасы мурдагыга салыштырмалуу түшүп кеткендиги айтыла баштады.

Эл жаздан бери акчасын төлөп малын жайлоодо бактырып, жайы бою жем-чөбүн даярдап өз убарасын тарткан. Жандыгынын туягын санаган элеттиктер сатыкка ылайыктуу малын, талаадан жыйнаган түшүмүн күзүндө жана кышында сатып тиричилигин улантып, эмгегинин жемишин көрөт. Алардын андан башка деле оңгулуктуу киреше булагы жокко эсе.

Ошондуктан өкмөттүн кабыл алган чечимин айыл жеринде жашагандар түрдүү кабыл алууда. Кээ бири жогорку кызматтагы аткаминерлерге сын-пикир айтса, дагы бири малды чет жакка чыгарууну тыюу салбастан, өлкөдөгү мал чарбачылыгын алдыга жылдырган аракеттерди сунуштоодо. Биз алардын айрымдарын тизмектеп берелик.

Ит бекер жаткан тери

Улуттук статистика комитетинин 2019-жылдагы маалыматына ылайык, Кыргызстанда 850 миңге жакын уй, жарым миллиондон ашык жылкы, алты миллиондон ашык кой-эчки жана 1,5 миллиондон ашык ири мүйүздүү мал бар. Ошондой миллиондогон малы бар республикада азыркыга чейин бодонун, кой-эчкинин териси, жүнү өлкө аймагында иштетилбей келет. Бир нече жыл мурун облустарда кой-эчкинин териси 100-200 сомдон, бодо малдыкы 1000 сомдон жогору баада алынып турган. Ортодо ал чет элдик ишкерлердин байланышы бар өндүрүштөр токтоп калып, кайра иштетүүчү жарактуу продукция учурда айыл четиндеги таштандыга үйүлүп калды. Башка мамлекеттер бука менен уйдун терисинен кайыш, ат жабдыктарынан баштап бут кийимге чейин чыгарып жакшы эле киреше таап жатса, бизде малдын териси айылдык иттердин эрмегине айланды.

Кайра иштетүүгө муктаж болгон жүн

Ал эми боз үй, кийим-кече, кышкы өтүк, жип-шуу өңдүү толгон-токой буюмдарды даярдоого мүмкүн болгон кой-эчкинин жүнү элет жеринде өрттөлүп, айылдыктар жазында куйкум эле жыттанып жатып калышат. Кыркын маалында жайлоодогу кокту-колот, ээн талаалар баасы жок жүнгө толот. Аткаруу бийлиги аны колго алса, ар бир облуста жок дегенде ондогон жумуш орундары пайда болмок. Кыргызстандыктардын үйүнө Кытай, Иран, Түркиядан келген килемдер эмес, ата мекендик өндүрүштөгү өзүбүздүн сапаттуу шырдак, кийиздер салынып калмак беле. Малчыларга кам көргөн аткаминерлер, азык-түлүк коопсуздугуна тынчсызданган мамлекеттик кызматкерлер, арзан, жеткиликтүү чийки затты кайра иштетүүгө эчак эле убакыт келген.

Малдын сөөгүн дагы иштетсек болмок

Ооз көптүрүп "мал киндиктүү жербиз, этсиз жашай албайбыз, жамандык-жакшылыкта мал сойбой кое албайбыз" деген республикада  азыркыга чейин малдын сөөгүн иштеткен бир да ишкана жок. Мисалы, азык-түлүккө колдонууга жараксыз болгон сөөктөрдөн короодогу тоок, үндүк, үйдөгү ит-мышыктардын курсагын тойгузуп, өсүшүнө көмөктөшө турган кошулмаларды даярдоого мүмкүн экендигин чарбакерлер билет. Анткени анын курамында кальций арбын, аны жеген үй жандыктарынын сөөгү бекем болуп, тез өсүшүнө өбөлгө болот. Жок дегенде биз ошону жолго салып алсак, айылдагы иттер жугунду ичсе дагы, шаардагы үй жаныбарларынын курсагын жергиликтүү продукция менен тойгузуп калат элек. Себеби азыр ошонун баары чет мамлекеттерден алып келинүүдө.

Бул элеттиктердин тизмектеген сунуштарынын айрымдары гана. Азыр айылдыктар эт, сүт багытындагы асыл тукумдуу малды гана багууга, сандан сапатка өтүүгө өтө кызыкдар. Сааган уйларынын сүтү, малынын эти жогору баада алынса, жайдыр-кыштыр тоодо жүрүп, жада калса бала-чакасын унутуп калган чабандарга өкмөт көңүл бурса дегенде эки көзү төрт.

9
Белгилер:
колумнистика, өндүрүш, кайра иштетүү, мал чарбасы, Кыргызстан
Тема боюнча
Токтогазиев: өкмөт фитосанитардык көзөмөлдү бизге берсе иретке келтиребиз
Быйыл Кыргызстанда эт көбүрөөк өндүрүлдү. Тогуз айдын жыйынтыгы

Бишкектеги батирлер канча турат? Ноябрь айындагы баалар

83
Окурманга ыңгайлуу болушу үчүн биз бир, эки жана үч бөлмөлүү турак жайлардын ар кандай түрүнүн орточо наркын көрсөттүк.

Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги ай сайын Бишкек шаарындагы 104, 105, 106-сериялардагы, "хрущевка" жана жеке типтеги батирлердин сатылган бааларына байкоо жүргүзүп келет.

Бул материалды даярдоодо 3 891 жарыя иликтөөгө алынган. Ачык маалыматтардагы бааларга ылайык, бир бөлмөлүү батирдин орточо наркы ноябрь айында төмөнкүнү көрсөттү:

  • 104-серия — 30 200 доллар (23 000ден 35 500 долларга чейин);
  • 105-серия— 29 300 (21 500дөн 40 000ге чейин);
  • 106-серия —32 500 (23 500дөн 44 000ге чейин);
  • "хрущевкалар" — 26 600 (21 500дөн 36 500гө чейин);
  • жеке типтеги батирлер — 29 200 (14 000ден 56 500гө чейин).

Эки бөлмөлүү батирлердин орточо наркы:

  • 104-серия — 36 500 доллар (29 000ден 46 000 долларга чейин);
  • 105-серия— 42 000 (30 000ден 54 500гө чейин);
  • 106-серия — 44 000 (27 500дөн 65 500гө чейин);
  • "хрущевкалар" — 33 600 (26 500дөн 48 500гө чейин);
  • жеке типтеги батирлер — 41 300 (18 500дөн 90 000ге чейин).

Үч бөлмөлүү батирлердин орточо наркы:

  • 104-серия — 44 300 доллар (35 000ден 61 500 долларга чейин);
  • 105-серия— 53 100 (32 500дөн 86 500гө чейин);
  • 106-серия — 56 500 (39 500дөн 76 500гө чейин);
  • "хрущевкалар" — 41 200 (27 500дөн 51 500гө чейин);
  • жеке типтеги батирлер — 56 300 (27 500дөн 157 000ге чейин).
83
Белгилер:
нарк, сатуу-сатып алуу, сатуу, батир, турак-жай, Бишкек, Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкек менен Ошто ижарага берилчү батирлердин ушул аптадагы баасы. Инфографика
Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиев. Архив

Артем Новиков Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиевге сөгүш берди

0
(жаңыланган 19:04 04.12.2020)
Өлкөнүн башкы салыкчысынын сөгүш алышына "Чалдыбар" көзөмөл-өткөрмө пунктундагы иштер себеп болушу ыктымал.

БИШКЕК, 4-дек. — Sputnik. Өкмөттүн маалымат кызматы Салык кызматынын төрагасы Кабыл Абдалиевге сөгүш берилгенин билдирди.

Анда Абдалиев өзүнө жүктөлгөн милдеттерди талаптагыдай аткарбагандыгы белгиленет.

Тийиштүү буйрукка премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков кол койгон.

Жакында эле өкмөт башчынын милдетин аткаруучу "Чалдыбар" көзөмөл-өткөрүү пунктунда Салык кызматынын төрагасынын орун басары Искендер Асылкуловго каарын төккөн. Анын ачуусун келтиргени — ноябрдын аягында ишке кирип, товарлардын эсебин ала турган системанын алигече үкөктөн чыгарылбай турганы болгон.

Бирок кийин салык кызматы ал иштерге башка мамлекеттик органдар жооптуу экенин айтып билдирүү тараткан.

0
Белгилер:
Мамлекеттик салык кызматы, сөгүш, өкмөт
Тема боюнча
Новиковго жооп бере албай буйдалган салыкчы. Видео
Новиковдон кагуу жеп буйдалган жетекчи. Салык кызматы түшүндүрмө берди