Ишкер Марат Билимбеков

Ишкер Билимбеков: АКШда ачкан рестораныбыздын жасалгасын Кыргызстандан жасаттык

528
(жаңыланган 22:43 21.11.2020)
Он жылдан ашык убакыттан бери АКШда ишкерлик менен алектенген үч кыргызстандык Америкада бир нече ресторан ачууга жетишкен. Азыр бул жайлар чет элдиктер менен кыргызстандыктардын чер жазып эс алуучу жайына айланды.

Кыргыздын маданиятын, тамак-ашын бөтөн жерде даңазалаган "Жибек Жолу" ресторанын негиздегендердин бири Марат Билимбеков менен Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигинин кабарчысы маек курду.

— АКШда кыргыз ресторанын ачууга эмне түрткү болуп, ишти кандайча баштадыңыздар?

— Азыр Иллинойс штатында үч рестораныбыз иштеп жатат. Бирөө Чикаго шаарында, экөө анын четиндеги Гленвью менен Нейпервиллде. Эки өнөктөшүм жүк ташуу менен алектенет. Алар үчүнчү ресторанды ачууга инвестиция жагынан жардам берди. Эң биринчи ресторанды биз үй-бүлөбүз менен 2009-жылы Чикагодо ачып, азыркыга чейин иштетип келебиз. Аны биз киреше табуу гана максатында эмес, сүйүктүү ишибиз катары баштаганбыз. Андан бери бир топ кыйынчылыктарды башыбыздан өткөрдүк. Эң жеңили ишти баштоо жана аны каттоодон өткөрүү болду. АКШда үч айдын ичинде тиешелүү кагаздарды чогултуп, жумушчуларды жана имарат таап өз ишкерлигинди баштай аласың. Эң кыйыны — атаандаштыкка туруштук берип, ишти өнүктүрүү. Бул жакта жыл сайын миллиондогон мекеме ачылат, анын 90 пайызы алгачкы эки жыл ичинде эле кайра жабылып калат. Мындай көрсөткүчтөр COVID-19 пандемиясынын аркасы менен кирген чектөөлөргө чейин эле болгон.

Ресторан Жибек Жолу в США принадлежащий предпринимателю Марату Билимбекову
© Фото / Андрий Иванченко
Марат Билимбеков: азыр Иллинойс штатында үч рестораныбыз иштеп жатат. Бирөө Чикаго шаарында, экөө анын четиндеги Гленвью менен Нейпервиллде

— Борбор Азия элдеринин, анын ичинде кыргыз тамак-ашын башында америкалыктар кандай кабыл алышты?

— Чикаго шаарынын борборунда ачылган алгачкы коомдук тамактануучу жайыбыз анча чоң эмес чакан эле болчу. Ошол убактан бери биз өзүбүздүн кардарларды таап, тамак-ашыбыз менен көпчүлүктү багындыра алдык. Бир нече ай мурун ишке кирген рестораныбызга азыр келген меймандардын агымы токтобой, дем алыш күндөрү бош орундар калбай калып жатат. Мындайча айтканда, биз бул жактагыларды Борбор Азия элдеринин тамактарына көндүрүп жатабыз. Жергиликтүүлөр аябай чоң кызыгуу менен келип тамактанып кетишүүдө. Алардын көпчүлүгү биздин тамактарды жеп көргөн эмес экен, ошондуктан кайра келебиз дешүүдө. Меймандар Кыргызстан, Жибек Жолу жөнүндө, биздин маданиятыбыз, тарыхыбыз тууралуу көптөгөн суроолорду беришет.

— Бөтөн жерде ресторан ачуу, ал жактагыларды кыргыздын үрп-адаты, улуттук тамак-ашы менен тааныштырып жаткан экенсиздер. Кыргызстанды башка элдерге жакшы эле жарнамалап жаткан турбайсыздарбы?

— Ооба. Биздин тамактар кантип, ага эмне кошулуп жасала турганын конокторго айтып беребиз. Менюбуз ар түрдүү. Анын ичинде кыргыздардыкы гана эмес, КМШ элдеринин, мисалы, армян, орус элинин тамактары дагы бар.

— Кыргыздар ачкан эс алуучу жана тамактануучу жайга азыр көбүнчө кайсы улуттун өкүлдөрү келүүдө?

— Кардарлардын 80 пайызы мурдагы советтик республикаларда жашап калгандар. Алар көп жылдан бери өздөрүнүн кичи мекенинен алыс жакта жүргөндүктөн тамак-ашын сагынат экен. Биз керектүү азык-түлүктөргө буюртма берип, кошулмаларды издеп таап дамдуу тамак жасап берип, кубандырабыз. Алар отуруп алып жаш кездерин, Союз маалын эстешет. Андан сырткары, дайыма эс алууга келип турган жергиликтүү америкалыктар дагы жок эмес.

Ресторан Жибек Жолу в США принадлежащий предпринимателю Марату Билимбекову
© Фото / Андрий Иванченко
Марат Билимбеков: биз бул жактагыларды Борбор Азия элдеринин тамактарына көндүрүп жатабыз. Жергиликтүүлөр аябай чоң кызыгуу менен келип тамактанып кетишүүдө

— Кээде бир улутка гана тиешелүү болгон суусундук же тамактарды сурап калган учурлар болуп калабы?

— Ооба, кымыз, жарма, куурдак сурап калышат. Буюрса, менюдагы тизмени жаңылайбыз деп айтабыз. Себеби ар бир улутка таандык тамакты даярдоо кылдаттыкты талап кылат, ага мүнөздүү азык-түлүк, кошулмалар пайдаланылат. Аларды өзүбүз атайын дүкөндөрдөн издештиребиз.

— Ресторандын ички жасалгасы улуттук стилде, көп эмгек менен жасалганы көрүнүп турат. Аны кимдер жасашты?

— Ресторандын жасалгасына керектелген эмгектерди атайын буюртма берип Кыргызстандан алып келгенбиз. Ички жасалгага тиешелүү буюмдарды кыргызстандык кол өнөрчүлөр жасашкан. Мунун аркасы менен биз тамак берип гана тим болбостон, өзүбүздүн искусство, маданиятыбыз менен да тааныштырып жатабыз. Ал жасалгаларды келгендер көрүп көпчүлүгү таң калып, кызыгып кетишет.

— АКШда эмгектенип, окуган кыргызстандыктар аз эмес, мекендештирибиз ал жактан Кыргызстандагыдай эле той өткөрүшөт деп угабыз...

— Кадимки өзүбүздөгүдөй эле тамада, ырчы, бийчилердин коштоосунда тойлор болуп жатат.

Ресторан Жибек Жолу в США принадлежащий предпринимателю Марату Билимбекову
© Фото / Андрий Иванченко
Марат Билимбеков: ресторандын жасалгасына керектелген эмгектерди атайын буюртма берип Кыргызстандан алып келгенбиз

— Ресторанды ачып жаткандагы көздөгөн максат, тилектериңиздерге жеттиңиздерби?

— Менимче, толук жеттик. Эң негизги максатыбыз кызмат көрсөтүүнү жакшыртуу болгон. Азыр биз күткөндөн да жакшы жыйынтыктар бар деп ишеничтүү айта алабыз. Жамаатыбыз көп улуттуу, арасында Кыргызстан, Таиланд, Монголия, Мексика, Түркмөнстан, Россиядан келгендер бар. Башында аларды чогултуу, түшүндүрүү кыйын болду. Ашпозчуларды атайын издеп, айрымдарын биздин тамак-ашты жасаганды үйрөттүк. Азыр үч рестораныбызда 50дөн ашык адам иштейт. Буюрса, башка штаттарга дагы ачып, кеңейтүү пландарыбыз бар. Анткени бизди жергиликтүүлөр жакшы кабыл алышууда, башка шаарда жашагандарда да суроо-талап бар.

528
Белгилер:
маек, ишкерлик, ресторан, АКШ, Кыргызстан
Тема боюнча
Төрт саатта 800 миң сомдон кол жуугам... Бишкектик өжөр ишкердин маеги
Жерибизди кордоп жатасыңар деп айыпташкан. "Аска бизнесинин" ээси менен маек
Лыжа базасында эс алуучу. Архив

Дүйшөмбүгө карата аба ырайы

14
30-ноябрга караган түнү өлкө аймагында абанын температурасы төмөндөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 29-ноя. — Sputnik. 30-ноябрь, дүйшөмбүдө, күндүз республиканын кээ бир райондорунда кар жаашы мүмкүн. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй, Талас, Нарын облустарында -3…-8, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында -4 …-9, Ысык-Көлдө -4…+1 градус болот.

Ош жана Бишкек шаарларында жаан-чачын жаабайт. Күндүн табы борбор калаада -4…-6, Ош шаарында -1…+1 градуска жетет.

14
Белгилер:
Кыргызстан, ноябрь, аба ырайы
Тема боюнча
Декабрга карата аба ырайы. Тоолуу жерлерде суук 34 градуска жетет

Розанын 750, сирендин 70тен ашык түрүн өстүргөн үй-бүлө. Багбан менен маек

84
(жаңыланган 21:12 29.11.2020)
Чүй облусундагы 25 гектар таштак жерди Жердевдердин үй-бүлөсү 49 жылга ижарага алып иш баштаган. Азыр алардын багында розанын 750, сирендин 70тен ашык түрү өсөт. Андан сырткары, декоративдүү жана мөмөлүү дарактардын ондогон түрү бар.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы жаратман үй-бүлөнүн башында турган 72 жаштагы Ольга Жердева менен маек курду.

— Каралбай жаткан жерди өздөштүргөн экенсиз. Ишти кантип баштадыңыздар эле?

— Биздин ата-бабаларыбыз XIX кылымдын аягында эле Кыргызстанга көчүп келишкен. Алар араба менен үч жыл жол жүрүп алманын көчөттөрүн Россиянын борбордук бөлүгүнөн азыркы Кыргызстанга алып келип тиккен экен. Алардын эмгеги менен Бишкек шаарындагы бир топ бакча, парктар түптөлгөн. Мындайча айтканда, бул өнөр биздин ата-бабабыздан бери келе жатат. Биз дагы буга чейин Бишкек шаарына бир топ гүлдү белек кылдык, анткени ал шаарды кезинде аталарыбыз дагы гүлдөткөн.

© Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
Чүй облусундагы 25 гектар таштак жерди Жердевдердин үй-бүлөсү 49 жылга ижарага алып иш баштаган. Азыр алардын багында розанын 750, сирендин 70тен ашык түрү өсөт. Андан сырткары, декоративдүү жана мөмөлүү дарактардын ондогон түрү бар.

Жерди токой чарбасынан 49 жылга ижарага алганбыз. Башында ал жер таштак, колдонулбай жаткан аянт болчу. Бирок жанында суу агып турар эле. Жалпы аянты 25 гектар жерди колдонуп жатканыбызга быйыл 20 жыл болду. Бакчабызга мал кирбесин деп тегерегине бак-дарак тигип коруп салганбыз. Маркум күйөөм техника илимдеринин доктору болчу. Эгер талаада зыянкечтер пайда болсо, биологиялык жол менен ага каршы күрөшүү жолун издеп, такыр химиялык заттарды колдонтчу эмес. Ошол адам башында демилге көтөрүп, үй-бүлөбүз менен жапа тырмак киришип алгачкы кадамдар ташталган. Азыр жыл сайын 100-200 жүк ташуучу унаа малдын кыгын төгүп, бакчаны гүлдөтүп, өстүргөн көчөттөрүбүздү сатабыз.

— Эң кызыгы, ошол кагырап жаткан жерге миңге жакын гүл, мөмөлүү дарактын түрүн өстүрөт экенсиздер?

— Жыл сайын өсүмдүктөрдүн жаңы 50дөн ашык түрүн алып келип өстүрүп, бизде кандай өсө турганын текшерип, экономикалык жагын изилдейбиз. Бакчабызда розанын эле 750, декоративдүү өсүмдүктөрдүн 100гө жакын, жалбырактуунун 25, тикенек жалбырактуулардын 40тай түрүн өстүрөбүз. Андан сырткары, алма, карагаттын ондогон түрү бар.

  • Жердева: Биздин ата-бабаларыбыз XIX кылымдын аягында эле Кыргызстанга көчүп келишкен. Алар араба менен үч жыл жол жүрүп алманын көчөттөрүн Россиянын борбордук бөлүгүнөн азыркы Кыргызстанга алып келип тиккен экен.
    © Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
  • Ольга Жердева
    © Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
  • Ольга Жердева
    © Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
  • Ольга Жердева
    © Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
  • Ольга Жердева
    © Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
1 / 5
© Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
Жердева: Биздин ата-бабаларыбыз XIX кылымдын аягында эле Кыргызстанга көчүп келишкен. Алар араба менен үч жыл жол жүрүп алманын көчөттөрүн Россиянын борбордук бөлүгүнөн азыркы Кыргызстанга алып келип тиккен экен.

— Бала-бакыраңыз, небере-чөбөрөлөрүңүз сиздер баштаган ишти улантып жатышабы?

— Алар андан башка эмне кылышат. Жолдошум экөөбүз баштаган ишти азыр үч уулум келинчеги жана балдары болуп кол кабыш кылып улантып жатышат. Небере, чөбөрөлөрүм кичинекей болсо дагы аралашып жүрүшөт. Анткени бул иш биздин үй-бүлөлүк бизнес болуп эсептелет. Ошондуктан узак жылдан бери талаада эмгектенип жүргөндүктөн жумушта баарыбыз кызматкербиз, ал жакта тууганчылык, жакындык мамилебиз жок. Ал эми үйдө эне-бала болуп калабыз. Ишибиз ошончолук жоопкерчиликти жана тактыкты талап кылат.

— Сиздер гүл, мөмөлүү декоративдүү өсүмдүктөрдүн көчөтүн сатып киреше табат экенсиздер. Даяр продукция кайсы мамлекеттерге кетет?

— Көбүнчө келишим менен дүңүнөн Казакстан, Россияга жиберебиз, артып калганын Кыргызстандын ичинде сатабыз. Жумушубузда көчөттөрдү кыйыштырып, үрөндөрү менен көбөйтөбүз. Ошол процессти каалоочулар келип көрө алышат. Буга чейин бизге казакстандыктар кайрылган. Союз маалында венгер жараны казак кызына үйлөнүп, Алматы шаарында сирень багын түптөшкөн экен. Кийин алар улгайып, өсүмдүктөр каралбай калыптыр. Жардам сурап, ал жактагы сирендин 70тен ашык түрүн сактап калыш керек болуп жатат деп бизге алып келишкен. Биз өзүбүздүн тажрыйбаны колдонуп көбөйтүп алдык. Эми алардан Бишкекте өзүнчө эле сирень аллеясын негиздесек болот.

© Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
Багбан: Жерди токой чарбасынан 49 жылга ижарага алганбыз. Башында ал жер таштак, колдонулбай жаткан аянт болчу. Бирок жанында суу агып турар эле. Жалпы аянты 25 гектар жерди колдонуп жатканыбызга быйыл 20 жыл болду. Бакчабызга мал кирбесин деп тегерегине бак-дарак тигип коруп салганбыз.

— Розанын эле 750 түрү бар экен, аларды кантип айырмалайсыздар?

— Ишибиз өтө жоопкерчиликтүү. Эгер биз чет мамлекеттен буюртма берип жаңы гүл алып келсек, биринчи жылы өстүрүп, кийинки жылы кыйыштырып кайра отургузабыз. Ар бирине код коюп, этикетка илебиз. Ошол иштердин баары кылдаттыкты талап кылат. Себеби чет өлкөлүк сатып алуучуларыбыз фитосанитардык кагаздарды, сорттун шайкештиги боюнча сертификатты талап кылышат. Биз антип иштебесек кардарларыбызды жоготуп алабыз. Бакчабыздагы ар бир өсүмдүктүн бир нече жыл өсүшүн, андагы жалбырактардын саны, гүлүнүн өңүнө чейин көз салып турабыз. Жадагалса гүлдүн желекчесине чейин санайбыз.

© Фото / предоставлено Ольгой Жердевой
Жердева: Бакчабызда розанын эле 750, декоративдүү өсүмдүктөрдүн 100гө жакын, жалбырактуунун 25, тикенек жалбырактуулардын 40тай түрүн өстүрөбүз. Андан сырткары, алма, карагаттын ондогон түрү бар.

— Жыты аңкып, көз жоосун алган кооз жайда иштөө рахат болсо керек?

— Ооба. Мисалы, жайында сирендер гүлдөгөндө анын жыты 400 метр алыстыктагы автоунаа жолуна чейин жетет. Өзгөчө таңга маал жана кечкурун укмуш болот. Андагы сезимдерди сөз менен айта албайсың. Кээде жумушчулар аңкыган жытына арбалып иштен кеткиси келбей калат. Адам гүл, өсүмдүктөрдүн жытына көнүп калат экен.

84
Белгилер:
гүл, сирень, роза, ишкерлик, багбан, Кыргызстан
Тема боюнча
Үндүк багып миллион сом киреше тапса болот. Кара-суулук ишкер менен маек
Кирешелүү бизнес. Ат-Башыда дары чөптүн 34 түрү менен иштеген Кампабекованын маеги
Кесиби актер. Эки айда жарым миллион сом тапкан багбан Каныбек Данияровдун маеги
Талаада ыйлаган күндөр болду. Чөлдү кирешелүү бакка айланткан Маджиковдун маеги