Ала-Тоо аянты, Бишкек. Архив

Калк бийликтин буйругун так аткарышы керек. Экологиялык өзгөчө кырдаал деген эмне

393
(жаңыланган 09:53 06.01.2021)
Коронавирус, экономиканын солгундашы сыяктуу сыноолор аз келгенсип, Бишкекти каптаган ыш дагы түйшүк жаратып жатат. Азыр бул тууралуу эл аралык деңгээлде талкууланып, экологиялык өзгөчө кырдаал киргизүү сунушу айтыла баштады.

Эмнегедир быйыл Бишкек менен анын тегерегин кара түтүн болуп көрбөгөндөй каптады. Атургай дүйнө жүзүндөгү абасы кир шаарлардын рейтингин аныктап турган iqair.com сайты биринчи орунга чыкканыбызды маалымдады. Ал эми 5-январь саат 15:30да экинчи орунга түшүп, ушул эле күнү кечке жуук кайра биринчи орунга чыктык.

Андан дагы кызыгы Бишкекти каптаган ыш Германиядагы эл аралык Deutsche Welle телерадиокомпаниясынын репортажындагы башкы тема болду. 28-декабрда эфирге чыккан репортажда Кыргызстандын баш калаасындагы кооптуу ыштан улам экологиялык өзгөчө кырдаал режимин киргизүү сунушталды.

Бул демилгеге Бишкек шаарынын мэринин милдетин аткаруучу Балбак Түлөбаев жооп кайтарып, абалдан чыгуунун эки гана жолун көрүп турганын айтты.

"Ыштын биринчи себеби — ТЭЦ. Экинчи себеби — Кара-Кеченин көмүрүн жагып жаткан конуштар. Учурдагы кырдаалга реалдуу карайлы, мен азыр ышты кантип токтотом? Өзгөчө кырдаал режимин киргизүүнү сунуштап жатышат. Бирок мен ТЭЦтин ишин токтотуп, конуштун жашоочуларына Кара-Кеченин көмүрүн жагууга тыюу сала албайм да. Тоңуп калышпайбы", — деди Түлөбаев.

Экологиялык өзгөчө кырдаал режими кандай болот?

Экологиялык мүнөздөгү өзгөчө кырдаал режими Кыргызстанда кантип ишке ашарын билүү үчүн "КРдеги өзгөчө кырдаалдардын классификациясын жана аларды баалоонун критерийлерин бекитүү жөнүндө" өкмөттүн токтомуна баш бактык.

Документте айтылгандай, Кыргызстанда өзгөчө кырдаалдар режими жабыркагандардын, жашоо тиричилиги бузулган калктын саны жана экономикалык зыяндын өлчөмү боюнча алты даражага (объектилик, жергиликтүү, райондук, облустук (Бишкек жана Ош шаарлары дагы кирет), республикалык жана транс чек аралык) бөлүнөт.

Вид на центр Бишкека и трубы ТЭЦ с высоты окутанные густым смогом
© Sputnik / Акылбек Батырбеков
Быйл Бишкек менен анын тегерегин кара түтүн болуп көрбөгөндөй каптады

Биз сөз кылып жаткан ыш боюнча документте так айтылган эмес. Бирок "кайсы бир категорияга жок дегенде бир критерийи менен дал келсе, ошого кошулат" деп жазылган. Андыктан токтомдун "Атмосферанын курамынын жана касиетинин өзгөрүшү" деген бөлүккө токтолдук.

Өзгөчө кырдаалдардын кесепетин ким жоёт?

Өзгөчө кырдаал кайсы аймакта болсо ошол район, облус же шаардын жетекчилиги жоопкерчиликти, башкарууну колго алып, иш алып барат. Дал ошол жетекчи өзгөчө кырдаалдын зонасынын чектери, авариялык-куткаруу жумуштарын жүргүзүү, ошондой эле зарыл болгон учурда калкты коопсуз аймактарга эвакуациялоо чечимин кабыл алат.

Ал чечимди (мыйзамга каршы келбеген учурда) өзгөчө кырдаал зонасында жүргөн бардык жарандар жана уюмдар аткарууга милдеттүү.

Экологиялык өзгөчө кырдаалда аткарылчу башка жумуштар абалга жараша тиешелүү органдардын биргелешкен чечими менен кабыл алынат.

Адис эмне дейт

Экологиялык өзгөчө кырдаал режимин киргизүүнүн канчалык зарылдыгы бар экенин билүү үчүн эколог Калия Молдогазиеванын пикирин уктук.

Горожане ждут транспорт на обочине улицы в Бишкеке. Архивное фото
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ыш бир гана адамдарга эмес, өсүмдүктөргө, жан-жаныбарларга жана жер кыртышына кесепетин тийгизет

Ал абанын өтө булганып кеткенин айтып, бул сунушту колдой турганын билдирди. Мындан тышкары, өзгөчө режим учурунда кандай чектөөлөр болушу керектигин айтып берди.

"Өкмөт кырдаалга жараша чектөөлөрдү белгилеши керек. Мисалы, жарандардын сыртка көп чыгуусуна тыюу салынышы зарыл. Автоунаалар каалагандай каттабай, ишканалардын иштөө режимине дагы өзгөртүүлөр киргизилет. Ал эми абага зыяндуу заттарды чыгарып жаткан мекемелерге катуу чара көрүлүшү керек", — деди адис.

Ошондой эле Молдогазиева азыркыдай абалга түтүндүн көбөйүшү эмес, башка себептер болушу мүмкүн экенине токтолду.

Суук жана ЖЭБден чыккан булганыч чаңдар менен мешке от жагуу Бишкектин асманын калың тумандын капташына себеп болду.
© Sputnik / Акылбек Батырбеков , Табылды Кадырбеков
"Мурда деле ушундай от жагылып, автоунаалар каттачу. Быйыл эле көбөйүп кеткен жок да. Менимче, буга климаттагы глобалдык өзгөрүү себеп болушу мүмкүн, бул жагын изилдеп көрүү керек", — дейт адис.

Мындан тышкары, эколог Бишкекте шамал өтүп, шаарды желдетип турчу коридорлорго көп кабаттуу үйлөр курулуп калып, ыш тарап кете албай, бир жерге топтолуп турушу мүмкүн экенин кошумчалады.

Сөзүнүн аягында адис ыш бир гана адамдарга эмес, өсүмдүктөргө, жан-жаныбарларга жана жер кыртышына кесепетин тийгизип жатканын айтты.

393
Белгилер:
көйгөй, өзгөчө кырдаал, экология, Бишкек
Тема боюнча
Бишкекти ыш кантип каптап жатат. Ылдамдатылган видео
Ырчы Мирбек Атабеков Бишкектеги ыштан улам үй-бүлөсү менен чет өлкөгө чыгып кетти
АКШнын жаңы шайланган президенти Жо Байден

Байден бүгүн АКШга кирүү боюнча кыргызстандыктарга коюлган чектөөнү алып салат

94
(жаңыланган 23:12 20.01.2021)
Учурда Мьянма, Иран, Кыргызстан, Ливия, Судан сыяктуу 13 мамлекеттин жарандарынын АКШга кирүүсүнө чектөөлөр бар.

БИШКЕК, 20-янв. — Sputnik. АКШнын жаңы шайланган президенти Жо Байден Кыргызстан кошулган бир катар өлкөлөрдүн жарандарына Кошмо Штаттарга кирүүгө тыюу салууларды жокко чыгарганы жатат. Бул тууралуу анын командасына шилтеме берип РИА Новости маалымдады.

Чектөөлөрдү мурда Дональд Трамптын администрациясы киргизген.

"Байден ал чечимди жокко чыгарып, негизинен мусулмандардан турган жана Африка өлкөлөрүнүн жарандарына АКШга кирүүгө уруксат берет. Ошондой эле Мамлекеттик департаментке аталган өлкөлөрдүн жарандарына виза берүү маселесин жаңылоону тапшырат”, — деп айтылат билдирүүдө.

Ошондой эле Байден иммигранттарды АКШдан чыгарылбай, убактылуу жашоого мүмкүндүк берген DACA программасын бекемдөөнү карап жатканы кошумчаланды. Аталган программа ушул тапта депортациядан 700 миң кишини сактап турганы кошумчаланды.

Учурда Мьянма, Иран, Кыргызстан, Ливия, Судан сыяктуу 13 мамлекеттин жарандарына АКШга кирүүгө чектөөлөр коюлган.

Жо Байдендин инаугурациясы 20-январь күнү Вашингтон шаарында өтөт.

94
Белгилер:
виза, Кыргызстан, Мигрант, инаугурация, Жо Байден
Тема боюнча
Серепчи: АКШ менен РФ ортосундагы өз ара кызматташуу багыты өзгөрүүдө
Тарыхта биринчи ирет… Байден өз командасына трансгендерди алмай болду
Медициналык кызматкер эмдөө үчүн шприц даярдап жатат. Архив

COVID: Сурабалдиева КРде июнга чейин вакцинация болбой турганын айтты

34
(жаңыланган 22:41 20.01.2021)
Буга чейин Кыргызстанга коронавируска каршы эмдөө жүргүзүү үчүн алгачкы талапкер катары АКШнын Pfizer вакцинасы сунушталган.

БИШКЕК, 20-янв. — Sputnik. Кыргызстанда ушул жылдын июнь айына чейин коронавируска каршы вакцина жасалбайт. Бул тууралуу вице-премьер Эльвира Сурабалдиева өзүнүн Twitter баракчасына жазды.

"Саламаттык сактоо министрлигинин маалыматына караганда, COVAX программасынын негизинде 15 миң кишиге ченелген 30 миң доза Pfizer вакцинасы сунушталды. Бирок министрлик аны -70 градуста сактоо үчүн 2 миллион долларга муздаткыч сатып алууну максатсыз деп эсептеди. Дагы 7 вакцина боюнча сунуштар болот. 2021-жылдын июнь айына чейин вакцинация болбойт”, — деп жазды ал.

Буга чейин Кыргызстанга коронавируска каршы эмдөө жүргүзүү үчүн алгачкы талапкер катары АКШнын Pfizer вакцинасы сунушталганы айтылган болчу. Бирок аны -70 градуста сактоо үчүн муздаткыч талап кылынары белгилүү болгон.

34
Белгилер:
вакцина, Кыргызстан, Эльвира Сурабалдиева
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Министр: Pfizer вакцинасынан баш тарткан жокпуз, алганга каражат жетишсиз
COVID-19га каршы россиялык вакцинаны түзгөн адис Кыргызстанда туулган
Министр: КР Pfizer вакцинасын албай калды, Россиядан 500 миң доза күтүп жатабыз

UFC: Хабиб Нурмагомедовдун иниси алгачкы беттешинде атаандашын утуп алды. Видео

0
(жаңыланган 01:41 21.01.2021)
Россиялык мушкер казакстандык атаандашы Сергей Морозовду муунтуу ыкмасы менен жеңип алды. Беттеш 2-раундда соңуна чыкты.

Хабиб Нурмагомедовдун тууганы Умар UFC турнириндеги алгачкы беттешинде жеңишке жетишти.

Россиялык мушкер казакстандык атаандашы Сергей Морозовду муунтуу ыкмасы менен утуп кетти. Беттеш 2-раундда соңуна чыкты.

Ал беттеш аяктаган соң агасы Хабиб дагы алгачкы жеңишин дал ушундай ыкма менен багындырганын эске салды.

"Мен бактылуумун. Тогуз жыл мурда бул рингге Хабиб кирип, дал мендей болуп утуп чыккан. Анын ыкмасын кайталаганыма кубанычтамын”, — деди ал.

Таймашка секундант катары катышкан Хабиб Нурмагомедов өзү инисиндей болуп экинчи эмес, үчүнчү гана раундда жеңгенин кошумчалады.

0
Белгилер:
бир тууган, UFC, Хабиб Нурмагомедов
Тема боюнча
Чыканак менен башка уруп... Соңку UFC турниринин кызыктуу учурлары видеодо
Макгрегордун Нурмагомедов менен кармашканга чейинки жана андан кийинки видеосу