Электрондук урна. Архив

Кыргызстандагы жергиликтүү кеңештерге шайлоо күнү белгиленди

753
(жаңыланган 18:33 08.02.2021)
Өлкө аймагында эки айдан кийин жергиликтүү кеңештерге шайлоо өтөт. "Жергиликтүү кеңештеринин депутаттарын шайлоону дайындоо жөнүндө" жарлыкка президент кол койду.

БИШКЕК, 8-фев. – Sputnik. Кыргызстандын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарын шайлоо үстүбүздөгү жылдын 11-апрелине белгиленди. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматынан билдиришти.

Тийиштүү жарлыкка президент Садыр Жапаров кол койгон.

Ага ылайык, жергиликтүү кеңештердин мөөнөтү аяктагандыгына байланыштуу жер-жерлерде жаңы шайлоо өткөрүлөт.

753
Белгилер:
шайлоо, жергиликтүү кеңеш, Кыргызстан
Тема боюнча
Жакында ЖК депутаттарынын мыйзамсыз иштерин угасыңар! Түлөбаевдин убадасы
Белгилүү кардиохирург, профессор Калдарбек Абдраманов. Архив

Коронавирустан кийин жүрөккө операция жасаткандар көбөйдү. Абдрамановдун маеги

3
Чет элдик адистер коронавирустун кесепети адамды өмүр бою коштошу мүмкүндүгүн айтышат. Өнөкөт оорулар күч алып, жаңы илдеттер пайда болуп, ошондой эле адам психикалык жактан жабыркашы мүмкүн.

Өнөкөт оорулардын ичинен жүрөк-кан тамыр системасында көйгөйү барлар коронавирусту оор кабыл алары башынан эле айтылып келет.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы бул жаатта белгилүү кардиохирург, профессор Калдарбек Абдраманов менен маектешти.

— Жүрөк-кан тамыр оорулары мурда эле көп эле, коронавирустун фонунда алар өстү деген божомолдор бар. Азыр абал кандай болуп жатат?

— Коронавирустун эпкини адамдын бардык органдарына жана системага тиет. Бизге мурун же кийин жүрөк-кан тамыр системасынын ооруларына кабылып, коронавирус жуктургандан кийин ошол илдеттери күчөп кеткендер беш-алты эсе көп кайрылууда. Бөтөнчө айылда буту-колу шишип, энтигип, жүрөгү кысылып жүргөн 60-65 жаштан өткөн адамдар бар, анан убагында келишпейт. Жашы өткөн адамдардын кан тамырлары ичкерип, ийкемдүү болбой калат, абалды өнөкөт оорулар ого бетер татаалдаштырып жиберет. Ошолорду вирус ооруканага алып келип жатат. Коронавирустун айынан жүрөк илдеттеринин саны өсүп кетти деп айта албайм, бирок ооруканага кайрылгандар көп.

Хирург столичной больницы Калдарбек Абдраманов.
© Фото / Айбек Темиров
Жалал-Абад шаарындагы Түштүк аймактык жүрөк-кан тамыр хирургиясы илимий борборунун жетекчиси Калдарбек Абдраманов

— Коронавирус түздөн-түз пайда кылган жүрөк дарты менен келгендер болдубу?

— Өтө аз. Маселен, 30-40 жаштагы кишилер коронавирустун айынан миокардит — жүрөк булчуңунун сезгениши, жүрөк жетишсиздиги менен кайрылууда.

— Жаш балдар дагы келип жатабы?

— Коронавирус жаш-кары дебейт, бардыгы аны менен ооруйт. Бирок ар башкача көтөрө турганы белгилүү. Жакында Кыргызстанда коронавирустун балдарга тийгизген таасири боюнча алгачкы жолу Жалал-Абадда конференция өткөрдүк. Ошондо тубаса жүрөк кемтиги жана башка жүрөк оорусу бар балдар коронавирусту оорураак көтөрүп жатканы айтылды.

— Коронавирус жүрөк-кан тамыр ооруларын кандайча козгоп жатат?

— Вирустун организмге негизги кирүү жолдорунун бири — чел кабыктар. Алар мурунда, ооздо, өпкөдө, кекиртекте, кызыл өңгөчтө жайгашкан. Ошол чел кабыктагы рецепторлор аркылуу организмге кирет. Алгач чел кабыктын клеткаларын талкалап, анан кан менен денеге тарайт.

Ал эми кан тамырга түшкөн вирус анын да ички чел кабыктарын жабыркатып, мунун кесепетинен майда тамырлар жабыркайт. Кан коюуланып, майда кан тамырларда кан уюп калат. Кандын уюшу бара-бара чоң кан тамырларга өтүп, өпкөнүн майда тамырлары жабылып, адамда дем жетишпей баштайт. Негизинен өпкөдөгү майда тамырлар канды жүгүртүп, кычкылтек менен байытып аны жүрөккө, анан чоң кан тамырлар аркылуу организмге өткөрөт. Коронавирус ошол  кычкылтекти таратуу процессин начарлатат. Сатурация түшүп кетти деп ушуну айтат.

Экинчиден, вируска адамдын организми түрдүүчө жооп кайтарат. Кээде инфекция менен күрөшөм деп жатып организмдеги коргоо системасы өзүнүн соо клеткаларын талкалап салат.

Главный кардиохирург страны, профессор, доктор медицинских наук Калдарбек Абдраманов
© Фото / Предоставлено Калдарбеком Абдрамановым
Абдраманов: коронавирустун айынан мурда-кийин жүрөк илдеттери бар бейтаптар көп кайрылууда

— Элдин көбү коронавирус менен ооруп бүттү деген божомол бар. Айрымдары кесепети менен күрөшүп жатат десек болот. Сиздердин ооруканага операция жасатам дегендер көппү?

— Бейтаптар жүрөгүм ооруп жатат, ооруканага жаткыргыла деп келет. Мындай учурда дагыгерлерге да кыйын. Алар бейтаптардын же коронавирустан, же жүрөк оорудан кыйналып жатканын билишпейт. Диагностикалык шаймандар жетишпейт. Элди ара жолго таштап дагы коё албайсың. Дарыгерлер атайын кийимдерди кийип карап жүрүшөт. Эки-үч ай мурун, өзгөчө жайында кайрылгандар көп болуп кыйналганбыз.

Пандемияга чейин күнүнө бир-эки, кээде гана үч жолу операция жасачумун. Азыр күнүнө 3-5 операция кылып калдым. Ошондо дагы кезекке тургандар бар. Эмгек өргүүгө чыгып, бирок ортодон бейтаптар үчүн беш-алты күнгө кайра кайтып келип жасап жаттым. Тыныгуу, кайра жумушка чыга калуу менен коштолгон эки ай убакытта 63 операция жасаптырмын. Азыр дагы кезек күткөн отуздай оорулуу бар.

— Бейтаптарга айтар сөзүңүз бардыр...

— ЖМКдан, социалдык тармактардан элди дарыгерлерге убагында кайрылгыла деп какшап келем. Жүрөккө операция жасатып өмүрүн 20-30 жылга узарткандар арбын. Мүмкүнчүлүктөр көп, жакшы дарыгерлер бар. Акчасын ден соолукка эмес утурумдук нерселерге короткондор көп. Кенебей жүрө бербегиле, коронавирус бизден эми кетпей калды көрүнөт. Медициналык сабаттуулукту жогорулатуу керек. Айрымдар кайсы доктур эмне ооруну карай турганын, кайсы ооруканага баруу керектигин билишпейт, тааныш издешет.

Деги эле калктын саламаттыгына көңүл бурууда жана медицина тармагын реформа кылууда жогорку жактагы жетекчилер жасалма кагаз жүзүндө реформа эмес, реалдуу кадамдарга барышы керек.

столичной больницы Калдарбек Абдраманов
© Фото / пресс-служба ЮРНЦССХ
Кардиохирург: пандемияга чейин күнүнө бир-эки, кээде гана үч жолу операция жасачумун. Азыр күнүнө 3-5 операция кылып калдым.

— Мүмкүн болсо УКМК төрагасы Камчыбек Кыдыршаевичтин ден соолугу тууралуу суроо берейин дегем. Өзү социалдык тармактагы баракчасына сиздин сунушуңуз менен чет өлкөгө дарыланууга барганын жазды эле...

— Камчыбек Кыдыршаевичтин ден соолугун көптөн бери көзөмөлдөп  жүрөм. Анын өтө кооптуу оорусу жок, ден соолугу жакшы негизи. Бир убакта коронавирус инфекциясы менен катуу ооруган. Мен да ошол убакта ооруп, бири-бирибизге колдоо сөздөрүн айтып турдук. Ал иним деле жаш эмес, жашы 50дөн ашып калды. Ооруганыбызга алты ай өтсө дагы коронавирустун таасири баарыбызда азыркыга чейин болуп жатат. Мындан бир нече ай мурун текшерилгенде жүрөгүнүн тамырларында өзгөрүүлөр бар болчу. Шашылыш эмес, пландуу түрдө комплекстүү изилдеп, тамыр аркылуу операция жасаса болорун айткам. Кийин мамлекеттин, элдин иши деп жумушуна алаксып жүрүп ден соолугуна көп көңүл бурбай калгандай болду. Анан биз профессорлор чогуу консилиум өткөрүп, мүмкүнчүлүк болсо өнүккөн медицинасы бар жерге барып калсаң ошол операцияны жасата кел деп жолдомо бергем. Мен анда кайсы жакка барарын билген эмесмин. Өнүккөн мамлекеттерде адамдын организмин 1-2 күндүн ичинде эле комплекстүү түрдө текшерип, бат эле изилдеп сакайтып коюшат.

Ошону биз да жасайлы, жаңы оорукана, жабдык алалы деп келген өкмөт жетекчилерине айта берип тилим тешилди. Атайы мамлекеттин медицинасын өнүктүрүүнүн программасын иштеп чыккам, ЖМКдан айтып келе жатам, 10 жылдан бери эч бир өкмөт көңүл бурбай койду.

Эми жаңы бийлик ушуга көңүл буруп, биздин  өзүбүздүн  мүмкүнчүлүктөрдү, билимибизди, тажрыйбабызды пайдаланып, медицинаны көтөргөнгө жол ачат деп ишенип турам.

Хирург столичной больницы Калдарбек Абдраманов
© Фото / К. Эргешов
Абдраманов: Медициналык сабаттуулукту жогорулатуу керек. Айрымдар кайсы доктур эмне ооруну карай турганын, кайсы ооруканага баруу керектигин билишпейт, тааныш издешет

— Камчыбек Кыдыршаевич операциядан көп өтпөй эл аралап кеткени да таң калтырды...

— Ал ошондой операция. Тамырларды бат эле кеңейтип коебуз, адам эки-үч күндө басып кетет. Камчыбек иним дагы ошол сыяктуу жумушуна бат чыкты, ден соолугу азыр жакшы.

— Ошондо ал кишинин диагнозу эмне?

— Адатта дарыгерлер бейтаптардын диагнозу тууралуу айтышпайт. Ал киши дагы өзү элге айтууну каалай бербейт. Анын оорусу элдин бардыгында эле болот. Жакшы медициналык көзөмөл болсо узак өмүр сүрөт.

3
Белгилер:
бейтап, маек, оору, жүрөк, коронавирус, Камчыбек Ташиев, Калдарбек Абдраманов, Кыргызстан
Тема боюнча
Дарыгер: коронавирус жүрөк оорусуна алып келиши ыктымал
КРде жүрөк ооруларынан эмгекке жарамдуу эркектер көп көз жумат. Статистика

22 жаштан 75 жашка чейинки ирмемдер. Самара Токтакунованын сүрөттөрү

42
(жаңыланган 16:03 09.03.2021)
  • Самара Токтакунова 1945-жылы 9-мартта Чүй облусунун Кемин районундагы Кызыл-Суу айылында туулган
  • Самара Токтакунова залкар комузчу болорун алгачкылардан болуп кийин өмүрлүк жубайы болуп калган Чалагыз Исабаев байкагандыгын өзү да айтып берген жайы бар. Сүрөт 1980-жылы тартылган.
  • 22 жаштагы Самара Токтакунова. Кыргызстандык артисттердин сүрөтү 1967-жылы Канадада тартылган. Биринчи катарда солдон үчүнчү турган концертмейстер Евгения Баялинова, төртүнчүсү — балерина Рейна Чокоева, бешинчи — ырчы Ирина Деркембаева, алтынчы — Самара Токтакунова. Экинчи катарда солдон биринчи турган композитор Насыр Давлесов, экинчи — балетмейстер Берик Алымбаев, акыркы турган — ырчы Асек Жумабаев.
  • 29 жаштагы Самара Токтакунова. Кинорежиссер Геннадий Базаровдун Искусство жөнүндө баян фильмине тартылуу учурунда. 1974-жыл
  • Комузчулар ансамбли. Солдон биринчи Самара Токтакунова
  • Самара Токтакунованын космонавт Юрий Гагарин менен түшкөн сүрөтү. Комузчу бул ирмемдер 1962-жылы Москвада тартылганын айтып берди.
  • Комузда кол ойнотуп кыргыздын музыкасын дүйнөгө тааныткан чыгармачыл инсандардын сүрөтү 1984-жылы Фрунзе шаарында репетиция учурунда тартылып алынган. Анда Чалагыз Исабаев — 47, Самара Токтакунова — 39, Айша Базарбаева 34 жашта эле.
  • Самара Токтакунованын ооз комузчулук да өнөрү болгон. Солдо турган Кыргыз ССРинин эл артисти Нуржамал Таабалдиева, ортодо СССРдин эл артисти Самара Токтакунова жана оң жагындагы Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Айша Базарбаева. 1981-жыл, Фрунзе (азыркы Бишкек) шаары.
  • Самара Токтакунова Sputnik Кыргызстанга маек берип жаткан учуру. Жаман сөз укпай, айың кепти артымдан ээрчитпей 60 жыл бою таптаза иштеп келдим. Ушунун өзү да бакыт деп ойлойм, — дейт залкар комузчу.
  • Самара Токтакунованын соңку сыйлыгы — II даражадагы Манас орденин алган учуру. Аны мурдагы президент Сооронбай Жээнбеков тапшырган. 2019-жыл, 19-сентябрь
  • Мындан туптуура бир жыл мурда тартылган сүрөт. Комузда кол ойноткон Самара Токтакунова
  • Самара Токтакунова быйыл 76 жашка чыкты. Кыргыз искусствосу менен маданиятына колубуздан келген салымыбызды кошуп жатабыз. Тагдырыма ыраазымын, — деди ал бизге берген маегинде.
Бүгүн СССРдин эл артисти, КРдин эл артисти, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты, III жана II даражадагы "Манас" орденинин ээси, залкар комузчулардын бири Самара Токтакунованын туулган күнү. Ардактуу инсан 76 жашка чыкты.

Мындан улам Sputnik Кыргызстан сүрөт түрмөк даярдады.

Самара Токтакунова 1945-жылы 9-мартта Чүй облусунун Кемин районундагы Кызыл-Суу айылында туулган. Учурда ал Калый Молдобасанов атындагы Кыргыз улуттук консерваториясынын элдик ырдоо кафедрасынын профессору. Чыгармачылык потенциалын шакирттерин тарбиялоого жумшап келет. Эки уулдун апасы, бир нече неберенин чоң энеси.

"Өмүр бою элге кызмат кылдым, мактаныч, кубаныч сезим менен бактылуу кишимин деп айтсам жарашат. Жаман сөз укпай, айың кепти артымдан ээрчитпей 60 жыл бою таптаза иштеп келдим. Ушунун өзү да бакыт деп ойлойм", — дейт залкар комузчу.

Токтакунова Sputnik Кыргызстан агенттигине кеңири интервью берип, өмүрүнүн кызыктуу учурлары, учурда аны кубанткан ирмемдер жана түйшөлткөн маселелер туурасында ой бөлүшкөн.

42
  • Самара Токтакунова 1945-жылы 9-мартта Чүй облусунун Кемин районундагы Кызыл-Суу айылында туулган
    © Sputnik / Александр Федоров

    Самара Токтакунова 1945-жылы 9-мартта Чүй облусунун Кемин районундагы Кызыл-Суу айылында туулган

  • Самара Токтакунова залкар комузчу болорун алгачкылардан болуп кийин өмүрлүк жубайы болуп калган Чалагыз Исабаев байкагандыгын өзү да айтып берген жайы бар. Сүрөт 1980-жылы тартылган.
    © Sputnik / Александр Поготов

    Самара Токтакунова залкар комузчу болорун алгачкылардан болуп кийин өмүрлүк жубайы болуп калган Чалагыз Исабаев байкагандыгын өзү да айтып берген жайы бар. Сүрөт 1980-жылы тартылган.

  • 22 жаштагы Самара Токтакунова. Кыргызстандык артисттердин сүрөтү 1967-жылы Канадада тартылган. Биринчи катарда солдон үчүнчү турган концертмейстер Евгения Баялинова, төртүнчүсү — балерина Рейна Чокоева, бешинчи — ырчы Ирина Деркембаева, алтынчы — Самара Токтакунова. Экинчи катарда солдон биринчи турган композитор Насыр Давлесов, экинчи — балетмейстер Берик Алымбаев, акыркы турган — ырчы Асек Жумабаев.
    © Фото / из личного архива Рейны Чокоевой

    22 жаштагы Самара Токтакунова. Кыргызстандык артисттердин сүрөтү 1967-жылы Канадада тартылган. Биринчи катарда солдон үчүнчү турган концертмейстер Евгения Баялинова, төртүнчүсү — балерина Рейна Чокоева, бешинчи — ырчы Ирина Деркембаева, алтынчы — Самара Токтакунова. Экинчи катарда солдон биринчи турган композитор Насыр Давлесов, экинчи — балетмейстер Берик Алымбаев, акыркы турган — ырчы Асек Жумабаев.

  • 29 жаштагы Самара Токтакунова. Кинорежиссер Геннадий Базаровдун Искусство жөнүндө баян фильмине тартылуу учурунда. 1974-жыл
    © Sputnik / Александр Федоров

    29 жаштагы Самара Токтакунова. Кинорежиссер Геннадий Базаровдун "Искусство жөнүндө баян" фильмине тартылуу учурунда. 1974-жыл

  • Комузчулар ансамбли. Солдон биринчи Самара Токтакунова
    © Sputnik / Александр Поготов

    Комузчулар ансамбли. Солдон биринчи Самара Токтакунова

  • Самара Токтакунованын космонавт Юрий Гагарин менен түшкөн сүрөтү. Комузчу бул ирмемдер 1962-жылы Москвада тартылганын айтып берди.
    © Фото / из личного архива Самары Токтакуновой

    Самара Токтакунованын космонавт Юрий Гагарин менен түшкөн сүрөтү. Комузчу бул ирмемдер 1962-жылы Москвада тартылганын айтып берди.

  • Комузда кол ойнотуп кыргыздын музыкасын дүйнөгө тааныткан чыгармачыл инсандардын сүрөтү 1984-жылы Фрунзе шаарында репетиция учурунда тартылып алынган. Анда Чалагыз Исабаев — 47, Самара Токтакунова — 39, Айша Базарбаева 34 жашта эле.
    © Sputnik / Мамадалиев

    Комузда кол ойнотуп кыргыздын музыкасын дүйнөгө тааныткан чыгармачыл инсандардын сүрөтү 1984-жылы Фрунзе шаарында репетиция учурунда тартылып алынган. Анда Чалагыз Исабаев — 47, Самара Токтакунова — 39, Айша Базарбаева 34 жашта эле.

  • Самара Токтакунованын ооз комузчулук да өнөрү болгон. Солдо турган Кыргыз ССРинин эл артисти Нуржамал Таабалдиева, ортодо СССРдин эл артисти Самара Токтакунова жана оң жагындагы Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Айша Базарбаева. 1981-жыл, Фрунзе (азыркы Бишкек) шаары.
    © Sputnik / Мамадалиев

    Самара Токтакунованын ооз комузчулук да өнөрү болгон. Солдо турган Кыргыз ССРинин эл артисти Нуржамал Таабалдиева, ортодо СССРдин эл артисти Самара Токтакунова жана оң жагындагы Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Айша Базарбаева. 1981-жыл, Фрунзе (азыркы Бишкек) шаары.

  • Самара Токтакунова Sputnik Кыргызстанга маек берип жаткан учуру. Жаман сөз укпай, айың кепти артымдан ээрчитпей 60 жыл бою таптаза иштеп келдим. Ушунун өзү да бакыт деп ойлойм, — дейт залкар комузчу.
    © Sputnik / Жоомарт Ураимов

    Самара Токтакунова Sputnik Кыргызстанга маек берип жаткан учуру. "Жаман сөз укпай, айың кепти артымдан ээрчитпей 60 жыл бою таптаза иштеп келдим. Ушунун өзү да бакыт деп ойлойм", — дейт залкар комузчу.

  • Самара Токтакунованын соңку сыйлыгы — II даражадагы Манас орденин алган учуру. Аны мурдагы президент Сооронбай Жээнбеков тапшырган. 2019-жыл, 19-сентябрь
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев

    Самара Токтакунованын соңку сыйлыгы — II даражадагы "Манас" орденин алган учуру. Аны мурдагы президент Сооронбай Жээнбеков тапшырган. 2019-жыл, 19-сентябрь

  • Мындан туптуура бир жыл мурда тартылган сүрөт. Комузда кол ойноткон Самара Токтакунова
    © Фото / Данияр Жаркынбаев

    Мындан туптуура бир жыл мурда тартылган сүрөт. Комузда кол ойноткон Самара Токтакунова

  • Самара Токтакунова быйыл 76 жашка чыкты. Кыргыз искусствосу менен маданиятына колубуздан келген салымыбызды кошуп жатабыз. Тагдырыма ыраазымын, — деди ал бизге берген маегинде.
    © Фото / Данияр Жаркынбаев

    Самара Токтакунова быйыл 76 жашка чыкты. "Кыргыз искусствосу менен маданиятына колубуздан келген салымыбызды кошуп жатабыз. Тагдырыма ыраазымын", — деди ал бизге берген маегинде.

Белгилер:
артист, устат, комузчу, Чалагыз Исабаев, Самара Токтакунова, Кыргызстан
Тема боюнча
Атасын ыйлаткан Самара Токтакунова. Залкар комузчу тууралуу 6 факты
Көчөрбаев: Самара Токтакунова баспаган кызыл килемден кимдер гана баспады
Кийинки кезде концертке чыккандан тартынчу болдум. Самара Токтакунова менен маек