Бет капчан аял базардан жашылча сатып алып жатат. Архив

Окумуштуулар узак жашоо үчүн зарыл болгон күнүмдүк азыктарды аташты

218
Адистер ден соолугуна узак убакыт бою байкоо жүргүзүлүп келген эки миллиондон ашуун адамдын маалыматтарын талдап чыгышкан.

БИШКЕК, 10-мар. — Sputnik. Мөмө-жемиштерге бай диета өлүмгө кептечү өнөкөт оорулардын тобокелдигин азайтууга жардам берет. Мындай тыянакты Гарвард медициналык мектебинин окумуштуулары билдиргенин "Известия" басылмасы жазды.

Алар ден соолугуна узак убакыт бою байкоо жүргүзүлүп келген эки миллиондон ашуун адамдын маалыматтарын талдап чыгышкан. Мындан тышкары, ыктыярчылардын тамактануу адаттарын аныкташты. Жалпысынан эксперттер дүйнө жүзү боюнча, Австралиядан тарта Түндүк Америкага чейин жүргүзүлгөн 30га жакын илимий эмгектин маалыматтарын жалпылаштырган.

Күнүмдүк рационунда үч порциядан жашылча жана эки порция мөмө-жемиш жеген адамдар башкаларга караганда узак жашай турганы изилдөөдө маалым болгон. Орто эсеп менен алганда, бул адамдарда күнүнө эки жемиш же жер-жемиш жеген адамдарга салыштырмалуу жүрөк-кан тамыр ооруларынан көз жумуу коркунучу 12 пайызга төмөн болгон.

Мындан сырткары, окумуштуулар жашылча, мөмө-жемишти көп жечүлөрдүн арасында рактан каза болгондор 10 пайызга аз болгонун, ал эми респиратордук оорулардан өлгөн учур 35 пайызга аз катталганын аныкташкан.

Изилдөөнүн авторлору ден соолукка мыкты таасир этүүчү диетага капуста, салат, шпинат жана башка жалбырактуу жашылчаларды кошуу менен жетишүүгө боло тургандыгын белгилешти. Бета-каротин жана С витамини бар сабиз жана цитрус жемиштери да абдан пайдалуу деп аныкталган. Ал арада картошка, буурчак жана жүгөрү, ошондой эле жемиш ширелери өмүрдүн узактыгына таасирин тийгизе албайт дешти окумуштуулар.

218
Белгилер:
изилдөө, окумуштуулар, мөмө-жемиштер, жашылча-жемиш, диета, оору, ден соолук
Тема боюнча
Ден соолукка пайдалуу шорпо аталды
Адам бир күндө жашылча менен жемишти канча көлөмдө жеш керек
Турак-жай үйү. Архив

7-майда Бишкектин бир бөлүгүндө жарык өчөт. Тизме

11
(жаңыланган 18:04 06.05.2021)
Өчүрүүлөр мурда пландалган боюнча жүргүзүлөт. Монтаждоо топтору электр чубалгыларын жана трансформаторлордун иштөөсүн жөнгө салышат.

БИШКЕК, 6-май — Sputnik. Жума күнү, 7-майда, Бишкектин бир катар райондорунда электр жарыгы өчүрүлөт. Бул тууралуу "Түндүк электр" ишканасы билдирди.

Электр кубаты төмөнкү райондордо болбой турганы айтылды:

  • 9:30дан 17:00гө чейин — 10-кичи райондо (№37 үйдө) жана Алтын-Ордо 3 конушунда;
  • 9:30дан 17:30га чейин — Арча-Бешик конушунда (Кең-Кол, Садыбакасов, Кара-Кужур, Шербет, Поваринский көчөлөрүндө);
  • 9:30дан 18:00гө чейин — Садырбаев, Курчатов, Серафимович, Серпуховский, Куба, Сельсовет, Ильменский жана Тверь көчөлөрүнүн бөлүктөрүндө жана Ак-Ордо конушунун (Курманжан датка, Алты-Бакан, Ташауз, Поваринский көчөлөрүндө);
  • 9:40тан 17:00гө чейин — Аул, Элебесов, 8-март, Хвойное жана Кожевенное көчө бөлүктөрүндө;
  • 10:00дөн 17:00гө чейин — Ибраимов, Шопоков көчөлөрүнүн жана Жибек жолу проспектисинин бөлүктөрүндө;
  • 13:00дөн 17:00гө чейин — Ак-Бата конушунда (6, 7, 8-көчөлөрдө).
11
Белгилер:
оңдоо иштери, "Түндүк Электр" ишканасы, өчүрүү, электр жарыгы
Тема боюнча
Бишкекте ысык суу качан өчүрүлөрү айтылды

Бир айыл 5 уулун жоготту. Турдубайдын чек арада окко учканын 4 баласы биле элек

99
(жаңыланган 17:11 06.05.2021)
Балдары көчө чаң ызгыта ойноп, күлкүсү жаңырчу Кара-Бак айылында энелердин көз жашы төгүлүп, боздогон ыйы угулуп жатат. Кыргыз-тажик жаңжалында бул айылдан беш жигит набыт болгон. Алардын бири 33 жаштагы Турдубай Саттаров.

Ал чыр чыккан күнү кечинде көзү өтүп кеткен атасына куран окутуп, ооз ачырмак. Эртең менен базарга барып азык-түлүк алып жүргөндө тажик тарап "Головной" суу бөлүштүрүүчү жайын "басып алган жатат" деп уккан. Бирок ал учурда акыркы суусун ичип жатканын билген эмес. Тилекке каршы, кечинде атасына куран окутуунун ордуна өзү шейит кетти.

Sputnik Кыргызстандын кабарчылары барганда маркумдун апасы үйүндө өзүнө келе албай жатканын айтышты. Ал эми балдары атасынын көз жумганын биле элек экен.

Маркумдун агасы (атасынын бир тууган иниси) Илияз Саттаров Турдубай суунун башында окко учканын айтат.

"Базардан алган азык-түлүгүн үйгө алып келип таштап, кайра "Головнойго" бараткан машинанын артынан өзүнүн унаасы менен кууп барып, чыгып кетиптир. Унаасын тээ май куюучу жайдын жанына калтырган экен. Булар барганда эле куралчан тажиктер атып, кырып салыптыр да. Турдубай иним токтоо, кичи пейил, адамгерчиликтүү, бүт эл-журтка, туугандарга күйүмдүү эле. Ушуга чейин бир жерде бейчеки басканын көргөн жокмун", — деди Саттаров.

Турдубай Саттаровдун артында жубайы Кайры Абдирашит кызы чиедей бир уул, үч кызы менен калды.

"Эми эл катарына кошулуп Москвада кыйналып, аялы менен иштеп заңгыратып үй салды эле. Быйыл толук бүтүрүп күздө той кылам деп жаткан. Келиним эми ал үйдө кантип жашайт, балдары жаш болсо. Чоң уулу 3-класста окуйт, кичине кызы бир жашар. Кичүүсү үйгө машина келген сайын "ата" деп издеп жатат. Балдары билбейт азыр, "атаң Россияга кетти" деп койгонбуз", — деди маркумдун бир тууган эжеси Салтанат Саттарова.

Турдубай Саттаров жалгыз инисин 10 күн мурун Россияга иштеп келгени жөнөткөн. Суук кабарды угары менен ал айылына кайтып келди.

"Головной" суу таратуучу пункту Баткен районунун Кара-Бак айылынын тургундары үчүн да маанилүү. Себеби ошол жактан чыккан суу менен эгиндерин сугарышат.

Белгилей кетсек, "Головной" суу бөлүштүрүүчү жайында жалпысынан 25 жай тургун мерт болгон. Тажик тарап элге карата курал колдонуп, миномёт менен жардырган. Жаңы чыккан жагдайларда ылайык, бир чуңкурга жашынган 12 адамга миномёт снарядынын чачырандысы тийип жан берген. Ал жерге тез жардам унаасы да өтө алган эмес.

99
Белгилер:
бала, жубайлар, маркум, Баткен облусу, Кара-Бак
Тема:
Баткендеги кыргыз-тажик жаңжалы
Тема боюнча
12 адам жашынган жеринде жан берген. Кандуу окуянын очогу “Головнойдон” кадрлар
Садагам кызым, периштем... Мадинаны жоктоп кан жуткан ата-эненин күйүтү