Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, белгилүү актер Догдурбек Кыдыралиев  Ак илбирстин тукуму тасмасында башкы каарман Кожожаштын образында. Архив

Ат араба эле каттаган "экинчи Москва"... "Кожожаштын" айылга каты

(жаңыланган 14:41 14.03.2021)
Бул сапар айылга катты кинорежиссер Төлөмүш Океевдин айтылуу "Ак илбирстин тукуму" тасмасында башкы каарман Кожожаштын ролун аткарып калың элге таанылган Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, белгилүү актер Догдурбек Кыдыралиев жазды.

Биздин каарман Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Боз-Бешик айылында төрөлүп, балалыгы ошол жерде өткөн.

...Мен чоң атамдын колунда өстүм, ал япон согушуна катышкан. Атама учкашып алып далай той-топурга бардым. Ал кезде биздин айылда автоунаа деле жүрчү эмес, ат араба эле каттагандыктан "экинчи Москва" деп коюшчу. Мектебибиз сегиз класстык эле, мындан улам Жети-Өгүз айылындагы мектеп-интернатты бүтүрдүм. Кышында Боз-Бешикке дем алыш күндөрү келгенде кайра дүйшөмбү күнү эртең менен эрте туруп алып 20 чакырым чуркап барып, Оргочордогу коомдук транспорт жүргөн чоң жолго жетчүмүн. Ошентип элет жеринде сүрөт тартып, билим алып, спорт менен машыгып чоңойдум.

Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев во время беседы на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, белгилүү актер Догдурбек Кыдыралиев

Ии баса, мен мектепке 1-класска барганда гана кагаз бетине сүрөт тарта баштадым. Ага чейин көл жээгиндеги кумга тартып жүрчүмүн. Атам аны көрүп алып "ушунуман бирдеме чыгат" деп калчу. Мен болсо түстүү карандаш сатып бериңизчи деп суранып, шаарга кеткен сайын эстетип турчумун. Ал кезде андай карандаштар райондун борбору Покровкада (азыркы Кызыл-Суу айылы) же Каракол шаарында эле болчу. Бир жолку сапарында атам түстүү карандаш сатып келип берди. Отуруп алып аябай учтаганым, андан чыккан өзгөчө жыт азыркыга чейин эсимде. Мектепте Белек агай бизге сүрөт сабагын окутуп, бул өнөрдү өздөштүрүүгө түрткү болду. Бара-бара мектептеги бардык дубал гезиттерди өзүм тартып калдым. Ошол эле маалда башка сабактарды да жакшы окудум.

Телевизор сатып алгандагы кубаныч

Союз маалында Боз-Бешикте эки эле үйдө телевизор бар болчу. Бири башкарманын үйүндө, экинчиси китепканачыныкында эле. Алардыкынан телевизор көрүү үчүн күндүз короосун тазалап, майда-барат иштерин бүтүрүп, кечинде телевизор көргөнү үйүнө кирип, ал агарып өчүп калганга чейин тиктеп караңгыда кайра үйгө кетчүбүз. Кийин атам колдонулбаган жерге картошка айдап, күзүндө ал жерден түшүм жыйнадык. Атам мүшөктөрдү жүк ташуучу унаага салдырып, картошка сатканы кетти. Түнгө чейин күтүп, "Балтика" деген телевизор үйгө келгенде аябай кубанганбыз. Үй-бүлөдө тогуз бир тууган элек. Беш эркек, төрт кыз. Баарыбыз ошону көрүп өстүк. Ал эми радио кийин ар бир үйгө тартылды. Бир күнү радиодон Ашыраалы Айталиев "Карагул ботомду" ырдаганда көчөдө отурган кемпир, келиндер боздоп ыйлаганы азыркыга чейин көз алдымда.

Колхоздун багынан алма уурдап...

Ата-энебиз бизди эмгекчил кылып тарбиялады. Мындайча айтканда, көчөлөп жүрүп чоңойгон жокпуз. Комуз черткенди үйрөнүп, ырдап, сүрөт тартып калчумун. Ошол эле маалда классташ балдар менен тентектик кылып, колхоздун багынан алма уурдачубуз. Кызык эле экенбиз, үйдө алма толтура турса, колхоздукун эле жегибиз келе берчү. Аны Кожон ава кош ооз туз мылтык менен кайтарчу. Бир күнү досум экөөбүз жөргөлөп бактын ортосундагы ак алманы жегени жакшы эле бара жатканбыз. Көрсө, кароолчу башына мексикалыктардын сомбреро шляпасын кийип алып жашынып жатып алган экен. Бир маалда алманын түбүнө жетип, алманы шагынан үзбөй эле тиштейин десем Кожон ава жатат мылтыгы менен. Жанымдагы досума "Качтык!" деп кыйкырдым да, зыр койдук. Бир маалда эле "даң" деген үн чыкты, туз дос баланын жамбашына тийиптир (күлүп). Экөөбүз тең аңга секирип түштүк, шымын карасам эки жеринен туз кирип кетиптир. Андан кийин ал бакчага такыр барбай калдык...

 Заслуженный артист КР Догдурбек Кыдыралиев на съемках фильма Кожожаш Толомуша Океева
© Sputnik / Александр Федоров
Догдурбек Кыдыралиев Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы Боз-Бешик айылында төрөлүп, балалыгы ошол жерде өткөн

ЖОЖду таштап айылда койчу болуп калгам

Кийин борбор калаада Айыл чарба институтунда зоотехникке окуп жүрүп, аны таштап айылга келип алдым. Атам такыр сөгүнүп балдарын урчу эмес, жөн гана эмоциясын билдирип койчу. Бир күнү кечинде тамактанып отурсак "окубайт турбайсыңбы, анда колхоздо иштейсиң" деди. Ошентип айылда койчу болуп, бир айда бир жолу айылдагы мончого келем. Жаңы жылдын алдында үйгө келсем, "окубасаң ошондой болот" деди атам. Убакыт өтүп Фрунзедеги Сүрөт окуу жайына тапшырам деп жүргөндө аскерге чакыртылып Деңиз флотуна кызмат өтөгөнү кетип калдым. Ошонун баары кезинде мага жакшы эле сабак болуптур. Айылда ат минип, чалгы чаап, окуучу кезде эле трактор айдап, рогатка, мылтык атып, футбол ойноп, лыжа тээп өстүм. Кийин ойлосом, ал кыйынчылыктар мени чоң киного, жашоого даярдаптыр.

Мен азыр Бишкекте жашагандыктан туулуп-өскөн айылыма тез-тезден барууга аракет кылам. Кээде ага да шарт болбой калат. Бирок Боз-Бешиктеги жакындарым, санаалаштарым, замандаштарымды дайым кубануу менен эскерем.

Айылдагы тууган-туушкандарыма, Кемел, Үсөнкул, Жаныбек, Калмак, Садыр классташтарыма салам айтам. Эң өкүнүчтүүсү, досторумдун арасы суюлуп бара жатат, баягы нарктуу аксакалдар да калбай калды...

Бар бол, айылым, менин алтын бешигим!..

Белгилер:
Догдурбек Кыдыралиев, айылга кат, актер, Кыргызстан
Тема:
"Айылга кат" — адамдардын ички сезими, сагынычы, эскерүүсү (79)
Тема боюнча
Министр Батыралиевдин айылга каты. Уй саап, нан жапкан күндөр жана түйшүктүү балалык
Бактыбек Мамытов айылга кат жазды. Бай түп алма, чоң эне, ак боз атчан караан
Бишкек шаарынын дрондон көрүнүшү. Архив

Бишкектин жаңы башкы планы тез арада иштелип чыкмай болду

(жаңыланган 22:03 16.04.2021)
"Бишкек башкы архитектура" ишканасында өткөн жыйында шаар куруу боюнча документациялык көйгөйлөрдү тезинен чечүү зарылдыгы айтылды.

БИШКЕК, 16-апр. — Sputnik. Бишкек мэриясы менен Транспорт, архитектура, курулуш жана коммуникация министрлигине борбор калаанын жаңы башкы планын иштеп чыгуу өтүнүчүн камтыган кат жиберилет. Бул тууралуу "Бишкек башкы архитектура" мекемесинин маалымат кызматы билдирди.

Учурда иштеп жаткан генералдык пландын мөөнөтү бүтө элек болсо да аракеттер көрүлөт.

Бүгүн аталган мекемеде шаар куруудагы документацияны иштеп чыгуу жана бекитүү маселесине арналган отурум болду. Ага профилдик министрликтин өкүлдөрү, "Бишкек башкы архитектура" ишканасынын башчысы Марат Жороев, Кыргызстандын архитекторлор союзунун жетекчилери жана мүчөлөрү, прокуратура жана курулуш компанияларынын өкүлдөрү катышты.

Талкуудан соң Транспорт, архитектура, курулуш жана коммуникация министрлигине айрым процедураларды жөнөкөйлөштүрүү максатында тийиштүү ченемдик-техникалык документацияларды тез арада өркүндөтүү зарылдыгы боюнча кайрылуу чечими кабыл алынды.

"Бишкек мэриясына, Транспорт, архитектура, курулуш жана коммуникация министрлигине Бишкектин учурдагы башкы планынын мөөнөтү бүткөнгө чейин эле жаңысын иштеп чыгуу өтүнүчү менен кат жиберилет", — деп айтылат маалыматта.

Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов буга чейин Бишкек шаарынын башкы планынын ачыктыгын камсыздоо негизги милдеттеринин бири экенин билдирген.

Учурда ордо калаада 2025-жылга чейинки генералдык план иштеп жатат. Ал 2006-жылы кабыл алынып, бекитилген.

Белгилер:
Бишкекбашкыархитектура, башкы план, Бишкек, Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкекте түркүн түстүү жоогазындар гүл ачты. Ажайып сүрөттөр
Бишкекте дагы эки көчөнүн кесилишинде оңдоо иштери жүрүп, жолдор жабылат
Бишкекте эмен бактарын курттан коргоо үчүн ийне сайылып баштады. Сүрөт
Ысык-Көл облусунун Түп районундагы Жыргаландын жаратылышы. Архив

Ишембиге карата аба ырайы

17-апрелге караган түнү күтүлүп жаткан нөшөрлүү жаан-чачынга байланыштуу Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарынын тоолуу жана тоо этектериндеги райондорунда сел жүрүшү мүмкүн.

БИШКЕК, 16-апр. — Sputnik. Ишембиде күндүз өлкөнүн айрым райондорунда мезгил-мезгили менен жаан, тоолуу райондордо кар жаашы күтүлөт. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +19…+24, Таласта +18…+23, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +20…+25, Ысык-Көл, Нарын өрөөндөрүндө +13…+18 градуска чейин көтөрүлөт.

Күндүн табы Бишкекте +21…+23, Ош шаарында +22…+24 градусту көрсөтөт.

Белгилер:
Кыргызстан, апрель, аба ырайы
Тема боюнча
Боомдо таш кулатылып, жол жабылат. График
Кыргызстандыктар жазгы жабыла учкан алгачкы топ жылдызды көрө алышат