Манастын күмбөзү. Архивдик сүрөтү

Жапаров: Манастын күмбөзү эгемендүүлүк эзелтеден тиленген ыйык жер!

144
(жаңыланган 23:25 29.08.2021)
Президент өз сөзүндө "Манас" эпосу бир кезде кыргыз эли Евразиянын мейкиндиктеринде көчмөн империяларды түптөгөн тектеш түрк элдери менен мүдөөлөш, рухташ болгонун даңазалаган таберик экенин белгиледи.

БИШКЕК, 29-авг. — Sputnik. Бүгүн, 29-августта, президент Садыр Жапаров Талас облусунда өлкө эгемендүүлүгүнүн 30 жылдыгына арналган "Урааным Манас!" театрлаштырылган маданий иш-чаранын жүрүшүндө элге кайрылды. Бул тууралуу мамлекет жетекчисинин маалымат кызматы кабарлады.

Жапаров эгемендүүлүк тууралуу асыл ой-кыялдардын башаты дагы, аруу тилектердин, мамлекеттүүлүк тууралуу бийик идеялардын калыптанышы дагы эзелтеден жер сорусу атыккан дал ушул кереметтүү Талас жергеси жана Манас атанын ыйык руху менен байланышту экенин белгиледи.

Театрлаштырылган иш-чара улуу баатыр Манастын күмбөзү жайгашкан "Манас Ордо" улуттук комплексинде уюштурулду.

"Кайсы бир кылымдарда, замандардын кайсы бир бүктөмдөрүндө эгемендүүлүгүн жоготуп алган качанкы ата-бабаларыбыз өз алдынча элдүүлүктүн кайра калыбына келер кезеңин самап, өз алдынча түндүк көтөрөр заманды тилеген тура, ошол күндөн тартып Манастын рухуна уйкаштырып ыр арнап сыйынганды, ал эми төбөсү бийик күмбөзүнө таазим этип тайынганды ырым кылып, соңунда ошол ыры ааламда теңдеши жок улуу баянга айланды да, ырымы улуттук улуу салтка айланды! Ошол себептен тунжурап турган бул күмбөз — далай муундун ый-муңун, тилегин уккан ыйык күмбөз! Мына бул күмбөз — бу жарыкчылыкта эл-жер үчүн күйүп-жанып жашап өткөн далай-далай азаматтын тизелей отуруп, алакан жайып, "касиетиңен кагылайын Манас ата! Арбагың тирүү экени чын болсо кыргыз тукумун эзели кем кыла көрбө! Кагылайын Манас ата! Эл-журтубуздун башына күнү тууган заманды буюра көр!" – деп жалбарып, мамлекеттүүлүктү миң кайталап суранганына, эгемендүүлүктү какшанып тиленгенине күбө өткөн күмбөз!" — деди президент.

Жапаров белгилегендей, кылымдар бою кайталанып айтыла берип, кудуреттүү күчкө, өзгөчө энергияга ээ болгон ошол тилектер күмбөздүн ар бир кыш-кирпичине, ушул тегерек-теребелдин ар бир ташына сиңип, уюп калган. Демек, Кароол-Чокунун тегереги, Манастын күмбөзү — аруу тилек айтылып, эгемендүүлүк эзелтеден тиленген ыйык, касиеттүү жер!

Президент "Манас" эпосу бир кезде кыргыз эли Евразиянын мейкиндиктеринде көчмөн империяларды түптөгөн тектеш түрк элдери менен мүдөөлөш, рухташ болгонун даңазалаган таберик экенин кошумчалады.

"Манас" эпосу – көчмөн цивилизациянын, байыркы түрк дүйнөсүнүн кара чамгарагын, рухун мурастаган уруулардын, ошол уруулардан куралган элдин гимни! Ошол себептен "Манасты" угуп жатканыңда бир карасаң байыркы гунндардын кылымдар түпкүрүнөн чыккан дабышы угулат, бир карасаң эзелки көк түрктөрдүн айгайлаган үнү жаңырат, бир карасаң байыркы кыргыздардын "баарыңардын башыңарды кошуп бир мамлекетке бириктирем" деген тейдеги көк айрыган урааны угулат", - деди өлкө башчысы.

Президент Кыргызской Республики Садыр Жапаров в рамках рабочей поездки в Таласскую область заложил капсулу под строительство новой гидроэлектростанции Бала-Саруу при Кировском водохранилище. 29 августа 2021 года
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Ал эпостогу "Кулаалы таптап куш кылдым, курама жыйып журт кылдым!" деген саптарын келтирип, бул ата-бабаларыбыздын мамлекет түптөөдөгү чеберчилиги, улут куроодогу тажрыйбасы гана эмес, кийинки муун үчүн да айтылган керээзи дагы экенин айтты.

Жапаров көсөмдүк менен айтылган мындай насаат кептин үгүтүн улантуу зарылдыгын белгиледи. Себеби тарыхый жагдай ыроологон мүмкүнчүлүктөрдү колдон чыгаруунун кедергиси канчалык оор тиерин жакшы билебиз.

Президент көрүнүктүү мамлекеттик ишмер Жусуп Абдрахмановдун жана анын командасынын 1924-жылы Кара Кыргыз автономиялуу облусун, келечектеги кыргыз улутун түзүүдөгү модели Манас атанын кыял-тилегине дал келген, аны уланткан модель катары мисал келтирди.

"Жусуп Абдрахманов жана анын санаалаштары Кара Кыргыз автономиялуу облусунун курамына Фергана өрөөнүнүн түпкүлүктүү элдери – түрктөрдүн, кыпчактардын, кара калпактардын, курамалардын кириши үчүн жан үрөп күрөшкөн экен. Аттиң, абдрахмановчулардын бул кыял-тилеги, модели ишке ашкан жок, бирок ал жана анын санаалаштары курама топтоп журт кылуунун ХХ кылымдагы жаңы өрнөгүн көрсөтүүгө умтулган экен! Муну айтып жатканымдын себеби азыркы муун улуулардын жолоюн улап, регионализм, трайбализм, жаатчылык сыяктуу терс көрүнүштөрдүн тамыр жайышына жол бербеши керек", — деди Жапаров.

Президенттин айтымында, XXI кылым элибиздин алдына жаңы мүмкүнчүлүктөр менен катар жаңы сыноолорду да тартуулады.

"Кыргызстанды модернизациялоо жана жаңылоо максатын эске алып, биз быйыл жаңы редакциядагы Конституцияны кабыл алдык, элдин колдоосу менен президенттик башкаруу формасына кайтып келдик. Жакынкы 5 жыл аралыгында мамлекеттик саясат жаңы Кыргызстанды курууга, жарандардын ишенимин, биримдигин арттырууга, активдүүлүгүн, потенциалын жогорулатууга, ошондой эле жарандардын жашоо сапатын жакшыртууга, укуктарынын корголушун камсыздоого багытталат. Биз келечектеги муундардын алдында чоң жоопкерчиликтебиз. Технологиялар жана индустрия жаатындагы алдыңкы тажрыйбаларды үйрөнүү менен өлкөнү заманбап өнүгүү, прогресс жолуна чыгаруу боюнча көптөгөн маселелерди чечүү жаатында алдыда оор жана олуттуу иштер турат. Ошондой эле өлкөнүн көз карандысыздыгы менен суверендүүлүгүн сактоого жана чыңдоого, Кыргызстандын бирдиктүү элинин улуттар аралык жана маданияттар аралык ынтымагын сактоого жана өнүктүрүүгө, маданий баалуулуктарын көбөйтүүгө милдеттүүбүз. Ылайым жергебизде "Манас" урааны жаңырып турсун! Ылайым кыргызды Манас атанын руху колдосун!" — деп сөзүн жыйынтыктады президент Жапаров.

Эскерте кетсек, өлкө башчы бүгүн бир күндүк иш сапары менен Талас облусуна барган.

144
Белгилер:
Садыр Жапаров, Манас, эгемендүүлүк, чоку, конституция, Жусуп Абдрахманов, Талас, күмбөз
Тема:
Эгемендүүлүктүн 30 жылдыгын майрамдоо (65)
Тема боюнча
Садыр Жапаров бүгүн Таласка барат
Жапаров Кадамжайда курулган милициянын жаңы имаратын көрдү. Сүрөт
БУУнун Жаштар жана калктын динамикасы программасынын аналитиги Бактыбек Кайназаров. Архив

Кайназаров: демографиялык саясатка көңүл бурулушу зарыл

3
(жаңыланган 10:52 21.09.2021)
БУУнун Жаштар жана калктын динамикасы программасынын аналитиги Бактыбек Кайназаров Кыргызстанда 2040-жылга чейинки демографиялык саясаттын концепциясы иштелип чыгышы көп көйгөйлөрдү чечүүгө жол ачарын айтты.

Демографиялык саясатты жөнгө салуу учурдагы муктаждыктан келип чыгууда. Мындай пикирин Бактыбек Кайназаров Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде билдирди.

Кайназаров: демографиялык саясатка көңүл бурулушу зарыл

Анын айтымында, демографиялык саясатты аныктоодо миграцияга өзгөчө көңүл буруу кажет.

"Кыргызстанда 2040-жылга чейинки демографиялык саясаттын концепциясы иштелип чыгышы көп көйгөйлөрдү чечүүгө жол ачат. Аны көптөгөн мамлекеттер түзүп чыгып, ишке ашырып келет. Анткени бул маселе орчундуу. Мисалы, Бангладеш демографиялык саясатты жүргүзүү боюнча үчүнчү этапты аткарып жатат. Территориясы чакан болгонуна карабастан дүйнөдө калкы көп өлкөлөрдүн катарында 8-орунда турат. Ага байланыштуу тамак-аш жетишпестиги болорун да болжоп жатышат. Көйгөйдү чечүү үчүн төрөттү азайтып, энелердин жана балдардын ден соолугуна басым жасаган. Үчүнчү этабында жаштардын потенциалын туура колдонуу боюнча чаралар көрүлүп жатат. Демек, бул маселеге абдан маани берип, мамлекеттик деңгээлде каралышы абзел", — деди Кайназаров.

Ошондой эле адис демография экономика, билим берүү, саламаттык сактоо, жаштар, миграция, гендердик теңчилик жана башка көптөгөн тармактар менен байланыштуу экендигин кошумчалады.

 

3
Белгилер:
демография, саясат, миграция, концепция, Бактыбек Кайназаров
Тема боюнча
Өлкөдө демографиялык саясаттын концепциясы иштелип чыгууда. Максаты
Ооруканадагы дарыгер. Архив

COVID 89 адамдан чыгып, эки бейтап көз жумду. 21-сентябрдын маалыматы

20
(жаңыланган 09:59 21.09.2021)
Учурда республиканын ооруканаларында 571 адам жатат. Ал эми амбулатордук түрдө 865 адам дарыланууда.

БИШКЕК, 21-сен. — Sputnik. Кыргызстанда 21-сентябрга карата COVID инфекциясы 89 адамдан аныкталды. Бул тууралуу Республикалык штаб кабарлады.

Оору жуктургандар:

  • Бишкек — 53;
  • Чүй — 17;
  • Ош — 1;
  • Талас — 2;
  • Нарын — 1;
  • Ысык-Көл — 6;
  • Жалал-Абад — 6;
  • Баткен — 3.

Пандемиядан бери өлкөдө 177 869 кишиден вирус чыкты. Бир сутка ичинде 108 адам сакайып, ооруну жалпы 172 369 адам жеңди.

Жугуштуу илдет өткөн суткада эки кишинин өмүрүн алды. Баш-аягы каза тапкандар 2 592 болду.

Стационарда 571, амбулатордук түрдө 865 адам дарыланып жатат. 

20
Белгилер:
Кыргызстан, коронавирус, оору, бейтап, өлүм
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус
Тема боюнча
Садыр Жапаров кыргызстандыктарга кайрадан кайрылды
Беларуста COVID-19дун төртүнчү толкуну башталганын айтты