Ала-Тоо аянтындагы жаңы жылдык балаты. Архив

Кыргызстанда 2022-жылы кайсы күндөр дем алыш болот? Календарь

6381
(жаңыланган 19:29 19.11.2021)
Жаңы жылда кыргызстандыктарды 14 майрамдык күн күтүп турат. Анын ичинде Орозо жана Курман айт бар. Ошондой эле дем алыш күндөргө туура келе турган эки майрам бар.

БИШКЕК, 19-ноя. — Sputnik. Эмгек, социалдык камсыздандыруу жана миграция министрлиги 2022-жылга карата өндүрүш календарын бекитти.

Анда иш жана дем алыш күндөр, ошондой эле майрамдар көрсөтүлгөн. Мындан тышкары, 2022-жылдагы иш күнү алты күн иштегендер үчүн дагы, беш күн иштегендер үчүн дагы бекитилди.

© Фото / Министерство труда, соцобеспечения и миграции КР
Эмгек, социалдык камсыздандыруу жана миграция министрлиги 2022-жылга карата өндүрүш календарын бекитти

Майрам күндөр:

  • 1-январь — Жаңы жыл;
  • 7-январь — Рождество;
  • 23-февраль — Ата Мекенди коргоо күнү;
  • 8-март — Аялдардын эл аралык күнү;
  • 21-март — Нооруз майрамы;
  • 7-апрель — Элдик апрель революциясы;
  • 1-май — Эмгекчилердин күнү;
  • 5-май — Кыргызстандын Конституция күнү;
  • 9-май — Жеңиш күнү;
  • 31-август — Кыргызстандын эгемендүүлүк күнү;
  • 7 жана 8-ноябрь — Тарых жана ата-бабаларды эскерүү күнү.
© Фото / Министерство труда, соцобеспечения и миграции КР
Министрлик эгер майрам күндөр дем алыш күндөргө туура келип калса, кийинки күн дем алыш катары эсептелерин эскертти

Мусулмандардын Орозо айт жана Курман айт айга карап аныкталат. Бул күндөр дагы майрам катары эсептелет.

Министрлик эгер майрам күндөр дем алыш күндөргө туура келип калса, кийинки күн дем алыш катары эсептелерин эскертти.

Мында Жаңы жыл (январь) ишембиге туура келгендиктен, 3-январь (дүйшөмбү) дем алыш күн болот. Бул беш күндүк жумушчу күн менен иштегендерге тийиштүү. 1-Май майрамы (жекшемби) 2-майга (дүйшөмбү) жылат.

Дем алыш күндөрүн рационалдуу колдонуу үчүн министрлер кабинети өзүнүн токтому менен майрамдык дем алыш күндөрдү жылдыра алат.

Майрам алдындагы кыскартылган күндөр: 6-январь, 22-февраль, 7-март, 6-апрель, 4-май, 30-август.

6381
Белгилер:
Кыргызстан, дем алыш, майрам, календарь
Тема боюнча
Жакында бардык шарт түзүлөт! Садыр Жапаров маданият кызматкерлерин куттуктады
Сагынбаева: өлкөдө ишкер аялдардын саны 38 пайызды гана түзөт
Басма сөз күнү: Кыргызстанда беш жылда ЖМКлардын саны 14%га өстү
Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун эпидемиологу Асел Акымбаева

Антибиотик дарыны тоготпогон ооруларды пайда кылат. Эпидемиолог Акымбаеванын маеги

243
(жаңыланган 21:44 30.11.2021)
Адис коомчулукту антибиотиктерди башаламан пайдаланбоого чакырат. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму да аталган препараттарды туура эмес колдонуудан улам организм дары-дармектерди кабыл албай каларын эскертип келет.

Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун эпидемиологу Асел Акымбаева менен антибиотиктин ден соолукка тийгизген таасири, туура эмес пайдалануунун кесепети тууралуу баарлашты.

— Антибиотиктин зыяндуу жагын коомчулукка түшүндүрүү үчүн кандай иштер жасалууда?

— Жакында эле антибиотикти туура колдонуу боюнча жумалык өттү. Иш-чараны Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму уюштурган. Анын алкагында препаратты ашыкча колдонуунун кандай кесепеттери бар экендиги жөнүндө тегерек стол, талкуулар өткөрүлүп, элге да маалымат берилди. Дүйнө эли антибиотикти ушул темпте башаламан колдоно берсе, 2050-жылга чейин 100 миллион адамдын өмүрүн алып кетиши мүмкүн. Учурда мунун кесепетинен жылына 200 миң адам көз жумат. Алдыда бул көрсөткүч беш эсе көбөйүшү мүмкүн. Акыркы 10 жылдын ичинде антибиотикти колдонуу 36 пайызга өстү. Дүйнөдө бул препаратты көп пайдаланган өлкөлөргө Россия, Кытай, Индия, Бразилия кирет. Кыргызстанда дагы керектөө өсүп жатат. Элибиздин 48 пайызы дарыгердин көзөмөлүсүз, интернеттен карап же бирөөдөн угуп эле дары иче берет. Ушундай көрүнүштөрдөн улам организмде башка оорулардын пайда болушуна өбөлгө түзүлүүдө. Дары сатып аларда дарыгерге кайрылып, алардын берген рецепти менен ичүү абзел. Өзгөчө балдарды абайлаш керек. Өлкө аймагында өнөкөт оорусу бар адамдардын 74 пайызы дарыгер бир жыл мурда жазып берген рецепт менен антибиотик сатып алып ичет. Дарыгерлер адамдын салмагына жараша канча күн, күнүнө канча маал, тамактан кийин же ага чейин ичүү керектигин аныктайт. “Кымбат дары болчу, калтырбай ичип салайын” дегендер да бар. Антибиотикти туура эмес пайдалануу кооптуу жана бара-бара адамда дарыны тоготпогон ооруларды пайда кылат.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра укрепления здоровья Асел Акимбаева в офисе
© Фото / Андрей Новоселов
Асел Акымбаева: өлкө аймагында өнөкөт оорусу бар адамдардын 74 пайызы дарыгер бир жыл мурда жазып берген рецепт менен антибиотик сатып алып ичет

— Антибиотик эмнеси менен кооптуу?

— Антибиотик — бул бактерияларга каршы препарат. Ал вирустук оорулардан сакайып кетүүгө жардам бербейт. Азыр биз тумоолоп же дагы башка жугуштуу оору менен оорусак эле антибиотик ичип жатабыз. Мындан улам оорунун саны көбөйүүдө. Мисалы, кургак учуктун, ичеги инфекцияларынын жана жугуштуу оорулардын айыкпас оор түрү келип чыгууда.

— Антибиотик кайсы оорулар үчүн колдонулат?

— Вирустук инфекция күчөп кетсе, дарыгер бейтаптын абалына жараша айрым учурда антибиотик жазып бериши мүмкүн. Негизи дене табын түшүрүү үчүн да антибиотик колдонууга болбойт. Вирустук инфекциянын жеңил түрү менен ооруган адам үч-беш күндө өзү сакайып кетет. Учурда бөбөктөргө эң күчтүү, 3-4-муундагы препараттарды сайып жатышат. Мындайга жеткирбеш үчүн ата-энелер ириде баланын иммунитетин көтөрүүгө, тамак-ашына көңүл бурууга аракет кылышы керек. Ооруну дарылоого караганда алдын алуу жеңил. Күчтүү антибиотиктер балдарды ашыкча салмак алууга алып келет.

— Канча убактан кийин бактерия дарыны тоготпой калышы мүмкүн?

— Азыр антибиотик медицинада эле эмес, өндүрүштө да колдонулуп калган. Мисалы, айыл чарба жаатында, ветеринарияда, косметологияда пайдаланылат. Жадагалса канаттууларга, аарыларга да берилери белгилүү. Мунун баары айланып келип эле адамга таасирин тийгизет. Ичеги-карында иммунитетти көтөрүп турган пайдалуу бактериялар бар. Антибиотик ашыкча колдонулса, ошол керектүү бактерияларды өлтүрүп, иммунитет түшөт. Андан кийин ал ичегини сезгентип, ич өтүүгө алып келет. Антибиотиктер аллергиялык ооруларга да кептейт жана кулактын угуусун начарлатат. Ушул өңдүү көп терс таасирлери бар.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра укрепления здоровья Асел Акимбаева в офисе
© Фото / Андрей Новоселов
Асел Акымбаева: “Кымбат дары болчу, калтырбай ичип салайын” дегендер да бар. Антибиотикти туура эмес пайдалануу кооптуу жана бара-бара адамда дарыны тоготпогон ооруларды пайда кылат

Негизи бактериялар дароо эле дарыны тоготпой калбайт. Көп жолу туура эмес колдонуудан улам бара-бара оорунун туруктуу формалары келип чыгат. Мисалы, эртең менен дары ичүүнү унутуп калса, кечинде эки дозаны бир ичип алуу туура эмес. Маалы өтүп кетсе жок дегенде дары иче турган убакка үч саат калганда ичсе болот. Негизи ар кайсы антибиотиктин аралыгы ар кандай. Бул оорунун абалына жана түрүнө жараша болот.

— Биздин жарандар каалаган учурда, каалаган дарыны сатып ала берет. Буга көзөмөл жок. Мунун да зыяны тийип жатса керек?

— 2014-жылы “антибиотиктер башаламан сатылбасын” деген токтом чыккан. Бирок ал документ иш жүзүндө аткарылган жок. Анткени жеке менчик ишканаларды, дарыканаларды уруксатсыз текшерүүгө мораторий жарыяланган. Текшериле турган болсо 10 күн мурда кабардар кылып, анан баруу керек. Негизи дары-дармектердин рецепт менен сатылганы туура. Рецепт да оңдолуп кайра жазылбай, врачтын мөөрү менен болушу керек.

— Азыр аталышы жана баасы ар башка, бирок бир типтеги антибиотиктер кездешет. Бул дарылардын баасы анын сапатына таасир этеби?

— Негизи антибиотиктердин тогуз катары бар. Алардын сырткы кутусун өзгөртүп туруп эле айрым фармацевтикалык компаниялар акча жасап жатат десем болот. Баасында айырма болгону менен ички курамы бирдей эле, бирок дарыгер жазып жаткандан кийин алууга туура келет.

Врач-эпидемиолог Республиканского центра укрепления здоровья Асел Акимбаева в офисе
© Фото / Андрей Новоселов
Асел Акымбаева: антибиотик ашыкча колдонулса, ошол керектүү бактерияларды өлтүрүп, иммунитет түшөт. Андан кийин ал ичегини сезгентип, ич өтүүгө алып келет. Антибиотиктер аллергиялык ооруларга да кептейт жана кулактын угуусун начарлатат

— Дары-дармек алып жатып адам эмнеге көңүл бөлүшү керек?

— Антибиотик ичип жатканда дарыгер жазып берген дары тамактан кийинби же ага чейинби, көрсөтмөлөрүн карап, так аткарышыбыз керек. Негизи тоюп алып, антибиотик алган анчалык кооптуу эмес. Рационго сүт азыктарын кошуу туура болот. Алар биздеги керектүү бактерияларды калыбына келтирет. Айранда флораны калыбына келтирүүчү пайдалуу бактериялар бар.

243
Белгилер:
антибиотик, дары-дармек, дарыкана, Асел Акымбаева
Тема боюнча
Эпидемиолог Оторбаева: быйылкы сасык тумоо башкача
Балага ата-энесинин ажырашканы эки курагында өтө оор тиет. Психологдун маеги
Паркта сейилдеп жүргөн адамдар. Архив

Шаршембиге карата аба ырайы

30
1-декабрга караган түнү республика боюнча жаан-чачын күтүлбөйт. Түштүк-чыгыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 3-8 метрге жетет.

БИШКЕК, 30-ноя. — Sputnik. Шаршембиде күндүз өлкө аймагында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет маалымдады.

Абанын температурасы Чүй, Ош, Жалал-Абад, Баткен облустарында +12...+17, Талас жергесинде +11...+16, Ысык-Көл чөлкөмүндө +5...+10, Нарында 0...-5 градус болору айтылды.

Термометрдин көрсөткүчү Бишкекте жана Ош калаасында +15...+17 градуска жетет.

30
Белгилер:
декабрь, Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Чеберчиликтин туу чокусу! Табияттын таң калтырган 12 керемети
Суукка кайыккан, жылаңайлак калган, кар алдында кир жууган мигранттар. Видео