Балбандын кол капы. Архив

WMMAA өкүлү: Ысык-Көл мусулман мушкерлеринин машыгуусу үчүн эң ыңгайлуу

1 / 2
(жаңыланган 19:35 29.05.2016)
Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Асель Минбаева эмне үчүн "эрежесиз эр уруш" деген сөздү бирөөгө айтсаңыз сизди сыйлабай калышарын жана биздин балдар чет элдик мушкерлерди эмнеси менен жеңе ала турганын билип көрдү.

WMMAA дүйнөлүк ассоциациясынын арбитраждык сотунун ага катчысы Адель Файзуллин Кыргызстан жөнүндө ушундай айтты дейсиз, аны угуп отуруп "ооба-ооба, биз ошондойбуз, биздин колубуздан келет" деп баш ийкей бергиң келет. "Эрежесиз эр урушка" эч кызыкпасаңыз да, баары бир окуп коюңуз. Бул маекке чейин мен да ага эч кызыкчу эмесмин. 

— Мени редакция өз тапшырмасы менен жөнөтүп жатканда, бирөө MMA — жөн гана эрежесиз эр уруштун жалпы аталышы деп айтты эле. Чын эле ошондойбу?

— Жок, эч андай эмес. "Эрежесиз эр уруш" деген сөздү 90-жылдардын акырында бульвардык басманын журналисттери ойлоп табышкан. Алар өз макалаларына элдин көңүлүн бургулары келген. 

ММА же аралаш мушташтар өтө катуу эрежелерге баш иет. Айрым спортчуларга бул сөз ушунча жакпагандыктан, аны айткан киши менен такыр сүйлөшпөй да калат.

— Сиз Оштогу турнирде калыс болгонсуз. Биздин балдар жөнүндө кандай ойдо калдыңыз?

— Бул жакка келерде маанайым анча эмес болчу. Эч деле бир бөтөнчө нерсе көрөм деп күткөн эмесмин да! Бирок мени эки нерсе таң калтырды: биринчиден, күрөшчүлөрдүн уюшкандык деңгээли. Спортчуларды таймаштын регламентин сактатуу өтө кыйын. Кыйын дейм да, бул деги эле мүмкүн эмес! Ошто күрөшчүлөр эмнеге келишкенин жакшы түшүнүшөт экен. Алар эрежелерди бек сакташты. 

Экинчиден, эки жүз беттешүүнүн бири да катардагы эле, кадыресе кармаш болгон жок. Алардын жарымын мен кайра жыргап көрмөкмүн. 

— Сиз аралаш мушташ боюнча эл аралык таймаштарда калыстык кыласыз. Биздин спортчулардын арасында эл аралык турнирге чыгууга татыктуулары барбы?

— Мен иштешүүнү каалаган балдар бар экен. Болгондо да, алардын баары тең эле жеңүүчүлөр эмес. Силерде бир спортчу күтүлбөгөн кокустуктун айынан жеңилип калды, бирок анын дегээли эл аралык таймаштарда өлкөнүн намысын коргогонго жарайт. 

— Ийгиликсиз таймаштан кийин өмүр бою майып болуп калган учурлар көп болобу? 

— Биринчиден, аралаш мушташтын тарыхында өлүмгө алып келген таймаш эч болгон эмес. Ал тургай, спортту таштагыдай майып кылган бир да учур кездешкен эмес. 

Калыстын башкы милдети — спортчулардын жаракат алуусунун алдын алуу. Таймашты убагында токтотуу. Анан калса, кежигеге, ичтин төмөн жагына урууга тыюу салынган. Баш менен урууга да болбойт. Бармактарды кайрууга, ооз-мурунду керүүгө тыюу салынат.

Эгер дарыгер канды эки мүнөттө токтото албаса, ал спортчу таймаштан четтетилет. Дарыгерсиз деги эле турнирди эч ким баштабайт. Мейли, мектептин спортзалында өтчү райондук мелдеш болсун. 

Мисалы, Оштогу турнирде биз бир күчтү мушкерди таймаштан алдык. Ал таймашты нокаут менен уттурду. Дарыгер болсо өзүнө келе элек деп эсептеген үчүн, спортсмендин сонун мүмкүнчүлүктөрү бар экенине карабай, кийинки таймашка чыгарбай коюшту. 

— Биздин мушкерлердин башкалардан айырмасы эмне? Биз баарын эмне менен жеңе алабыз?

— Кыргызстандын мушкерлеринин жалпы бир мүнөзү бар экен — алар баарын бетке айтышат жана ишин аягына чыгара билишет. Алар түз, ачык жана кийинки кадамы кандай болору билинип турат. Дал ушунун өзү кармаштын аягында атаандаш өз жеңишине ишенип турган чакта кармаштын жүрүшүн өз пайдасына буруп, аны убактысынан мурун муунтуп же нокаут менен бүтүргөнгө мүмкүндүк берет. Мен мындайды көп жолу көрдүм.

— Мурда СССРдин бардык бурчунан биздин Ысык-Көлгө спортчуларды машыгууга алып келишер эле. Ал жакта кайталангыс бир шарттар бар деп калышат.

— Көтөрүмдүүлүк, чыдамкайлык талап кылынган бардык спорттун түрүндөй эле аралаш урушта деңиз деңгээлинен 1000 метрден жогору тоолордо машыгышат. Ал жакта адамда бир аз кычкылтек жетишпей калат. 

Ысык-Көл бул жагынан абдан ыңгайлуу: көлгө жакын жерде кислород көп, андан бир аз жогору көтөрүлгөндө эле — бүттү, аба суюлуп кетет. Силерде унаа байланышы өрчүгөн, тамак-аш жагы жакшы, байланыш бар, медицина жагы жакшы — баары талаптагыдай. 

Андан тышкары, көпчүлүк өлкөлөрдө алдыңкы мушкерлер ислам динин тутушат. Алар үчүн машыккан жерлерде адал тамактын болушу өтө маанилүү. Мен өз жолдошторума Ысык-Көлдү машыгууга чогулуу үчүн жай катары кеңеш кылам. 

— Силер көргөн турнирдеги мушкерлердин арасында бийик тоолуу жерде жашагандар да бар болчу. Алардан сиз ошол чыдамкайлыкты көрдүңүзбү?

— Силердин айрым 80 салмактуу чоң мушкерлериңер жеңил атлеттердей ийкемдүү кыймылдашат. Спортсмен канчалык чоң болсо, анын кыймылы жай болот: ал күчүн сакташы керек, өзү чоң да. А бул жерде болсо өтө ыкчам келишет. Мен атайын сураштырып көрдүм: ооба, чын эле ал балдар тоолуу аймактардан экен. Эмне үчүн кавказдыктар Россияда даярдыгы эң жогору деп эсептелет? Анын бир себеби ушул. 

— Мурда бир "Криминальная Россия" деген берүү бар болчу. Анда 90-жылдары мушкерлердин спорт клубдары бандиттер үчүн кадрлар чыккан жер деп айтылар эле. Азыр бир нерсе өзгөрдүбү? 

— Ал кезде кеп спортто эмес, саясий, экономикалык кырдаалда болчу. Бандит кадыр-барктуу жана жаштарга үлгү сыяктуу эле. Уюшулган кылмыштуу топтор кишилерди өзүлөрүнө оңой эле кошуп алчу. Албетте, спортчулардын даярдыгы жакшы болгон үчүн бандиттерге пайдалуурак эле да. 

Старший секретарь арбитражного суда Всемирной ассоциации WMMAA Адель Файзуллин. Архивное фото
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
WMMAA дүйнөлүк ассоциациясынын арбитраждык сотунун ага катчысы Адель Файзуллин

Бирок алар өзүлөрүнө мушкерлерди гана эмес, волейболчуларды, сууда сүзүүчүлөрдү, футболчуларды тартышчу: күчтүү балдардын баары керек болчу. Азыр спорткө кылдат көз салынат. Мага белгилүү өлкөлөрдүн баарында спорттун күрөш түрлөрү укук коргоо органдарынын катуу көзөмөлүндө.

Жөнөкөй бир шарты бар: эгер биз мушкерге спорт менен машыгууга мүмкүндүк берип, жакшы моралдык чөйрө менен камсыз кылсак, ал үчүн кылмыш чөйрөсүнө кетүүнүн зарылдыгы жок. 

— Спортсмендер каржылоонун жетишсиздигине даттанган учурлар көп. Хоккеисттерди түшүнөм: жакшы форма, муз аянты канча турарын баары эле билет, же лыжа тепкендерди алалы. Бирок акчанын жоктугуна мушкерлер эмнеге арман кылышат?

— Мушкерге курал-жабдыктын кереги жок деп сиз терең жаңылышасыз. Мисалы, чакан залга эсептелген мат миллион рублга чейин турушу мүмкүн. Спортчунун денесин бетон төшөөдөн коргоп турган нерсе ошол да. 

Аралаш мушташты сокку берүүчү техника көп колдонулат, демек, "груша", мүшөктөрдү сатып алыш керек. Кол кап, корпуска төшөм жана албетте, ринг керек. 

Күрөш — бул көрсөтмөлүү спорт. Спортчулар белгилүү уюмдардын чыгарган кийимдерин тандашат. Мунун баары чогулуп келип акча турат.

— Сиздин көзүңүзчө бирөөнү бетке уруп жатса, сиз аны аяп кетесизби?

— Жок, албетте! Адам жырткыч келет. Ага кызуу кандуулук мүнөздүү. Таймаш учурунда ошол табигый жинин эркек чыгарып алса, анын тегерегиндегилер үчүн бул абдан жакшы. Мушкерлердин көбү турмушта сабырдуу жана маданияттуу адамдар. 

— Аялдардын мушташында болгонсузбу?
— Ооба. 

— Бизде аял киши үй очогун сактаган жумшак, назик болушу керек деген ой калыптанган. Мында болсо рингге чыгып, бирөөнү "сабаш" керек …

— Мен ал ойго негизи кошулам. Эч кимди таарынткым келбейт, бирок бул кыздарда эркекке мүнөздүү нерселер көп. Жүрүм-туруму ошол. Билсеңиз, белгилүү аял-мушкерлердин жарымы менен мен рингге чыкмак эмесмин. 

Белгилер:
күрөш, спорт, Адель Файзуллин
Тема боюнча
Кыргызстандык боксчулар эл аралык мелдеште 36 медаль тагынып, мыкты аталышты
Кыргызстанды дүйнөгө дүңгүрөткөн 8 спортчу айым
Бразилиялык атлет кыз Жессика Андраде

Жессика Андраде атаандашы Валентина Шевченконун алсыз жактарын атады

(жаңыланган 13:22 20.04.2021)
Шевченко бразилиялык спортчу менен UFC 261 мелдешинде кез келет. Кыргызстандык мушкер кыз бешинчи ирет UFC уюмунун жеңил салмактагы чемпиондук наамын коргоо үчүн кармашат.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Бразилиялык атлет кыз Жессика Андраде атаандашы Валентина Шевченкону грэпплинг (күрөш) жагынан алсыз деп атады. Бул тууралуу ал Globo Esporte телеканалына берген маегинде айтты.

Кыргызстандык мушкер кыз менен бразилиялык спортчу 24-апрелде (Бишкек убактысы боюнча 25-апрелде) АКШнын Флорида штатындагы Жексонвилль шаарында өтүүчү UFC 261 турниринде беттешет.

"Шевченко грэпплинг жагынан алсыз деп ойлойм. Мен атаандашымды тордо кармаганда өзүмдүн канчалык күчтүү экенимди жана өз мүмкүнчүлүгүмө канчалык ишенимдүү экенимди дайыма айтып келем", — деген ал.

Эң жеңил салмактын экс-чемпиону беттеш учурунда Шевченконун "алсыз жагын пайдалана турганын" белгилеген.

"Мен атаандашымды бир канча ыкма менен жерге жыга алам. Жыгып алсам, анда ал тура албайт", — деп белгилеген Андраде.

Анын айтымында, Шевченконун ыкчам соккулары, өзгөчө бутка тепкени кооптуу болуп саналат.

Кеченин башкы беттешинде жарым орто салмактын чемпиону Камару Усмана менен Хорхе Масвидаль кармашат. Мелдештеги дагы бир кызыктуу таймаш эң жеңил салмактын мурдагы чемпиону Роуз Намаюнас менен кытайлык Вэйли Чжандын ортосунда өтөт.

Белгилер:
маек, беттешүү, Жессика Андраде, Валентина Шевченко, UFC
Тема боюнча
Шевченко бразилиялык Андрадени ута алабы? Букмекерлердин пикири
Бишкек мэриянын спортчуларга сыйлыктары

Бишкек мэриясы Айсулуу, Жоламан, Дарья баш болгон спортчуларды сыйлады

(жаңыланган 14:30 20.04.2021)
Мэрия спорттогу талыкпас эмгеги жана жетишкендиктери үчүн бир катар спортчуларга 100 миң сомдук, ал эми машыктыруучуларга 50 миң сомдук сертификаттарды ыйгарды.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Бишкек мэриясы эл аралык аренада ийгилик жараткан шаардагы спорттук мектептердин тарбиялануучулары менен машыктыруучуларды сыйлаганын кабарлады.

  • И. о. мэра Бишкека Бактыбек Кудайбергенов вручил 100 тысяч сомов Айсулуу Тыныбековой, успешно выступившей на международных соревнованиях
    Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Айсулуу Тыныбекова менен
    © пресс-служба мэрии города Бишкек
  • И. о. мэра Бишкека Бактыбек Кудайбергенов вручил 100 тысяч сомов Мээрим Жуманазаровой, успешно выступившей на международных соревнованиях
    Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Мээрим Жуманазарова менен
    © пресс-служба мэрии города Бишкек
  • И. о. мэра Бишкека Бактыбек Кудайбергенов вручил 100 тысяч сомов Жоломану Шаршенбекову, успешно выступившему на международных соревнованиях
    Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Жоламан Шаршенбеков менен
    © пресс-служба мэрии города Бишкек
  • И. о. мэра Бишкека Бактыбек Кудайбергенов вручил 100 тысяч сомов Дарьей Масловой, успешно выступившей на международных соревнованиях
    Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Дарья Маслова менен
    © пресс-служба мэрии города Бишкек
  • И. о. мэра Бишкека Бактыбек Кудайбергенов вручил 100 тысяч сомов Айпери Медет кызы, успешно выступившей на международных соревнованиях
    Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Айпери Медет кызы менен
    © пресс-служба мэрии города Бишкек
1 / 5
© пресс-служба мэрии города Бишкек
Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергенов Айсулуу Тыныбекова менен

Анда спортко талыкпас эмгеги жана спортту өнүктүрүүгө сиңирген эмгеги үчүн бир катар спортчулар 100 миң сомдук, ал эми машыктыруучуларга 50 миң сомдук сертификаттар берилди.

Мэрдин милдетин аткаруучу Бактыбек Кудайбергеновдун буйругу менен балбан кыздар Айсулуу Тыныбекова, Мээрим Жуманазарова жана Айпери Медет кызы, грек-рим күрөшүнүн балбандары Жоламан Шаршенбеков, Атабек Азисбеков жана Үзүр Жузупбековго, эркин күрөш чебери Эрназар Акматалиевге, жөө күлүк Дарья Масловага жана дзюдочу Владимир Золоевге 100 миң сомдук сертификат берилди.

Мэрдин милдетин аткаруучунун чечими менен спортчуларды таптаган машыктыруучулар Нурбек Изабеков, Хаким Махмудов, Уран Калилов, Кубат Мамбетов, Андрей Тупик, Рахмадил Жуманазаров, Ырысбек Мамышев, Абдужалил Юнусов, Татьяна Борисова 50 миң сомдук сертификат алышты.

Мындан сырткары, мэрия шаардын спортуна кошкон эмгеги үчүн баш калаадагы айрым спорттук мектептердин жетекчилерине ыраазычылык кат жана эстелик белектерди ыйгарганы маалым болду.

Белгилер:
сыйлоо, спортчу, Бишкек мэриясы, Бишкек
Тема боюнча
Кыргызстандык Эрназар Алматыдагы мелдеште мыкты ыкма жасаган спортчу болду. Видео
Атаандашы 7-раунддан кийин чыкпай койду. Боксчу Акжолдун жеңиши видеодо
Сокулук музыкалык мектебинин окуучусу Адинай Жумакадырова комуз белекке алды

Президенттен комуз сураган Адинай белегин алды. Сүрөт

(жаңыланган 19:10 20.04.2021)
Өзүмдүн өрүк комузум болсо деп кыялданган окуучу кыз президентке кат жазып көрүүнү чечкен. Мамлекет башчы Адинайдын өтүнүчүн жоопсуз калтырган жок.

БИШКЕК, 20-апр. — Sputnik. Сокулук музыкалык мектебинин 3-класстагы окуучусу Адинай Жумакадырова мамлекет башчы Садыр Жапаровдон комуз белекке алды. Бул тууралуу президенттин аппаратынан билдиришти.

  • Заведующий отделом Аппарата Президента Кудайберген Базарбаев подарил ученице Сокулукской музыкальной школы Адинай Жумакадыровой от комуз. 20 апреля 2021 года
    Сокулук музыкалык мектебинин 3-класстагы окуучусу Адинай Жумакадырова мамлекет башчы Садыр Жапаровдон комуз белекке алды
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
  • Ученица Сокулукской музыкальной школы Адинай Жумакадыровой играет на подаренном от имени президента комузе. 20 апреля 2021 года
    Маалыматка караганда, тестиер кыз Нооруз майрамына карата президентке кат жолдоп, өрүк комуз белек кылууну суранган
    © Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
1 / 2
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Сокулук музыкалык мектебинин 3-класстагы окуучусу Адинай Жумакадырова мамлекет башчы Садыр Жапаровдон комуз белекке алды

Маалыматка караганда, тестиер кыз Нооруз майрамына карата президентке кат жолдоп, өрүк комуз белек кылууну суранган.

Бүгүн, 20-апрелде, президенттин аппаратынын гуманитардык өнүктүрүүгө мониторинг жүргүзүү жана жарандык коомдун институттары менен өз ара кызматташуу бөлүмүнүн башчысы Кудайберген Базарбаев Адинайдын өтүнүчүн аткарып, президенттин атынан ага комуз белек кылды.

"Адинайдын жолдогон каты дарегине жетти. Бүгүн биз Садыр Жапаровдун атынан улуттук музыкалык аспапты Адинайга белекке тапшырып жатканыбызга кубанычтабыз. Комуз өрүктөн жасалган. Мамлекет башчы Адинай мыкты музыкант болуп, эл аралык конкурстарда өлкөнүн атынан чыгат деген чоң үмүтүн билдирди", — деди Базарбаев.

Ал эми жаш музыканттын апасы Асел Асаналиева президентке кат жазуу кыздын жеке идеясы болгонун айтты.

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров. Архив
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
"Адинай бала кезинен эле музыкага, комузга өзгөчө жакын. Ар дайым өзүмдүн комузум болсо деп кыялданчу. Кыялын ишке ашырууга аракеттенип, президенттен суроону чечкен. Көп өтпөй эле комуз белекке берилери жөнүндө кабарлашты", — деди ал.

Адинай аспапка аяр мамиле жасап, көрүнүктүү комузчу болуш үчүн болгон күч-аракетин жумшарын белгиледи.

Белгилер:
аспап, Нооруз, комуз, Садыр Жапаров, президент, Сокулук
Тема боюнча
Жапаров: Бишкек баатыр ырыс жылоологон касиеттүү адамдардан болгон