1980-жылы Москвада өткөн олимпиаданын алтын медалынын ээси, оор атлетчи Каныбек Осмоналиев маек учурунда

Каныбек Осмоналиев: небере кызымдын атын Олимпиада койгом

704
(жаңыланган 14:29 11.07.2017)
1980-жылы Москвада өткөн олимпиаданын алтын медалынын ээси, оор атлетика боюнча Дүйнөнүн 4, Европанын 2 жолку чемпиону, учурда "Ынтымак" жаштар арасындагы олимпиадалык резервдик мектебинин жетекчиси Каныбек Осмоналиев менен журналист Гүлдана Талантбекова маектешти.
Осмоналиев: cоюз учурунда ийгилик жаратуу кыйын эле

Айылдан келген жаш жигит университетте окуп жүргөндө дене тарбия сабагынан курсташтары 70 кг салмактагы спорттук штанганы көтөрүүнү сунушташат. Боюу 1.48 сантиметр, салмагы 42 киллограмм болгон бала штанганы бир нече жолу көтөрөт. Сырттан көз салып турган оор атлетика боюнча машыктыруучу Семен Иткин "сенин келечегиң ушул" деп айткан.

Олимпийский чемпион Каныбек Осмоналиев
© Sputnik / Дмитрий Донской
XXII-жайкы Олимпиада. ССРдин Олимпиада чемпиону Каныбек Осмоналиев оор салмакты булкуп көтөрүү тапшырмасын аткарууда. Салмактык категория 52 киллограмм

— Жогоруда мен сиздин окуяңызды баяндадым. Айтсаңыз, убагында машыктыруучунун сөздөрүнө чындап ишендиңиз беле же курулай убада катары кабыл алдыңызбы?

— Ал кезде айылдан жаңы келип кандайдыр бир чоң максаттарга жете элек болчумун. Бир жарым жашымда атам каза болуп калып, жетим өстүм. Атам колхоздо фермер болуп иштеген. Илгери Казакстандагы кыргыздардын кыштоосунан оокат тартып келе жатканда машиненин тормозу кармабай ылдыйышка түшүп кетип, атамдын акыреги сынып, бейтапканага жетпей каза табат. Жаныбек деген байкем, мен, апам, курсактагы карындашым машиненин кабинасында болчубуз. Атам алдыңкы орунда болгондуктан ыргып кетиптир…

Энем 25 жашында чиедей беш баласы менен жесир калган. Балалыгым мээнет, эмгек менен өттү. Эс тарткандан уй саап, тамак жасап, камыр жуурудум. Таң эрте энебиз жумушка кеткенде ал келгиче дагы эмне кылсак деп ойлончубуз. Азыр кош бойлууларды көрсөм, аяп, каалаган жерине жеткизип коем.

Мектепти бүткөндө окуу жайга кирейин деген деле оюм болгон эмес. Аталаш агам "айылда эмне жүрөсүң, шаарга барып эл катары оку" дегенде, бул жактан эле машине айдоочулукту аяктап энемдин жанында болушум керек деп жагдайды түшүндүрдүм. Кечинде агам менен апам жакшылап сүйлөшкөн экен, мени борборго жөнөтүп КУУнун тарых факультетине тапшыртышты.

Окуу жайда дене тарбияга катыша тургандар бир спорттук секцияга жазылышы керек экен. Мен 1,48 сантиметр боюм менен баскетболго жазылып алдым. Машыгуудан келе жатсам оор атлетикага барган үч группалашым "жүрү, күч сынашалы" деп 50 киллограмм штанганы көтөртүштү. Андан кийин ийиниме 70 киллограммды илгенде 4 жолу отуруп-туруптурмун. Өзүмдүн салмагым 42 эле киллограм болчу. Ошондо болочоктогу машыктыруучум мугалимдер бөлмөсүнөн карап турган экен. Эртеси жашаган жериме издеп барып, залдан чыгарбай тарбиялады. Ал кезде оор атлетика боюнча дүйнөнү багындырам деп ойлогон эмесмин.

Кыргызсткий и советский тяжелоатлет, чемпион Олимпийских игр 1980 года Каныбек Осмоналиев с семьей
© Фото / из личного архива Каныбека Осмоналиева
Энем 25 жашында чиедей беш баласы менен жесир калган. Балалыгым мээнет, эмгек менен өттү, дейт Осмоналиев

— Оор атлетикага студент кезиңизде аралашып баштасаңыз, бул курак спорт үчүн кеч эмес бекен?

— Мен 17 жашымдан тарта машыга баштадым. Адамдын ден соолугунун мүмкүнчүлүгүнө караш керек. Айылдан спорт менен машыкпасак дагы кара жумушту тынбай жасачубуз. Ошонун баары күч эмей, анан эмне? Азыр шаардын жаш балдары элеттин балдарындай карылуу эмес. Бирок эми илгери биздин учурдагы айылдык балдар менен азыркыларды салыштыруу мүмкүн эмес. Дене тарбияны өнүктүрүү маселеси өлкө боюнча жолго коюлушу керек деп ойлойм.

— Кийин машыктыруучуңузга рахмат айттыңызбы?

— Азыр ал Израилдин Ашкелон шаарында жашайт. Бүгүнкү күнгө чейин телефон аркылуу сүйлөшүп турабыз. Жети жыл мурун анын үйүнө барып учурашып келсем, ал менин 60 жылдыгымда конок болуп кеткен. Үй-бүлөлүк карым-катнаш түзүп алганбыз.

Кыргызсткий и советский тяжелоатлет, чемпион Олимпийских игр 1980 года Каныбек Осмоналиев во время интервью Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Данияр Сандыбаев
Осмоналиев Союз учурунда СССРдин курама командасына кирүү, биринчиликти утуп, дүйнөлүк деңгээлге чыгуу өтө оор болгонун эскерди

— Оор атлетика боюнча Дүйнөнүн 4-жолку чемпиону болууга жетиштиӊиз, олимпиаданын чемпиону болдуӊуз. Убагында Кыргызстандын атын далайга тааныттыңыз дегендей. Бирок, бул Совет мезгилинде болду. Азыркы шартта Кыргызстанды дүйнөлүк деӊгээлге чыгаруу мүмкүнбү, болсо кантип?

— Союз учурунда СССРдин курама командасына кирүү, биринчиликти утуп, дүйнөлүк деңгээлге чыгуу өтө оор болгон. Ошол учурда эле кыргыздын желегин бийик көтөрүп жүргөнбүз. Ал учурда тартип темирдей эле. Негизи бардык нерсе адамдын өзүнөн болот. Азыр кыргыз спортчулары үчүн бактылуу учур. Жакшы машыгып, агайларынын сөзүн эки кылбай, спорттук тартиптерди сактап, бир медаль тагынгандан кийин асмандап учуп кетпей, тең салмакта жүрүшсө бардык жолдор ачык. Спортто ийгиликке жетем десең, машыктыруучу айткандан көбүрөөк нерсе жасаганга үйрөнүшүң керек. Анан спортчуларыбыздын көтөрүлүп, төш кагып кетмей жайлары бар. Мен деген адам өспөйт. Ошондойлорду байкасам, "жөнөкөй болуп жүргүлө, адамгерчиликтүү болгула" деп насаатымды айтам.

— Учурда спорт менен машыгып турасызбы?

— Өзүм оор атлетчи болгонум менен стадионду 10 ирет тегерене чуркачумун. Азыр күндө эртең менен саат беште чуркап, көнүгүүлөрдү жасап, бакчамда иштейм. Айтор жаным тынбайт. Жаштарга таң эрте сергек жашоо үчүн 30 мүнөт убактыңды жумша деп айткым келет. Ден соолук болбосо, кайдагы иш.

— Балдарыңыздын арасында жолуңузду жолдогондор болдубу?

— Бардыгы эле атасындай боло бербейт экен. Эки балам оор атлетика боюнча спорттун кандидаты, бирөө чебери аталды. 1996-жылдары жети жыл жумушу жок калгам. Балдарды спортко тарбиялоого мүмкүнчүлүк болгон жок. Балдарыма келечекте билим алып, жакшы адам болсоңор, башка бийиктигиңердин кереги жок деп айтчумун. Төрт уул, үч кызым бар. Бардыгы жогорку билимдүү, турмуштан өз ордуларын табышкан.

2000-жылы кылым тогошуп жаткан мезгилинде 4-октябрь Сидней Олимпиадасынын жабылыш аземинде улуу балам кыздуу болду. Энекем, балдарым менен кеңешип, атын Олимпиада койдук. Алгач таң калышканда "эми мен мындай чоң оюнду ута албайм, бирок көзүм өткөнчө Олимпиада деп кыйкырып жүргөнгө укугум бар" дедим. Азыр неберем мектепти бүтүп, окууга тапшырып жатат. Олимпиадам "сизди жана сиз койгон атты булгабайм" деп көп айтат. Өзү окууга ынтызаар, спортко аралашкан деле жок.

Тяжелоатлеты Бонг Чол Хо, Каныбек Осмоналиев и Ген Си Хан
© Sputnik / Дмитрий Донской
Бул сүрөттө оор атлетчи Каныбек Осмоналиев Бонг Чол Хо менен Ген Си Хандын ортосунда

— Каныбек агай, 2015-жылы бир партия менен депутаттыка аттанып жаттыңыз эле. Бирок азыр саясаттан алыс эле жүрөсүз?

— Негизи саясатка аралашайын деген оюм жок болчу. Партия өкүлдөрү Кеминден жетиштүү кол топтоп берсеңиз депутат кылабыз деп калышты. Бир-эки жолу кезигип, иштешип көргөндөн кийин көңүлүмө жаккан жок. Анан кечирип койгула деп аягына чейин ат салышкан жокмун.

— Азыр эмне тууралуу ойлоносуз?

— Акылым күчөп турганда тарбия-таалим, ден соолук, патриоттуулук боюнча окуу жайларды, айылдагы мектептерди кыдырып сабак өтүп турам. Калган өмүрдү жакшылыкка жумшагым келет. Биз го тарбияланып бүттүк, мындан жаштардын көкүрөгүн толтуруш керек…

704
Белгилер:
оор атлетика, маек, спорт, Каныбек Осмоналиев
Тема боюнча
"Ак аюу" Мамасалиев: атаандаштарды эки мүнөттө нокаутка жөнөтөм
Англия улуттук курама командасынын машыгуусу. Архив

Атаандашка жөтөлсөң, оюндан чыгасың. Англиядагы футбол эрежеси

44
(жаңыланган 18:56 03.08.2020)
Англиянын футбол жетекчилиги атаандашка карап атайын жөтөлгөн жорукту муштум менен сокку урган оройлук менен бирдей орунга койду.

БИШКЕК, 3-авг. — Sputnik. Англиянын футболдук чемпионатынын калыстары атаандаш тарапка же беттештин өкүлдөрүнө карап атайын жөтөлгөн футболчуларды жазалайт. Бул тууралуу The Times маалымат булагы жазды.

Басылма маалымдагандай, Англиянын Футбол ассоциациясы жаңы нускамаларды иштеп чыкты, анда коронавирустук пандемия шартында беттештерди тейлеген калыстар үчүн көрсөтмө камтылган.

FIFA Кыргызстандын футболун колдоого 1,5 миллион доллар бөлөт

Андагы бир пунктуга ылайык, атаандашка же беттештин расмий өкүлүнө карап атайын жөтөлгөн футболчу беттештен четтетүү каралган. Мындай учурда калыстарга оюнчуга сары же кызыл айып кагазын көрсөтүү тапшырылган.

Муну менен Англиянын футбол жетекчилиги атаандашка карап атайын жөтөлгөн жорукту муштум менен сокку урган оройлук менен бирдей орунга койгону айтылат.

Футбол: кыргыз премьер-лигасында 8 команда калды

Жаңы эреже бардык расмий мелдештерге, атап айтканда, Премьер-лига, Championship, Англия кубогу жана Лига кубогунда колдонулат.

Англиядагы футбол боюнча жаңы сезон 12-сентябрда башталат.

44
Белгилер:
пандемия, эреже, Англия, футбол
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
КРдин курама командасынын лидер футболчусу Бернхарт "Дордойго" кошулду
Италиянын Лацио футболдук клубунун чабуулчусу Чиро Иммобиле. Архив

"Лацио" клубунун футболчусу Чиро Иммобиле "Алтын бутса" сыйлыгын утту

99
Римдик команданын чабуулчусу кечээ Италиянын  А сериясынын чемпионатынын акыркы айлампасында 36-голун киргизди.

БИШКЕК, 2-август. — Sputnik. Италиянын "Лацио" футболдук клубунун чабуулчусу Чиро Иммобиле Европада Топ-5 лиганын бомбардири болуп, "Алтын бутса" сыйлыгын утту. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Римдик команда кечээ өлкө чемпионатынын акыркы турунда "Наполи" менен кездешип, 3:1 эсебинде жеңилген. Беттештин биринчи бөлүгүндө Иммобиле гол киргизип, быйылкы сезондо жараткан голдорунун санын 36га жеткирди. Муну менен Чиро Иммобиле мыкты бомбардир болуп, "Алтын бутсага" татыды.

Германиялык "Бавария" клубунун чабуулчусу Роберт Левандовски 34 топ менен экинчиге жетсе, Италия чемпиону, "Ювентус" командасынын футболчусу Криштиану Роналду 31 гол менен үчүнчүдө калды.

Өткөн жылы испаниялык "Барселона" клубунун капитаны Лионель Месси 36 топ киргизип, бул сыйлыкты уткан.

"Алтын бутса" сыйлыгын 2014-жылдан бери Испаниянын Ла Лигасындагы командаларынын футболчулары алып келишкен.

КРдин курама командасынын лидер футболчусу Бернхарт "Дордойго" кошулду

Жеке футболдук белек катары эсептелген "Алтын бутса" сыйлыгы 1968-жылдан бери Европа чемпионаттарында эң көп топ киргизген футболчуларга берилип келет. Аны France Football журналы менен спорттук кийимдерди чыгаруучу Adidas компаниясы биргеликте уюштурган.

"Алтын бутса" сыйлыгын эң көп, алты жолу испаниялык "Барселона" клубунун капитаны Лионель Месси алган.

99
Белгилер:
Италия, сыйлык, футбол
Тема боюнча
France Football: быйыл "Алтын топ" сыйлыгы берилбейт
Ош базарындагы соодагер. Архив

Былтыр КРде кайсы тармакта кызмат көрсөтүүлөр көп болгон. Статистика

0
(жаңыланган 09:06 04.08.2020)
Калк арасында эң кеңири колдонулган кызматтардын сап башына дүң жана чекене соода, автотранспорт оңдоо кирди. Бул тармак бардык кызматтардын 73 пайызын түздү.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Улуттук статистика комитети өткөн жылы Кыргызстанда кайсы кызматтар көп колдонулганы тууралуу маалымат берди.

Ага ылайык, калк арасында эң кеңири колдонулган кызматтардын сап башына дүң жана чекене соода, автотранспорт оңдоо кирди. Бул тармак бардык кызматтардын 73 пайызын түздү. Андан кийинки орунда транспорттук кызматтар жана жүктөрдү сактоо (7,3 пайыз) турат.

Ысыккөлдүк ишкана Кытайга сүт экспорттой баштайт

Колдонулган кызматтардын 4,8 пайызы мейманканаларга жана ресторандардын ишмердигине тиешелүү.

Маалымат жана байланыш тармагына туура төрт пайыз туура келген. Калган тармактардагы кызмат көрсөтүүлөр төрт пайыздан төмөн болгон.

0
Белгилер:
пайыз, кызмат, экономика, Кыргызстан
Тема боюнча
Былтыр банктар элге канча насыяны кандай максатта берген. Сандар
Экономика министри: Кыргызстандын ички дүң продукциясынын көлөмү кыскарды