Жаштар иши, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигинин коомчулук менен байланыш бөлүмүнүн башчысы Нурдин Султамбаев Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги менен болгон маекте

Нурдин Султамбаев: спорттук маалыматтар изденүү менен чагылдырылбай жатат

284
(жаңыланган 22:58 02.10.2017)
Бизде саясий иштен спортту гүлдөтүүгө өткөн кызматкерлер саналуу. Алардын бири Нурдин Султамбаев. Роза Отунбаеванын убагында президенттик аппараттын маалымат-саясат бөлүмүндө адис, кийин өкмөттүн маалымат-саясат бөлүмүндө эксперт болуп иштеп, төрт жыл мурда спортту өнүктүрүүгө бел байлаган.

Жаштар иши, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигинин коомчулук менен байланыш бөлүмүнүн башчысы Нурдин Султамбаев Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги менен болгон маекте спорттук маалыматтарды чагылдыруу, бул тармактагы журналисттердин иши, мамлекеттик агенттиктин ишмердүүлүгү жана алдыдагы пландары тууралуу айтып берди.

— Жакында эле Ашхабадда өткөн Азия оюндарына барып келдиңиздер. Бул жолу оюндарды чагылдырууда кандай артыкчылыктарга, кыйынчылыктарга туш болдуңуздар?

— Бул спорттук оюндарды чагылдыруу оңой болгон жок. Анткени 153 спортчунун ичинен 50дөн ашык бала 70 медаль алды. Ар бир спортчунун күйөрманы, жакын тууганы, ата-энеси бар. Бардыгына маалымат жеткирүү зарыл болду.

Оюнду чагылдырам деген жалпыга маалымдоо каражаттарынын саны көп болду. Бизден үч телеканал аягына чейин, бюджетке жараша оюндун ортосуна чейин дагы эки облустук телеканал, бир интернет редакция, мамлекеттик агенттиктен пресс-атташе катары мен бардым. Ашхабаддан жөнөткөн маалыматтарды бул жактан биздин үч кызматкер иретке келтирип таратып жатышты. Эки жума мурда маалыматты кандай жөнөтөбүз, байланыш кандай болот деген маселени талкуулаганбыз. Көптөн бери чечилбей жаткан көйгөй — бул трансляция. Маалым болгондой олимпиадалык оюндардын системасында бардык видео, тасмаларды сатып алуу керек. Бул жолу тилекке каршы түз алып берүү болгон жок.

Ар бир эле журналистте маалыматты ыкчам, биринчилерден берсем деген максат болот. Бирок оюн башталган күнү эле биригип, чогуу иш алып барбасак маалымат берип үлгүрүүгө мүмкүн эместигин түшүндүк. Андыктан бардыгыбыз бир үй-бүлөдөй ынтымактуу иштедик. Эми бул системаны дагы да өнүктүрүүнүн үстүндөбүз. Себеби тажрыйбалуу спорт журналисттердин саны аз.

2013-жылы мамлекеттик агенттикте пресс-борбор түзүлгөндөн тарта редакциялар менен тыгыз байланышып, сунуш-пикирлерди үстүнөн иштеп жаттык. Жылдын аягына чейин системаны ордуна койгонбуз. Биринчиден спорт журналисттерин бириктирүү, алардын бири-бири менен болгон байланышын чыңдоо болду. Азыр редакциялардын көбүндө спорт журналисттердин кошумча жумушу болуп калган. Баштан аяк спортко малынган маалымат булактарынын саны аз.

Буга чейин бизде маалымат жыйын өткөргөн борбор жок эле. Кийин жыйын борборун ачып, атайын оператор, фотокорреспондент алып иштей баштадык. Мамлекеттен спортчуларга бөлүнгөн ар бир тыйынга отчет даярдалып, ал биздин интернет сайтта турат. Мурда бюджет ачыкка чыкчу эмес. Бул коррупцияны алдын алуунун бир гана жолу.

2016-жылы жетекчиликке Канат Аманкуловдун шайланышы менен төрт кызматкерден турган коомчулук менен байланыш бөлүмү ачылды. Буга чейин жалгыз гана маалымат катчы болгон. Ошого жараша төрт дирекция ишке кирип, ар биринин маалымат катчылары иштеп жатат. 

Руководитель секретариата Всемирных игр кочевников Нурдин Султамбаев во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Жаштар иши, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигинин коомчулук менен байланыш бөлүмүнүн башчысы Нурдин Султамбаев: ар бир эле журналистте маалыматты ыкчам, биринчилерден берсем деген максат болот. Бирок оюн башталган күнү эле биригип, чогуу иш алып барбасак маалымат берип үлгүрүүгө мүмкүн эместигин түшүндүк

— Мамлекеттик агенттиктин пресс-кызматынын иштешине төрт гана жыл болгондуктан айрым архивдик материалдарды алууда көйгөйлөр бар. Бул жагын да караштырсаңыздар кандай болот?

— Архивдик иштерге башынан эле көңүл буруп келебиз. Жакын арада улуттук спорттун түрлөрү боюнча архивдик маалымат топтолгон даректүү тасманын бет ачары болот. Кийинки жылы олимпиадалык спорттун түрлөрү боюнча тасма даярдайбыз. Эл аралык Олимпиада комитетинен да архивдик маалыматтарды алуу планыбыз бар. Бизде архивдик маалыматтар документке эле байланышкан. Видео-тасма, сүрөт боюнча иштеген атайын штат жок. Буга техниканын, каражаттын жоктугу себеп. Бул маселени сөзсүз түрдө иретке келтиргенге аракет кылабыз. Архивдик маалыматтар боюнча колубуздан келген жардамды берүүгө даярбыз, биздин максат — маалыматты жайылтуу.

— Мультимедиалык маалыматтарды берүүдө автордук укук маселеси кандай каралган?

— Биз бул нерсеге 2014-жылы Инчхондо өткөн Азия оюндарында келгенбиз. Анда биздин күн-түн уктабай тарткан сүрөттөрүбүзгө бир канча редакция өзүнүн эн тамгасын коюп алган. Алардан "силер мамлекеттик органсыңар, шилтеме берүүгө милдеттүү эмеспиз" деген жоопту укканбыз. Ошол оюндун төртүнчү күнүнөн баштап өзүбүздүн эн белгини коё баштадык. Көбү колдонгонго мажбур болду. Видеолорду титр менен берүүнү макулдашабыз. Эгер зарыл учур болсо биз деле эн тамга же титр шарттуу түрдө болсун дегенден алыспыз.

— Түшүнүктүү. Өлкөдө спорттук жаңылыктар элдин назарын канчалык деңгээлде бура алат деп ойлойсуз?

— Кээ бир спорттук жаңылыктар бүйүр кызыткан саясий кабардан да озуп кеткен учурлар болот. Жакында эле Казакстанда өткөн көк бөрү боюнча дүйнөлүк биринчиликте тарткан видеолорубуздун саны YouTube каналында 100-200 миңге чейин көрүүчү топтоп жатты. Бирок бардык эле спорттук иш-чаралар мынчалык деңгээлде каралбайт. Бул көрсөткүч оюнду уюштуруудан көз каранды деп ойлойм. Оюндун ичинде шоу өткөрүүнүн элементтери болушу керек. Олимпиадалык оюндардын же UFC турниринин өтүшүн мисалга алууга болот. Буга биринчиден акча маселеси, экинчиден спорт журналисттеринин аздыгы себеп. Жалпыга маалымдоо каражаттарынын ортосунда атаандаштык болбогондуктан, маалыматтарды изденүү менен чагылдыруу жок. Дагы бир себеби, бизде каттодон өткөн 60тан ашык федерация болсо, ошонун 3-4дө гана маалымат катчы иштейт. 

Руководитель секретариата Всемирных игр кочевников Нурдин Султамбаев во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Нурдин Султамбаев: 2016-жылы жетекчиликке Канат Аманкуловдун шайланышы менен төрт кызматкерден турган коомчулук менен байланыш бөлүмү ачылды. Буга чейин жалгыз гана маалымат катчы болгон. Ошого жараша төрт дирекция ишке кирип, ар биринин маалымат катчылары иштеп жатат

— Каттоодон өткөн жана өтпөгөн федерациянын артыкчылыгы эмнеде?

— Аккредитация — бул мамлекеттен каржы алуу. Эгерде федерациянын региондордо секциялары иштесе, машыктыруучулар квалификациялуу болсо, жетекчиси, уставы, юридикалык көрсөтмөлөрү болсо аккредитациядан өтө алат. Андан кийин бери дегенде бир жылдан төрт жылга чейин планын жазып келет. Эгерде максатыбыз туура келсе, биздин талаптарга жооп берсе, албетте, иштешебиз. Көздөгөнүбүз — спортту өнүктүрүү. Бизде федерациялардын саны көп. Бирок мамлекет баарын камсыздай албайт. Маселен, чет мамлекетте жыйынтык көрсөткөн гана федерация каттала алат.

— Учурдагы спорт журналисттеринин маалыматты чагылдыруу деңгээлине кандай баа бересиз?

— Биз жыл сайын анализ жүргүзүп турабыз. Ар бир спорт журналисти спорттун кайсыл түрүнө кызыгарын байкаштырып, жазгандарын карайбыз. Бүгүнкү күнү кылдаттык менен жасалган аналитикалык материалдар аз. Биз азыр жаңылык, интервью, обзор, репортаж менен чектелүүдөбүз. Спортко баш-оту менен кирген айрым журналисттерибиз гана аналитика жасай алат. Спортту жазып кетүү кыйын. Ага кызыгуу, түшүнүү керек. Спорт журналисттеринин деңгээлин көтөрүү боюнча аракеттерди көрүп келебиз. Окуу жайдагы студенттерди стажировка өтүүгө чакырып турабыз. Социалдык тармактарда спорт журналисттеринин группалары ачылган. Ал жактан ар кандай маселелерди талкуулап, бири-бирибизге жардам берип турабыз.

284
Белгилер:
агенттик, маалымат, спорт, Нурдин Султамбаев
Тема боюнча
Мушкер Барчынай: кыздар менен чабышканды спортко келгенде токтоттум
ТОП-11. ММА мушкерлери Кыргызстанды дүйнөгө таанытабы?

Ар бир булчуңдун кыймылы көрүнүп... Шевченко катышкан турнирден өзгөчө видео

133
(жаңыланган 14:39 26.11.2020)
Комментаторлор белгилегендей, видеонун жайлатылган версиясында беттеш алда канча кызыктуу жана ар бир сокку даана көрүнөт.

Абсолюттук мушкерлер чемпионатынын (UFC) уюму эже-сиңди Антонина жана Валентина Шевченколор катышкан турнирдин жайлатылган видеосун жарыялады.

Комментаторлор роликтин мындай версиясы мушкерлердин ар бир соккусун даана көрсөтүп, турнирдин кызыгын арттырганын белгилешкен.

22-ноябрда өткөн турнирде Шевченко чемпиондук наамын ийгиликтүү коргоп калган. Беш раундга созулган айыгышкан беттеш жүрүп, кыргызстандык мушкер кыз толук артыкчылык көрсөткөн.

Ал эми Антонина Шевченко бразилиялык Ариана Липскини техникалык нокаут менен жеңип алды. Кийин ага мыкты беттеш көрсөткөнү үчүн 50 миң доллар бонус катары берилген.

133
Белгилер:
UFC, турнир, Антонина Шевченко, Валентина Шевченко
Тема:
Валентина Шевченконун Женнифер Майя менен беттеши
Тема боюнча
Эже-сиңди Шевченколордун энеси дүйнө чемпиону болду. Видео
Антонина Шевченконун учакты башкарып, асманда калкыган видеосу
Легендарлуу футболчу Диего Марадона. Архив

Диего Марадонанын өлүмүнүн чоо-жайы айтылды

565
(жаңыланган 10:03 26.11.2020)
Футболчу Буэнос-Айрес шаарынан анча алыс эмес жайгашкан Тигре шаарында жашап жаткан. Кечээ эртең менен ойгонгондо абалы жакшы эмес экенин айткан.

БИШКЕК, 26-ноя. — Sputnik. Легендарлуу футболчу Диего Марадона жүрөк кемтигинен каза болгон. Бул тууралуу жергиликтүү TN телеканалына шилтеме берип РИА Новости жазды.

Маалыматта өмүрүнүн акыркы сааттарында ал өзүн начар сезип жатканын айтып, өңү кубарып калганы айтылат.

Футболчу Буэнос-Айрес шаарынан анча алыс эмес жайгашкан Тигре шаарында жашап жаткан. Кечээ эртең менен ойгонгондо абалы жакшы эмес экенин айткан.

"Ал үйүндө операциядан кийин калыбына келүү курсунан өтүп жаткан. Турары менен бир аз тамактанып, андан соң кайрадан жаткысы келгенин айткан. Ал убакта жанында тууганы, психолог, психиатр жана бир медик болгон. Алар Тез жардам чакырып, бирок дарыгерлер келгенде футболчу дем ала албай калган", — деп айтылат кабарда.

Маалыматка караганда, алты автоунаа менен келген Тез жардамдын кызматкерлери спортчуну сактап калууга аракет кылышкан, бирок алардын аракетинен майнап чыккан эмес.

Кийин медиктер анын өлүмүнө жүрөк кемтиги жана өпкөсүнүн шишип кетиши себеп болгонун айтышты.

Эске салсак, 25-ноябрь күнү футбол боюнча 1986-жылы дүйнө чемпиону болгон легендарлуу футболчу Диего Марадона көз жумду.

Аргентиналык спортчу 60 жашта болчу. Ал 30-октябрда бир катар текшерүүлөрдөн өтүү үчүн ооруканага жаткырылган. Кийинчерээк мээсине операция жасалгандыгы кабарланган. Марадона ооруканадан 12-ноябрда чыгарылган болчу.

565
Белгилер:
абал, ден соолук, өлүм, Диего Марадона
Тема боюнча
Белгилүү онколог Дамира Байзакова көз жумду
Нарын облусундагы айыл. Архив

Жумага карата аба ырайы

0
27-ноябрга караган түнү жаан-чачын жаабайт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

БИШКЕК, 26-Ноя. — Sputnik. 27-ноябрь, жума күнү, Чүй, Ош облустарынын тоолуу райондорунда кар жаашы мүмкүн. Республиканын башка аймактарында күн ачык болот. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын темпетарутасы Чүйдө +6...+11, Талас өрөөнүндө +5...+10 градуска жетсе, Ош, Жалал-Абад жана Баткен облустарында +7...+12, Ысык-Көл ойдуңунда +3...+8, Нарын жергесинде -2...+3 градусту көрсөтүп турат.

Ош жана Бишкек шаарларында жаан-чачын болбойт, күндүн табы +8...+10 градуска жетет.

0
Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Фотофакт: ышка тумчуккан Бишкектин асмандан көрүнүшү