Кадеттер арасында Азиянын эки жолку, жаштар арасында жана чоңдор арасында бир жолку чемпиону Акжол Махмудов

Акжол Махмудов: финалга чыгаарда Канат Бегалиевдин сөзүн угуп ызаландым

19888
(жаңыланган 01:15 07.03.2018)
Кыргызстандын атын алыска тааныткан балбандардан уучубуз куру эмес. Бирок белгилүүлүк жагынан биринчи сапта Акжол Махмудов экендиги талашсыз. Ал эки күн мурда Бишкекте өтүп жаткан Азия чемпионатында алгачкы алтын медаль тагынып, кыргыз элин чоң кубанычка бөлөдү.

Махмудов — кадеттер арасында Азиянын эки жолку, жаштар арасында жана чоңдор арасында бир жолку чемпиону. Кадеттер арасында дүйнө чемпиону жана чоңдор арасында күмүш байге ээси.

Көпчүлүктүн сүймөнчүлүгү Акжол Махмудов Sputnik Кыргызстан маалымат агенттигине маек берип, Азия чемпионатындагы ийгилиги, спорттогу жолу, үй-бүлөсү жана алдыдагы пландары тууралуу айтып берди.

Кыргызстанский борец греко-римского стиля Акжол Махмудов выиграл золотую медаль на чемпионате Азии, одолев в финале казахстанца Демеу Жадраева
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Азия чемпиону Акжол Махмудов: килем үстүндө эмнегедир калыстар мага тартып койгондой сезилди. Атаандашым Демеу Жадыраевди жамбашка чаап түшүргөндө беш упай беришти, негизи эки же төрт гана упай бериши керекболчу деп ойлойм

— Акжол, жеңиш кут болсун! Атаандаштарыңызды жеңүү үчүн алардын ыкмаларына карап, ар бирине өзүнчө даярдык көрсөңүз керек?

— Рахмат. Азия чемпионатына даярдык мыкты болду. Биринчи машыгууну Ысык-Көлдөгү "Аврора" эс алуу жайында өткөрдүк. Кыргызстандын грек-рим күрөшү боюнча курама команданын башкы машыктыруучусу Азат Эркинбаев балдарды абдан жакшы карады. Тамактануу, медицина, машыктыруу жагы жогору деңгээлде болду. Буга чейин мелдештерге даярданууда айрым көйгөйлөр болуп келген.

Ысык-Көлдөгү 15 күндүк машыгуудан кийин курама командадагы балдар Ирандагы эл аралык турнирге кетти. Жеке машыктыруучум Мейрамбек Ахметов "азырынча жашсың" деп жиберген жок. Анын үстүнө салмак да кошуп алыпмын, аны кууйм деп чарчап калмакмын. Балдар турнирден келип Казакстанга машыгууга жөнөп кетишти. Машыктыруучум экөөбүз Азат агайдан суранып борбордо эле даярданмай болдук. Азия чемпионатына он күн калганда курама команда Бишкектен эле машыгуу өткөрдүк.

Ошентип биз күткөн мелдеш да башталды. Мен килемге экинчи күнү чыкмакмын. Агайлар биринчи күнү бул жакка келип күрөштү көрбөй эле кой, спорт сарайындагы бөлмөдөн эле көз салып тур деди. Өзүм эмнегедир кармаштын аурасын сезгим келди. Болбой эле бардым. Жакын досум Жоламан Шаршенбековдун күрөшү абдан дем берди. Казак балбанын биринчи эле айлампада чоң упай менен жеңди. Эл дагы ыраазы болуп колдоп турду. Ошондо утпасам болбойт дедим. Залда салмак кууп жатканда, жадагалса уктап жатып дагы Жоламандын күрөшкөнүн эстей бердим. Жоламан мен үчүн — чемпион!

Экинчи күнү бизге чучукулак тартылып, мен алгач иорданиялык балбан менен чыктым. Атаандашым эки жума мурда Кыргызстанга келип машыгуу өтүп жүргөн. Экөөбүз спаррингде күрөшкөн болчубуз. Ошондо эле утуп алаарыма көзүм жеткен. Ойлогондой эле 12:2 эсебинде жеңишке жеттим. Чейрек финалда индиялык балбан менен кез келдим, аны мурда эле таанычумун, оңой эле жеңдим. Жарым финалда япониялык балбанга туш келдим. Ал абдан кыйын эле. 2016-жылкы Олимпиада оюндарында бешинчи орунду алган. Агайларым кандай чабуулга өтсөм туура болорун түшүндүрдү. Ичимен 3-4 упай жогору болсом, акырына чейин коргонууга өтөм дедим. Бирок аны деле 7:0 эсебинде утуп алдым.

Финалга даярданып жатканда Канат Бегалиев келип дем күч берген сөздөрдү аябай айтты. "Чет мамлекетте күрөшкөн башка. Сен өз үйүңдө намыс талашканы турасың. Ушул жерден утушуң керек!" деди. Аны угуп алып ызаланып, ыйлагым келди. Ошентип чечүүчү беттеш дагы башталды. Казакстандык атаандашым былтыр чоңдор арасындагы дүйнө биринчилигинде күмүш тагынса, мен жаштар арасында экинчи болгом. Буга чейин экөөбүздү салыштырып, мени "атаандашы менен салыштырып болбойт, Акжол жаш" деп айткандар болду. Ошого сынгандай болдум. Кайра ичимен ал деле мендей эле балбан да, утушум керек деп өзүмө максат койдум.

Килем үстүндө эмнегедир калыстар мага тартып койгондой сезилди. Мен атаандашым Демеу Жадыраевди жамбашка чаап түшүргөндө беш упай беришти, негизи эки же төрт гана упай бериши керек деп ойлойм. Видеону кайра-кайра көрдүм. Көкүрөгүмдө талашсыз жеңиш болду деген сезим жок. Калыстар элдин эмоциясына ээ боло албай көбүрөөк упай берип койгондой болуп калды. Бирок калыстар мага эки упай берген учурда деле баары бир кубалап жетип, биринчиликти алмакмын.

Акыркы көтөрүп чапкандарым жакшы упай алып берип, Азия чемпиону аталдым. Биз килемге баратканда Азат агай желек албай эле чыкты. Эмне үчүн билбейм. Алып албайлыбы деп айткым келди, бирок тартындым. Жеңишке жеткенде желек бергиле деп кыйкырайын деп атсам, туугандарымдын бири өзүнүн желегин көтөрүп чуркап келди.

Үйгө барсам карындашым дасторкон жазып тосуп алды. Туугандар менен чогуу отуруп тамактандык. Башка эч жакка чыгып майрамдаган деле жокмун.

— Бир чоң жүктү алып салгандай болдуңузбу?

— Чынын айтсам, андай деле болгон жок. Агайларым "сөзсүз утушум керек деп өзүңө милдет койбо, килемге чык дагы болгонун көрсөт" дешкен. Азия чемпионаты өзүбүздүн үйдө болгон үчүн эл мени утушу керек деп ойлоду. Мага азыр эң маанилүүсү дүйнө чемпионатында алтын медаль тагынуу. Эгерде Индонезияда өтө турчу Азия оюндарына олимпиадалык эмес салмактар кошулуп калса, буюрса, катышам.

Кыргызстанский борец греко-римского стиля Акжол Махмудов демонстрирует золотую медаль чемпионата Азии
© Sputnik / Гульдана Талантбекова
Балбан Акжол Махмудов кадеттер арасында Азиянын эки жолку, жаштар арасында жана чоңдор арасында бир жолку чемпиону аталган

— Эгерде азыркы салмакка дагы беш килограмм кошуп олимпиадалык салмакка, башкача айтканда, 77 килограммда күч сынашсаңыз болбойбу?

— Быйыл ушундай план бар болчу. Бирок КРдин кубогу үчүн мелдеште салмак кошо албай койдум. Финляндиянын Тампере шаарында өткөн дүйнө биринчилигинин финалында утулуп калып, депрессияда жүрдүм. Бишкекке келгенде жаракатымдын айынан бир ай дарылангам. Ошол мени аябай артка тартып койду. Айрым балдар утулуп калса, мурдагыдан да көп машыга баштайт экен. Мен, тескерисинче, чемпион болгондо гана алдыга максат коем.

Буюрса Олимпиада оюндарында 77 килограммда салмакта күрөшөм деген оюм бар. Бул салмакта атаандаштык күч. Оюнга лицензия бере турчу оюндар 2019-жылдан тарта башталат.

— Жөндөм, талант, эмгек, каражат. Ийгиликти багындыруу үчүн кайсынысы маанилүү?

— Эң биринчи кезекте эмгек. Андан кийин сөзсүз каражат болушу керек. Тамактануу, витамин дегендер жакшы болбосо машыгуудан майнап чыкпайт.

Премьер-министр Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков и чемпион мира по борьбе среди юниоров Акжол Махмудов на торжественной встрече со спортсменами, показавшими лучшие спортивные результаты в 2017 год
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Акжол Махмудов президент Сооронбай Жээнбеков менен

— Көтөрүп чапкан ыкмаларыңыз талантка кирбейби?

— Өзүмдү таланттуумун деп эсептебейм. Менде шамдагайлык жана жайдары бир мүнөз бар. Көп нерсени жүрөккө жакын албайм. Өзүм менен өзүм жүрө берем. Эч кимге деле тоскоол болбойм. Бардыгына бирдей мамиле жасайм.

Машыгууда элдер бир ыкманы жасаса, мен ар кандай ыкмаларды ойлоп табам. Күтүлбөгөн чабуулдарды үйрөнүүгө басым жасайм. Маселен көтөрүп чапкан ыкмаларга көнүш үчүн күнүнө 400-500 жолудан жасайм.

Машыгуу учурунда спарринг өнөктөштөрүм анча болбой жүрөт. Атаандашуу бар жерде өсүү болот деп ойлойм. Былтыр КРдин кубогунан кийин мага тең балдар азайып кетти. Айрымдар такыр эле машыгуусун таштап салды. Анткени ким Азия чемпионатына катыша турганы белгилүү болду да.

— Жылдыз оорусуна кабылып калган учурлар болобу?

— Кудай сактасын! Адамдагы эң жаман сапат өзүн асманга теңөө деп эсептейм.

— Грек-рим күрөшүн эмне себептен тандап алгансыз?

— Атам спортко болгон жөндөмүмдү байкап 1-классымда спорт залга алып барган. Машыктыруучуларым абдан көп. Биринчи жолу Айбек деген байке машыктырган. Кийин ал армияга кеткенде Акбаралы агайдын колуна өттүм. Бишкекке келгенде Жеңиш Сатыбалдиевде тарбияландым. Бирок шартка байланыштуу кайра Ошко кетип калдым. Мен окуган мектептин жанында кыргыз күрөшү боюнча чакан спорт зал бар эле. Ал жакта агайлар деле жок болчу. Бир жыл өз алдымча машыгып жүрдүм. 8-класста Шералы Сыдыков атындагы спорт мектепке тапшырып, Мейрамбек Ахметовдун колунда тарбияланып келем. Ушул агайдын окуучусу болгонума кубанам. Башка адамда болсом, мынчалык бийиктиктерге жетпейт болчумун деп ойлойм.

— Кантип анан "Акула" болуп калдыңыз?

— Ушул тууралуу сурагандар көп. Буга чейин кенен түшүндүрмө бере элек болчумун. 2012-жылы россиялык балбан Аслан Зубаиров топ жарып чыккан учур эле. Бир жолу Instagram баракчасына кирсем, каймана аты "Акула" деп жазылып туруптур. Анан кумиримди туурап, мен дагы өзүмө "акула" деген ат коюп алдым. Кийин ал балбан жакшы жыйынтык көрсөтө албай калды. Мурда мени Акжол деп эле айтышса, эми көбү "Акула" дейт.

Азыр өзбекстандык балбан Элмурат Тасмурадовду аябай жактырам. Анын атасы казак, энеси кыргыз. Мен мурдагы күнү Азия чемпиону болгондо кийине турчу бөлмөгө келип куттуктап кетти. Абдан ыраазы болуп калдым. Ал балбан атаандаштарын мөөнөтүнөн мурда утат. 

Борец греко-римского стиля Акжол Махмудов (до 72 кг) во время чемпионата Азии по борьбе во Дворце спорта в Бишкеке
© пресс-служба ГАМФКиС
Махмудов: буюрса Олимпиада оюндарында 77 килограмм салмакта күрөшөм деген оюм бар. Бул салмакта атаандаштык күч

— Сөз соңунда үй-бүлөңүз тууралуу айтып берсеңиз?

— Атамдын өз аты — Махамаджан. Кийин Мухаммед деп которулган. Базарда соода-сатык менен алектенет. Беш бир туугандын үчүнчүсүмүн, эки байкем жана эки карындашым бар. Эки агам да спортчу. Эсимде, 8-класс кезимде Бексултан байкем дүйнө чемпионатында коло медаль алганда, балдардын баары ошондой болгусу келчү. Мага да байкем көп таасир берди. Кийинки агам Сыймык да жакшы жыйынтыктарга жетишип келе жатат. Үйдүн жоопкерчиликтүүсү ошол. Карындаштарым Зулфия 8-класста, Бегимай 5-класста окуйт. Алтын кыздар! Залдан чарчап келгенде сумкам кире бериште калат. Кийимдеримди жууп, кургатып кайра ордуна салып коюшат. Көбүнчө салмак куугандан кыйналам. Үйгө барсам сонун тамактарды жасап койгон болушат. Апам кичүү карындашым төрөлгөндөн бери жок. Бул тууралуу кеп кылгым келбейт.

— Бир жолу өмүр баяныңызды толтуруп жатканда кайсы мектепте окуганыңызды сурасам, "кайсы бирин айтайын, 4-5 жерде билим алгам" дегенсиз. Мурда тентек белеңиз?

— Жашоо шартка байланыштуу Ош менен Бишкектин ортосунда жүрдүк. Тентек деле эмес болчумун. Сабакты начар окусам да, мугалимдердин айткандарын так аткарганга аракет кылчумун. Азия чемпиону болгондо мугалимдердин баары куттукташты. Ар кайсы жерде окусам да бардыгын жазбай тааныйм.

19888
Белгилер:
балбан, маек, чемпион, грек-рим күрөшү, спорт, Акжол Махмудов
Тема:
Күрөш боюнча Азия чемпионаты-2018 (39)
Тема боюнча
Дагы бир коло! Балбан Мээрим Жуманазарова индиялык каршылашын жеңип алды
Азия чемпионаты: грек-рим күрөшүнүн балбандары жалпысынан 8 медаль алды
UFC мушкери кыргызстандык Антонина Шевченко. Архив

Антонина Шевченко UFC берген 50 миң доллар бонусту кайда коротконун айтты. Видео

12
antonina-shevchenko-ufc-50-min-dollar-bonus-korotuu 15-майда Шевченко UFC уюмундагы алтынчы беттешине чыгат. Ага америкалык мушкер кыз Андреа Ли атаандаш болот.

БИШКЕК, 14-май — Sputnik. UFC мушкери кыргызстандык Антонина Шевченко өткөн беттеште алган бонусун кантип коротконун, кезектеги атаандашы америкалык Андреа Ли менен кантип таанышканын айтып берди. Бул тууралуу спортчу UFC Russia уюмунун YouTube каналына берген маегинде билдирди.

"Алган бонустардын баарын мен учууларга коротуп жатам. Буга чейинки беттештерде алган сый акыларыма мыкты учак сатып алгам. Менин көптөн бери максат кылып жүргөн көксөөм орундалды", — деген ал.

Белгилеп кетсек, Антонина эки ирет, 2019-жылдын августунда жана 2020-жылдын ноябрындагы мелдештерде мыкты кармаш тартуулагандыгы үчүн 50 миң доллардан бонус сый акы алган.

Кыргызстандык мушкер кыз, ошондой эле, учурдагы атаандашы менен кантип таанышып калганын да айткан.

"Биз АКШга көчүп келгенде Хьюстондо жашап калдык. Андреа Ли дагы Техастан болот. Биз анын кикбоксинг боюнча беттешин көргөнбүз. Валентина да ал мелдешке катышкан. Жолукканбыз, сүйлөшкөнбүз, бирок бирге машыккан эмеспиз", — деди Антонина.

Эске сала кетсек, 16-майдын таңында (Бишкек убактысы боюнча) АКШнын Хьюстон шаарында UFC 262 мелдеши өтөт. Анда кыргызстандык Антонина Шевченко промоушендин алкагында алтынчы беттешине чыгып, КГБ каймана аттуу Андреа Ли менен кармашат.

12
Белгилер:
учак, бонус, беттешүү, UFC, Антонина Шевченко
Тема боюнча
Өзү деле билчү... Рамзан Кадыров Хабибди UFC уюмунун долбоору деп атады
Ай-буйга келтирбей... UFC апрелдеги кызыктуу жеңиштердин видеосун чыгарды

Футбол боюнча Европа чемпионатынын расмий ыры жаңырды. Видеоклип

29
(жаңыланган 12:18 14.05.2021)
Чемпионаттын расмий ырын голландиялык ди-джей Мартин Гаррикс, ошондой эле Ирландиянын U2 Bono жана The Edge рок тобунун мүчөлөрү аткарышты.

Трек We are the people ("Биз — элбиз") деп аталат.

"Жаңы ырымды (Боно жана Эдже катышкан) тартуулай турчу да күн келди. Ал быйылкы жылы өтүүчү футбол боюнча EURO турниринин расмий ыры болот", — деген Гаррикс.

2020-жылга белгиленген Европа чемпионаты коронавирус пандемиясынан улам 2021-жылдын жай айына жылдырылган болчу.

Европа биринчилигин 11-июндан тарта 11-июлга чейин континенттеги 11 шаарда өткөрүү пландалган. Ал үчүн Санкт-Петербург (Россия), Лондон (Англия), Севилья (Испания), Мюнхен Германия), Баку (Азербайжан), Рим (Италия), Бухарест (Румыния), Копенгаген (Дания), Амстердам (Нидерланддар), Глазго (Шотландия) жана Будапешт (Венгрия) шаарлары тандалган.

29
Белгилер:
клип, мелдеш, Европа чемпионаты, футбол
Тема боюнча
Кыргызстандык дзюдочу кыздар Азия кубогунда намыс талашат
Прозаик, драматург, киносценарист Токтобек Үсөнов

Үсөнов: өлкөдө сценаристтерди окутуу колго алынган эмес

0
(жаңыланган 14:11 14.05.2021)
Прозаик, драматург, киносценарист Токтобек Үсөнов кыргыз киносунун пайдубалы катары Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары турганын белгиледи.

Кыргызстанда топ жарган сценаристтер дээрлик жокко эсе. Анткени бул багытта окутуу, үйрөтүү колго алынган эмес. Мындай пикирин Токтобек Үсөнов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Үсөнов: өлкөдө сценаристтерди окутуу колго алынган эмес

Анын айтымында, аталган тармакта окууга умтулуп, аны өнүктүрүүнү каалаган жаштарга тийиштүү колдоо дагы болбойт.

"Стивен Спилберг "кинодогу эң маанилүү нерсе — сценарий" деген. Ошондуктан кино тартууда сценарийге өзгөчө маани берүү зарыл. Маселен, кыргыз киносунун өнүгүү тарыхын алып карасак, анын пайдубалы катары Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары турат. Ал эми соңку учурда өлкөдө топ жарган ийигиликтүү сценаристтер жокко эсе. Себеби бул багытта окутуу, үйрөтүү колго алынган эмес. Аталган тармакта окууга умутулуп, аны өнүктүрүүнү каалаган жаштарга тийиштүү колдоо көрсөтүлбөйт. Мындан сырткары, өлкөдө киноиндустрия рыногу абдан чакан болуп, сценаристтерге тажрыйба топтоосуна мүмкүнчүлүк жок. Башкача айтканда, сценаристтикти толук кандуу кесип катары алып кетүү абдан татаал. Жөнөкөй аңгеме жазуу жеңилирээк. Анда жүрөктөн чыккан окуяны эмоция менен сүрөттөп берсе болот. Ал эми сценарий үчүн ошол окуянын үстүнөн абдан тыкыр иш алып баруу талап кылынат. Кыймыл-аракетти, эмоцияны атайын ыкмалар менен кооздоо зарыл", — деди Үсөнов.

Ошондой эле ал соңку учурларда өлкөдө тартылып жаткан кассалык кинолордун сценарийи атайын голивуддук стандартка ылайыкталып жазылып, бирок алардын оригиналдуулугу маселе жарата турганын кошумчалады.

0
Белгилер:
Токтобек Үсөнов, маданият, кино, сценарий
Тема боюнча
Учуп жүргөн кыргызга таң калып... "Ак илбирстин тукумунан" таберик сүрөт