УЕФАнын логотиби. Архив

УЕФА футболдук беттештери COVID-19 курмандыктарына аза күтүү менен башталат

65
(жаңыланган 10:45 04.08.2020)
Оюнга чыккан ар бир футболчунун кийиминде пандемияга каршы алдыңкы сапта күрөшүп жаткандарга карата айтылган “Рахмат” деген жазуу болот.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Европа футболдук клубдарынын пандемиядан улам токтотулуп, кайра жандана турган оюндары COVID-19 илдетинен каза болгондорго аза күтүү менен башталат. Бул тууралуу Европа футболдук уюмунун (УЕФА) расмий сайтында айтылат.

Ушул аптада Чемпиондор лигасынын жарым чейрек финалдык оюндары, Европа лигасы жана УЕФАнын жаштар лигасы, ошондой эле кыз-келиндердин Чемпиондор лигасы мелдештеринин беттештери өтөт.

FIFA Кыргызстандын футболун колдоого 1,5 миллион доллар бөлөт

Футбол талаасына чыккан ар бир оюнчунун кийиминде пандемияга каршы алдыңкы сапта күрөшүп жаткандарга карата айтылган “Рахмат” деген жазуу болот.

“Мелдештердин жанданганына кубанып турам. Бирок пандемияга каршы каршы күрөшкө болгон дитин арнап, жеке курмандыктарга барып бизге футбол ойноого мүмкүнчүлүк бергендерди унутпашыбыз керек”, - деген УЕФА президенти Александер Чеферин.

Кийимдеги жазылган алкыштан тышкары, оюндарды теледен көрсөтүп жаткан убакта футболисттердин катышуусундагы роликтерге жарнамалык убакыт берилет. Эркектер жана кыз-келиндердин Чемпиондор лигасы, ошондой эле, Европа лигасы футболунун оюнчулары жеке ыраазычылыктарын айтышат.

Атаандашка жөтөлсөң, оюндан чыгасың. Англиядагы футбол эрежеси

Мындан сырткары, командалардын капитандары УЕФАнын жана Европа футболунун, спортто жана коомдо басмырлоонун ар кандай түрүн четке кагуу бирдиктүү позициясын билдирген “Расизмге жол жок” деп жазылган таңгыч байланып чыгышат. 

Чемпиондор лигасынын 1/8 финалдык беттештери 7–8-августта, чейрек финалдар — 12–15-августта, жарым финалдар — 18–19-августта өтөт. Ал эми финалдык оюн 23-августка пландалган.

65
Белгилер:
футбол, коронавирус, пандемия, расизм
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус (1612)
Тема боюнча
КРдин курама командасынын лидер футболчусу Бернхарт "Дордойго" кошулду
"Лацио" клубунун футболчусу Чиро Иммобиле "Алтын бутса" сыйлыгын утту
Олимпиада оюндарынын коло байге ээси Мээрим Жуманазарова. Архивдик сүрөт

Ийгилик артынан ийгилик. Жуманазарова дүйнөлүк уюмдан 7 миң доллар сыйлык алат

401
(жаңыланган 12:50 04.12.2021)
Жуманазарова быйыл төрт ири мелдешке катышып, 114 упай топтоо менен дүйнөлүк рейтингде экинчи орунга жайгашкан. Биринчи жана үчүнчү сапта америкалык жана нигериялык спортчулар турат.

БИШКЕК, 4-дек. — Sputnik. Олимпиада оюндарынын коло байге ээси Мээрим Жуманазарова (68 кг) быйылкы жараткан ийгиликтери үчүн Бириккен күрөш дүйнөсүнөн (UWW) 7 миң доллар сыйлык алат. Бул тууралуу уюмдун сайтында жазылды.

Эл аралык спорттук уюм узаган жылдын жыйынтыгын чыгарып жатат. Дүйнөлүк рейтингдеги алдыңкы үчтүккө кирген спортчуларга эми жыл сайын акчалай сыйлык берилип турмакчы. Рейтингде биринчиде турган спортчуга 10 миң доллар, экинчиге жети миң, ал эми үчүнчү саптагы атлеттерге үч миң доллар сый акы каралган.

Жуманазарова быйыл төрт мелдешке катышып, 114 упай топтоо менен рейтингде экинчи орунга жайгашкан.

"Жуманазарова Азия чемпиону болгондо 18, Польшадагы чемпионатта коло алганда 12, Олимпиада оюндарында үчүнчү орунду багындырганда 26 упай, Ослодо дүйнө чемпионатын жеңгенде 58 упай топтой алды", — деп жазылган уюмдун сайтында.

Рейтингдин сап башын 123 упай менен америкалык Тамира Менса ээлеген, ал эми үчүнчүдө 90 упай менен нигериялык Блессинг Оборудуду турат.

Мээрим кечээ "Гран-при Москва — АЛРОСА кубогу" мелдешиндеги атаандашы Ханум Велиеваны 3:2 эсеби менен утуп алды.

Буга чейин UWW кыргызстандык балбандар Айсулуу Тыныбековага 10 миң доллар, Эрназар Акматалиев менен Жоламан Шаршенбековго үч миң доллардан сыйлык бермей болгон

401
Белгилер:
UWW, Мээрим Жуманазарова, күрөш, рейтинг, сыйлык
Тема боюнча
UWW Тыныбековага быйылкы ийгиликтери үчүн 10 миң доллар сыйлык берет
Мээрим Жуманазарова Гран-при мелдешиндеги атаандашы Велиеваны дагы утту
Тыныбекова менен Жуманазарова атаандаш. Өлкөдө мыкты спортчулар аныкталууда

Кыргыздар кошо гимн ырдап... Жуманазарова Велиеваны Москвада уткан видео

716
(жаңыланган 11:34 04.12.2021)
Кыргызстандык балбан кыз Мээрим Жуманазарова россиялык атаандашы Ханум Велиевадан мыкты экенин дагы бир жолу далилдеди. Беттеш "Гран-при Москва — АЛРОСА" кубогунун алкагында болду.

Эки бөлүккө созулган кыл чайнаш кармаштын жыйынтыгында Кыргызстандын балбан кызы жеңишти илип кетти. Биринчи эле бөлүктө Мээрим адегенде контрчабуул жасап бир упай алды. Көп өтпөй бутка кирип, атаандашын партерге жыгып дагы эки баллга ээ болду. Бөлүк 3:0 менен аяктады.

Экинчи үч мүнөттүктө кыргызстандык балбан кыз эсеп артыкчылыкты сактап калуу тактикасы менен күрөштү. Велиева чабуул жасап Мээримди эки ирет чийин сыртына сүрүп чыгарып эки упай алды. Беттеш 3:2 Мээримдин артыкчылыгы менен жыйынтыкталды.

Мээрим Жуманазарованы мелдешке машыктыруучу атасы Рахмадил Жуманазаров коштоп барган. Мелдеш Москва шаарындагы "ВТБ Арена Парк" спорттук жайында өттү.

Буга чейин Россиянын Күрөш федерациясы Мээрим Жуманазарова менен Ханум Велиеваны беттештирүү сунушу менен Кыргызстандын күрөш уюмуна кайрылган. Машыктыруучулук штаб Мээрим менен кеңешип, бул сунушка макул болгон.

Спортчу кыздар муну менен төртүнчү ирет кез келип жатат. Эске салсак, октябрь айында Ослодо өткөн дүйнө чемпионатынын жарым финалында Жуманазарова Велиеваны уткан. Таймаш 3:3 эсебинде аяктаган, бирок акыркы аракетти жасап, упай алганы үчүн кыргызстандык балбан кызга артыкчылык берилген. Калыстар беттеш эсебин таблодо туура эмес көрсөткөндүгү үчүн кармаштын жыйынтыгына карата айрым түшүнбөстүктөр пайда болгон. Мындан улам Россиянын машыктыруучулар штабы кармашта реферилер ката кетирген деп эсептеп, калыстык кылган топтун үстүнөн даттанарын айтып чыккан болчу.

Ал эми 2019-жылы Финляндияда өткөн жаштар арасындагы дүйнөлүк чемпионатта беттешсе, экинчисинде Польшада былтыр өткөн Poland Open 2020 эл аралык турниринде кез келип, Мээрим 7:2 эсебинде уткан. Үчүнчүсүндө быйыл Норвегиянын Осло шаарында өткөн дүйнө биринчилигинин жарым финалында кармашып, Мээрим жеңип алган

716
Белгилер:
Кыргызстан, Мээрим Жуманазарова, күрөш, балбан, жеңиш, видео
Тема боюнча
UWW Тыныбековага быйылкы ийгиликтери үчүн 10 миң доллар сыйлык берет
Мээрим Жуманазарова Гран-при мелдешиндеги атаандашы Велиеваны дагы утту

Жомокчу Бегайым Жайчиева: аял турмушта башкача жашап өтүшү керек экен...

0
КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жомокчу Бегайым Жайчиева жомок балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбиялай тургандыгын белгилейт. Ал 30 жылга чукул убакыттан бери Кыргыз радиосунан жомок окуп, бир муунду тарбиялаган чоң энеге айланды.

Радиодо бир кишинин театрын негиздегенге тете эмгек жасаган жомокчу Бегайым Жайчиеваны Sputnik Кыргызстан редакциясынын кабарчысы мейманга чакырып, ал кишинин радио менен эриш-аркак өткөн өмүрү, иши тууралуу маектешкен.

— Биз бала кезден эле сиздин жомокторуңузду окуп чоңойдук. Негизи бул дүйнөгө кантип аралашып калдыңыз?

— Өзүм Сокулуктун Асылбаш айылынан болом. Мектепке алты жашымдан баргам. 4-класска чейинки эски мектепке барып окучубуз. Ал эми 5-класстан баштап 1929-жылы салынган жаңы мектепте окудук. 1-класска кирген кезимде кичирээк бөлмөгө баш баксам, жерде көп китептер жатыптыр. Көрсө китепкана экен. Бат эле бир айга жетпей тамга таанып, шар окуп кеткем. Анан окуй аларыма мактангым келген го, карасам жыйылган китептердин үстүндө "Үч аюу" деген жомок китеп жатат. Дароо алдым да үйгө келип, эки-үч күндө эле бүтүп койдум. Ошентип китеп окумайынча тура албай калдым. Быйыл мына 75 жашка чыктым. Жетимиш жылдан бери китеп окубаган бир да күнүм болбойт. Кыргыз китептерин гана эмес дүйнөлүк адабиятты, түшүнүүгө оор болгон китептерди да жакшы көрүп окудум. Апам айылда эстүү-баштуу, китепти көп окуган аял болчу. Кийин экөөбүз бири-бирибизден китеп талашып окуп калдык. Айылдагылардын бири "китеп берем" деп койсо, сыртта бороон-чапкын болуп жатса да ээрчип кетчүмүн. Аны түн ичинде чырак өчкөнчө окучумун. Ошентип жүрүп эле жомокту жанымдай көрүп калдым. Менин сүйүктүү китебим "Том Сойердин жоруктары" деген китеп болчу. Ушул кезге чейин эч унутпайм.

Анан үйдө кичинекей радио илинип турчу. Анда театрлаштырылган спектаклдерди берчү. Анан "бул үндөр каяктан чыгып жатат" деп эле таң калып артын карай берер элем.

Ошону менен мектепте эсепке такыр көңүл бурган жокмун. Математиканы балдардан көчүрүп алчумун. Бирок башка сабактардан жакшы окуп, чоң класстардын дилбаянын да жазып берчүмүн. Ошентип жүрүп эле адабиятка кирип кеттим. Кичинемде журналист же жазуучу болом деп ойлогом.

— Радиого кантип келип калдыңыз?

— Радиого 1968-жылы келдим. Мен эмгек жолумду негизи телевидениеден баштагам. Ал убакта жаш кыздар диктор, акын, жазуучу же актриса болууну кыялданчу элек. Курч кезибиз экен. Тимеле колубуздан баары келчүдөй дымагыбыз күч, бийиктикти гана көксөп турчубуз. Ошол аралыкта эле радиодогу балдар үчүн уктурууларга катыша коюп жүрдүк. Эфирге кыпчылып, эптеп бир сөз айтып койсок эле жыргап калчубуз.

1997-жылы Кыргыз радиосуна Байма Сутенова директор болуп калды. Күнүнө саат беш-алтыларда 20 мүнөттүк жомок берип, аны 10-15 киши окучубуз. Ар бир каарманды бирден киши окуп, алардын баарына убакыт да кетип, каражат да төлөнчү. 1997-жылдын ноябрь айында бир күнү эле мени Байма Сутенова чакырып жатат дегенден барсам, "эже, жомокту жалгыз эле өзүңүз окуп көрбөйсүзбү?" деди. Мен алгач "андай болбойт го" деп тартынчыктаганым менен макул болдум. Анан "Кыргыз эл жомогу" китебин алып келип радиодо режиссёр менен отуруп, окуп көрсөм такыр окшошпой койду. Анан бир жума үйдөн бассам-турсам да кандай кылууга болот, кантип иштесем деп абдан ойлондум. Ошентип идея жаралды. Анан режиссёрго келип "Ай, мурунку жарабайт, кайра окуйм, башкача ыкма таптым" деп кайрадан ар бир жаныбардын үнүн туурап окуп туруп, кетирип жибердик. Күнүнө саат 19:50дөн 20:50гө чейин жомок окулуп баштады. Анан жуманын аягы коллективдин чоң залында жыйын өтүп, ар бир берүү талкууланчу. "Мен-мен" деген баяндамачы журналисттер, жетекчилер отурчу. Ар бир берүүнү жиликтеп талкуулап, жаман чыгып калса талкалап салышчу. Жыйынга акырын барып коркуп отурсам, Айылчиев деген агай "бул бир кишинин театры болду" деп аябай мактаганда сүйүнгөнүмдү айтпа. Ошондон кийин жомок менен бирге жашап калдым. Жомокту балдарымдан кийин, балким, балдарымдай эле жакшы көрсөм керек. Эл да жакшы кабыл алды, 23 жыл радионун эфиринен түшпөй келе жаткан жалгыз программа болду. Эч ким тийишип, каршы да болгон жок. Ушу аралыкта жомокту эфирден алдырып салган бир гана кишиге таң калдым.

— Ким алдырып салды эле?

— Бир жылдары бизге Асел Мамбетова деген жетекчи кыз келди. Ал чакырып жатат дегенинен барсам, өзү орус тилдүү кыз экен. Мурда "Ала-Тоо" программасында кабарчы болуп жүргөнүн экрандан көрүп калчумун. Анан ал мага орусча: "Азыр жомокту ким угат? Силер артта калган турбайсыңарбы", — деди. "Эл угат, азыр беш миллион кишинин эки миллиону угат" десем болбой, "жок, эч ким укпайт" деп программадан алдыртып салды. Баарыбыз эле бир кызык болуп калдык. Ал кыз болсо өз бийлигин жүргүзүп баштады. Көпкө барбай эле бийлик алмашып, анан ал да кызматтан ыргып кетти го.

Мен ушул күнгө чейин Байма Жапаровнанын эмгегине ыраазымын. Жомок аркылуу элге таанылдым. Жолугуп калганда көп адамдар: "Ии, радиодо күндө кечинде жомок окуган сизсизби?" — деп сурап калышат. Той-топурда да "жомокчу апа" деп эл алдына чакырып, жакшы сөздөрүн арнап калышат.

— Ушунча жыл окуган жомокторуңузду кайдан тапчу элеңиз?

— Дүйнө жүзүндөгү жомоктордун баарын калтырбай окудум окшойт. Кыргызстандын шаарларында мен кыдырбаган китепкана калган жок. Анда да китеп азыраак болчу. Жомоктун тарбиялык мааниси зор, балдар ишенет. Кичине баланын дили аппак да, жомокту угуп андагы каармандарга арбалып "баатыр бала, сулуу кыз болом" дешет. Китептин эң жакшысы — бул сөз байлыкты арттырат. Дүйнө жүзүндөгү жомоктордун баары — баатыр жеңип, душман жеңилген жакшылык менен бүтөт. Убагында мага Оштон, Нарындан, Көлдөн, Таластан бир топ апалар өзү жазып, балдары чыгартып берген жомок китептерин берип жиберген учурлары болгон. Айрымдар билген илгерки жомогун жазып жиберсе, кээ бирлер жомок чогултуп кат менен жөнөтчү. Ошол себептен Мамбетовага "эл жомок угат" деп айткам да. Ошентип жомоктор кийин өзүнөн-өзү жыйылды. Кол жазмаларды "Жайчиевага" деп КТРКнын кароолуна таштап кетишчү. Мен буга абдан таң калгам.

Негизи балдарга жатарда сөзсүз жомок окуп берүү керек. Телефонду карматып койгон болбойт. Жомок сенин тирүү үнүң. Ал тарбия. Жомок менен балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбияласа болот. Чоңдорго арналып жазылган жомоктор абдан көп. Кайнене менен келинге, ата менен балага арналган, жаратылышты сактоого, жалкоолукка арналган жомоктор бар. Балдар жазуучусу Сулайман Рысбаев көптөгөн жомокторду жазат.

— Бала чагыңыз, ата-энеңиз тууралуу да сурагым келип турат...

— Атам 19 жашында курстан окуп, Асылбаштан Жалал-Абадга барып мугалим болуп иштептир. Ошол жерден согушка кетет. Төрт жылдан кийин кан майдандан бутунан жарадар болуп келип, айылда кырк жылга жакын башкарма болгон. Эң биринчилерден болуп мага чатыраш пальто, портфель сатып берген. Анда колго тигилген китеп кап көтөрчүбүз да. Айылдагылардын баары келип, менин буюмдарымды көргөн эле. Ушинтип эркелеп чоңойгом. Апам билими жок болгону менен китепти көп окуган. Атамды биздин өрөөндөгүлөр Жайчы деп дагы деле таанышат. Кыйын киши болчу.

— Турсун Уралиев агай менен кандайча таанышып калгансыз?

— Амбициябыз асманды чапчып турган кез. Баарыбыз артист, алып баруучу болууну самап турганда атайын студия ачылганын угуп бардык. Анда Абдырашит Көбөгөнов тандоо жүргүзүп жатыптыр. Дүйшөн Байдөбөтов, Турганбү Бообекова, Абас Чикеев өңдүү азыркы белгилүүлөрдүн баары шагырап барышкан. Мен базарга барып жашылча сатканды этюд кылып көрсөтүп, өтүп кеттим. Эртеси күнү Кыргыз радиосунан Турсун Уралиев, Касымжан Төлөбаев деген агайлар келди. Төлөбаев улгайган адам экен. Ал эми Турсун Уралиевдин жаш, өзү да жакшынакай кези экен. Шайыр жигит менен таанышып сүйлөшүп отургандан кийин бизге комуз менен укмуш ырдап берди. Отурган кыздардын баары ага ашык болуп калган. Алардын катарында мен да бармын (күлүп). Ошентип университеттен кийин радиодо иштеп жүрдүм. Ал киши да мени жактырган көрүнөт, экөөбүз кыз-жигит катары сүйлөшүп жүрдүк. Менин ата-энем ага турмушка чыгуума караманча каршы болушту. Жашы да менден улуу болчу. Бирок эч кимди укпай, акыры барып баш коштук. Бирок бир гана жакшы көрүү менен иш бүтүп калбайт экен. Ал киши жакшы ырдап, сүйлөп, шайыр болгону менен турмушка такыр даяр эмес болуп чыкты. Үйдүн керек-жарагы менен иши жок, мамлекеттин ишине берилген адамга баш коштум. Ал киши убактысын, күчүн бүт радиого арнады. Ошентип үйдүн да, балдардын да түйшүгүн жалгыз тартып калдым. Алгач "аял ушундай болот экен" деп баарына чыдаптырмын. Көрсө турмушта аял башкача жашап өтүшү керек экен, аял киши да өзүн бир аз аяп, баалашы керек экен. Үйүбүз жок, орустардыкында батирлеп көп кыйынчылык тарттык. Көмүр, тамак-аш жагынан ата-энем абдан каралашты. Абышкам өзү жетим өсүп, менде кайын журт деле болгон жок.

Ал убакта берүүлөр тасмага тартылчу. Улам тасмага даярдап, аны эфирге кетирип, кайра экинчисин даярдап, күндөп-түндөп эле иште жүрүп калчу. Жаш кезимде чыдабай апама ыйлаган да күндөрүм болду. Анан апам "бизде кыз бала кайра кайтып келбейт. Сени "барба" дегенбиз, өзүң болбой кеткенсиң. Эми чыда. Эки баланы кимге жалдыратасың, биз жардам беребиз. Аял киши кыйынчылыкты чыдап жүрүп жеңет" деди. Айткандай эле баарына чыдадым, анан кийин-кийин кайтарымы болду. Балдар чоңойду.

— Негизи азыр коомдо ача пикир айтылып жатпайбы. Бири турмушка чыдоо керек десе, айрымдары аял киши алгач өзүн ойлошу керек дейт. Сиз үй-бүлөңүздүн түйшүгүн толук, аягына чейин көтөрүп кеткениңизге өкүнгөн жоксузбу? Аялдардын "ден соолугумду аябапмын, көрсө "намыс" деп жүрө бериптирмин" деп өкүнгөндөрүн көп угуп калабыз...

— Жок, мен "турмушка чыдоо керек" дегенге кошулам. Негизи жашоодо, кайсы улут, кайсы жер, кандай шарт болбосун аялдар көбүрөөк түйшүк тартат, тартып келген. Үй-бүлөнү сактап калуунун кайтарымы болот. Аны сен көрбөсөң да балдарыңа тиет. Балдар жетим калбайт, өз атасынын мээримин көрүп өсөт. Баары бир эркек акыры билип, баалайт экен.

— Канча балаңыз бар?

— Үчөө. Ушул эле КТРдин айлыгы менен балдарымды бир эмес эки окуудан окуттук. Чоң киши болушту. Байлык күтүүгө деле кызыккан жокпуз. Ал убакта байлыкты эч ким деле ойлобоптур. Замандын тартыштыгына жараша азыр жаштар да материалдык дүйнөгө басым жасап калышты өңдөнөт. Биздин убакта мамлекетке ишенчүбүз. Анткени туруктуу иш, пенсия, кызматтан көтөрүлүү, камсыздоо бар эле. Азыркы жаштарды аяп кетем. Баарына адам өзү жетиши керек болгон турмушта жашап калдыңар.

0
Белгилер:
Бегайым Жайчиева, жомок, Кыргыз радиосу, балдар, Турсун Уралиев