Алыш бел боо күрөшү боюнча Кыргызстандын чемпионаты

Бишкекте алыш күрөшүнүн чеберлери күч сынашып, ага кыздар да катышууда. Сүрөт

113
(жаңыланган 16:49 21.02.2021)
Бел боо күрөшүнүн эркин стили боюнча мелдеш бүгүн башталып, эркектер жана кыз-келиндер арасында 12 салмакта өтүүдө.

БИШКЕК, 21-фев. — Sputnik. Бишкектеги Каба уулу Кожомкул атындагы спорт сарайында алыш бел боо күрөшү боюнча Кыргызстандын чемпионаты өтүп жатат. Бул тууралуу аталган спорттун федерациясынын башкы катчысы Белек Усенбеков Sputnik Кыргызстан агенттигине билдирди.

Алыш күрөшүнүн эркин стили боюнча мелдеш бүгүн башталып, эркектер жана кыз-келиндер арасында 12 салмакта өтүүдө. Турнир кечинде жыйынтыкталат.

  • Бишкектеги Каба уулу Кожомкул атындагы спорт сарайында алыш бел боо күрөшү боюнча Кыргызстандын чемпионаты өтүп жатат
    Бишкектеги Каба уулу Кожомкул атындагы спорт сарайында алыш бел боо күрөшү боюнча Кыргызстандын чемпионаты өтүп жатат
    © Фото / Национальная федерация борьбы на поясах "Алыш" / Белек Усенбеков
  • Алыш күрөшүнүн эркин стили боюнча мелдеш бүгүн башталып, эркектер жана кыз-келиндер арасында 12 салмакта өтүүдө. Турнир кечинде жыйынтыкталат
    Алыш күрөшүнүн эркин стили боюнча мелдеш бүгүн башталып, эркектер жана кыз-келиндер арасында 12 салмакта өтүүдө. Турнир кечинде жыйынтыкталат
    © Фото / Национальная федерация борьбы на поясах "Алыш" / Белек Усенбеков
1 / 2
© Фото / Национальная федерация борьбы на поясах "Алыш" / Белек Усенбеков
Бишкектеги Каба уулу Кожомкул атындагы спорт сарайында алыш бел боо күрөшү боюнча Кыргызстандын чемпионаты өтүп жатат
"Мелдеш бүгүн башталды. Эркектер арасында 60, 70, 80, 90, 100 килограмм жана андан оор салмактагылар, ал эми кыз-келиндерден 55, 60, 65, 70, 75 килограмм жана андан оор салмактагы балбандар арасында кармаштар жүрүүдө. 70 килограмм салмакта (эркектер) 90 спортчу катышып жатат", — деди Усенбеков.

Ал, ошондой эле, мелдештин жыйынтыгы менен Дүйнөлүк Көчмөндөр оюндарында, дүйнө жана Азия чемпионатында намыс талаша турган спортчулар тандаларын кошумчалады. 

Турнир спорттун улуттук түрлөрүн өнүктүрүү боюнча дирекция менен "Алыш" күрөш федерациясы тарабынан уюштурулуп жатат.

Эскерте кетсек, кечээ аталган спорттун классикалык түрүнөн мелдеш жыйынтыкталып, жеңүүчүлөр аныкталган.

113
Белгилер:
бел боо күрөшү, мелдеш, чемпионат, алыш
Тема боюнча
Элдин моокумун кандырышты. Топ жарып чыккан балбандардын чемпионаттагы сүрөттөрү
Бразилиялык мурдагы чемпион Жессика Андраде. Архивдик сүрөт

Шевченконун баш оорусу болом. Чемпиондун жаңы атаандашы тууралуу эмне белгилүү

180
(жаңыланган 12:12 25.02.2021)
Андраде Шевченко үчүн оңой атаандаш эмес. Бразилиялык спортчу эки жыл мурда 52 килограмм салмактагылар арасында чемпиондук титулду алган.

БИШКЕК, 25-фев. — Sputnik. Кечээ кыргызстандык мушкер, UFC уюмунун 57 килограмм салмактагылар арасындагы чемпиону Валентина Шевченко бразилиялык мурдагы чемпион Жессика Андраде менен кармашары белгилүү болду.

Мушкерлер 24-апрелде UFC 261 турниринин алкагында беттешерин уюмдун президенти Дана Уайтка таянуу менен чет элдик басылмалар жазды.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от ESPN MMA (@espnmma)

Кармашта кыргызстандык спортчу наамын бешинчи ирет коргомокчу. 52 килограмм салмакта мурда чемпион болгон Андраде жакында эле Шевченконун салмагына — 57 килограммга өттү. Бул дивизиондун чемпиондукка талапкерлеринин тизмесинде бразилиялык спортчу биринчи орунду ээлеп турат.

UFC башчысы Дана Уайт мушкер кыздардын апрелдеги кармашы ушул жылдагы супер беттештердин бири болорун белгиледи.

"Бул беттешти чыдамсыздык менен күтүп жатам. Валентина бир кездеги Тайсон (Майк) сыяктуу жеңилбес болуп турган чагы. Жакында эле анын дивизионуна Андраде которулуп, Чукагянды (Кетлин) нокаутка кетирип жеңди. Бул өтө кызыктуу кармаш болмокчу", — деген Уайт.

Кечээ жакында Валентина Instagram баракчасына кезектеги беттешине даярданып жаткан видеосун жүктөп, "Максат коюлду" деп жазган.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Valentina Shevchenko (@bulletvalentina)

Жессика Андраде деген ким?

Андраде 30 жашта, Бразилиянын Умуарама шаарында төрөлгөн. Мектепте дзюдо менен алектенип, алгачкы профессионалдык беттешин 2011-жылы өткөргөн. Аралаш мушташка чейин дарыканада, туристтер балык кармаган көлдө, ошондой эле оор жүк ташуучу унаанын айдоочусу болуп иштеген.

ММА спортуна 2013-жылы аралашып, ушул кезге чейин 29 беттештин 21ин уткан. Анын жетөөсүндө жеңишин нокаут менен майрамдаган. Жиу-жутсу, тай боксу боюнча да категориялык курлары бар.

Андраде октагондо чагылгандай тез иштеп, күтүүсүз чабуулдарга өтүп, атаандаштарын бүк түшүргөн соккулары менен айырмаланып келет. Кыргызстандык спортчудан бою кичинекей болгону менен сөөктүү.

2019-жылы жазында америкалык чемпион Роуз Намаюнасты UFC 237 турниринин алкагында өзгөчө нокаут менен утуп, чемпиондук наамга ээ болгон. Анда Роузду өйдөрөөк көтөрүп туруп, башы менен жерге сая жыгып, андан соң сокку узаткан.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от ufc (@ufc)

Бирок ошол эле жылы күзгө жуук Андраде кытайлык Вэйли Жанг менен күч сынашып, бир мүнөткө жетпеген убакытта нокаут менен утулуп, наамынан ажыраган.

Андраде Шевченко менен беттеши тууралуу комментарий берип жатып, ага оңой атаандаш эмес экенин айткан.

"Мен Шевченкону аябай сыйлайм. Аны жеңүү оор экенин да билем, бирок менин беттештеги стилим ага баш оору жаратат", — деген бразилиялык кыз.
Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Jessica Andrade “Bate Estaca” (@jessicammapro)

Андраде супер беттешке жан үрөп даярданып, күн сайын үч жолудан машыгып жатканын кошумчалаган.

180
Белгилер:
атаандаштык, беттешүү, Жессика Андраде, Валентина Шевченко, UFC
Тема боюнча
UFC мушкер аялдарга жаңы дивизион кошкону жатат

Кыргызстандыктан жеңилгенин моюндаган чечен мушкери алкоого татыды. Видео

318
(жаңыланган 11:41 25.02.2021)
Мелдештин жүрүшүн алып барган комментаторлор да кыргыз мушкери толук артыкчылык кылганын белгилешип, жеңүүчү расмий жарыялана электе эле аны куттукташкан.

Чечен мушкери Шадид Абдуразаковдун кыргызстандык Адилет Нурматов менен беттеште жеңилгенин мойнуна алган адилеттүү кадамы ММА коомчулугунда алкоого татыды. Бул тууралуу көптөгөн спорттук пабликтер жазып чыгып, видеолорун жарыялашты.

Окуя ACA Young Еagles Гран-при мелдешинин жарым жеңил салмагынын 8/1 финалында болгон. Беттеште кыргызстандык мушкер толук үстөмдүк көрсөткөн. Кармаштын аягында калыстардын бир добуштан чыгарган чечимине ылайык, Шадид Абдуразаков жеңүүчү деп жарыяланган.

Өзүнүн пайдасына чыккан чечимге чечен мушкери макул эместигин билдирген. Ал беттештин калысы колун көтөрүүгө аракет кылып жатканда колун артка тартып кеткен. Абдуразаков муну менен эле чектелбей, чыныгы жеңүүчү атаандашы экенин колу менен көрсөткөн. Анын мындай кадамы ММА чөйрөсүндө өзгөчө алкоого алынып, социалдык тармактарда күйөрмандардын ыраазычылыгын жараткан. Видеолорго "чечен мушкеринин татыктуу кадамы!", "Чечен спортчусуна урмат-сый!", "Чыныгы эркек!" деген көптөгөн комментарийлер айтылган.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от MMA KYRGYZ (@mma_kyrgyz)

Мелдештин жүрүшүн алып барган комментаторлор да кыргыз мушкери толук артыкчылык кылганын белгилешип, жеңүүчү расмий жарыялана электе эле аны куттукташкан.

Деген менен уюштуруучулар чечимин өзгөртүп, кыргызстандык мушкер Адилет Нурматовду жеңүүчү деп атады.

Нурматов промоушендин Гран-при мелдешинин чейрек финалына чыкты. Кийинки этаптагы таймаштар качан болору азырынча айтыла элек.

318
Белгилер:
чечим, калыстар тобу, мелдеш, гран-при, ACA, ММА
Тема боюнча
Жыга чапты. Мушкер Абдыкааровдун OPEN FC беттешинде уткан учурунун видеосу
Нурмагомедов менен Шевченко UFC уюмунун мыкты мушкерлери деп табылды
Залкар ырчы, Кыргыз ССРинин эл артисти Мыскал Өмүрканованын жалгыз кызы Айнура Канжаева

Мыскал Өмүрканованын кызы Айнура: апам мени кайындарынан ала албай өкүттө калыптыр

0
Залкар ырчы, Кыргыз ССРинин эл артисти Мыскал Өмүрканованы билбегендер аз. 1958-жылы Москвадагы декадада Өмүрканова "Алымканды" үч мүнөт созгондо Никита Хрущев тура калып кол чапкандыгы туурасында айтылып, жазылып жүрөт.

Sputnik Кыргызстан агенттиги Мыскал Өмүрканованын жалгыз кызы Айнура Канжаева менен залкарды эскерүү максатында чакан маек уюштурган. Улуу талант эне катары кандай адам болгон жана ал кишинин өкүтү, тилеги тууралуу кызы айтып берди.

— Мыскал Өмүрканованын бала чагындагы урунттуу окуяларга кайрыла кетсек...

— Апам ортозаар жашаган адамдын кызы болот. Ал кичине кезинде эле ырдачу экен. Таятамдыкына айтылуу Куйручук олуя конокко келгенде атасы кызын сынатат. Ал кезде апам секелек кыз экен, келген меймандарга кайсы бир ырды аткарып берет. Ошондо Куйручук атабыз: "Дүйнөгө таанымал коңур үндүү кыз болот. Маңдайында чырагы жанып турат, бул баланы башка чаппагыла", — дептир. Убагында муну көп элес албаганы менен кийинчерээк гана апам бул тууралуу айтып калып жүрдү. Ошентип жүрүп, 13 жашында жетим калган апамды бир-эки жылдан кийин эле турмушка берип коюшкан. Биринчи турмушу — Сагыналы атабыз кийин согуштан кайтпай калганы белгилүү. Экөө бир уулдуу болушкан. Ал агам да кырсыктап каза болуп калат. Апам бир туугандарын кийин Бишкекке өзүнүн жанына алып келиптир. Эки сиңдиси Токон менен Нускал Чүйгө турмушка чыккан. Бир иниси Токмокто турчу эле, ал да кайтыш болуп кетти, бир агасы согуштан кайтпай калат. Мага келгенде Жумгалга барып келгендигин, төркүндөрүнүн жаңылыктарын, ал-акыбалын айтып берчү. Бир туугандарына абдан карамдуу эле. Баарына каттап турчу.

Народная артистка Киргизской ССР, певица Мыскал Омурканова с семьей
© Фото / предоставлено Айнурой Канжаевой
Айнура Канжаева: Илгери башкармалар айылга келген меймандарды үйүнө чакырып сыйлашчу. Ошондо атам апамды жактырып калып, өз үй-бүлөсүн таштап артынан борборго кетип калат.

— Экинчи турмушу, сиздин атаңыз менен кандайча баш кошуп калган?

— Жолдошу согушка кетип келбей калганда апам он жылдай өз алдынча ырдап жүргөн экен. Бир жолу азыркы Москва районуна концерт коюп келишет, ал кезде атам ошол жерде башкарма экен. Бирок ал кезде эки балалуу, үй-бүлөлүү болот. Илгери башкармалар айылга келген меймандарды үйүнө чакырып сыйлашчу. Ошондо атам апамды жактырып калып, өз үй-бүлөсүн таштап артынан борборго кетип калат. Турмуш дейбизби, сүйүүбү, айтор, экөө баш кошуп жашап калышкан экен. Эки уул, бир кыздын ата-энеси болушат. Кийин гана эки башка жолго түшүшкөн. Менин балалык чагым Москва районунда өттү. Убагында апам бир тууган таякелериң менен тааныштырсам жакшы болот эле деп койчу. Анда көп маани бербептирмин, кийин гана тайларым менен таанышып катышып жүрдүм. Апамдын 100 жылдыгынын өтүүсүнө ошол төркүндөрү, таякелеримдин жардамы зор болду. Өзүмдүн эркек бир туугандарым кайтыш болуп кеткен. Журналист Айбек Шамшыкеевдин атасы менен менин таятам бир тууган. Айбек апам тууралуу тартылган тасмадагы аты аталган адамдарды изилдеп, баардыгын толуктап китеп кылып чыгарды.

Айнура Канжаева, дочь народной артистки Киргизской ССР, певицы Мыскал Омуркановой
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Айнура Канжаева: Анан турмушка чыккандан кийин эне-бала бир беткей катташып калдык. Апам ошондо мага аялзатына керектүү көп таалим-тарбиясын берди.

— Кичине кезиңизде көп байланышпай калыпсыз, бирок эне катары кандай инсан эле?

— Эне деген абдан ыйык да. Турмуштун кыйындыгын карабайсыңарбы, мени айылда алып калып, эрте турмушка бергендери аз келгенсип кичинемде апама да жиберишчү эмес. Апам айылга концерт койгондо гана жолугуп жүрдүк. Мен 9-классымда чоң энемдин көзү өтүп кетти. Анда деле "кой эми, өз апасына барсын" деп жиберишсе деле болмок. Ошентип, мектепти бүтөрүм менен күйөөгө берип коюшту. Турмушка чыкканга чейин уурданып апама бир келдим. Атайын издеп таап бардым. Ошондогу ал кишинин ыйлаганын, абалын эч нерсеге салыштырып жеткире албайм. "Эмнеге сени жибердим экен", — деп сыздап, ошондо болгонун болгондой айтып берген.

— Апаңызга таарыныч болдубу?

— Жок, болгон жок. Чынында кайын журтунан мени жулуп кетүү ал кишинин колунан келген эмес. Анткени ошол мезгилде улуу кишилерге сый-урмат күчтүү болчу да. Бирок качып келгеним билинип калгандан кийин: "мындан кийин кызым мага келип турат, жибергиле", — деп апам да талап койду. Ошондон кийин гана өз энеме айына эки жолу барып турдум. Анан турмушка чыккандан кийин эне-бала бир беткей катташып калдык. Апам ошондо мага аялзатына керектүү көп таалим-тарбиясын берди. Өзү сахна адамы болгону менен аялзатка тийиштүү оокаттарды, сары май, каймак, сүт өңдүү жайлоонун жашоосунун жөнүн жакшы билчү. Күйөө баласын аябай жакшы көрчү эле. "Мал менен жүрөт" деп жолдошума радио, бизге телевизор алып берген. Ал кезде айылдагы бир коңшунун үйүндө эле телевизор болор эле. Аякка да шылтоо менен барганда эле көрүп калбасак, телевизор көрүш кайда. Бирок кыраакы киши баарын байкаган экен. Ал убакта радио, телевизор алуу кыйын болчу. Анан жолдошума саяк уруусундагылардын ар кандай күлкүлүү окуяларын айтып берип күлдүрүп калчу. Мен "кызыксыз го, өзүңүз жактын сырын да айтасызбы?", — деп таң калсам, "чындыгы ушундай болуп жатпайбы", — деп күлчү. Мүнөзү аябай жумшак адам болгон. Келген сайын кайната-кайненеме да ар кандай белек-бечкектерди көтөрүп келчү. "Балам балалуу болгондо билесиң", — дейт. Көрсө, "кызым турмушка жаш чыкты, кайын-журту жакшы карашса, жылуу мамиле жасашса экен", — деп ойлочу турбайбы.

Айнура Канжаева, дочь народной артистки Киргизской ССР, певицы Мыскал Омуркановой
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Айнура Канжаева: Апам мени "окута албай калдым" деп көп арман кылар эле.

— Арманы, өкүтү болдубу?

— Апам мени "окута албай калдым" деп көп арман кылар эле. Кийин мен турмушка чыкканда үйүмө мейман болуп келип калганда аны уккан элдин аягы үзүлчү эмес. Жаш экенмин апам менен өзүмчө калып сырдашып, бирге жүргүм келчү окшойт. Биз деле сүйлөшүп отурчубуз, бирок конокко чакыргандар, үйгө келип ыр угабыз дегендер көп эле. Ошондуктанбы, экөөбүз көпкө сүйлөшүп отурсак дей берчүмүн. Апам болсо эч кимдин көңүлүн кыя албаган жумшак адам эле. Мени дайыма "комуз үйрөнүп ал" дей берчү. Бирок өзүң бир үйдүн келини болсоң, кайдан үйрөнөсүң? Үйдө кайнене, кайнатам бар болчу. Ыйба кылчумун.

Ооба, өкүтү да болду. Ал кишинин элүү жашын белгилегенден кийин эле дароо ардактуу эс алууга жиберип коюшкан. Элүү деген жаш эле курак да. Апам иштей берсе дагы далай ырларга өмүр тартуулап, канчалаган чет мамлекетте өлкөнүн атын чыгарып барып, концерт коюуга жарайт болчу. Ошол кезде эле көрө албастык, бут тосуулар болуптур. Эрте ырдабай калганы, экинчи турмушунан тигинтип ажырашып кеткени жана уулунун токко урунуп каза болгону апамды өкүткө салып койду. Бирок "мен элимдин кызматында болгонума кудайыма ыраазымын", — деп аябай топук кылар эле. Ал баарынан эли-журтун биринчи орунга койгон адам болгон.

— Ал кишинин Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешине эки жолу депутат болгону белгилүү. Ал кезде саясий чөйрө да башка болчу. Бирок саясатка кандайча аралашып калды экен?

— Ооба, ал кезде заман башка эле. Жогорку Кеңешке депутат болуп шайланып иштеп тургандагы иштери, карапайым адамдарга жасаган жакшылыктары зор болгон экен. Жумгалдагы Баш-Кууганды айылына апамдын эстелигин тургузганы барганда ал кишинин элге жасаган жакшылыктарын бааладым. Баары эле мени менен учурашып, аксакал кишилер: "Мыскалдын кызы турбайбы" дешип апамдан көргөн жакшылыктарын айтып отурушту. Негизи апамдын убагында жасаган жакшы иштеринин көбүн мен элден эми угуп жатам.

Айнура Канжаева, дочь народной артистки Киргизской ССР, певицы Мыскал Омуркановой
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Айнура Канжаева: Ал кишинин элүү жашын белгилегенден кийин эле дароо ардактуу эс алууга жиберип коюшкан.

— "Мыскалдын кызы" деп азыр барган жердегилер урматташарын айттыңыз. Бирок сиз бала кезде эле апаңыз Мыскал Өмүрканова болчу да. Ошол кезде сизге жоопкерчилик же жеңилдик болгону сезилчү беле?

— Мен окуп жүргөндө эле ырдачумун. Мени "ии, Мыскалдын кызы, чык, ырда" деп турушчу. Ошол убакта эле уюштуруучулукка да абдан шыктуу элем. Айылдаштарым мени "ырчы кыз" деп койчу. Анан айылга апам менен кошо белгилүү артисттер концерт коюп келгенде баары мени тегеректеп эркелетип, көтөрүп жатканын көргөндөр "аа-иий" деп суктанып калышчу эле. Азыр айылдык аксакалдар сотунда да иштейм. Ушул жактан да түрдүү маселелер менен келгендер арбын. Төркүнүнөн үлүш жер талашкан кыздарды көрөм. Ушундай үй талашкан бир туугандардын, ата-баланын маселеси өңдүү иштерди карап калабыз. Бирок дайыма калыс пикир, чечим билдиргенге далалаттанам. Анан да айылдык, райондук, облустук деңгээлдеги маданий иш-чараларга активдүү катышып келдим. Ушуга чейин апамдын арты менен эл арасында "Мыскалдын кызы" деген сый-урмат мамилеге туш болуп келем. Ошого ыраазымын.

0
Белгилер:
Айнура Канжаева, СССР, ыр, кыз, Мыскал Өмүрканова
Тема боюнча
Назгүл Насиева: балдар үйүндөгү бөбөктөрдүн кечинде жатканда ыйлаганы жүрөк тилет
Чолпонбек Базарбаевдин уулу Таалай: атам мага баа жеткис мурас калтырып кеткен