(2:36 / 15.82Mb / )

Данияр Нарымбаев кармалышы боюнча тарап кеткен имиштерге түшүндүрмө берди

719
(жаңыланган 20:41 23.07.2015)
Экс-депутат Нариман Түлеевдин үй-бүлөсүнөн пара алган деген маалымат чыккандан кийин Данияр Нарымбаев чукул маалымат жыйын өткөрдү.

Аны эч ким кармабаганын жана суракка чакырбаганын билдирди. Ал ошондой эле, пара алды деп шектелип аткан ЖК депутаты Коркмазов чындап эле ага Түлеевдин кызын кабыл ал деп кайрылганын айтты

"Хаджимурат Коркмазов Түлеевдин кызын кабыл ал деп чынында эле мага кайрылган. Мен андан баш тарттым, себеби, аны буга чейин жардамчымдын көзүнчө кабыл алгам, экинчи жолу Чыныбай Турсунбеков менен чогуу кабыл алгам. Анда мага экс-депутаттын камакка алынган мүлктөрүнүн арасында мыйзам боюнча камакка алынбай турган мүлктөрү да бар экенин айткан. Кийин ушул эле маселе боюнча Түлеевдин бир тууганынан президенттин аппаратына арыз да келип түшкөн", — деди ал.

Нарымбаев экс-депутаттын тууганына бул маселе боюнча Жогорку сотко кайрылуусу керектигин айткан.

719
Белгилер:
Данияр Нарымбаев, Нариман Түлеев, Хажимурат Коркмазов, кармоо, пара алуу
Тема:
КР президентинин аппаратынын жетекчиси Данияр Нарымбаевге козголгон кылмыш иши (30)
Тема боюнча
Нарымбаев өзүнүн "кармалышы" жана Түлеевдин кызын кабыл алганы боюнча айтты
Нарымбаевдин кармалышы боюнча кабарды президенттин маалымат катчысы четке какты

Кыргызстанга сүргүнгө айдалган венгрлер. Эки өлкөнүн байланышы кантип түптөлгөн

119
(жаңыланган 13:38 24.10.2021)
Кыргыз өкмөтүнүн 1998-жылдын 21-октябрындагы токтому менен 24-октябрь өлкөбүздүн дипломаттар күнү деп белгиленген. Ушул күндөн баштап кыргыз дипломаттары кесиптик майрамын белгилеп келет.

Sputnik агенттиги алгачкы кыргыз дипломаттары, Тышкы иштер министрлигинин түптөлүшү, мамлекеттер аралык байланыштардын негизделиши тууралуу материалдардын топтомун даярдап келет. Жогорудагы видеодон СССРдин курамындагы Кыргыз ССРи чет өлкөлөрдөн келген делегацияларды кантип тосконун көрүүгө болот.

1992-жылы 16-апрелде Кыргызстан менен Венгриянын ортосунда дипломатиялык байланыш түзүлгөн. Акыркы жылдары Венгрия Россия, Кытай, Түркия жана Борбордук Азия менен алакасын чыңдап жаткан учуру. 2020-жылы 19-февралда Бишкекте Венгриянын элчилиги ачылса, 19 күн мурда Кыргызстандын элчилиги Будапештте иштей баштады.

Колумнист Алмаз Батилов архивден 1963-жылы Фрунзе шаарына Венгр Эл Республикасынын парламентинин депутаттары келген даректүү тасманын үзүндүсүн тапкан. Чет элдик делегацияны Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин президиумунун төрагасы Төрөбай Кулатов, Коммунисттик партиянын жетекчиси Турдакун Усубалиев, тышкы иштер министри Сакин Бегматова жана белгилүү бийчи Бүбүсара Бейшеналиева тосуп алышкан. Венгрлерди көрүнүктүү ишмер, эки ирет соода-сатык министри болгон Шандор Ромаи жетектеп келген. Андан кийин Ромаи парламент жана венгр-совет достук коомунун төрагалыгын аркалаганы маалым.

Чыгыш Европада Венгрия Советтер Союзунун эң жакын өнөктөшү эле. Социализм менен капитализмдин системасын айкалыштырган бул өлкөнү социализмдин витринасы деп аташчу. Расмий Будапешт менен Москва аскердик, экономикалык, туризм, илимий жана маданий жаатында аябай тыгыз кызматташкан. 1980-жылдары эки өлкөнүн ортосундагы соода-сатыктын көлөмү 9 миллиард рублге жеткен эле. Венгрия чыгарган "Икарус" автобусу, костюмдары, көйнөктөрү, бут кийимдер жана азык-түлүгү азыр деле постсоветтик аймакта жашаган калктын эсинде.

Эмне үчүн ошол учурда расмий Будапешт Кыргызстан менен кызматташууга кызыкдар эле деген суроо жаралат. Бул эл өзүн мадьяр деп атайт. Миң жылдан ашык убакыт мурда мадьярлардын ата-бабалары Азиядан Борбордук Европага көчүшкөн. Алардын курамына Европанын жүрөгүнүн үшүн алган атактуу гунндар жана түрк тектүү уруулар менен калктар да кошулган. Тилинде түркий сөздөр көп. Бүгүнкү күндө да Венгрияда кыпчактар Надь-Кууншаг (Чоң Куман) менен Кичи Кууншаг ( Кичи Куман) аймактарында жашайт. Дал ушул себептен улам мадьяр илимпоздору Кыргызстанга абдан көңүл бурушкан.

20-кылымдын башында Кыргызстандын табияты менен этнографиясын атактуу венгриялык чыгыш таануучу жана зоолог Дьердь Алмаши изилдеген. 1914-1918-жылдары Биринчи дүйнөлүк согуштун учурунда орус армиясынын туткунуна түшкөн мадьярлар Ош жана Жалал-Абад аймактарына жөнөтүлгөн. Айрымдары 1917-жылы Октябрь революциясынан кийин жарандык согушта большевиктердин катарында согушкан. 1925-жылы Кыргызстанга Чехословакиядан келген "Интергельпо" кооперативинин ыктыярчыларынын арасында венгрлер да болгон. Алар республиканын өнүгүшүнө чоң салым кошкон эле.

1936-жылы белгилүү венгриялык сүрөтчү Ласло Месарош Фрунзеге көчүп келген. Ал да Кыргыз ССРинин борборун көрктөндүрүү боюнча көп иштерди жасаган. 1956-жылы бул өлкөнүн башчысы Матьяш Ракоши Токмок калаасына сүргүнгө айдалган. Буга чейин да кээ бир венгр коммунисттери Кыргызстанга сүргүнгө айдалышкан болчу.

1956-жылдан баштап Фрунзеде жайгашкан бешинчи борбордук авиациялык кадрларды даярдоочу курстарда мадьяр курсанттары окуган. Мындан сырткары, Венгриянын аскердик-унаа авиациясы түптөлгөн. 1980-жылдардын аягында венгриялык кыпчактардын тукуму маркум Иштван Коңур Мандоки да фольклор багытында изилдөө жүргүзүп, азыркы күндө анын ишин будапешттик окумуштуу Кара Дөөт Шомфайи улантып жатат. 2018-жылы Венгриянын президенти Виктор Орбан III Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын ачылышына жана Чолпон-Ата шаарында өткөн Түрк тилдүү өлкөлөрүнүн башчыларынын кеңешинин саммитине катышкан. Ал венгрлердин теги түрк-кыпчактар, ал эми Венгрия христиан динин туткан түрктөрдүн жери деп айтып келет.

Өлкөнүн тышкы саясатын тескеген ведомство кантип негизделип, кандай жолду басып өткөнүн мамлекеттик жана коомдук ишмер, СССРдин 1-класстагы толук жана ыйгарым укуктуу кенже элчиси Жаңыл Түмөнбаева кенен-кесир айтып берген.

119
Белгилер:
Тышкы иштер министрлиги, Венгрия, Кыргызстан, СССР, делегация, Төрөбай Кулатов, элчилик, байланыш, дипломатиялык мамиле
Тема боюнча
Дипломаттын жубайы Эдиса Намазбекова: бөтөн жерде өлүп калабызбы деп коркчумун

"Минип алып" ургулап. UFC мелдешинин урунттуу учурларынын видеосу

54
(жаңыланган 12:08 24.10.2021)
UFC Russia YouTube каналы уюмдун Лас-Вегаста өткөн соңку турниринин урунттуу учурларынын видеосун жарыялады. Мушкерлер таймашы түндө (Бишкек убактысы боюнча таңга маал) өттү.

Италиялык Марвин Веттори кеченин башкы беттешинде бразилиялык Пауло Коста менен кез келип, калыстардын чечими менен жеңүүчү деп табылды.

Мелдеште англиялык Жей Герберт америкалык Кама Ворти менен таймашы мыкты соккулар менен коштолду. Герберт жаадырган соккулар АКШлык мушкердин айласын алты кетиргенде калыс беттешти токтотту.

Ошондой эле жеңил салмакта АКШлык Жефф Молина атаандашы Даниэль Ласерданы жерге жыгып, үстүнө "минип алып" сабап салганы мелдештин кызыктуу учурларынан болду.

54
Белгилер:
UFC, мелдеш, сокку, нокаут, видео
Тема боюнча
Биздин сулуу! Шевченконун жаңы образдагы сүрөттөрү суктандырууда
Хабиб же Майкл Жордандай эле. Лорен Мерфи мушкер Валентина Шевченкого баа берди
Бетин катканына карабай ургулап. UFC турниринин эң кызыктуу учурлары видеодо

Кыргызстанда майды аз ичкен унаалар канчадан сатылууда. Инфографика

0
(жаңыланган 20:39 24.10.2021)
Sputnik Кыргызстан көбүрөөк суроо-талап менен сатылып жаткан майды аз ичүүчү автоунаалардын баасы кандай өзгөргөнүн анализдеп көрдү.
Кыргызстанда эң өтүмдүү  автоунаалардын баасы

Инфографикада чыккан жылы жаңы унаалардын орточо наркы берилген. Мониторинг autobaza.kg, cars.kg, turbo.kg жана mashina.kg ресурстарына чыккан маалыматка карап январь-октябрь айларында жүргүзүлдү.

Эң көп сатылган 10 автоунаага төмөнкүлөр кирди:

  • Daewoo Matiz;
  • Honda Fit;
  • Lada 2107;
  • Toyota IST;
  • Hyundai Getz;
  • Volkswagen Golf;
  • Mazda Demio;
  • Chevrolet Spark;
  • Honda Civic;
  • Toyota Prius.

Дээрлик бардык унаалар 200дөн 1000 долларга чейин кымбаттаган.

Сатуучулар жана эксперттер машинанын баасы улам кымбаттай берет деген пикирде. Экономист Элдар Абакиров буга акчанын кунунун кетиши таасир этерин айтат.

"Элде накталай акча бар, бирок аны менен бай болуп кете албайсың. Болгону акча кунун жоготуп баратат. Ушундан улам баары, анын ичинде машина дагы кымбаттап жатат", — деди эксперт.

Чет өлкөдөн машина ташуучу компаниянын кожоюну Данияр Салякаев баалардын төмөндөшүнө үмүт артпай эле коюу керек деген пикирде.

"Учурда дээрлик баары кымбаттап жатат, ал эми машина суроо-талап менен колдонулат. Мындай кырдаалда эч качан арзандабайт. Бул реалдуулук, жакшы машина алуу үчүн акча чогултуш керек", — деди ал.

"Элчи" социалдык-саясий изилдөөлөр борборунун директору Денис Бердаков мындай жагдайга ири автоконцерндер тушуккан каатчылык түздөн-түз себепкер экенин белгилейт.

"Машина өндүрүүчүлөр кыймылдаткычтар үчүн керектүү тетиктердин тартыштыгына кабылышты. Тагыраагы, башкаруунун электрондук блокторунун, тышкы электр жабдууларынын, жабдыктарды башкаруу панелинин, мультимедиалык системалардын микросхемалары азыр жетишсиз болуп турат. Ушул өңдүү тетиктердин өндүрүш көлөмү пандемиянын, ар кыл мамлекеттердеги ушул багыттагы өндүрүш ишканаларына коюлган чектөө чараларынын айынан азайып кеткен", — деген оюн ортого салды эксперт.

Кыргызстанда автоунаалардын баасы кымбаттап жатканына чет өлкөдөн массалык түрдө транспорт ташылбай калганы да себеп болууда.

0
Белгилер:
Кыргызстан, автоунаа, баа, сатып алуу, кымбат
Тема боюнча
Кыргызстандагы алдыңкы 10 жолтандабас менен кроссовердин баасы кандай өзгөрдү