(2:41 / 16.89Mb / )

Медицина жана ойлоп табуучулук. Сабыр Жумабековдун операциясы

946
(жаңыланган 15:48 10.03.2017)
Кыргызстанда жыл сайын ар кыл тармактарга тиешелүү болгон 100дөн ашык ойлоп табуучулукка патент берилет. Алсак, өткөн жылы Интеллектуалдык менчик жана инновациялар боюнча мамлекеттик кызмат өлкө аймагында ойлоп табылган 118 саамалыкты каттаган. Sputnik Кыргызстан кыялдарын ишке ашырган инсандардын эмгектери жөнүндө баянын баштайт.

Академик Сабыр Жумабеков студент кезинде эле ойлоп табуу менен алектене баштаган. Анын аталган жааттагы эң алгачкы эмгеги 24 жашында жасалыптыр. Дарыгер 26 жашында илимдин кандидаттыгын, 30 жашында докторлугун жактаган. Жумабековдун 86 патенти болсо, анын 90 пайызы Кыргызстанда жана чет өлкөдө кеңири пайдаланууда. Патенттеринин негизинде Германия жана Түркияда медициналык түзүлүштөр чыгарылып жана пайдаланылууда.

Академик жана профессор Жумабековдун ойлоп табуулары чет өлкөлөрдө да татыктуу ордун тапкан. Жакынкы эле ийгиликтерине токтолсок Кувейтте жыл башында өткөн IX эл аралык ойлоп табуучулардын сынагында беш эмгеги беш күмүш медалга татыган. Ошондой эле адамдын боюн 31 сантиметрге чейин өстүргөн ыкмасы Гиннес китебине киргизилүү алдында турат.

Жумабековдун ойлоп тапкан каражаттарынын аркасы менен илимдин 30 кандидаты жана алты доктор даярдалган. Андан сырткары, чет өлкөлөрдө 800 илимий эмгеги жарыяланып, 10 миңдеген адамга операция жасоого мүмкүн болгон. Хирург жана ортопед учурда да шакирттери менен жаңы ойлоп табуулар жаатында изденип жаткан чагы.

946
Белгилер:
Кыргызстан, Сабырбек Жумабеков, медицина, операция, ойлоп табуу
Тема боюнча
Жалал-Абадда 6-класстын окуучусу чөп оруучу трактордун жаңы моделин ойлоп тапты
"Мыкты инновациялык долбоор - 2017" сынагы башталды
Сабырбек Жумабеков дүйнөлүк ойлоп табуучулар сынагында 5 күмүш медаль алды
Жумабеков: сөөк өстүрүү боюнча эмгегимди Гиннес китебине киргизүү сунушу түштү

Жанын оозуна тиштеп иштешет. Кара алтын казган кызыл-кыялык "апачилердин" видеосу

310
(жаңыланган 19:07 26.10.2021)
"Апачилер" күн сайын "Кудай өзү сактасын" деп ишин башташат. Өмүрүн тобокелге салып, өзүм билемдик менен көмүр казгандарды жергиликтүүлөр ушинтип атап коюшкан.

Sputnik агенттиги Баткендин Кызыл-Кыя шаарынын четиндеги кенчилердин жашоосу менен таанышты.

"Бул жер толугу менен ээн калган. Союз маалында шахта болгон, союз таркагандан кийин жабылган. 1995-жылдан бери Кызыл-Кыянын эли ушуну менен оокат кылат. Башка иш жок", — дейт кенчи Шүкүрбек Исаков.

Бир шахтада алты-жети киши иштейт, ар биринин өз милдети бар. Айрымдары жер алдынан көмүрдү казып үстүнө мүшөк менен жиберип турат, калгандары аны трос менен тартып алып, сырттагы коопсуздукту да камсыздап турушат.

  • Рабочие во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочие во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Добыча угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочий во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочие во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочие во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочий во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Рабочий во время добычи угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
  • Добыча угля на заброшенной шахте в городе Кызыл-Кия
    Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу
    © Sputnik / Эмиль Садыров
1 / 9
© Sputnik / Эмиль Садыров
Кызыл-Кыядагы кароосуз калган шахтада көмүр казуу

Биз барган көмүр шахтанын тереңдиги 40 метрдей экен. Бирок андан да тереңдери — 70, 100 метрге чейинкилери бар экенин айтышты. Ал эми ичинин бийиктиги эки метрдей, туурасы узун зал сыяктуу кете берет.

Отуздун тегерегиндеги Орозали Эргешовдун өмүрүнүн жарымы эле көмүр кенинде өткөн. Ал жумушчулар жанын оозуна тиштеп иштээрин белгиледи.

"Трос үзүлүп кетет, ток уруп кетиши мүмкүн. Суу чыгып кетип, сууда калып калышат. Газга көп ууланышпайт, себеби шайман менен шамал айдап турабыз. Акча табам деп ишти жакшы билбей келгендер көп. Анан ылдый түшүп баратып кулап жаракат алышат же көз жумушат. Тажрыйбасы барлар ката кетирбейт. Мен 14 жылдан бери иштейм, кырк метр тереңдиктеги забойдон 25ти каздым", — деди шахтачы Эргешов.

Жумушчулар күнүнө 1 000-1 500 сомдон, кышкысын 2 000 сомго чейин табышат. Кызыл-Кыяда бардыгы эле күнүнө мынча каражат таба бербейт. Бирок жумушчулар кээде иштин оордугунан ага деле кайыл болуп кетет. Эки баланын атасы Бактияр Токтосунов тапканы күнүмдүк тиричиликке эле кетерин айтат.

"Жалпы иштегениме 15 жылдын жүзү болду. Ага чейин ар кайсы жерден акча тапчумун, курулушта иштедим. Тапканыбыз күнүмдүк тамак-ашка кетет. Ашырып мал-жан, машина ала албайсың. Башка эмне кылабыз? Жогорку жактагылар элге жакшы жардам кылып иш таап берсе болот эле. 18-19 жаштагы балдар мигрант болуп жүрөт", — деди Токтосунов.

"Апачилердин" көмүрүн карапайым эл гана алат. Ишканалар менен иштеше алышпайт. Кечинде мүшөк көмүрлөрдү Porter автоунаасы менен ташып, мүшөгүн 200-250 сомдон сатышат.

Мындай шахталардын коопсуздук эрежелеринин сакталышын тиешелүү органдар текшерип, эскертүүлөрдү берип турат. Ошентсе да бийлик көмүрдү мыйзамсыз казгандардын ишине бөгөт коё албай келет.

Өзгөчө кырдаалдар министрлиги мындай жерлерде адам өмүрүн алган окуялар болгону тууралуу маалыматтарды да берип келет.

310
Белгилер:
Кызыл-Кыя, шахта, көмүр, видео
Тема боюнча
Сузакта шахта урап, ичинде калып калган эки киши көз жумду
Айдоочуга сыноо, жүргүнчүгө азап берген жол. Бишкек — Ош трассасынан репортаж

Кыжыры келип... Зоопарктагы аюу өзүн тартып жүргөн дронду кармап алган видео